II SA/Ol 143/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004 r. sprawy ze skargi W. P. na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia 19 listopada 2003 r., nr "[...]" w przedmiocie zarzutu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego centrum usługowego na Półwyspie K. w gm. M. I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w M. z dn. 19 listopada 2003 r. w stosunku do skarżącego, II. zasądza od Rady Miejskiej w M. na rzecz W. P. kwotę 300 zł. (trzysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. stwierdza, że zaskarżona uchwała w części dotyczącej W. P. nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. W. P. wraz z D. P., G. N. i J. P. wniósł w dniu 5 września 2003r. do Burmistrza Miasta M. zarzut do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Centrum Usługowego na Półwyspie K. w gm. M. Wyjaśnił, że jest właścicielem budynku położonego na działce nr 226, w którym od 1983r. prowadzona jest działalność handlowo-gastronomiczna. Każdego roku ponoszone są znacznie nakłady finansowe na budynek oraz najbliższe otoczenie. Utrzymanie projektowanego przeznaczenia tego terenu w planie miejscowym Półwyspu K. uniemożliwi przeprowadzenie jakiejkolwiek modernizacji wspomnianego budynku. Wskazali na nierówność pomiędzy prowadzącymi działalność gospodarczą na tym terenie, gdyż inni przedsiębiorcy mogą adaptować swoje budynków, im zaś takiej możliwości odmówiono. Uchwałą z dnia 19 listopada 2003r. Nr "[...]" Rada Miejska w M. orzekła w § l akapicie drugim o odrzuceniu w całości zarzutu zbiorowego zgłoszonego przez W. P., D. P., G. N. i J. P. dotyczącego wyburzenia budynku na działce ewidencyjnej o nr 226 stanowiącej własność gm. M., gdyż jego pozostawienie nie zezwala na właściwe zagospodarowanie przylegających działek przeznaczonych pod zabudowę obiektami usługowymi. W uzasadnieniu wskazano, że działka gruntu pod budynkiem przeznaczonym do rozbiórki była dzierżawiona przez J. P. od 28 marca 1994r., przy czym dzierżawca występował o umożliwienie mu budowy nowego obiektu z uwagi na konieczność rozbiórki obecnego. Z dniem 31 maja 2003r. zarządca nieruchomości -Likwidator Ośrodka Sportu i Rekreacji w M. wypowiedział umowę dzierżawy gruntu, zaś Burmistrz M. przedłużył tę umowę jedynie do 31 grudnia 2003r. Wyjaśniono, że analiza uwarunkowań wynikających z art. l ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym upoważnia Radę do odrzucenia zarzutu zgodnie z art. 24 ust. 3 tej ustawy. Skargę na powyższą uchwałę wnieśli W. P. i J. P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucili jej rażące naruszenie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie uwzględnienie w wyłożonym projekcie planu zagospodarowania przestrzennego interesu prawnego skarżących i nie przeznaczenie obszaru na którym znajduje się ich budynek pod usługi turystyczne, podczas gdy takie usługi są tam prowadzone nieprzerwanie od 1983r. Poza tym podali, że przysługuje im określone w art. 207 ustawy z dnia 21 sierpnia 2001 r. o gospodarce nieruchomościami uprawnienie do żądania oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste wraz z przeniesieniem własności budynków. W odpowiedzi na skargę Burmistrz M. wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż zarzuty skarżących są nieuzasadnione. Po raz kolejny wskazano, iż organ uchwałodawczy Gminy M. wyjaśnił skarżącym, iż pozostawienie budynku uniemożliwiałoby właściwe zagospodarowanie przylegających działek przeznaczonych pod zabudowę obiektami usługowymi. W dniu 17 maja 2004r. skarżący uzupełnili złożoną skargę twierdząc, że w procesie opracowania planu miejscowego Półwyspu K. naruszony został art. 18 ust. 2 pkt 2a w zw. z art. 6 ust. l ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż do sporządzenia planu przystąpiono przed datą uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania m. M. oraz naruszenie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska wraz z przepisami wykonawczymi oraz ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustawa poprzez niekompletność załączonej do projektu planu dokumentacji dotyczącej prognozy oddziaływania na środowisko oraz przygotowanie jej w oparciu o nieaktualne już dane i opracowania. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 czerwca 2004r. sygn. akt II SA/Ol 144/04 odrzucono skargę J. P. na uchwałę Rady Miejskiej w M. Nr "[...]" z dnia 19 listopada 2003r. wobec braku uiszczenia wpisu od wniesionej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: W myśl art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, ze zm) na skutek reformy sądownictwa administracyjnego skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie w niniejszej sprawie zapadło przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie. Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu prawnego nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, bądź procesowego obowiązujące w dacie jego podjęcia. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż zaskarżona uchwała w części dotyczącej rozpatrzenia zarzutu W. P. została wydana z naruszeniem prawa. Na wstępie wyjaśnić należy, iż ustawa z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15, póz. 139, ze zm), której przepisy należało stosować w momencie podejmowania zaskarżonej uchwały z uwagi na zapis art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717) przewidywała możliwość składania ewentualnych zastrzeżeń do planu, które przybierały postać protestu lub zarzutu. Wskazana procedura rozpoczyna się zatem od wniesienia przez uprawniony podmiot pisma kwestionującego treść projektu planu wyłożonego do publicznego wglądu, przy czym zaszeregowanie tego pisma do rzędu protestów, czy też zarzutów nie zależy od jego autorów, od nazwy, jakiej autor użył, czy też od uznania organu mającego dane pismo rozpatrzyć. Powołana wyżej ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym przewiduje, że zarzutem będzie pismo pochodzące od podmiotu, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu (art. 24 ust. l ustawy), natomiast protestem będzie pismo każdej innej osoby kwestionującej ustalenia projektu (art. 23 ust. l ustawy). Specjalnej ochronie podlega zatem tylko ten, którego interesy prawne lub uprawnienia zostały naruszone. Powyższa regulacja przyznająca niektórym podmiotom szczególną ochronę prawną stawia przed organami planistycznymi obowiązek starannego, wnikliwego i obiektywnego kwalifikowania pism kwestionujących ustalenia projektu planu do jednej ze wskazanych grup. Organ nie może kwalifikacji tej dokonywać arbitralnie, na podstawie kryteriów formalnych, czy też na podstawie szablonu, ale powinien dochodzić do rozstrzygnięcia czy dane pismo jest zarzutem czy protestem, biorąc pod uwagę intencję podmiotu kwestionującego projekt planu oraz po merytorycznym przeanalizowaniu istnienia po jego stronie interesu prawnego /uprawnienia/, wreszcie po udzieleniu odpowiedzi na pytanie, czy interes ten został naruszony - wyrok NSA z dnia 16 października 2001 r. sygn. akt II SA/Kr 1970/01, publikowany ONSA 2002 nr 4 póz. 164. W tym miejscu wskazania wymaga także, iż interes prawny musi być tutaj rozumiany jako obiektywna, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Musi to być interes, który wynika z określonego przepisu prawa odnoszącego się wprost do podmiotu zgłaszającego zastrzeżenia i musi dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu - wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2002r. sygn. akt IV SA 2238/01, opublikowany Monitor Prawniczy 2002, nr 12, str. 532. W niniejszej sprawie brak jest jakiejkolwiek informacji z uwagi na jakie ustalenia i okoliczności zastrzeżenia W. P. zostały zakwalifikowane jako zarzut, zwłaszcza, że skarżący podaje, iż nie jest właścicielem działki nr 226, a jedynie stanowi jego własność budynek wzniesiony zgodnie z prawem na tej nieruchomości. Organ planistyczny zbyt pochopnie bez należytego rozeznania zakwalifikował zgłoszone zastrzeżenia bez głębszej analizy sytuacji skarżącego. Nie ma dokumentacji, która wskazywałaby na to, że wcześniej zajmowano się interesem prawnym skarżącego i że rozważano jego ewentualne naruszenie. Nie wynika to z § 2 skarżonej uchwały, w której poinformowano jedynie, że J. P. dzierżawił działkę o nr 226 stanowiącą własność gm. M. od zarządcy nieruchomości - Ośrodku Sportu i Rekreacji w M. do dnia 31 maja 2003r. przedłużoną następnie przez Burmistrza M. na okres do 31 grudnia 2003 r. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały brak jest wyjaśnienia tej podstawowej kwestii mającej istotne znaczenie dla oceny czy zastosowana przez organ procedura jest zgodna z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym. Nadto podnieść należy, iż stosownie do art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne. Zatem uchwała taka musi spełniać określone wymogi formalne. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności takiej uchwały (np. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 1996r. sygn. IV SA 578/96, wyrok NSA z dnia 3 lipca 2001r. sygn. IV SA 96/01). Oceniając zarzuty wniesione do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rada gminy musi rozważyć i wyważyć wynikający z prawa własności interes prawny uprawnionych do wniesienia zarzutów w kontekście legitymizowanych celów publicznych (interes publiczny). Zatem podjęcie uchwały odrzucającej zarzut powinno być szczegółowo uzasadnione z powołaniem się na obowiązujące przepisy i na wyniki badania stanu faktycznego sprawy, związanego bezpośrednio z wniesionymi zarzutami do projektu planu. Badanie to powinno nawiązywać zarówno do praw i obowiązków organów gminy, jak też do praw osób uprawnionych do żądania ochrony ich interesów prawnych (uprawnień), w tym prawa własności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznie 2003r. sygn. akt III RN 26/02). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 147 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i na podstawie art. 200 tej ustawy orzekł o kosztach postępowania sądowego. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej uchwały w oparciu o art. 152 wyżej powołanej ustawy.