II SA/Ol 148/18
WyrokWSA w Olsztynie2018-06-07
Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Katarzyna Matczak, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę zadaszenia wjazdu na posesję może zostać wydana, jeśli projekt budowlany nie jest w pełni zgodny z warunkami pozwolenia konserwatorskiego (liczba bram wjazdowych) i istnieją wątpliwości co do legalności wcześniejszych samowoli budowlanych oraz wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Organy nie wyjaśniły w sposób należyty rozbieżności między projektem budowlanym a pozwoleniem konserwatorskim dotyczącym liczby bram wjazdowych, a także nie ustaliły jednoznacznie, czy doszło do rozebrania wcześniejszej samowoli budowlanej i czy inwestycja nie rozpoczęła się przed uzyskaniem pozwolenia. Brak tych ustaleń uniemożliwia prawidłową ocenę zgodności projektu z prawem i jego wpływu na prawa osób trzecich.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę zadaszenia w części wjazdowej na posesję przy budynku wielorodzinnym. Po kilku decyzjach uchylających pozwolenie przez Wojewodę, ostatecznie organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia. Skarżący zarzucili projektowi niezgodność z planem miejscowym, wymogami formalnymi, brak uprawnień projektanta, nie uwzględnienie odprowadzenia wód opadowych oraz zalegalizowanie samowoli budowlanej. Podnosili również, że inwestycja zagraża ich nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi B. i R. Z. na decyzję Wojewody z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia "[...]"r. nr "[...]" Wojewoda W, po rozpoznaniu odwołania B i R Z, utrzymał w mocy decyzję Starosty D Nr "[...]" z dnia "[...]"r. znak: "[...]" zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę zadaszenia w części wjazdowej na posesję przy budynku wielorodzinnym w D przy ul. B od ul. S, działka nr "[...]".
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu "[...]"r. Prezes Przedsiębiorstwa G Sp. z o.o. w D, działając w imieniu Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. B w D (dalej: Wspólnota, inwestor), wystąpił do Starosty D (dalej: Starosta) z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę zadaszenia w części wjazdowej na posesję przy budynku wielorodzinnym w D przy ul. B od ul. Ś, działka nr "[...]".
Decyzją z dnia "[...]"r. Starosta D zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę Przedsiębiorstwu G Sp. z o.o. w D - Zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. B w D obejmującego wykonanie zadaszenia w części wjazdowej na posesję przy ww. nieruchomości, działka nr "[...]".
Na skutek złożonych odwołań przez pp. B i R Z oraz pp. B Z-W i M W, decyzją z dnia "[...]"r. Wojewoda W uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Starosta D decyzją z dnia "[...]"r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla Wspólnoty, obejmujący wykonanie zadaszenia w części wjazdowej na posesję przy ww. nieruchomości, działka nr "[...]".
Na skutek złożonego odwołania przez pp. B i R Z, Wojewoda W decyzją z dnia "[...]"r.. ponownie uchylił decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi i instancji.
Przed zakończeniem postępowania wyjaśniającego, Starosta poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w wyniku czego w odpowiedzi na zawiadomienie pp. Znamirowscy wnieśli sprzeciw co do planowanej budowy, bowiem sprawa samowolnej budowy garażu w miejscu planowanego zadaszenia części wjazdowej posesji, ich zdaniem, nie została zakończona, a nadto wody opadowe z działki inwestora zalewają ich posesję zagrażając ich budynkowi mieszkalnemu.
Organ I instancyjny postanowieniem z dnia "[...]"r. zobowiązał Wspólnotę do uzupełnienia wniosku w zakresie kompletności wniosku i projektu budowlanego, a następnie po uzupełnieniu oraz poinformowaniu stron o zakończeniu postępowania dowodowego, decyzją z dnia "[...]"r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. B w D, obejmującego wykonanie zadaszenia w części wjazdowej na posesję przy ul. B od ul. Ś działka nr "[...]".
Od tej decyzji odwołanie wnieśli B i R Z, którzy podnieśli, że projekt budowlany jest niezgodny z ustaleniami planu miejscowego, nie spełnia wymagań co do formy projektu budowlanego oraz został zaprojektowany przez osobę nie posiadającą odpowiednich uprawnień budowalnych. Nadto projekt budowlany nie uwzględnia odprowadzenia wód opadowych. Do odwołania przedstawiono ekspertyzę techniczną dotyczącą ustalenia przyczyn przenikania do pomieszczeń podziemnych wód opadowych i roztopowych.
W dniu "[....]"r. z aktami sprawy zapoznali się R S i L C, a następnie w dniu "[...]"r. do Wojewody wpłynęło oświadczenie R S, że w uchwale Wspólnoty dotyczącej wybudowania wiaty na terenie inwestora w jego imieniu zgodę złożyła żona T S. Przedstawiono uchwałę Wspólnoty, w której potwierdzono, że upoważniła ona Prezesa Przedsiębiorstwa G Sp. z o.o. w D do działania w swoim imieniu.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Wojewoda W wskazał, że kontrola organu odwoławczego jest zawsze kontrolą pełną, polegającą na ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, o czym stanowi art. 138 k.p.a. Organ rozstrzyga na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ I instancji, oraz na podstawie poczynionych przez siebie, w sytuacji takiej potrzeby, własnych ustaleń, mając przy orzekaniu na względzie ustalony stan faktyczny oraz treść przepisów prawa obowiązujących w dacie orzekania.
Podkreślono, że przy złożeniu wniosku o pozwolenie na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek sprawdzić, czy jest on jednoznaczny, kompletny a jego forma i zakres są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Organ przytoczył brzmienie art. 4, art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2, art. 35 ust. 1 oraz art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017r. poz. 1332) dalej: p.b., wyjaśniając, iż każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z prawem. Wyjaśniono, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto spełni określone wymagania tzn. złoży wniosek w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli jest ona wymagana oraz złoży oświadczenie, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne. Nadto przytoczono obowiązki właściwego organu przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również wskazano, że w przypadku spełnienia wymagań określonych w art. 32 ust. 4 p.b., właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ odwoławczy podniósł, że z zebranych materiałów wynika, iż inwestor spełnił wymagania określone w art. 32 ust. 4 p.b., gdyż z wnioskiem wystąpiła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. B w D przedkładając oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością dz. nr "[...]" w D. Nadto w ocenie organu projekt budowlany spełnia wymagania przewidziane rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012r. poz. 462). Projekt zagospodarowania terenu został sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych, na projekcie tym wskazano niezbędne wymiary umożliwiające zlokalizowanie w terenie projektowanego zadaszenia. Projekt budowlany sporządzony został przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i legitymującą się przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego. Wskazano, że zadaszenie w części wjazdowej na posesję odpowiada wymaganiom określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta D uchwalonym przez Radę Miasta D w dniu "[...]"r. - uchwała Nr "[...]", opublikowana w Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. z 2002r. Nr 78, poz. 1166. Wskazany plan miejscowy nie wprowadza zakazu zabudowy przedmiotowej nieruchomości zadaszeniem części posesji. Natomiast projekt zagospodarowania terenu odpowiada wymaganiom określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015r. poz. 1422), w szczególności usytuowania w stosunku do granicy z działką budowlaną, dostępu naturalnego światła do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Projekt budowlany jest kompletny, posiada uzgodnienia, pozwolenia wymagane przepisami szczególnymi, w tym posiada decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - pozwolenie Nr "[...]" z dnia "[...]"r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdzono, że nie zasługują one na uwzględnienie. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D (dalej: PINB w D) z dnia "[...]"r. umorzono postępowanie w sprawie samowolnej budowy wiaty garażowo-gospodarczej, gdzie w treści uzasadnienia wskazano, iż rozbiórka wiaty garażowo-gospodarczej została protokolarnie potwierdzona w dniu"[...]". Natomiast kolejną decyzją PINB w D z dnia "[...]"r. organ ten umorzył postępowanie w sprawie kierowania wód opadowych z działki nr "[...]" na działkę nr "[...]". Odnośnie zaś przedłożonej do odwołania ekspertyzy wyjaśniono, że za stan techniczny budynku odpowiadają jego właściciele. Z treści ekspertyzy wynika, że budynek mieszkalny pp. Z "na granicy działki nr "[...]" nie posiada zabezpieczenia przed przenikaniem wody do pomieszczeń podziemnych w postaci izolacji przeciw wodnej na całej długości i wysokości" - strona 3 ekspertyzy. Nadto planowane zamierzenie inwestycyjne wypełnia zalecenia tej ekspertyzy "część dz. Nr "[...]" od strony ul. Ś zabudować na warunkach określonych w pozwoleniu na budowę i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w O" - 7 strona ekspertyzy.
Na tą decyzję B i R Z wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się, na podstawie art. 145 § 1 lit. a) oraz lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, w jego toku przesłuchania w charakterze świadka Ł R oraz dzielnicowego A N z KP w D oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowalne, poprzez uznanie za kompletny i zgodny z prawem oraz MPZP, projekt budowlany na wykonanie zadaszenia w części wjazdowej na posesję przy budynku na działce nr "[...]" od ul. Ś, podczas gdy takowym on nie jest;
- przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, polegający na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy materiał ten zawierał inne naruszenia obowiązującego Prawa budowlanego, jak chociażby rozbudowy bez pozwolenia budynku mieszkalnego, legalności wybudowania ogrodzenia pomiędzy działkami "[...]" i "[...]", braku spójności pomiędzy projektem budowlanym a pozwoleniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia "[...]"r., brak rozwiązań projektowych, które zapewniłyby po wybudowaniu inwestycji zabezpieczenie ścian sąsiednich przed zawilgoceniem przy odprowadzeniu wód opadowych;
- zalegalizowanie de facto samowoli budowlanej w postaci budowy wiaty garażowo -gospodarczej, albowiem nie została ona rozebrana w całości, jej rozbiórkę miał potwierdzić PINB w D w protokole z dnia "[...]"r.;
- art. 8 k.p.a. bowiem postępowanie organów administracji zamiast pogłębiać zaufanie do organów państwa, nie ma nic wspólnego z praworządnością, rodząc poczucie krzywdy i narażając skarżących na wymierne szkody materialne oraz stres.
W uzasadnieniu skarżący podali, że wielokrotne uchylanie decyzji Starosty udzielającej pozwolenia budowlanego na realizację inwestycji nie poprawiło ich sytuacji, bowiem w skarżonej decyzji Wojewoda podzielił argumentację co do prawidłowości postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia. Tymczasem obecny projekt budowlany jest kolejnym "przedsięwzięciem" właściciela działki nr "[...]", gdyż wcześniej obejmowały one rozbudowę budynku mieszkalnego, postawienie wiaty garażowo-gospodarczej, wybudowanie ogrodzenia o wysokości ok.3 m na granicy działek nr "[...]" i "[...]". Kwestią ta zajmował się PINB oraz WINB w O, które posiłkując się stanowiskiem WKZ w O uznały, że nie doszło do wybudowania muru na granicy działek, choć nie jest to oczywiste. WKZ zwrócił uwagę, że pozwolenie obejmowało wybudowanie jednej bramy wjazdowej od ul. Ś, natomiast projekt opiewa na podwójną bramę. WKZ nakazał jej usunięcie, ale nie zostało to wykonane - vide decyzja Wojewody W z dnia "[...]"r. Wskazali, że decyzje PINB w D z dnia "[...]"r. nr "[...]" i "[...]" dotyczące odstąpienia od nałożenia na Wspólnotę obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia, robót związanych z wykonaną budową ogrodzenia pomiędzy działkami "[...]" i "[...]", do stanu zgodnego z prawem, są do tej pory nieprawomocne, gdyż zostały przez nich zaskarżone. Podkreślono, iż faktycznie stosownie do art. 4 p.b. każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeśli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem jednak zgodności z przepisami prawa. Takim przepisem jest art. 144 k.c. stanowiący, że właściciel nieruchomości przy wykonywaniu prawa własności powinien powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Oznacza to, że inwestycja będąca przedmiotem pozwolenia na budowę, nie może stanowić zagrożenia dla budynku skarżących. Wskazano na istotne sprzeczności i ustalenia organu, bowiem w opisie do sytuacji na działce nr "[...]", znajduje się stwierdzenie, że woda deszczowa zostanie rozprowadzona na terenie działki inwestora, w decyzji natomiast, że wody deszczowe omijają działkę skarżących nie powodując jej zalewania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda W wniósł o jej oddalenie. Wyjaśniono, że decyzje PINB w D z dnia "[...]"r. nr "[...]" i "[...]" dotyczą postępowania prowadzonego już po wydaniu decyzji Starosty z dnia "[...]"r. Przywołane decyzje organu nadzoru budowlanego dotyczą ogrodzenia pomiędzy posesjami skarżących a inwestora, które zlokalizowane są w innym miejscu niż przedmiotowe zadaszenie.
Na rozprawie w dniu "[...]"r. skarżąca B Z podała, że inwestor przed przystąpieniem do budowy garażu podniósł grunt bez żadnych odpływów i wszystkie wody są odprowadzane do piwnicy budynku skarżących. Podała, ze dwie bramy nadal istnieją jako "ogrodzenie". Kategorycznie zaprzecza aby były wykonywane jakiekolwiek roboty rozbiórkowe, został zdjęty jedynie dach. Skarżący R Z dodatkowo wyjaśnił, że nieprawdą jest, iż odprowadzenie wód zostało zaprojektowane, że omija ich dom, dom jest nadal zalewany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2017r. poz. 2188) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z późn.zm) zwanej dalej: p.p.s.a.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym.
Sąd poddawszy kontroli decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stwierdził istnienie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, wobec czego uznał za uzasadnioną wniesioną skargę.
W rzeczonej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody W z dnia "[...]"r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obejmującego wykonanie zadaszenia w części wjazdowej na posesję przy budynku wielorodzinnym w D, na dz. Nr "[...]" przy ul. B od ul. Ś. Organ odwoławczy uznał, że projektowana inwestycja spełnia wymogi określone w art. 32 ust. 4 p.b, bowiem z wnioskiem wystąpiła Wspólnota składając oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością nr "[...]" m. D, jak również projekt budowlany spełnia wymagania określone w rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie zakresu i formy projektu budowlanego. Projekt zagospodarowania terenu został sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych, na projekcie tym wskazano niezbędne wymiary umożliwiające zlokalizowanie w terenie projektowanego zadaszenia. Projekt budowlany sporządzony został przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i legitymującą się przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego. Podano, że zadaszenie w części wjazdowej na posesję odpowiada wymaganiom określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta D uchwalonym przez Radę Miasta D w dniu "[...]"r. - uchwała Nr "[...]", gdyż plan miejscowy nie wprowadza zakazu zabudowy ww. nieruchomości zadaszeniem części posesji. Uznano, że projekt zagospodarowania terenu odpowiada wymaganiom określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015r. poz. 1422), w szczególności w zakresie usytuowania w stosunku do granicy z działką budowlaną, dostępu naturalnego światła do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Projekt budowlany jest kompletny, posiada uzgodnienia, pozwolenia wymagane przepisami, w tym posiada decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: W-MWKZ) - pozwolenie Nr "[...]" z dnia "[...]"r.
Ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie nie sposób się zgodzić.
Organ odwoławczy w wydanej decyzji uznał bowiem, że organ I instancji przed ostatecznym rozpoznaniem sprawy ustalił stan faktyczny w sposób wyczerpujący, ustalając wszystkie istotne dla postępowania okoliczności, w tym stwierdzono, że projektowana inwestycja pozostaje zarówno w zgodzie z warunkami, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz pozostaje w zgodzie z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również została uzgodniona z W-MWKZ, co potwierdza pozwolenie z dnia "[...]"r. nr "[...]" znak "[...]".
Jak już wskazano wyżej stanowisko to nie zasługuje na akceptację, z uwagi na liczne nieścisłości, na które wskazywali w toku toczącego się postępowania skarżący a także pp. B Z i M W, które dotyczą prowadzonych prac budowlanych przed uostatecznieniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak wskazano, doszło do demontażu fragmentów przypór ceglanych budynku przy ul. B, część od ulicy Ś, a elementy te stanowiły element konstrukcji ściany zewnętrznej budynku objętego ochroną konserwatorską, o czym wskazywano w odwołaniu wyżej wymienionych z dnia "[...]"r. Ustalenia te zostały pominięte zarówno przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy. Nadto niewyjaśniona pozostaje, wbrew stanowisku organów administracji architektoniczno- budowlanej, kwestia dotycząca faktycznej sytuacji na działce nr "[...]" w odniesieniu do usunięcia, czy też nie elementów wcześniejszej samowolnej zabudowy pod postacią wiaty garażowo-gospodarczej, w części, która obecnie objęta została pozwoleniem na budowę pod nazwą zadaszenie części wjazdowej nieruchomości nr "[...]" m. D, przy wykorzystaniu wybudowanych w warunkach samowoli budowalnej dwóch bram garażowych, które jak wynika z uzasadnienia decyzji PINB w D z dnia "[...]"r. nr "[...]" pozostawiono i "stwierdzono jedynie pozostawienie jako ogrodzenie, ściany drewnianej z bramami do wjazdu od strony ul. Ś, stanowiącej zabezpieczenie nieruchomości przed dostępem osób trzecich".
W pierwszej kolejności pozostaje wyjaśnić, że w sytuacji przytoczenia w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Sąd rozpoznaje zasadniczo wymieniony zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2017r. poz. z późn.zm) dalej: k.p.a., nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zgodnie z nią organy prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrać i rozpatrzyć dostępny materiał dowodowy, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Ponadto, organy zobowiązane są stosownie do art. 80 k.p.a. rozstrzygnąć sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Natomiast, po myśli art. 138 k.p.a. organ odwoławczy zobowiązany jest do merytorycznego ponownego rozpoznania sprawy uwzględniając zmianę stanu faktycznego, bądź też prawnego, jaki zaistniał pomiędzy wydaną decyzją przez organ I instancji a podejmowanym rozstrzygnięciem przez organ odwoławczy, który wynika np. z przeprowadzonego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 k.p.a. Nadto zgodnie z art. 107 k.p.a. decyzja wydana przez organ administracji publicznej powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl postanowień powołanego przepisu uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Przy tym, obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania) (zob. np. wyrok NSA z 28 grudnia 2000r., sygn. I SA 762/00, wyrok NSA z 13 grudnia 1988r., sygn. II SA 497/88, ONSA 1989 Nr 2, poz. 68, wyrok NSA z 3 lutego 1999r., sygn. IV SA 1010/97).
Przechodząc do oceny zarzutów skargi w zakresie ich trafności podnoszonej argumentacji pozostaje wskazać, iż zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący niezgodności przedstawionej dokumentacji projektowej z warunkami określonymi w pozwoleniu wydanym w dniu "[...]"r. przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ze znajdującej się w aktach ww. decyzji wynika niezbicie, że udzielono pozwolenia Wspólnocie na wykonanie wiaty z jedną bramą wjazdową od strony ul. Ś na terenie nieruchomości przy ul. B w D, dz. Nr "[...]". Tymczasem ze znajdującej się w projekcie budowlanym mapy dot. projektu zagospodarowania działki nr "[...]" w skali 1:500 wynika, że wjazd na część nieruchomości objętej zadaszeniem przewidują dwa wjazdy, co wynika także z oznaczenia na mapie do celów projektowych na str. 16 projektu oraz co potwierdza dokumentacja fotograficzna, na której widnieją dwie bramy garażowe. Nadto w dalszej części rysunków zaznaczano bądź jedną bramę garażową rys. 2 i 7, bądź też dwie, jak to ma miejsce na rys. 8 i 9. Zatem w odniesieniu do tak zebranego materiału dowodowego nieuprawnione pozostaje stanowisko organu odwoławczego, iż w sprawie tej stwierdzono zgodność przedstawionej dokumentacji z przepisami prawa, pozwoleniami wymaganymi przepisami, w tym inwestycja posiada decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - pozwolenie Nr "[...]" z dnia "[...]"r. Organy z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie wyjaśniły, z uwagi na jakie ustalenia i przeprowadzone dowody uznały, za zgodny z decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia "[...]"r. przedstawiony przez Wspólnotę projekt budowalny.
Jak wynika bowiem z art. 32 ust. 1 pkt 2 p.b. pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowalnego, może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. Takim przepisem szczególnym jest art. 39 ust. 1 p.b., zgodnie z którym prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Zatem pozwolenie konserwatorskie, jak wskazano w wyroku NSA z dnia 23 października 2017r. sygn. II OSK 225/16 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl), stosownie do art. 39 ust. 1 p.b. warunkuje możliwość uzyskania pozwolenia na budowę. Nadto stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 3 p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej stwierdza: kompletność projektu budowalnego i posiadanie wymaganych opinii, pozwoleń i sprawdzeń (...). Dopiero po spełnieniu wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W rzeczonej zaś sprawie wprawdzie inwestor uzyskał pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków na wykonanie zadaszenia części wjazdowej nieruchomości dz. Nr "[...]" lecz z warunkiem jednej bramy garażowej, natomiast organy administracji rozpoznające tę sprawę bez wskazania w oparciu o jakie ustalenia uznały, że przedstawiony projekt budowlany z naniesionymi istniejącymi dwiema bramami garażowymi, wbrew pozwoleniu konserwatora zabytków, odpowiada przepisom prawa.
Poza tym na uwagę zasługuje również kolejny podniesiony zarzut dotyczący braku wyjaśnienia, czy faktycznie w odniesieniu do nieruchomości, na której inwestor wystąpił o uzyskanie pozwolenia na budowę doszło do rozebrania samowoli budowlanej, w postaci budowy wiaty garażowo-gospodarczej, czy też inwestor nie czekając na uostatecznienie decyzji o pozwoleniu na budowę przystąpił do budowy zadaszenia, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią art. 32 ust. 4a p.b., zgodnie z którym nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 p.b. W zaskarżonej decyzji Wojewoda powołał się na ustalenia wynikające z decyzji PINB w D z dnia "[...]"r. znak: "[...]", którą umorzono postępowanie w sprawie samowolnej budowy wiaty garażowo-gospodarczej, gdzie w uzasadnieniu organ nadzoru podał, że rozbiórka wiaty została protokolarnie potwierdzona w dniu "[...]"r. Zatem w oparciu o tak przyjęty stan prawny niewyjaśniona pozostaje przez organy kwestia realizacji inwestycji w postaci zadaszenia części nieruchomości przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, skoro stan taki wynika z załączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej, na której przedstawiono widok działki nr "[...]", na której widoczne są zrealizowane jakieś prace budowlane w postaci wybudowanych ścian z bloczków betonowych, betonowych stropów oraz odsłoniętych fundamentów budynku sąsiadującego - potwierdza taki stan dokumentacja fotograficzna załączona na karcie 80 akt adm., załączona po wydanej przez Starostę w dniu "[...]"r. decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda w wydanej decyzji w żaden sposób nie wyjaśnił tej jakże istotnej dla rozpoznania merytorycznego sprawy kwestii. Nadto wbrew stanowisku, iż organ odwoławczy ponownie merytorycznie rozpoznaje sprawę w całokształcie nie uwzględnił okoliczności, że przed organami nadzoru budowlanego toczą się postępowania dotyczące ogrodzenia pomiędzy działką inwestora a działką nr "[...]", która to sprawa pozostaje w zakresie wydanego pozwolenia na budowę. Wbrew stanowisku organu odwoławczego wyrażonemu w odpowiedzi na skargę, iż sprawa ogrodzenia działki "[...]" nie jest tożsama ze sprawą udzielonego pozwolenia na budowę pozostaje wyjaśnić, że sprawa ta ma znaczenie dla udzielenia pozwolenia na budowę, bowiem to na tym m.in. ogrodzeniu, jak wynika z załączonego projektu budowlanego zadaszenia części nieruchomości nr "[...]" będzie także opierała się konstrukcja zadaszenia - rys. nr 3 projektu budowlanego. Zatem stanowisko, że kwestia legalności ogrodzenia działki od strony ulicy Ś nie ma wpływu dla rozpoznania sprawy dotyczącej pozwolenia na budowę pozostaje oceną nieuprawnioną.
Odnośnie zaś podnoszonej konsekwentnie okoliczności zalewania fundamentów budynku sąsiadującego na działce nr "[...]" stanowiącej własność skarżących wyjaśnić pozostaje, że obecnie podnoszona okoliczność takiego zalewania wynika niewątpliwie z faktu odsłonięcia fundamentów domu skarżących przez inwestora celem przygotowania własnej nieruchomości, co potwierdza znajdująca się w aktach administracyjnych dokumentacja fotograficzna - k. 80 akt adm. oraz przedstawiona przy odwołaniu ekspertyza techniczna dotycząca wskazania przyczyn przenikania do pomieszczeń podziemnych wód opadowych i roztopowych wskazująca, że "w wyniku prowadzonych robót rozbiórkowych i ziemnych przy ścianie budynku mieszkalnego nr "[...]", przy granicy działki nr "[...]", doszło do zalania wykopu fundamentowego przez wody opadowe", iż na obecnym etapie postępowania, z uwagi na wyżej wykazane uchybienia w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym zmuszają organy do ponownego rozpatrzenia tej sprawy z uwzględnieniem stanowiska przedstawionego przez Sąd w wywodach uzasadnienia.
Organy administracji publicznej z uwagi na wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. będą zobligowane do ponownego rozpoznania złożonego wniosku o pozwolenie na budowę z uwzględnieniem konieczności przeprowadzenia uzupełniającego postępowania w zakresie doprowadzenia do zgodności przedłożonej dokumentacji projektowej z wymaganiami wynikającymi z decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia "[...]"r. oraz wszechstronnego i należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy z ustaleniem okoliczności czy na działce doszło do rozpoczęcia robót budowalnych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też nie doszło do pełnego rozebrania obiektu wiaty garażowo-gospodarczej wybudowanej w warunkach samowoli budowalnej i podjęcia stosownych kroków, a dopiero następnie do prawidłowego jego odzwierciedlenia w uzasadnieniu wydanej decyzji. Skoro w tej sprawie organy nie dokonały takiego wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem wskazanych wyżej okoliczności, to uchybienie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro bez zbadania podanych okoliczności nie jest możliwe stwierdzenie, że przedstawiony przez inwestora projekt budowalny odpowiada przepisom prawa, nie narusza praw osób trzecich oraz nie dotyczy inwestycji do realizacji której przystąpiono przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy w pkt 2 sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło