II SA/Ol 148/26

Dnia 17 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.M. na uchwałę Rady Gminy G. z dnia [...] 2024 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębie geodezyjnym A., gmina G. postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. W dniu [...] 2024 r. Rada Gminy G. (dalej: "Rada Gminy"), działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 609 ze zm.) – dalej w skrócie "u.s.g." oraz art. 20 ust. 1 i art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130), podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębie geodezyjnym A., gmina G. (dalej: "zaskarżona uchwała", "plan miejscowy"). Na powyższą uchwałę B.M. (dalej: "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się stwierdzenia jej nieważności w części, w której dopuszcza ona lub przewiduje zabudowę poza wskazanymi w planie zadań ochronnych obszarami zwartej zabudowy. Zaskarżonemu aktowi zarzucił naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a.", poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez przyjęcie w pracach planistycznych jako podstawy do wyznaczania obszarów zwartej zabudowy określonych w planie zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Ostoja [...] jedynie mało czytelnych map, co skutkowało przeznaczeniem w miejscowym planie pod zabudowę terenów w przeważającej większości znajdujących się poza obszarami zwartej zabudowy wskazanymi w planie zadań ochronnych; - art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 54 ze zm.), a także § 7 oraz załączników nr 9 i 10 do zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z dnia [...] r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Ostoja [...] w zakresie w jakim zaskarżony plan miejscowy przewiduje zabudowę poza wskazanymi w ww. zarządzeniu obszarem zwartej zabudowy; - art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz 5, a także art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 82) poprzez otoczenie znajdującego się na działce nr A części terenu stanowiącego grunt klasy III terenami o przeznaczeniu nierolniczym, co doprowadzi do faktycznego wyłączenia tych terenów z produkcji rolnej. Skarżący wyjaśnił, że jest właścicielem nieruchomości położonej w obszarze chronionego krajobrazu, otoczonej przez pola uprawne, jeziora i tereny leśne. Wskazał, że jego nieruchomość nie znajduje się na obszarze objętym planem, jest oddalona około 1500 m od terenu objętego zaskarżonym miejscowym planem. W ocenie skarżącego, uchwalony miejscowy plan ogranicza jego prawa do spokojnego i nieuciążliwego korzystania z należącej do niego nieruchomości. Skarżący wskazał, że na terenie objętym planem miejscowym ma zostać zrealizowana bardzo duża inwestycja obejmująca kompleks hotelowo-apartamentowy, która spowoduje zurbanizowanie tego terenu. Przez teren ten przebiega jedyna droga dojazdowa do nieruchomości skarżącego, realizacja inwestycji na terenie objętym miejscowym planem spowoduje gwałtowny wzrost natężenia ruchu na jedynej drodze dojazdowej, co utrudni skarżącemu dojazd do jego domu. Poza tym zwiększy się ruch turystyczny, także wokół nieruchomości skarżącego położonej w atrakcyjnym miejscu. Zdaniem skarżącego, w związku z realizacją inwestycji na terenie objętym miejscowym planem nastąpi: zwiększenie hałasu i emisji spalin, zwiększenie zapylenia drogi gruntowej, pogorszenie bezpieczeństwa ruchu podczas dojazdu do nieruchomości skarżącego, utrudnienia w codziennym korzystaniu z drogi, nasilenie się immisji takich jak: światło, zanieczyszczenia, większa obecność ludzi, hałas generowany nie tylko przez samochody, ale również przez motorówki i skutery wodne w związku z planowaną przystanią. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej odrzucenie z powodu braku interesu prawnego skarżącego, ewentualnie oddalenie ze względu na bezzasadność skargi. Podkreśliła, że nieruchomość skarżącego, położona w znacznej odległości od granic planu, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że osobie wnoszącej skargę przysługuje interes prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi na akt organu jednostki samorządu terytorialnego Sąd bada, spełnienie wymogów formalnych skargi oraz to, czy interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143) - dalej: "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 (akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej) (...), nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1153) – dalej: "u.s.g.", zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje w sytuacji, gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały. Skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r. sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 listopada 2003 r. sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003/8/84). Skarżący powinien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (zob. wyrok NSA z 1 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1437/04, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W judykaturze podkreśla się, że naruszenie interesu prawnego powinno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (tak: NSA w wyroku z 14 marca 2002 r. II SA 2503/01). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły bądź niewątpliwie, a przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem, nastąpią w przyszłości. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc rzeczywiście naruszać istniejący interes prawny skarżącego. Z przytoczonych wyżej orzeczeń wynika, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo podmiotu, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia polegającego na istnieniu związku między zaskarżoną uchwałą (lub chociażby jej częścią) a jego własną, indywidualną sytuacją prawną. Należy przy tym zaznaczyć, że taki związek musi istnieć w chwili podejmowania uchwały, a nie w przyszłości i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia konkretnych obowiązków. Przy korzystaniu z art. 101 ust. 1 u.s.g. należy bowiem wykazać już dokonane uchwałą organu gminy, a nie tylko ewentualnie zagrażające naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. Zdarzenia przyszłe i niepewne nie mogą bowiem przesądzać o przyznaniu skarżącemu legitymacji do wniesienia skargi. W rozpoznawanej sprawie wniesiono o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a skarżący naruszenie swojego interesu prawnego upatruje w odziaływaniu planowanej inwestycji na terenie objętej miejscowym planem na jego nieruchomość poprzez m.in. zwiększenie się ruchu samochodowego na drodze dojazdowej do nieruchomości skarżącego, zwiększenie hałasu i emisji spalin, zapylenia drogi gruntowej, czy też nasilenia się immisji takich jak: światło, zanieczyszczenia, większa obecność ludzi. Należy wskazać, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w granicach zaskarżonego planu miejscowego. W ocenie Sądu, regulacja zawarta w zaskarżonej uchwale w żaden sposób nie wpływa na indywidualną sytuację prawną skarżącego. Nie ogranicza, ani nie pozbawia go konkretnych uprawnień mających oparcie w przepisach prawa materialnego, nie nakłada także na niego żadnych obowiązków. Wskazane w skardze przyczyny zaskarżenia przedmiotowej uchwały, dotyczące ewentualnych przyszłych skutków zagospodarowania terenu objętego planem, nie dotyczą interesu prawnego skarżącego, a jedynie jego interesu faktycznego. Końcowo należy powtórzyć, że wprowadzone zaskarżoną uchwałą postanowienia w żaden sposób nie powodują odebrania, czy też ograniczenia przysługujących skarżącemu uprawnień, nie nakładają również na niego żadnych nowych obowiązków, jak i nie zmieniają obowiązków dotychczas ciążących na nim. Tym samym, brak jest podstaw do uznania, aby skarżący posiadał legitymację procesową do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Podnoszone zaś przez skarżącego argumenty mogą świadczyć o istnieniu po jego stronie jedynie interesu faktycznego, który nie legitymuje do skutecznego zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego. Naruszenie indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej stanowi przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie, a skarga w niniejszej sprawie nie spełnia tych warunków. Sąd nie był zatem uprawniony do dokonania kontroli legalności zaskarżonego aktu, w tym badania merytorycznych zarzutów skargi. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.