II SA/Ol 150/15
WyrokWSA w Olsztynie2015-04-14
Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Ewa Osipuk, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja zbiornikowa na gaz LPG wraz z dystrybutorem, wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę, która narusza przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla stacji paliw, może zostać doprowadzona do stanu zgodnego z prawem, czy też należy wydać nakaz jej rozbiórki?Ratio decidendi
Instalacja zbiornikowa na gaz LPG wraz z dystrybutorem, wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę i naruszająca przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla stacji paliw, nie może zostać doprowadzona do stanu zgodnego z prawem, jeśli nie zachowano wymaganych odległości, nawet z uwzględnieniem możliwości ich zmniejszenia. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T.O. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki instalacji zbiornikowej na gaz LPG wraz z dystrybutorem, wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń faktycznych dotyczących momentu montażu instalacji oraz naruszenie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla stacji paliw. Organy ustaliły, że instalacja została wykonana w okresie między wrześniem 2010 r. a grudniem 2012 r., naruszając wymagane odległości od granicy działki, budynków i jezdni.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi T.O. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie Rozbiórki instalacji zbiornikowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" r., znak: "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB"), po rozpatrzeniu odwołania T.O., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "PINB") z dnia "[...]", którą organ I instancji, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), nakazał odwołującemu się rozbiórkę (demontaż) instalacji zbiornikowej na gaz LPG z pojedynczym zbiornikiem podziemnym o pojemności 6400 litrów przeznaczonej do tankowania samochodów wraz z dystrybutorem (odmierzaczem) paliwa, wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ewidencyjny "[...]", obręb M. przy ul. "[...]" w M., w związku z naruszeniem przepisów § 124 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 243, poz. 2063, aktualnie tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz.1853, dalej jako: "rozporządzenie"), w sposób nie dający możliwości doprowadzenia samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem.
W sprawie tej Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej pismami z dnia 10 stycznia 2013 r. oraz z dnia 11 marca 2013 r. powiadomiła PINB o naruszeniu obowiązujących przepisów przy ustawieniu dystrybutora i zbiornika LPG na istniejącej stacji benzynowej przy ul. "[...]" w M. Stwierdzono, że mogło to nastąpić w okresie pomiędzy 27 września 2010 r., a 19 grudnia 2012 r., kiedy to były przeprowadzone kontrole Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej.
W dniu 18 kwietnia 2013 r. PINB przeprowadził kontrolę na wskazanej stacji paliw, w toku której ustalił, że jej aktualny właściciel T. O. nabył aktem notarialnym z dnia 29 marca 2012 r., od M. N., prawo użytkowania wieczystego działek gruntu nr "[...]" położonych przy ul. "[...]" w M., wraz z prawem własności posadowionego na niej budynku (stacji paliw) i urządzeń stanowiących odrębne od gruntu nieruchomości w tym m.in. dystrybutor LPG (firmy Petromecanika, nr seryjny 7724, rok produkcji 2000) usytuowany na działce nr "[...]" oraz zbiornik LPG- auto gaz o pojemności 6.400 litrów (nr seryjny 254547, rok produkcji 2009) wraz z infrastrukturą paliwową usytuowany na działce nr "[...]". Ustalono także, że wysepka z dystrybutorami usytuowana jest w odległości 2,5 m od krawędzi jezdni (oddzielona chodnikiem) i w odległości 4,5 m od budynku murowanego stacji. Natomiast zbiornik na gaz LPG usytuowany jest na działce sąsiedniej oznaczonej nr 62. Jest to zbiornik podziemny o pojemności 6400 litrów. Obok włazu zbiornika na gaz znajduje się urządzenie zwane pompą do tłoczenia gazu ze zbiornika do dystrybutora za pomocą wykonanej instalacji technologicznej. Pompa zainstalowana jest poniżej poziomu gruntu i przykryta blaszaną pokrywą. Przedmiotowy zbiornik podziemny LPG o pojemności 6400 litrów usytuowany jest w odległości 1,5m od granicy działki sąsiedniej, 7 m od krawędzi jezdni, 22 m od budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz 10 m od innych zabudowań. Organ I instancji ustalił, iż na wykonanie instalacji na gaz LPG składającej się ze zbiornika podziemnego na gaz LPG o pojemności 6400 litrów wraz z dystrybutorem LPG do tankowania samochodów, na działkach nr "[...]"w M. nie było wydane przez właściwy organ pozwolenie na budowę, ani nie przyjmowano zgłoszenia na wykonanie w/w instalacji.
Nakazując rozbiórkę zbiornika LPG i dystrybutora gazu LPG, PINB wskazał, że inwestycja jest niezgodna z § 124 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 5 cytowanego rozporządzenia.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji T. O. zakwestionował dokonane pomiary. Wskazał na wybudowanie ściany osłonowej i konieczność przeprowadzenia szczegółowych pomiarów. Zarzucił, że PINB nie wykonał zaleceń WINB zawartych w decyzji kasacyjnej z dnia 29 kwietnia 2014r. Powołał się też na decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 10 marca 2014 r., którą zobowiązany został jedynie do opracowania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego oraz wykonania impregnacji konstrukcji drewnianej zadaszenia nad dystrybutorami do tankowania pojazdów. Zaznaczył, że decyzja ta nie stwierdza nieprawidłowości w związku z instalacją LPG.
W dniu 27 października 2014 r. PINB przeprowadził na zlecenie WINB, w trybie art. 136 k.p.a., ponowne oględziny stacji paliw z udziałem T. O., w celu ustalenia odległości podziemnego zbiornika na gaz LPG i dystrybutora do tankowania pojazdów samochodowych gazem LPG. Ustalono, że odległość podziemnego zbiornika na gaz LPG wynosi odpowiednio: od budynku stacji paliw -15,20 m; od miejsc postojowych na działce nr 47 – 13,30 m; od granicy działki – 1,23 m; od krawędzi jezdni – 5,60 m; od budynków mieszkalnych jednorodzinnych – nie dotyczy; od budynków mieszkalnych wielorodzinnych – 12,80 m do muru, a 12,25 do budynku nr 21; od innych budynków na działce nr "[...]" – 9,95 m. Natomiast odległość dystrybutora (odmierzacza) gazu LPG wynosi odpowiednio: od budynku stacji paliw -4,39 m; od granicy działki – 0,15 m; od krawędzi jezdni – 2,60 m; od budynków mieszkalnych wielorodzinnych – 12,28 m do budynku nr 17 i 20,30 do budynku nr 14; od słupa energetycznego - 3,85 m.
Mając powyższe na uwadze, zaskarżoną decyzją, powołaną na wstępie, WINB utrzymał w mocy nakaz rozbiórki. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że w myśl art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane robotami budowlanymi są m.in. prace polegające na montażu. Podniesiono, że montaż urządzenia instalacyjnego w postaci zbiornika podziemnego LPG o pojemności 6400 litrów jak i dystrybutora LPG stanowi montaż urządzenia budowlanego związanego z obiektem budowlanym, jakim jest uprzednio legalnie wybudowana stacja paliw, zapewniającego możliwość użytkowania stacji zgodnie z jej przeznaczeniem. Dalej organ omówił art. 28 i art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, konstatując, że orzeczenie nakazu rozbiórki jest konieczne jeżeli nie ma możliwości doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem. Następnie organ odwoławczy przytoczył treść § 124 ust. 1 i ust. 2 powołanego rozporządzenia, stwierdzając, że przeprowadzone w dniu 27 października 2014 r. oględziny wykazały naruszenie tego rozporządzenia w odniesieniu do zbiornika podziemnego LPG w zakresie pkt 2, 4 i pkt 5 ust. 1 § 124, a w odniesieniu do dystrybutora (odmierzacza) LPG w zakresie pkt 1, 2 i pkt 4 ust. 1 § 124. WINB przyjął, że bezwątpienia przedmiotowe roboty zostały wykonane pod rządami aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Wskazano, że w czasie realizacji robót, tj. między 27 września 2010 r. a 19 grudnia 2012 r., nie ulegały zmianie również powołane przepisy określające warunki techniczne. Ponadto organ II instancji potwierdził prawidłowość skierowania decyzji do odwołującego się, jako aktualnego właściciela stacji paliw. Wyjaśniono, wskazując na stanowisko judykatury, że obowiązek powinien zostać nałożony w pierwszej kolejności na inwestora, jednakże pod warunkiem, że posiada on w dacie orzekania uprawnienia do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. Stwierdzono, że ustalenie osoby inwestora przedmiotowych robót budowlanych może mieć obecnie jedynie znaczenie w przypadku dochodzenia przed sądem powszechnym roszczeń cywilnych przez odwołującego się.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie T.O.wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji PINB w związku z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wobec nieustalenia istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności dotyczącej momentu powstania (zamontowania) urządzeń służących do magazynowania i sprzedaży gazu LPG. Podniósł, że ustalenia organów są w tym zakresie niepełne i sprzeczne. Zostały poczynione wyłącznie na podstawie dwóch pism Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej z 1 stycznia 2013 r. i 11 marca 2013 r. Uwzględniono, że zbiornik na gaz został wyprodukowany w 2009 r., a pominięto, że zamontowany na działce dystrybutor LPG został wyprodukowany w 2000 r. Zdaniem skarżącego, ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, kiedy dokonano montażu spornych urządzeń ma zasadnicze znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia o nakazie rozbiórki tych urządzeń. Wskazał, że powołane rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 2006 r. Niewątpliwie więc ustalenie okresu powstania (montażu) urządzeń ma decydujące znaczenie dla wydania nakazu ich rozbiórki, z powodu naruszenia przepisów wspomnianego rozporządzenia. Zdaniem skarżącego organy stosując w sprawie przepisy tego rozporządzenia do nieustalonego w sposób bezsporny stanu faktycznego sprawy dopuściły się również naruszenia tych przepisów prawa materialnego.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że w toku postępowania administracyjnego ustalono datę montażu instalacji zbiornikowej na gaz LPG z pojedynczym zbiornikiem podziemnym wraz z dystrybutorem. Przyjęto, że miało to miejsce w okresie między 27 września 2010 r. a 19 grudnia 2012 r., kiedy były przeprowadzane kontrole przez Powiatową Państwową Straż Pożarną. Zaznaczono, że kontrola PPSP w M. z dnia 27 września 2010 r. nie wykazała wówczas istnienia instalacji gazu na przedmiotowej stacji paliw, wykryto ją dopiero w czasie kontroli z dnia 19 grudnia 2012 r. Stwierdzono że okres montażu instalacji można zawęzić do przedziału czasowego od 27 września 2010 r. do 29 marca 2012 r. tj. do dnia zawarcia umowy kupna stacji wraz ze zbiornikiem i dystrybutorem LPG.
Na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r. skarżący podtrzymał skargę i argumenty w niej zawarte. Ponadto stwierdził, że na terenie stacji paliw wybudował mur osłonowy, który, już po zakończeniu niniejszego postępowania, uzyskał wymagane atesty. W sprawie budowy tego muru toczy się odrębne postępowanie.
Pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo stwierdził, że organ posiadał wiedzę o toczącym się postępowaniu w sprawie nielegalnego wybudowania muru ale nie oczekiwał na jego zakończenie z uwagi na to, że nie miało ono wpływu na rozstrzygniecie w rozpoznawanej sprawie, ponieważ wartości dotyczące odległości, wymienione w § 124 rozporządzenia nie zostały zachowane, nawet gdyby pomniejszyć je o połowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014r. poz. 1647) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej jako: p.p.s.a., sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi
oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie może ją wzruszyć wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik spawy lub przepisy postępowania w stopniu mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie nie można przypisać tego rodzaju naruszeń prawa, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona.
W sprawie niniejszej strona skarżąca kwestionuje prawidłowość ustaleń faktycznych, poczynionych przez organy orzekające. Zdaniem skarżącego, zebrany materiał dowodowy jest niekompletny i nie daje podstaw do przyjęcia, że sporna instalacja zbiornikowa LPG wraz z dystrybutorem została zrealizowana z naruszeniem rozporządzenia z dnia 21 listopada 2005 r. Skarżący domniemywał, że montaż instalacji mógł mieć miejsce przed wejściem w życie tego rozporządzenia, gdyż na dystrybutorze widnieje rok produkcji 2000. Strona domagała się ustalenia kiedy dokładnie wykonane zostały sporne roboty budowlane, co pozwoli ustalić kto popełnił samowolę budowlaną.
Zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej jako: k.p.a.) w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie ustalić konsekwencje prawne tych faktów. Konkretyzację powyższej zasady stanowi art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązujący organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania
i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przepisy te konstytuują zasadę prawdy obiektywnej, której istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwość badania stanu faktycznego sprawy i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego – w myśl art. 80 k.p.a. Wyrazem tej oceny powinno być uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, uwzględniające wymagania określone w art. 107 § 3 kpa. W ocenie, Sądu organy nadzoru budowlanego, orzekające w sprawie, uczyniły zadość wskazanym wymogom. W szczególności zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Ponadto, wbrew stanowisku strony skarżącej, nie można przypisać cech dowolności, dokonanej przez organ administracyjny ocenie materiału dowodowego. Zważyć należy, że organ orzekający ocenia wyniki postępowania wyjaśniającego (dowodowego) na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego. Ponadto przesłanką prawidłowości swobodnej oceny dowodów jest to, aby organ administracji publicznej ocenił "nie tylko każdy dowód z osobna, ale wszystkie dowody w łączności" (E. Iserzon, Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz IV, 1970, s. 156). Swobodna ocena dowodów musi być ponadto dokonywana z uwzględnieniem zasady równej mocy środków dowodowych, zawartej w art. 75 § 1 k.p.a.. Oznacza to, że określone fakty mogą być udowodnione przy użyciu dowolnych środków dowodowych, byleby nie były one sprzeczne z prawem (por. wyr. NSA z dnia 9 marca 1989 r., II SA 961/88, ONSA 1989, nr 1, poz. 33).
Wyjaśnić należy, że zakres postępowania wyjaśniającego organ ustala na podstawie treści przepisów mających w sprawie zastosowanie. W niniejszej sprawie oczywistym jest, że przedmiotowa instalacja zbiornikowa i dystrybutor LPG zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. W zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśniono tę kwestię i skarżący okoliczności tej nie negował. Organy zasadnie przyjęły również, że do samowoli budowlanej doszło w czasie obowiązywania rozporządzenia z 2005 r. Przekonuje o tym informacja podana przez Komendanta Powiatowego PSP w M. (k.6 akt administracyjnych), który stwierdził, że w czasie prowadzania kontroli na przedmiotowej stacji paliw we wrześniu 2010 r. nie stwierdzono dystrybutora gazu LPG. Obecność dystrybutora LPG ujawniona została dopiero podczas czynności kontrolnych w grudniu 2012 r. Stąd wniosek, że dystrybutor został posadowiony w przedziale czasowym pomiędzy tymi datami. Na zbiorniku gazu LPG widnieje zaś bezsprzecznie rok produkcji 2009 r., a więc zbiornik ten nie mógł zostać zamontowany zanim został wyprodukowany, to jest przed tym rokiem. Wskazane okoliczności pozwalają przyjąć, że do samowoli budowlanej doszło w czasie obowiązywania rozporządzenia z 2005 r. Informacja ta była wystarczająca dla rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, stosownie do art. 52 ustawy Prawo budowlane, nie ma w ogóle potrzeby ustalania sprawcy samowoli budowlanej.
Przy czym zasadnym jest jeszcze wyjaśnić, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Na zasadzie tego przepisu organy nadzoru budowlanego mogły uwzględnić pisma Komendanta Powiatowego PSP, jako dowód w sprawie. Środkiem dowodowym są także w sprawie informacje zgromadzone w czasie oględzin przeprowadzonych przez PINB. Skarżący bezpodstawnie domaga się gromadzenia dodatkowych dowodów, na potwierdzenie innej daty realizacji robót budowlanych, tym bardziej, że w ogóle nie neguje dotychczas zgromadzonego w tym zakresie materiału dowodowego i nie przedstawia żadnego przeciwdowodu. Wbrew stanowisku skarżącego, fakt, iż sporny dystrybutor wyprodukowany został w 2000 r. nie wystarczy do uznania, że został on zamontowany przed 1 stycznia 2006 r., kiedy to zaczęło obowiązywać rozporządzenie z 2005 r. Poza tym nawet gdyby przyjąć, że sporna instalacja istniała wcześniej przed wymienionymi datami, to skarżący pomija obowiązywanie wówczas rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1067), które w § 133 ust. 1 i 2 określało minimalne odległości, w jakich mogły być sytuowane stanowiska tankowania i zbiorniki gazu płynnego. Analiza tych przepisów wykazuje, że sporne instalacje naruszają przepisy także tego rozporządzenia (pkt 1, 2 i 4).
Wskazać należy, że celem postępowania legalizacyjnego opartego na przepisach art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, co wynika wprost z brzmienia art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 tej ustawy. Innymi słowy, postępowanie to jest ukierunkowane na usunięcie kolizji z prawem wykonanych robót budowlanych. Oznacza to, że wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakaz rozbiórki nie ma charakteru bezwzględnego, lecz winien być orzekany, gdy wykluczona jest możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2005 r., OSK 782/04, lex nr 194993). Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, mając na uwadze zasady ogólne prawa budowlanego wyrażone w art. 4 i 5 ustawy Prawo budowlane, że
w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż wykonane we wskazanym zakresie roboty budowlane nie mogły zostać zalegalizowane, czyli nie można ich doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Zważyć trzeba, iż przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego nakłada na uczestników procesu budowlanego obowiązek, aby projektować, budować i utrzymywać obiekty budowlane w sposób określony w przepisach – głównie techniczno-budowlanych, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Analizując powyższą normę prawną stwierdzić trzeba, iż wymaga ona przede wszystkim zachowania przepisów techniczno-budowlanych oraz zasad wiedzy technicznej, ale także poszanowania interesów osób trzecich. Warunki te jednak w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zostały spełnione, gdyż przy posadowieniu zbiornika i dystrybutora nie zachowano wymaganych odległości, określonych jako minimalne w obowiązującym rozporządzeniu z dnia 21 listopada 2005 r., który weszło w życie z dniem 1 stycznia 2006 r., nawet przy zmniejszeniu ich o połowę w przypadku wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, która to okoliczność stała się powodem decyzji kasacyjnej z dnia 29 kwietnia 2014 r. Stwierdzić należy, że zastosowanie takiej ściany w przypadku, gdy zainstalowano zbiornik podziemny, nie ma prawnego znaczenia, gdyż zgodnie z § 124 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia sam fakt posadowienia zbiornika podziemnego skraca wymagane odległości o połowę. Wybudowanie dodatkowo ściany oddzielenia przeciwpożarowego nie może natomiast jeszcze raz skrócić dopuszczonych minimalnych odległości. Prawodawca przewidział bowiem możliwość zmniejszenia odległości, o których mowa w art. 124 ust. 1 pkt. 1-5 tylko o połowę w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w § 124 ust. 2 pkt 1-3. Nawet jeśli ziszczą się warunki przewidziane w więcej niż jednym z w/w punktów, to nie jest możliwe zmniejszenie odległości z kolejnego tytułu. Oznaczałoby to bowiem zmniejszenie wymaganych odległości więcej niż o połowę a taka sytuacja nie jest przewidziana w wymienionym rozporządzeniu. W rozpoznawanej sprawie posadowienie zbiornika, jak i zbiornika podziemnego na gaz LPG znacznie odbiega od minimalnych odległości, do zachowania których zobowiązuje rozporządzenie z 2005 r., co omówione zostało szczegółowo w zaskarżonej decyzji, a skarżący nawet tego nie negował. W realiach niniejszej sprawy nie jest zatem możliwe doprowadzenie spornej inwestycji do stanu zgodnego z prawem z uwagi na gabaryty i lokalizację działek, na których posadowiona została instalacja zbiornikowa i dystrybutor, na co również zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji i kwestię tę należycie uzasadniono. W tej sytuacji organy nadzoru budowlanego nie miały możliwości odstąpienia od orzeczonego nakazu rozbiórki.
Stosownie do art. 52 Prawa budowlanego czynności, o których mowa w art. 51 Prawa budowlanego jest obowiązany dokonać na swój koszt inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W orzecznictwie wskazuje się, że wymienienie trzech kategorii podmiotów zobowiązanych nie oznacza, że obowiązek dokonania czynności obciąża te podmioty solidarnie. Kolejność podmiotów wskazanych w powołanym przepisie nie jest przypadkowa. Utrwalony jest pogląd, że w pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, chyba że w okolicznościach sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu do nieruchomości lub obiektu, który upoważniałby do wykonania czynności nakazanych decyzją. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy obiekt jest budowany na terenie, do którego inwestor nie ma żadnego tytułu prawnego i inwestycja jest realizowana bez zgody właściciela nieruchomości bądź gdy inwestor zbył nieruchomość, której dotyczy przedmiot postępowania, na rzecz innych osób (por. wyroki NSA: z dnia 27 marca 2007 r., II OSK 522/06, Lex nr 339391, z dnia 6 marca 2008 r., II OSK 158/07, LEX nr 468723; z dnia 10 maja 2013 r., II OSK 66/12, z dnia 15 maja 2012 r., II OSK 338/11, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem nie można orzec wykonania powinności, o których mowa w art. 51 Prawa budowlanego, adresując ów obowiązek wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. Podzielić należy pogląd, w myśl którego kryterium wyboru spośród trzech wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji (Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz. Gdańsk 2004 str. 150). W wyroku z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 338/11 Naczelny Sąd Administracyjny przekonywująco argumentował, że w sytuacji gdy inwestor utracił już prawo do dysponowania obiektem i nieruchomością na cele budowlane nałożenie na niego obowiązku doprowadzenia tego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem mogłoby okazać się niewykonalne. Inwestor nie miałby żadnych własnych praw do zabudowanej nieruchomości a właściciel nie byłby związany decyzją. W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego dokonał ustaleń w zakresie kolejnych właścicieli stacji paliw i zasadnie nałożył obowiązek na skarżącego, który obecnie posiada tytuł prawny do przedmiotu postępowania. Nakaz rozbiórki został prawidłowo skierowany do skarżącego, jako użytkownika wieczystego nieruchomości, na której jest posadowiona należąca do niego stacja paliw i przynależne do niej instalacje.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę, jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło