II SA/Ol 157/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Asesor WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Urzędu Wojewódzkiego, działając z upoważnienia Wojewody, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]", którą organ I instancji orzekł o wymeldowaniu M. D. z pobytu stałego w lokalu przy ul. "[...]" w A. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż postępowanie w sprawie wymeldowania M. D. spod wskazanego adresu, zostało wszczęte w dniu 26 lipca 2006r. na wniosek A. D., argumentującej, iż w/w nie łoży na utrzymanie przedmiotowego mieszkania, odbywa karę pozbawienia wolności, ponadto "[...]" Komornik Sądowy Rewiru "[...]" przy Sądzie Rejonowym dokonał jego eksmisji z tego mieszkania. Po zweryfikowaniu podanych przez wnioskodawczynię informacji, organ uznał, iż M. D. opuścił miejsce stałego zameldowania pod wskazanym adresem, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i jego dalsze zameldowanie stanowiłoby "fikcję meldunkową". Wskazał, iż według obowiązujących przepisów, skutecznie wykonana eksmisja spełnia przesłanki uznania, iż osoba eksmitowana nie mieszka w zajmowanym dotychczas mieszkaniu. Dodatkowo organ nadmienił, iż w obecnym stanie prawnym meldunek jest rejestracją miejsca faktycznego pobytu. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i jest potwierdzeniem faktycznego tam przebywania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie M. D., reprezentowany przez adwokata, wniósł o uchylenie powyższej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji: - naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie, wobec uznania, iż przebywanie w zakładzie karnym wyczerpuje znamiona trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu; - nierozpatrzenie zarzutu, że rozstrzygnięcie mające zapaść przed Sądem Rejonowym, Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt "[...]" nie ma charakteru zagadnienia wstępnego dla przedmiotowej sprawy, podczas gdy organ powinien odnieść się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu i wskazać, dlaczego uznał je za bezpodstawne, w celu umożliwienia skarżącemu merytorycznej kontroli decyzji, a także zapewnienia prawidłowej kontroli instancyjnej. W uzasadnieniu skargi adwokat podniósł, iż przesłanki wskazane w art. 15 ust. 2 powołanej ustawy – dobrowolność i trwałość opuszczenia lokalu - muszą wystąpić kumulatywnie. Natomiast w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż skarżący dobrowolnie i na stałe opuścił dotychczasowe miejsce pobytu. Wskazał, iż M. D. obecnie przebywa w zakładzie karnym i po odbyciu kary ma zamiar powrócić do przedmiotowego lokalu i nadal w nim zamieszkiwać. Okoliczności te, zdaniem pełnomocnika, wskazują, iż nadal jest to miejsce skoncentrowania czynności życiowych skarżącego. Podał, iż przed Sądem Rejonowym toczy się postępowanie w sprawie sygn. akt "[...]", które rozstrzygnie, któremu z rozwiedzionych małżonków zostanie przyznany sporny lokal. W ocenie pełnomocnika postępowanie w tej sprawie należy uznać za zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie, bowiem w przypadku przyznania skarżącemu przedmiotowego lokalu, ma on zamiar do niego powrócić, a tym samym nie będzie spełniona przesłanka trwałego opuszczenia lokalu. Zdaniem pełnomocnika, do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy kwestii przynależności lokalu, postępowanie administracyjne powinno zostać zawieszone. Podniósł również, iż przeprowadzenie eksmisji w trakcie przebywania skarżącego w zakładzie karnym i w chwili, gdy nie jest rozstrzygnięte prawo do lokalu, nie daje podstaw do przyjęcia, iż M. D. trwale opuścił dotychczasowe miejsce pobytu. Reasumując, pełnomocnik stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie jest zasadna, bowiem wymeldowuje skarżącego z przynależnego mu lokalu, gdyż lokal przysługuje zarówno jemu jak i M. D. Stwierdził, że stanowisko organów byłoby uprawnione, gdyby sporny lokal został przyznany na wyłączność M. D. Jednak do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia tej kwestii, skarżący ma pełne prawo w nim zamieszkiwać i nie można przyjąć, że na trwałe opuścił ten lokal. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, iż zgodnie z wyrokiem NSA z 29 sierpnia 2003r., sygn. akt II SA/Po 1591/2001 za równoznaczne z faktycznym opuszczeniem lokalu należy uznać opuszczenie lokalu w wyniku przeprowadzenia przez kompetentny organ (komornika sądowego) przymusowej eksmisji, na podstawie tytułu wykonawczego (pochodzącego od sądu powszechnego prawomocnego wyroku bądź wyroku opatrzonego rygorem natychmiastowej wykonalności – opatrzonego klauzulą wykonalności – art. 776 i art. 777 § 1 pkt 1 kpc). Na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007r. uczestnik postępowania – A. D. złożyła do akt sprawy protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 24 kwietnia 2006r. oraz kserokopię apelacji M. D. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia "[...]" sygn. akt "[...]" w przedmiocie podziału majątku wspólnego i wniosła o oddalenie skargi, popierając stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny kontroluje zaskarżone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Sąd może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – zwanej dalej p.p.s.a. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zasadnym jest podnieść, iż ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Dlatego też posiadanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, czy też jego brak nie jest okolicznością przesądzającą o pobycie danej osoby pod wskazanym adresem. W związku z tym, rozstrzygnięcie na gruncie prawa cywilnego kwestii prawa do lokalu, nie stanowi prejudykatu w postępowaniu meldunkowym i z tej przyczyny nie może stanowić podstawy jego zawieszenia. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006r.Nr 139, poz. 993), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z utrwalonego orzecznictwa wynika, iż co do zasady, opuszczeniem miejsca pobytu w rozumieniu wskazanego przepisu, jest opuszczenie o charakterze trwałym i dobrowolnym. Dlatego też przebywanie osoby w zakładzie karnym - jako stan przejściowy - nie powoduje utraty dotychczasowego miejsca zamieszkania, w którym koncentrowało się centrum życiowe tej osoby. Jednak w orzecznictwie podkreśla się, iż można również wymeldować osobę, która nie opuściła miejsca pobytu dobrowolnie. Dotyczy to m.in. sytuacji, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek prawnie dokonanej eksmisji. Skoro bowiem istotą regulacji ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest nadanie zameldowaniu charakteru rejestrowego i brak związania meldunku z prawem do lokalu, to oczywiste jest, iż bez znaczenia pozostaje, czy osoba, która w danym lokalu już nie zamieszkuje, opuściła ten lokal dobrowolnie, czy też jak w niniejszej sprawie, w wyniku orzeczenia sądu i wyegzekwowania tego orzeczenia przez komornika (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2005r., sygn. akt II OSK 44/05, LEX nr 207937). Dlatego też opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej (tak: NSA w wyroku z dnia 6 października 2005r., sygn. akt II OSK 65/05, LEX nr 188693). W niniejszej sprawie, jak to wynika ze zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, czego skarżący nie kwestionuje, został on wyeksmitowany z lokalu nr "[...]" przy ul. "[...]" w A, na mocy wyroku Sądu Okręgowego z dnia "[...]" sygn. akt "[...]" orzekającego rozwód M. D. i A. D. Egzekucja komornicza odbyła się w dniu "[...]", w wyniku której rzeczy osobiste skarżącego zostały usunięte z przedmiotowego lokalu i przekazane do Składu przy ul. "[...]" w A. Nie może więc być wątpliwości, iż centrum życiowe skarżącego nie znajduje się już pod wskazanym powyżej adresem i że skarżący opuścił przedmiotowy lokal nie dopełniając obowiązku meldunkowego. Utrzymywanie w związku z tym fikcji stałego zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu pozostawałoby w sprzeczności z art. 15 ust. 2 wskazanej ustawy, a więc byłoby sprzeczne z porządkiem prawnym. W powyższym stanie faktycznym i prawnym twierdzenie skarżącego, iż nadal ma zamiar zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Jeśli nawet po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba wbrew woli wierzyciela egzekucyjnego wtargnie do lokalu, nie stanowi to pobytu z zamiarem stałego w nim przebywania (będącego przesłanką zameldowania). W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.