II SA/Ol 164/07

Dnia 28 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. A. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uznania winnym spowodowania szkody w mieniu postanawia - odrzucić skargę. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej decyzją o odszkodowaniu "[...]", działając na podstawie art.116 Kodeksu pracy oraz § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 30 grudnia 2004r. w sprawie podmiotów właściwych do ustalania wysokości szkód, zawierania ugód oraz podejmowania innych decyzji dotyczących szkód wyrządzonych przez funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2005r. Nr 6, poz. 52), orzekł o uznaniu W. A. winnym spowodowania szkody w mieniu Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej przez to, że w sposób niewłaściwy pełnił nadzór nad podległym strażakiem co doprowadziło do kradzieży sprzętu z samochodu gaśniczego. Wysokość szkody określono na kwotę 1712 zł. W uzasadnieniu wskazano, iż strona oświadczyła, że nie jest zainteresowana ugodą z powodu zwrotu kosztów z firmy ubezpieczeniowej w ramach ubezpieczenia OC. Od decyzji tej odwołał się W. A. kwestionując ustalenia dokonane przez komisję, jak również podniósł okoliczność, iż wielokrotnie zwracano uwagę kierownictwu jednostki na brak właściwego zabezpieczenia pomieszczeń garażowych przed dostępem osób nieupoważnionych. Decyzją "[...]",Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując w podstawie prawnej podjętego rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 11a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2006r. Nr 96, poz. 667, ze zm.). W uzasadnieniu podano, iż przeprowadzone w sposób wszechstronny postępowanie wyjaśniające, wraz z dokumentacją dotyczącą szkody w mieniu Komendy Powiatowej PSP jest zgodne z przepisami prawa. Poczynione w sprawie ustalenia co do sprawców szkody oraz jej wysokości nie budzą zastrzeżeń. Organ I instancji prawidłowo wykazał okoliczności uzasadniające odpowiedzialność funkcjonariusza. Od decyzji tej, stosownie do zawartego w niej pouczenia, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył W. A. Wniósł o uchylenia decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz o stwierdzenie przez Sąd braku właściwości trybu postępowania administracyjnego w sprawie o odszkodowanie za kradzież sprzętu z samochodu gaśniczego przez nieznanego sprawcę oraz obciążenia skarżącego kwotą 1712 zł. W uzasadnieniu skargi ponownie wskazano na braki w przeprowadzonym przez komisję postępowaniu wyjaśniającym. Skarżący podniósł, iż nie jest mu znana przyczyna z powodu której organy wydały decyzję o odszkodowaniu, natomiast nie uwzględniły polisy ubezpieczeniowej od odpowiedzialności cywilnej, jak również powodu z którego wszczęto postępowanie administracyjne, skoro winna być w tej sprawie stosowana procedura wynikająca z Kodeksu pracy jako sprawy ze stosunku pracy. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej odrzucenie ze względu na brak podpisu wniesionej przez W. A. skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W całości podtrzymał dotychczasowe stanowisko w tej sprawie i argumenty przytoczone w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Podnieść jednak należy, iż kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), m.in. na decyzje administracyjne oraz postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Z uwagi na zarzut podniesiony w skardze w pierwszej kolejności w tej sprawie należało zbadać dopuszczalność skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w sprawie dotyczącej ustalenia winnego spowodowania szkody w mieniu Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej. W myśl art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, sądy administracyjne podobnie jak Sąd Najwyższy, sądy powszechne i sądy wojskowe, sprawują wymiar sprawiedliwości. Granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowane przez te sądy zostały określone przez art. 184 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, iż sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle tych unormowań Konstytucji należy uznać, iż rozpoznawanie spraw, polegających na kontroli działalności administracji publicznej powinno być powierzone sądom administracyjnym, a nie sądom powszechnym. Nie oznacza to jednakże, iż w określonych sprawach, które swój początek mają w postępowaniu administracyjnym, nie można przekazać sprawy na drogę postępowania przed sądami powszechnymi. Pogląd taki jest powszechnie reprezentowany w nauce prawa (por. Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pod redakcją B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Zakamycze 2006, Wydanie II, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pod redakcją Jana Pawła Tarno, Warszawa 2006, Wydanie2, str. 46 i nast.) i Sąd w niniejszej sprawie w pełni go podziela. Wskazać jedynie należy, iż o ile sądy administracyjne dokonują jedynie kontroli legalności działalności administracji publicznej, to sądy powszechne przejmując sprawę mającą swój początek w postępowaniu administracyjnym załatwiają ją merytorycznie. Przechodząc od tych rozważań teoretycznych na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż aktem prawnym regulującym kwestię odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy m.in. Państwowej Straży Pożarnej stanowi ustawa z dnia 7 maja 1999r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Dz. U. Nr 53, poz. 548, ze zm.) zwanej dalej: ustawą o odpowiedzialności majątkowej. Z art. 2 ww. ustawy wynika, iż funkcjonariusz, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków służbowych ze swojej winy wyrządził w mieniu, o którym mowa w art. 1 ust. 1, ponosi odpowiedzialność majątkową w granicach rzeczywistej straty i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, chociażby wynikająca z niego szkoda powstała po rozwiązaniu stosunku służbowego. W rozdziale 4 tej ustawy zawarto regulację dotyczącą dochodzenia roszczeń o odszkodowanie. W art. 13 ustawy przedstawiono katalog możliwych zachowań właściwego organu lub kierownika jednostki, natomiast w ust. 3 tego przepisu określono właściwy organ lub kierownika jednostki uprawnionych do ustalenia wysokości szkody, dochodzenia roszczeń o odszkodowanie oraz podejmowania innych czynności i decyzji w tych sprawach. W tym miejscy należy wyjaśnić, iż powołane w podstawie prawnej skarżonej decyzji rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2004r. w sprawie podmiotów właściwych do ustalania wysokości szkód, zawierania ugód oraz podejmowania innych decyzji dotyczących szkód wyrządzonych przez funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2005r. Nr 6, poz. 52), na skutek zmiany art. 13 ustawy z dnia 7 maja 1999r. o odpowiedzialności majątkowej, co nastąpiło z chwilą wejścia w życie ustawy z 23 czerwca 2006r. o zmianie ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. Nr 149, poz. 1073), utraciło moc obowiązującą z dniem 6 września 2006r. Z uwagi na tę zmianę podstawę prawną do działania właściwego organu lub kierownika jednostki stanowi art. 13 ust. 3 ww. ustawy. Abstrahując od kwestii dotyczącej właściwego organu uprawnionego do działania w sprawie odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy, w tym funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej wskazać należy na brzmienie art. 15 ustawy o odpowiedzialności majątkowej, zgodnie z którym spory dotyczące odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy rozpoznają sądy pracy oraz sądy pracy i ubezpieczeń społecznych. Powyższy zapis jednoznacznie wskazuje sąd właściwy do rozpoznania sporu w zakresie odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy, którym nie jest sąd administracyjny. W rzeczonej sprawie mimo, iż jej początek miał miejsce przed organami administracji publicznej, jakim jest komendant powiatowy i komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, to na skutek ustawowego zapisu dalsze jej rozpoznanie i załatwienie następuje przed sądami pracy oraz sądami pracy i ubezpieczeń społecznych. Błędne pouczenie skarżącego zawarte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nie stanowi podstawy prawnej do rozpoznania niniejszej sprawy przez sąd administracyjny, gdyż kontrola legalności zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny dokonana zostałaby z rażącym naruszeniem art. 15 ustawy o odpowiedzialności majątkowej. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.