II SA/Ol 175/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę. Wnioskiem z dnia "[...]" W. K. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w "[...]" o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przy ul. "[...]" w "[...]". Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", działający z upoważnienia Komendanta Miejskiego Policji – Zastępca Komendanta, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.), art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2001r. Nr 131, poz. 1468), odmówił przyznania wnioskodawcy pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu wskazał, że W. K. został przyjęty do służby w policji w dniu "[...]", a z dniem "[...]" został mianowany do służby stałej. W dniu "[...]" W. K. będąc funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej kupił spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego w "[...]" przy ul. "[...]", a w dniu "[...]" sprzedał powyższe prawo. Następnie, w dniu "[...]" kupił spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego w "[...]" przy ul. "[...]". Argumentował, iż w myśl art. 94 ustawy o Policji policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, a zgodnie z § 2 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów pomoc przyznaje się jednorazowo policjantowi w służbie stałej. Wskazał, iż wnioskodawca nie spełnia warunków do uzyskania pomocy, bowiem zakupu lokalu dokonał będąc policjantem w służbie przygotowawczej. Tym samym w dacie zakupu lokalu przy ul. "[...]" nie był osobą uprawnioną w myśl przepisu art. 88 ustawy o Policji. Nadto, wnioskodawca ubiega się o pomoc na lokal, który sprzedał. Podniósł, iż w świetle unormowań wynikających z treści art. 94 ust. 1 ustawy o Policji należy przyjąć, ze przyznanie prawa do pomocy finansowej należy wiązać tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do otrzymania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 95 ust. 1 powyższej ustawy. Z kolei treść ust. 4 art. 95 jednoznacznie wyklucza możliwość przydzielenia lokalu mieszkalnego policjantowi, który zbył m.in. własnościowe prawo do spółdzielczego lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość. Zbycie takie nastąpiło w przypadku lokalu mieszkalnego przy ul. "[...]" w dniu "[...]". W odwołaniu od powyższej decyzji W. K. wskazał, że nie zgadza się z jej treścią. Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", działający z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji – Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia "[...]". Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Podniósł, iż stosownie do art. 88 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień. Zastępczą formą realizacji wskazanego uprawnienia jest możliwość przyznania funkcjonariuszowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Prawo do lokalu mieszkalnego, jak i pomocy finansowej na jego uzyskanie przysługuje policjantowi w służbie stałej, który nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Tym samym pomocy takiej nie przydziela się policjantowi, który posiada już lokal, odpowiadający przepisom, w miejscowości, w której pełni służbę. Wskazał, iż z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że W. K. w dniu "[...]" złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przy ul. "[...]", a powyższy lokal został już przez niego zbyty. Ponieważ pomoc finansowa jest prawem pochodnym, ekwiwalentem przysługującego prawa do lokalu mieszkalnego, zatem w sytuacji, kiedy nie przysługuje prawo do lokalu, nie przysługuje również pomoc finansowa na jego uzyskanie. Art. 95 ust. 1 ustawy o Policji określa sytuacje, kiedy policjantowi nie przydziela się lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji. Punkt 4 tego artykułu jednoznacznie wyklucza możliwość przydzielenia lokalu mieszkalnego policjantowi, który zbył m.in. własnościowe prawo do spółdzielczego lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość. W przypadku W. K. miała miejsce dokładnie taka sytuacja, kiedy to wnioskodawca po zbyciu lokalu ubiega się o pomoc na jego kupno. Ponadto, w myśl § 2 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów świadczenie to przyznaje się policjantowi jednorazowo w służbie stałej. Z rozkazu personalnego nr "[...]" z dnia "[...]" wynika, że W. K. został mianowany na policjanta w służbie stałej z dniem "[...]". Tym samym można jednoznacznie stwierdzić, że w dniu zakupu mieszkania przy ul. "[...]" wnioskodawca nie był osobą uprawnioną w rozumieniu art. 88 ustawy o Policji. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie W. K. żądając jej uchylenia, jak też uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 88, 91 i 94 ustawy o Policji w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. poprzez: błędne przyjęcie, że moment nabycia prawa do lokalu ma znaczenie, bezzasadne wykazanie pobierania równoważnika za remont lokalu, nie uwzględnienie nabycia prawa własności innej nieruchomości, w konsekwencji czego nie znajduje uzasadnienia wykazanie zbycia lokalu; naruszenie § 2 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów poprzez błędne wskazanie, że zakup lokalu przez policjanta będącego w służbie przygotowawczej uniemożliwia mu ubieganie się o pomoc na jego uzyskanie, po mianowaniu go funkcjonariuszem w służbie stałej; naruszenie przepisów art. 7 i 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podniósł, iż organy błędnie interpretowały przepisy ustawy o Policji, w szczególności w art. 95 tej ustawy enumeratywnie wymieniono sytuacje, w których policjantowi nie przydziela się lokalu mieszkalnego. W kontekście tego przepisu należy mieć na uwadze uregulowanie zawarte w art. 94 ust. 1, który daje podstawy do przyznania pomocy finansowej policjantowi, który nie otrzyma lokalu na podstawie decyzji. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że art. 88 ustawy o Policji formułuje jedynie zasadę, że ubiegać się o pomoc na uzyskanie lokalu może tylko policjant w służbie stałej, natomiast bez znaczenia jest moment nabycia prawa do lokalu. Ponadto powyższy przepis w zw. z art. 94 ust. 1 ustanawia istotną zasadę, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje jedynie policjantowi pozostającemu w służbie stałej. Natomiast z przepisów tych nie wynika, jak przyjęły to organy, że oceny uprawnień do uzyskania pomocy finansowej winno się dokonywać według stanu faktycznego istniejącego w dniu uzyskania przez zainteresowanego prawa do nabytego lokalu mieszkalnego. Dodał, że nie ma znaczenia dla oceny kwestii przyznania pomocy uprzednia okoliczność zbycia lokalu i zakup innej nieruchomości. Wskazał, iż nie może ponosić konsekwencji błędnego wypełnienia wniosku o przyznanie świadczenia bowiem postępował zgodnie ze wskazówkami pracowników Komendanta. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że niezasadne są twierdzenia skarżącego dotyczące naruszenia norm procesowych, a postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania wyrażonymi w k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonych decyzji wykazała, że odpowiadają one wymogom prawa. Kwestie dotyczące mieszkań przeznaczonych dla policjantów oraz szeroko pojętej pomocy finansowej w związku z brakiem lokalu mieszkalnego regulują przepisy ustawy o Policji oraz akty wykonawcze do tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 88 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jest to podstawowe prawo przysługujące funkcjonariuszowi policji, aby mógł w sposób prawnie skuteczny wykonywać ciążące na nim obowiązki. W przypadku, gdy nie ma możliwości zapewnienia lokalu mieszkalnego funkcjonariusz ten może skorzystać z zastępczych form wsparcia umożliwiających mu prawidłowe wykonywanie obowiązków. Tymi zastępczymi formami są równoważniki pieniężne na remont zajmowanego lokalu (art. 91 ustawy o Policji), równoważnik pieniężny przysługujący wówczas, gdy funkcjonariusz lub członkowie rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej (art. 92 ust. 1 powyższej ustawy), jak również zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, gdy zajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby. Dodatkowym prawem przewidzianym art. 94 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy jest pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Wskazane świadczenia są ze sobą powiązane w ten sposób, że pomoc finansowa ma charakter zastępczy i stanowi postać rekompensaty za brak otrzymania przez policjanta lokalu mieszkalnego w naturze, w sytuacji gdy organ nie jest w stanie zapewnić policjantowi takiego lokalu, stosowanie do brzmienia art. 88 ustawy o Policji. Oznacza to, że uzyskanie świadczenia w formie zastępczej tj. poprzez przyznanie pomocy finansowej podlega tym samym warunkom co prawo do lokalu mieszkalnego i w związku z tym należy rozpatrywać je łącznie z art. 95 ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy o Policji, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że niespełnienie warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego wyklucza uzyskanie pomocy finansowej. Zasadę tę wyrażono w Uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999r., sygn. OPS 1/99, w której stwierdzono, że: "Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu wiązać zatem należy tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Natomiast jeśli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej w formie przewidzianej przez ustawę (art. 95 ustawy), to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu (art. 88 ustawy). W konsekwencji taki policjant nie spełnia niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej (określonej w art. 94 ust. 1 ustawy), tj. niezrealizowania prawa do lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 9 ustawy. Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że stosownie do art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 powołanej ustawy)". Podobne stanowisko wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2006r., sygn. akt I OSK 1203/05 (publ. LEX nr 321175), a mianowicie: "Wynika stąd, że pomoc finansowa przysługuje wyłącznie funkcjonariuszom Policji, którzy są uprawnieni do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, gdyż ich potrzeby mieszkaniowe nie zostały zaspokojone w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Policji". Powołać też należy tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 lutego 2005r., sygn. akt II SA/Bk 712/04, podkreślającą, że pomoc w zakresie zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych policjantów ma charakter pomocniczy, związany z należytym funkcjonowaniem organów bezpieczeństwa i porządku publicznego, nie ma zaś ogólnego charakteru zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wszystkich policjantów. Dlatego też przepisu art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie można interpretować rozszerzająco i w oderwaniu od innych przepisów, w szczególności art. 88 i 95 tej ustawy. Pogląd ten podziela także Sąd orzekający w niniejszej sprawie. I tak, stosownie do brzmienia art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, lokalu mieszkalnego nie przydziela się policjantowi w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, albo dom jednorodzinny lub mieszalno-pensjonatowy, z wyjątkiem przeniesienia policjanta do innej miejscowości. Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu "[...]", nabył aktem notarialnym spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego położonego w "[...]" przy ul. "[...]". Następnie w dniu "[...]" sprzedał aktem notarialnym powyższy lokal mieszkalny na rzecz osób trzecich. Tym samym skarżący, nabywając i dalej zbywając lokal mieszkalny położony w "[...]" utracił prawo do lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji utracił też prawo do uzyskania pomocy finansowej. Reasumując, zaistnienie w sprawie okoliczności określonych dyspozycją art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji jednoznacznie przesądza, że skarżącemu nie przysługuje prawo ubiegania się o przyznanie pomocy finansowej. Z tych też względów uznać należy, że argumenty skargi pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych w skardze norm procesowych. Organy prowadząc postępowanie przestrzegały zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Należycie i wyczerpującego informowały skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego prawa (art. 9 k.p.a.). Wreszcie w sposób wyczerpujący zebrały, rozpatrzyły i oceniły cały materiał dowodowy (art.77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadniły swoje rozstrzygnięcia według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy i organ pierwszej instancji nie dopuściły się naruszenia reguł procesowych, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym świadczą przede wszystkim uzasadnienia ich decyzji oraz przebieg postępowania Wobec tego, uznając, że zaskarżona decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem - Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.