II SA/Ol 177/10
PostanowienieWSA w Olsztynie2010-07-07
Skład orzekający: Marzenna Glabas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po terminie i nie na urzędowym formularzu, może zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu i został złożony po upływie wyznaczonego terminu, podlega oddaleniu. Strona ma obowiązek wykazać obiektywny i rzeczywisty brak możliwości poniesienia kosztów, a sąd ma prawo wezwać do uzupełnienia braków formalnych wniosku.Stan faktyczny
Skarżący M.L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, po tym jak jego skarga na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania została oddalona wyrokiem WSA. Wniosek został złożony po terminie i nie na urzędowym formularzu, co skutkowało jego pozostawieniem bez rozpoznania przez Referendarza Sądowego. Skarżący wniósł sprzeciw od tego zarządzenia, składając jednocześnie wypełniony formularz wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2010r. wniosku M.L. z dnia 11 maja 2010r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.L. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia - oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2010r., sygn. akt II SA/Ol 177/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M.L. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]", utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w lokalu przy
ul. "[...]" w N.
W dniu 28 kwietnia 2010r. M.L. przesłał do Sądu wniosek o wydanie powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 kwietnia 2010r., skarżący został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100zł., za sporządzenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem – w terminie 7 dni pod rygorem egzekucji.
W piśmie procesowym z dnia 11 maja 2010r. (zażalenie) skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2010r., Sygn. akt II SA/Ol 177/10 Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, pozostawił bez rozpoznania przedmiotowy wniosek w związku z niezłożeniem przez skarżącego w wyznaczonym terminie stosownego formularza.
W dniu 1 czerwca 2010 r. do Sądu wpłynął drugi wniosek skarżącego (opatrzony datą 26 maja 2010r.) o ustanowienie adwokata z urzędu do napisania skargi kasacyjnej. Zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2010r. Referendarz Sądowy wezwał skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie pomocy na urzędowym formularzu. Skarżący w zakreślonym terminie wykonał powyższe wezwanie i w dniu 16 czerwca 2010r, złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym rozszerzył zakres żądania i zwrócił się zarówno o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata.
Natomiast, w odpowiedzi na zarządzenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, w dniu 18 czerwca 2010r. (data nadania przesyłki pocztowej) skarżący wniósł sprzeciw, w którym zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, składając jednocześnie wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei, zgodnie z art. 245 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie pełnomocnika) lub całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika). Podkreślenia wymaga, że powołana regulacja stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Konieczne jest również wskazanie, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej i finansowej wnoszącego. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Sąd ma bowiem dopiero wówczas możliwość przyznania prawa pomocy, gdy strona wykaże obiektywny i rzeczywisty brak możliwości poniesienia wymaganych kosztów (postanowienie NSA z 24 maja 2010 r., sygn. akt I FZ 77/10).
W orzecznictwie jak i w doktrynie wykształcił się pogląd, iż zasadą jest aby w wypadku niezłożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu wezwać stronę do uzupełnienia takiego braku pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. W niniejszej sprawie Referendarz Sądowy wezwał w dniu 17 maja 2010r. stronę do złożenia wniosku na urzędowym formularzu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że skarżący otrzymał wezwanie dnia 25 maja 2010 r. Formularz o przyznanie o przyznanie prawa pomocy natomiast został złożony dopiero wraz ze sprzeciwem w dniu 18 czerwca 2010r.(data nadania przesyłki pocztowej), a zatem z przekroczeniem terminu zakreślonego przez Sąd. W związku z powyższym Sąd postanowił oddalić wniosek z dnia 11 maja 2010r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Jednocześnie wskazać należy, że obecnie rozpoznawany jest drugi wniosek skarżącego z dnia 16 czerwca 2010r. o przyznanie prawa pomocy, który obejmuje zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek ten zostanie rozpoznany w odrębnym postępowaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło