II SA/Ol 187/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego – uznanie zażalenia na niezałatwienie sprawy za nieuzasadnione postanawia 1. odrzucić skargę, 2. oddalić wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W dniu 26 października 2011 r. B. K. złożyła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. M. L. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup leków. Mimo kilkukrotnych prób pracownika Ośrodka wnioskodawczyni nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania, który miał na celu ustalenie aktualnej sytuacji wnioskodawczyni. W związku z powyższym, organ zawiadomieniami z dnia 25 listopada 2011 r. oraz z dnia 22 grudnia 2011 r. poinformował zainteresowaną o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowych terminów załatwienia sprawy. W dniu 21 grudnia 2011 r. B. K. złożyła kolejny wniosek o przyznanie pomocy finansowej, tym razem na wyjazd do syna przebywającego w Domu Pomocy Społecznej w L. Jednocześnie podczas wizyty w siedzibie organu w dniu 29 grudnia 2011 r. wnioskodawczyni oświadczyła, że pracownik socjalny może wejść w środowisko w celu przeprowadzenia wywiadu. Wywiad środowiskowy został przeprowadzony w tym samym dniu. Decyzją z dnia 29 grudnia 2011 r. wydaną z upoważnienia Burmistrza N. M. L. przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. M. L. po rozpoznaniu wniosków B. K. z dnia 26 października 2011 r. oraz z dnia 21 grudnia 2011 r. przyznał świadczenie z pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego w wysokości 150 zł na pokrycie części kosztów związanych z wyjazdem do syna przebywającego w Domu Pomocy Społecznej w L. oraz na zakup leków. Decyzja ta została doręczona wnioskodawczyni tego samego dnia, tj. w dniu 29 grudnia 2011 r. Natomiast w dniu 23 grudnia 2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. wpłynęło zażalenie B. K., w którym podniosła, iż zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N.M. L. o przyznanie pomocy finansowej na wyjazd do syna przebywającego w Domu Pomocy Społecznej w L., jednakże jej sprawa nie została wciąż załatwiona. Postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. w świetle powyższych okoliczności przedmiotowej sprawy uznało zażalenie B. K. za nieuzasadnione. Jednocześnie organ pouczył stronę, iż postanowienie to jest ostateczne w administracyjnym toku postępowania. B. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. na powyższe rozstrzygnięcie, wskazując, iż jej nieobecności w domu spowodowane są częstymi wyjazdami do lekarza z chorą córką. Jednocześnie skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, bowiem nie jest w stanie bronić się sama i utrzymuje się jedynie z renty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. wniosło o jej odrzucenie, względnie oddalenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż stanowisko Kolegium wyrażone w trybie art. 37 kpa ma charakter wpadkowy, na które stronie nie przysługuje prawo wniesienia środka zaskarżenia. Jednocześnie organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi. Przeprowadzona w tym zakresie kontrola sądowa wykazała, iż wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z dnia 14 marca 2012) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (§ 3). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie uznające zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione. Należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego) Należy przy tym zauważyć, iż przepis art. 37 kpa nie określa w jakiej formie organ administracji publicznej wyższego stopnia ma rozstrzygnąć zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, jednakże uznaje się, iż stanowisko to przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie, bowiem zgodnie z art. 141 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi, zaś przepis art. 37 kpa ani żaden inny przepis kodeksu nie wskazuje, iż przedmiotowe postanowienie jest zaskarżalne. Jednocześnie należy podkreślić, iż postanowienie to nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 Prawa postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie jest to również inny akt lub czynność organu dotycząca przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1014/11, LEX nr 990128). W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało odrzucić i dlatego orzeczono jak w pkt 1 postanowienia. Ponadto skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż obowiązek uiszczenia wpisu sądowego nie dotyczy skarg wnoszonych w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Natomiast w pozostałym zakresie, tj. ustanowienia adwokata wniosek skarżącej podlega oddaleniu, bowiem stosownie do treści art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Zastosowanie art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na jej uwzględnienie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódek-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Zakamycze 2005r., s. 596). Obowiązujące przepisy prawa muszą stwierdzać jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, iż wykluczona jest możliwość uznania żądania skarżącego. Wskazuje się przede wszystkim, że potrzeba zastosowania art. 247 powołanej ustawy będzie zachodziła w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Skarżąca wniosła skargę na postanowienie, które nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Tym samym skutkuje to odrzuceniem skargi stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd też wniosek skarżącej w zakresie przyznania prawa pomocy należało oddalić. W związku z tym na podstawie art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 2 postanowienia.