II SA/Ol 200/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-07-05
Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Adam Matuszak, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy może zostać przyznany na pokrycie opłat mieszkaniowych osobie, która nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, wobec której orzeczono eksmisję, a właściciel lokalu sam ponosi koszty jego utrzymania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zasiłek celowy nie może zostać przyznany na pokrycie opłat mieszkaniowych w sytuacji, gdy skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu, wobec niego orzeczono eksmisję, a właściciel sam ponosi koszty utrzymania lokalu. W takich okolicznościach potrzeba pokrycia tych opłat nie może być uznana za niezbędną potrzebę bytową. Dodatkowo, fakt nieprzeznaczenia wcześniej otrzymanych środków na wskazany cel również stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący D.P. wnioskował o przyznanie zasiłku celowego na opłacenie kosztów mieszkania za III kwartał 2010 r. Posiadał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i otrzymywał zasiłek stały. Mieszkał w lokalu bez tytułu prawnego, wobec niego orzeczono eksmisję z prawem do lokalu socjalnego, a właściciel lokalu sam ponosił koszty jego utrzymania. Organy odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że potrzeba nie jest niezbędna, a skarżący nie przeznaczył wcześniej otrzymanych środków na opłaty mieszkaniowe. Skarżący zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2011 roku sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego 1/ oddala skargę; 2/ przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz adwokata T. B. kwotę 240 złotych (słownie: dwieście czterdzieści) powiększoną o należny podatek VAT tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu.
W dniu 22 listopada 2010 r. D.P. wystąpił z wnioskiem do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. o przyznanie zasiłku celowego na opłacenie za III kw. 2010 r. tj. m-ce lipiec, sierpień i wrzesień 2010 r. za korzystanie z mieszkania przy ul. "[...]" w M. w wysokości 300 zł. Podał, że legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i otrzymuje zasiłek stały w kwocie 444 zł oraz otrzymuje dodatek do wyżywienia po 60-90 zł/m-c. Wyjaśnił, iż zasiłek stały nie pozwala mu na opłacanie kosztów mieszkania do którego posiada tytuł prawny, który brzmi "bez tytułu prawnego, ale oczekujący na dostarczenie przysługującego lokalu socjalnego". Wyjaśnił, iż nie może ubiegać się o dodatek mieszkaniowy, bo musiałby zgodzić się na pokrywanie korzystania z centralnego ogrzewania z którego nie korzysta.
Po rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" odmówił przyznania D.P. świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na pokrycie opłat za mieszkanie w miesiącach lipiec, sierpień i wrzesień 2010r. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 7 pkt 5, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 1 i art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.).
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jego dochód stanowi zasiłek stały w wysokości 444 zł miesięcznie przyznany z tytułu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie to wydano na okres do 31 października 2012r. Zamieszkuje w lokalu położonym przy ul. "[...]" w M., w którym nie ma prądu, gazu już kilka lat, zostały odłączone a strona toczy sprawy sądowe. Zawory c.o, także zostały zakręcone i nie korzysta zainteresowany z centralnego ogrzewania. W mieszkaniu strona dogrzewa się promiennikiem gazowym zainstalowanym na butli gazowej. Posiłki zainteresowany przygotowuje na butli turystycznej i pomimo propozycji korzystania z obiadów w stołówce MOPS woli sam przygotowywać posiłki w dowolnym czasie, gdyż często wyjeżdża i nie mógłby regularnie korzystać z obiadów. Do podania nie załączono żadnych dowodów dokonywania opłat mieszkaniowych, jednak deklaruje, iż wynoszą one 100 zł miesięcznie. Wyrokiem z dnia "[...]" orzeczono jego eksmisję z lokalu przy ul. "[...]" w M. oraz przyznano prawo do lokalu socjalnego, który winna dostarczyć gmina miejska lecz do chwili obecnej takiego lokalu nie wskazano. Właściciel mieszkania – H.T. czyni starania o pozyskanie takiego lokalu i to on ponosi wszelkie opłaty związane z utrzymaniem mieszkania. Jemu też przesyłane są wszystkie opłaty i wyliczenia zarządcy budynku. W dniu 26 listopada 2010r. właściciel oświadczył, iż sam ponosi wszystkie opłaty związane z utrzymaniem lokalu, nie mając żadnych zaległości. Wnioskodawca nie płaci właścicielowi żadnego odszkodowania z tytułu bezumownego zajmowania lokalu.
Organ stwierdził, że dochód strony nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania zasiłku celowego, jak również wystąpiły przesłanki dysfunkcyjne wymienione w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, jednakże rozpoznając wnioski o przyznanie pomocy zobligowany jest ustalić, czy cel na który ma być udzielona pomoc, jest niezbędną potrzebą bytową. Nadto wskazał, że wspiera nie tylko wnioskodawcę lecz także osoby i rodziny o znacznie niższych dochodach mających na utrzymaniu małoletnie dzieci, a okres zimowy jest szczególnie trudny i w tym momencie w pierwszej kolejności musi zabezpieczyć rodzinom niezbędną żywność, odzież, obuwie opał i leki.
Organ I instancji powołał się na trudną sytuację finansową, gdzie wykorzystanie posiadanych środków na koniec listopada 2010 r. wyniosło już 454.424,17 zł, a przed realizacją pozostają jeszcze wydatki związane z miesiącem grudniem i okresem świątecznym, gdzie należy zabezpieczyć w pierwszej kolejności niezbędne wyżywienie i opał oraz ciepłą odzież, jak również zabezpieczyć schronienie osobom bezdomnym, poprzez skierowanie do schronisk i zabezpieczenia środków na opłacenie za nich pobytu w takim miejscu. Nadto już do dnia 6 grudnia 2010 r. zostało zarejestrowanych 233 wnioski o pomoc finansową oraz zasiłki okresowe, co wymaga bardzo rozważanego i oszczędnego dysponowania pozostałymi środkami finansowymi
Od tej decyzji D.P. wniósł odwołanie. Zarzucił, iż wystąpił o zasiłek celowy na pokrycie opłat mieszkaniowych, gdyż mając przed sobą przeprowadzenie rozpraw sądowych dotyczących mieszkania i kosztów z tym związanych nie ma środków na opłacenie odszkodowania za korzystanie z niego. Podał, że jeśli otrzyma zasiłek to opłaci należności na konto Zarządu Wspólnoty budynku. Przyznanie środków na opłaty za mieszkanie za III kw. 2010 r. stanowi dla niego niezbędną potrzebę bytową, by nie popaść w zadłużenie. Podał wprawdzie, że nie zawrze umowy z właścicielem lokalu, gdyż ten wywiózł jego meble i rzeczy z mieszkania - dzika eksmisja i musiał je z powrotem przywieźć. Wyjaśnił także, że nie może korzystać z centralnego ogrzewania, gdyż ogrzewałby atmosferę z uwagi na nieszczelne okna, które wymieniono w pozostałych lokalach a jego mieszkaniu nie.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że dochód wnioskodawcy nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, co kwalifikuje go do otrzymania zasiłku celowego.
W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się wyłącznie ze środków pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego w kwocie 444 zł oraz zasiłków celowych. Zamieszkuje w lokalu przy ul. "[...]" w M., do którego nie posiada tytułu prawego, stanowi on własność H.T., nie posiada zawartej umowy najmu. Ma orzeczoną eksmisję z lokalu z prawem do lokalu socjalnego. W lokalu nie ma energii elektrycznej, gazu ziemnego oraz centralnego ogrzewania. Legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
Organ wyjaśnił, że zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze fakultatywnym, nieobowiązkowym, co powoduje, że o jego przyznaniu i wysokości decyduje organ udzielający pomocy. Zasiłek celowy może, ale nie musi być przyznany, nawet wówczas, gdy strona spełniła wszystkie ustawowe wymagania uprawniające do ubiegania się o tę formę pomocy. Wskazane uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność w rozstrzygnięciu sprawy, ale też nie nakazuje spełnienia każdego żądania obywatela. Zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych organ przyznający zasiłek celowy jest zobowiązany realistycznie ocenić, czy zaspokojenie potrzeby bytowej, której sfinansowania żąda strona jest w świetle jej sytuacji życiowej rzeczywiście niezbędne oraz czy bez uszczerbku dla zaspokojenia innych niezbędnych potrzeb sfinansowanie to może nastąpić ze środków własnych. Organ w pierwszej kolejności ocenia, czy przyznanie zasiłku spełnia przesłanki wynikające z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz czy jego otrzymanie umożliwi życie w warunkach odpowiadających godności człowiek, lecz spełnienie tych wymogów nie obliguje do jego przyznania, zaś odmowa przyznania wymaga uzasadnienia w tym powołania na interes społeczny bądź brak możliwości organu.
Dokonując kontroli decyzji organu I instancji Kolegium doszło do przekonania, iż nie narusza ona prawa i podzieliło stanowisko, iż cel na jaki pomoc miała zostać przeznaczona nie na charakteru niezbędnej potrzeby bytowej. Wprawdzie skarżący zwrócił się o zasiłek na pokrycie opłat mieszkaniowych za miesiące lipiec, sierpień i wrzesień 2010 r. i jak wynika z wyroku NSA z dnia 20 marca 2009r. sygn. I OSK 45/08, zaległości w opłacie czynszu wyjątkowo mogą mieścić się w kategorii niezbędnej potrzeby bytowej, jednakże dotyczy to takiej sytuacji, gdy zaległości czynszowe mogą doprowadzić w bliższej lub dalszej perspektywie do utraty prawa własności mieszkania. Natomiast w rozpoznawanej sprawie nie może być mowy o tożsamej sytuacji do podanej w wyroku NSA, gdyż skarżący nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego mieszkania - orzeczono jego eksmisję na mocy wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia "[...]" sygn. "[...]". W tej sprawie nie może zatem nastąpić utrata mieszkania, które pozostaje jedynie w posiadaniu skarżącego. Wskazano także, iż stosownie do art. 18 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. Osoby uprawnione do lokalu zamiennego albo socjalnego, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, opłacają odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł. W ocenie Kolegium powyższy zapis może stanowić podstawę roszczeń odszkodowawczych wobec skarżącego w wysokości czynszu albo innych opłat ze strony właściciela lokali. Takie swoiste odszkodowanie nie może być jednakże utożsamiane z wymaganą zaległością czynszową. Poza tym bezpośrednio uprawnionym i zobowiązanym do ponoszenia opłat mieszkaniowych jest właściciel lokalu H. T. i do niego kierowane są wszelkie rozliczenia za lokal.
W aktach sprawy znajduje się oświadczenie H. T. z dnia 26 listopada 2010 r., z którego wynika, iż to on reguluje na bieżąco wszelkie opłaty związane z utrzymaniem lokalu, D.P. nie dokonuje na jego rzecz żadnych wpłat z tytułu korzystania z lokalu. Jednocześnie z pisma Wspólnoty Mieszkaniowej budynku nr "[...]" przy ul. "[...]" w M. wynika, że skarżący w 2010 r,. nie dokonał żadnej wpłaty na rzecz Wspólnoty z tytułu korzystania z lokalu.
Organ ustalił także, iż w 2010 r. skarżący otrzymał z MOPS w M. świadczenia w formie zasiłku celowego na pokrycie opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, lecz jak wynika z oświadczenia właściciela mieszkania oraz Wspólnoty nie przeznaczył ich na pokrycie opłat mieszkaniowych. W związku z powyższym w ocenie Kolegium stosownie do art. 11 ustawy o pomocy społecznej może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania albo przyznanie w formie świadczenia niepieniężnego jeżeli m.in. przyznana pomoc jest wykorzystywana niezgodnie z przeznaczeniem.
Reasumując organ odwoławczy uznał, iż uzyskanie świadczenia na wskazany cel nie mieści się w ramach niezbędnej potrzeby bytowej, gdyż nie wpłynie na sytuację bytową, a także z uwagi na ogólne zasady udzielania świadczeń z pomocy społecznej.
Na tę decyzję D.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W uzasadnieniu ponownie stwierdził, iż działania organów orzekających w tej sprawie "wpędzają go w dług" u właściciela mieszkania, co jest niedopuszczalne. Podał, że nie płaci właścicielowi mieszkania żadnego odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, ani odstępnego z tytułu najmu ponieważ organ pomocy społecznej nie przyznaje mu na te opłaty środków od listopada 2009 r. Uznaje za nieprawdziwe twierdzenie organu, iż skoro opłaty wszystkie ponosi właściciel mieszkania, to w sprawie tej nie zachodzi niezbędna potrzeba bytowa. W jego ocenie niezbędną potrzebą bytową jest to aby nie popadał w długi u właściciela mieszkania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 10 maja 2011 r. (sygn. akt II SA/Ol 200/11) referendarz sądowy postanowił o ustanowieniu dla skarżącego adwokata.
Na rozprawie w dniu 5 lipca 2011 r. skarżący przedstawił kserokopie potwierdzeń wpłaty na rzecz Wspólnoty z tytułu opłat za koszty zarządu nieruchomością za II kw. 2010 r., za wodę i inne media za III i IV kw. 2010 r. oraz za wywóz nieczystości stałych za I półrocze. Opłaty te zostały dokonane w dniu 18 marca 2011 r. i 4 kwietnia 2011 r. Na pytanie Sądu, czy zasiłki na opłacenie mieszkania otrzymane w styczniu i maju 2010r. przeznaczył na te cele podał, że zapłacił za mieszkanie w październiku i listopadzie 2009r. Środki otrzymane w 2010r,. nie zostały przekazane p. T.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub celowości. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję nie stwierdził takich wad, czy uchybień w prowadzonym postępowaniu, a wobec tego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustawodawca precyzyjnie określił warunki przyznawania pomocy społecznej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362, ze zm.). Zgodnie z art. art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy, zasiłek celowy może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności może zostać przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Dodatkowo ustawodawca w art. 2, 3 i 4 ustawy wskazał, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przedmiotowe świadczenie przyznawane jest zawsze na określony cel i ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Sformułowanie "zasiłek celowy może być przyznany" oznacza, że decyzja w przedmiotowej sprawie wydawana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Orzekając w przedmiocie przyznania tego świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy, co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej). Wydanie decyzji winno być zatem poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, zaś przy wydawaniu rozstrzygnięcia organ winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a motywy podjętego orzeczenia winny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Należy podkreślić, iż uznanie nie pozwala organowi na dowolność w rozstrzygnięciu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2000 r. sygn. akt I SA 945/00, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniem. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi bowiem mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej o pomoc, lecz także interes innych osób będących w trudniej sytuacji materialnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2008r. sygn. akt I OSK 624/2007, dostępny w CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że organ pomocy społecznej spełnił wszelkie wymogi, o których mowa w wyżej powołanych przepisach prawa. Sporządzony został wywiad środowiskowy oraz przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w kierunku ustalenia faktycznej sytuacji dotyczącej utrzymania mieszkania i ponoszonych przez skarżącego kosztów z tym związanych oraz środków finansowych, którymi samodzielnie dysponuje. Organy ustaliły, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności do dnia 31 października 2012 r. i z tego tytułu otrzymuje zasiłek stały w kwocie 444 zł stanowiący jedyny dochód wraz z przyznawanymi zasiłkami celowymi na leki, żywność a w miesiącu styczniu i maju 2010 r. na pokrycie opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Bezsporne zatem pozostaje to, że skarżący spełnia kryterium dochodowe do przyznania pomocy. We wniosku z dnia 22 listopada 2010 r. wystąpił o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie opłat związanych z utrzymaniem mieszkania w lipcu, sierpniu i wrześniu 2010 r. w łącznej kwocie 300 zł. Ustalono, że skarżący zamieszkuje w lokalu przy ul. "[...]" w M., z którego orzeczono jego eksmisję wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia "[...]". sygn. "[...]". Lokal stanowi własność H.T., który pokrywa wszelkie koszty związane z jego utrzymaniem. W zajmowanym lokalu nie ma prądu, gazu ziemnego oraz centralnego ogrzewania. Z ustaleń organów wynika, że w 2010 r. strona skarżąca nie uiściła żadnych opłat na konto Wspólnoty, jak również na rzecz właściciela lokalu. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających wysokość obciążeń ją dotyczących lub też rozliczeń za zużytą wodę, czy wysokość czynszu mieszkaniowego. Organ ustalił z zarządcą budynku, iż opłaty za lokal są naliczane i doręczane do rąk właściciela lokalu, który dokonuje opłat za ten lokal. Jak podał na rozprawie sam skarżący ostatniej wpłaty na rachunek Wspólnoty dokonał w październiku i listopadzie 2009 r. Przedstawił także kserokopie wpłat w miesiącu marcu i kwietniu 2011 r., jednakże te dowody wpłaty dotyczą okresu po wydaniu decyzji kontrolowanej przez Sąd. Zatem, nie mogą stanowić dowodów w tej sprawie. Natomiast nic nie stoi na przeszkodzie aby skarżący w związku z dokonanymi wpłatami wystąpił z kolejnym wnioskiem.
Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy nie sposób zarzucić organom, iż wydając decyzję odmawiającą przyznania wnioskowanego świadczenia naruszyły zasady dotyczące przyznawania świadczeń w poparciu o uznanie administracyjne. Prawidłowo dokonały oceny, iż zgłoszona potrzeba nie mogła być uznana za niezbędną potrzebę bytową już tylko z tego powodu, że skarżący wobec orzeczonej w 2006r. eksmisji z lokalu, który faktycznie zajmuje nie jest zobowiązany do regulowania czynszu związanego z lokalem tak jakby niewątpliwie miał taki obowiązek w sytuacji posiadania tytułu prawnego do lokalu. Skarżący myli pojęcia posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu z posiadaniem uprawnienia do jego zajmowania do momentu dostarczenia mu lokalu zamiennego. Stosownie bowiem do art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005r. Nr 31, poz. 266, ze zm) osoby uprawnione do lokalu zamiennego albo socjalnego, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, opłacają odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać, gdyby stosunek prawny wygasł. W takim przypadku nie sposób porównywać sytuacji skarżącego z sytuacją osoby, która z uwagi na zaległości w opłatach czynszowych może w następstwie tych zaległości utracić prawo własności lokalu, który to przypadek stanowił kanwę dla powołanego wyroku NSA z dnia 20 marca 2009r. (sygn. I OSK 45/08, dostępny CBOSA), w którym wyrażono stanowisko, iż w takim przypadku wyjątkowo można mówić o istniejącej niezbędnej potrzebie bytowej wnioskodawcy.
W rozpatrywanej sprawie słusznie Kolegium podniosło jeszcze jeden argument, iż nie sposób mówić o niezbędnej potrzebie bytowej w sytuacji, gdy otrzymane wcześniej środki finansowe w postaci zasiłku celowego na pokrycie kosztów utrzymania mieszkania nie zostały przeznaczone na wskazany przez skarżącego cel. Z zestawienia otrzymanej przez skarżącego pomocy z organu pomocy społecznej w M. wynika, iż w dniu "[...]" przyznany został decyzją nr "[...]" zasiłek celowy na pokrycie opłat związanych z utrzymaniem mieszkania w wysokości 100 zł, zaś w dniu "[...]" decyzją nr "[...]" zasiłek celowy na taki sam cel w wysokości 60 zł. Pomimo otrzymania wskazanych świadczeń skarżący nie przeznaczył ich na pokrycie opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, gdyż jak sam podał w 2010 r. nie dokonał żadnej wpłaty na rzecz Wspólnoty, bądź też właściciela mieszkania. Zatem nie sposób stwierdzić, iż podnoszona potrzeba pokrycia opłat związanych z zajmowanym lokalem mieszkalnym mieści się w tym przypadku w kategorii niezbędnej potrzeby bytowej. Gdyby takowa była to strona skarżąca otrzymane środki przeznaczyłaby na wskazany cel. Jak podała na rozprawie opłat za lokal dokonała dopiero w marcu i kwietniu 2011 r.
Nadto wskazać pozostaje, iż fundusze którymi dysponuje organ I instancji nie są nieograniczonymi i nie ma on możliwości udzielania pomocy każdemu w zgłoszonej przez niego wysokości. Na wysokość i częstotliwość udzielanej pomocy skarżącemu mają bowiem wpływ nie tylko jego oczekiwania ale także możliwości finansowe ośrodka oraz ilość osób i rodzin, które także kwalifikują się do wsparcia w trudnej sytuacji materialnej. Z przedstawionego zestawienia wynika, iż organ pomocy społecznej przez cały 2010 r. objął skarżącego różnymi formami wsparcia w postaci: zasiłku stałego, zasiłków celowych na leki, żywność, na pokrycie opłat mieszkaniowych, składki na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 9.944,52 zł. Jak z tego zestawienia wynika organ pomocy w sposób nieprzerwany wspomaga skarżącego, lecz nie zawsze mogą zostać zaspokojone wszelkie jego potrzeby, gdyż w pierwszej kolejności organ udziela wsparcia na posiłki oraz koszty leczenia i zakupu leków jako potrzeby najpilniejsze i niezbędne.
Rozpatrując wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, organy właściwie wzięły pod uwagę zarówno cele pomocy społecznej określone w ustawie, jak i możliwości finansowe w zakresie udzielenia pomocy. Uwzględniły sytuację strony ubiegającej się o świadczenie, jej zaangażowanie w zakresie współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, jak i zakres udzielonej ze środków publicznych pomocy (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. Akt II SA/Gd 797/08, publikacja w CBOSA).
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organ I instancji w ramach posiadanych środków finansowych nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej. W rzeczonej sprawie organ wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że podejmując decyzję wziął pod uwagę ograniczone środki finansowe którymi dysponuje, dużą liczbę składanych wniosków oraz konieczność zapewnienia opału dla najbardziej potrzebujących rodzin w okresie zimowym - przedświątecznym.
Nadto wyjaśniono, iż skarżący zarówno przed złożeniem niniejszego wniosku, jak i po jego rozpatrzeniu otrzymuje świadczenia z pomocy na różne cele, dlatego prawidłowo oceniono, iż nie wszelkie jego wnioski mogą zostać zaspokojone, natomiast w pierwszej kolejności realizowane są te które stanowią najbardziej niezbędne potrzeby, to jest zaspokojenie posiłku oraz leków.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie w przedmiocie przyznania na rzecz adwokata T.B. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oparto o przepis art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348, ze. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło