II SA/Ol 200/15
PostanowienieWSA w Olsztynie2016-04-13
Skład orzekający: Krzysztof Nesteruk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata na zasadach prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych dokumentów i informacji mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata na zasadach prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania sądu do uzupełnienia informacji dotyczących jej sytuacji materialnej i rodzinnej, nie przedłożyła wymaganych dokumentów. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a uchylenie się od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego stanowi przeszkodę do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący F.K. złożył wniosek o ustanowienie adwokata na zasadach prawa pomocy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego. Do wniosku dołączył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, które okazało się niewystarczające. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia informacji i przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną i rodzinną. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono ustanowienia dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F.K. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi F.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia odmówić ustanowienia dla skarżącego adwokata. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Wnioskiem z 16 marca 2016 r. F.K. zwrócił się o ustanowienie na jego rzecz adwokata.
Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Małżonkowie nie posiadają majątku. Miesięczny dochód netto skarżącego z tytułu renty chorobowej wynosi 553,40 zł. Żona przebywa na bezpłatnym urlopie zdrowotnym. W rubryce 11 formularza, w której należy wymienić zobowiązania i stałe wydatki, skarżący wpisał: "553,40 reszty nie opłacam
z braku dochodu i pomocy Państwa."
W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego i jego żony oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, został on wezwany do przedłożenia, w terminie 7 dni, oświadczenia wskazującego:
– miejsce zamieszkania jego i żony (nie zostało podane w rubryce 2.1. formularza);
– tytuł prawny przysługujący mu i/lub żonie do zajmowanego lokalu (zastrzeżono, iż jeśli wynika on z pisemnej umowy, należy przedstawić jej kopię);
– wysokość i rodzaj miesięcznych kosztów związanych z zajmowaniem tego lokalu oraz wszystkich pozostałych wydatków jego i żony oraz źródła ich pokrycia,
a ponadto kopii dokumentów potwierdzających fakt ich ponoszenia w wykazanej wysokości z ostatnich dwóch miesięcy, a w przypadku zadłużenia z tytułu jakichkolwiek zobowiązań - zaświadczenia stosownego podmiotu o wysokości tego zadłużenia oraz tytule i okresie z jakiego pochodzi, a także źródło ich pokrycia;
– czy mieszka tylko z żoną, czy także z innymi osobami; jeśli także z innymi osobami - to z kim oraz czy osoby te partycypują w kosztach utrzymania lokalu; jeśli tak - to
w jakim zakresie, jeśli nie - to dlaczego;
– aktualny sposób wykorzystania dzierżawionych przez niego i żonę gruntów, wysokość kosztów, jakie wiążą się z ich posiadaniem, oraz źródło ich pokrycia,
a także wysokość dochodu jaki przyniosły od początku 2015 r., a jeśli nie przyniosły dochodu, wskazującego źródło pokrycia strat oraz przyczyny braku ich wykorzystania do pozyskania dochodu lub nierozwiązania umów dzierżawy;
– czy on i/lub żona posiadają pojazdy; jeśli tak - to wskazującego dodatkowo rodzaj, markę, model, rocznik i wartość szacunkową oraz aktualny sposób jego/ich wykorzystania;
– wysokość wszelkich dochodów jego i żony za poszczególne miesiące, począwszy od września 2015 r., oraz tytuły z jakich pochodziły;
– czy w 2015 r. i 2016 r. on i/lub żona korzystali i/lub korzystają nadal ze świadczeń
z pomocy społecznej lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje bądź osoby trzecie lub też z pomocy finansowej/rzeczowej członków rodziny; jeśli tak - to z czyjej pomocy korzystali/korzystają, jakiego rodzaju pomoc otrzymali/otrzymują oraz kiedy i przez jaki okres;
– czy może liczyć na pomoc córki, której jak wynika z ustaleń organów administracji publicznej pomaga w prowadzeniu działalności gospodarczej i której adres wskazał we wniosku jako adres do korespondencji, w sfinansowaniu kosztów postępowania w niniejszej sprawie; jeśli tak - to w jakim zakresie, a jeśli nie - to dlaczego.
Skarżący wezwany został równocześnie do dostarczenia następujących dokumentów źródłowych:
– wyciągów z posiadanych przez niego i żonę rachunków bankowych, z okresu od
1 stycznia 2016 r. do dnia odbioru wezwania, a w przypadku nieposiadania rachunku bankowego przez któregokolwiek z małżonków - pisemnego oświadczenia o nieposiadaniu przez daną osobę rachunków bankowych,
– kopii dowodu wypłaty renty chorobowej za luty 2016 r.,
– kopii dokumentów, z których wynika wysokość i rodzaj oraz terminy wypłaty, w tym także terminy przyszłe, przyznanych i/lub wypłaconych w 2015 r. i 2016 r. dotacji i/lub płatności dotyczących dzierżawionych gruntów rolnych, a w razie ich niepobierania - pisemnego oświadczenia wskazującego, kto i z jakiej przyczyny
z nich korzysta.
Wezwanie doręczono skarżącemu 25 marca 2016 r. Pouczony o tym, iż niezastosowanie się do niego może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy - nie udzielił na nie jakiejkolwiek odpowiedzi.
Wobec powyższego stwierdza się, co następuje:
Zgodnie z art. 262 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (w niniejszej sprawie wynika ono z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Według odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkiem ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika na rzecz osoby fizycznej jest wykazanie przez nią, że kosztu z tym związanego nie jest w stanie ponieść, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ciężar dowodu istnienia takowej okoliczności spoczywa więc na wnioskodawcy. Jeżeli - tak jak w rozpatrywanym przypadku - oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest obowiązany złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II FZ 1954/14, orzeczenia.nsa. gov.pl).
To, iż w takiej sytuacji skarżący nie dopełnia obowiązku, o którym mowa
w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., czym naraża się na negatywne skutki w postaci odmowy przyznania prawa pomocy, wyjaśnił mu już Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając jego zażalenia na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawach o sygnaturach akt: II SA/Ol 198/15,
II SA/Ol 199/15, II SA/Ol 202/15, II SA/ Ol 204/15, II SA/Ol 206/15 i II SA/Ol 207/15 (postanowienia z 15 i 27 października 2015 r. i 12 listopada 2015 r., sygn. akt: I OZ 1264/15, I OZ 1367/15, I OZ 1323/15, I OZ 1324/15, I OZ 1325/15 i I OZ 1460/15, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień dotyczących prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło