II SA/Ol 202/18
WyrokWSA w Olsztynie2019-01-29
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Tadeusz Lipiński, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniając istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, w sytuacji gdy jeden z zarzucanych problemów (niezgodność wylotu przewodu dymowego z koroną drzewa) został zlikwidowany?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo nałożyły na inwestorów obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, ponieważ istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego wymagały formalnego uregulowania. Likwidacja niezgodności wylotu przewodu dymowego z koroną drzewa nie wykluczała konieczności sporządzenia projektu zamiennego dla pozostałych zmian, a organy prawidłowo zastosowały się do wskazań sądów z poprzednich postępowań, które wiązały je w tej kwestii.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na inwestorów obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w związku z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego przy przebudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego. Wśród zmian znajdowały się m.in. nadbudowa garażu, wykonanie tarasu, zmiana przeznaczenia pomieszczeń oraz niezgodność usytuowania wylotu przewodu dymowego względem korony drzewa na działce sąsiedniej. Po wcześniejszych uchyleniach decyzji przez sądy, organy ponownie rozpoznały sprawę, stwierdzając likwidację niezgodności wylotu przewodu dymowego, ale utrzymując obowiązek sporządzenia projektu zamiennego dla pozostałych zmian. Strona skarżąca zarzucała przewlekłość, stronniczość i naruszenie przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie sporządzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego "[...]", zwany dalej: "PINB", decyzją z dnia "[...]" odmówił udzielenia R. Ł.
i M. Z. pozwolenia na użytkowanie przebudowanego
i rozbudowanego - na podstawie decyzji pozwolenia na budowę z dnia ‘[...]" - budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy "[...]".
Następnie, w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 28 października 2008 r. oraz rozprawy administracyjnej z dnia 28 listopada 2008 r., PINB potwierdził fakt dokonania zmian w trakcie przebudowy i rozbudowy budynku w stosunku do projektu budowlanego i pozwolenia na budowę z dnia "[...]". Ustalono m.in., że zmiany polegały na: nadbudowie nad garażem i pomieszczeniami gospodarczymi dodatkowego pokoju, co spowodowało zwiększenie powierzchni użytkowej; wykonaniu tarasu nad schodami zewnętrznymi, prowadzącymi z poziomu terenu do piwnicy, co uniemożliwiło komunikację z tymi schodami; umieszczeniu kotła na paliwo gazowe w projektowanej kotłowni, przy czym zgodnie z projektem pierwotnym nie przewidziano instalacji gazowej budynku; wykonaniu bez pozwolenie komina w dodatkowym pokoju na piętrze z wyprowadzeniem spalin przewodu dymowego ponad dach; wykonaniu kuchni w miejscu projektowanej łazienki; wykonaniu schodów wewnętrznych z poziomu piętra na poddasze.
Dnia 31 grudnia 2008 r., R. Ł. przedłożyła ekspertyzę techniczną budynku przy "[...]" sporządzoną w grudniu 2007 r. Stwierdzono w niej m.in., że zmiany dokonane w konstrukcji budynku przez inwestora są istotnymi odstępstwami od pierwotnego projektu, na który uzyskano pozwolenie na budowę. W dniu 19 lutego 2009 r. przeprowadzono przy udziale inwestora, a także specjalisty d/s ochrony środowiska i rzeczoznawcy d/s zabezpieczeń przeciwpożarowych, oględziny nieruchomości zabudowanych przy "[...]". W trakcie oględzin ustalono, iż wylot komina budynku mieszkalnego przy
"[...]" znajduje się na granicy korony dorosłego drzewa rosnącego na działce przy "[...]", przy granicy z działką inwestorów.
Decyzją z dnia "[...]", PINB nałożył na R. Ł.
i M. Z. - inwestorów przebudowanego i rozbudowanego na podstawie decyzji pozwolenia na budowę z dnia "[...]" budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy "[...]" w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę - w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi następujące obowiązki - obowiązek usunięcia niezgodności użytkowania wylotu przewodu dymowego, wykonanego w ścianie szczytowej południowej budynku mieszkalnego przy
"[...]", względem skraju korony drzewa dorosłego, znajdującego się na działce sąsiedniej przy "[...]" wskazując, że niezgodność, polega na niezachowaniu minimalnej odległości 6,00 m między wylotem przewodu dymowego, a skrajem korony drzewa dorosłego; obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego i garażu oraz przy nadbudowie nad garażem z pomieszczeniem gospodarczym (pokój z kominkiem) przy "[...]".
Decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: "WINB"), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia "[...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 730/09, uchylił decyzję PINB z dnia "[...]" oraz utrzymaną nią w mocy decyzję WINB z dnia "[...]’ wskazując, że organy nie wyjaśniły w dostatecznym stopniu stanu faktycznego sprawy, przez co nałożono na inwestorów obowiązki w sposób niejasny i nieprecyzyjny.
R. Ł. i M. Z. wystąpiły do Sądu z powództwem przeciwko D. P. o usunięcie konarów drzewa rosnącego na tej nieruchomości, a tym samym zlikwidowanie przeszkody dla ewentualnej legalizacji wykonanych robót budowlanych.
Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2011 r., Sąd Okręgowy oddalił apelację R. Ł. i M. Z. od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 8 czerwca 2001 r. oddalającego powództwo R. Ł. i M. Z. przeciwko D. P. o nakazanie.
Decyzją z dnia "[...]" PINB nałożył na R. Ł.
oraz M. Z. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego z uwzględnieniem niezgodności usytuowania wylotu
przewodu dymowego. WINB decyzją z dnia "[...]" uchylił w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 387/15, odrzucił skargę D. P. na decyzję WINB z dnia "[...]".
PINB decyzją z dnia "[...]" nałożył na R. Ł. oraz M. Z. - inwestorów przebudowanego i rozbudowanego na podstawie decyzji pozwolenia na budowę z dnia "[...]" budynku mieszkalnego jednorodzinnego w przy "[...]", w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w w/w pozwoleniu na budowę, w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi:
1. Obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego
uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót
budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego i garażu oraz przy
nadbudowie nad garażem z pomieszczeniem gospodarczym (pokój z kominkiem)
przy "[...]".
2. W projekcie zamiennym należy uwzględnić niezgodność usytuowania wylotu
przewodu dymowego, wykonanego w ścianie szczytowej południowej w/w budynku mieszkalnego, polegającą na nie zachowaniu minimalnej odległości 6,00m między w/w wylotem przewodu dymowego, a skrajem korony drzewa dorosłego, zlokalizowanego na działce sąsiedniej przy "[...]".
Decyzją z dnia "[...]" WINB, po rozpatrzeniu odwołania D. P. od decyzji PINB z dnia "[...]" - uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej termin wykonania obowiązku (31 lipca 2015 r.) i orzekł, iż obowiązek nałożony w pkt l zaskarżonej decyzji powinien zostać wykonany w terminie do 29 grudnia 2015 r. oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.
W wyniku skargi złożonej przez D. P. Wojewódzki Sąd
Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1381/15, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku wskazano m.in., że: ponownie rozpoznając sprawę organy poprzestały wyłącznie na przeprowadzeniu oględzin, co było tylko jednym z elementów wskazań sądu w zakresie ustalenia ponad wszelką wątpliwość stanu faktycznego sprawy. Po raz kolejny organy nie wskazały na czym ma polegać obowiązek usunięcia niezgodności użytkowania wylotu przewodu dymowego względem skraju korony drzewa i na czym mają polegać prace zmierzające do usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości.
Dnia 4 lipca 2017 r., PINB przeprowadził oględziny na
nieruchomości usytuowanej przy "[...]". W trakcie czynności
ustalono, iż właściciel zlikwidował wylot przewodu kominowego na odcinku ponad
dachem przy granicy z działką znajdującą się przy "[...]". Natomiast dnia 17 lipca 2017 r., do PINB wpłynęło oświadczenie, z którego treści wynika, iż dnia
1 sierpnia 2015 r. został zdemontowany i zaślepiony komin w budynku mieszkalnym przy "[...]". Miejsce po kominie zabezpieczono dachówką ceramiczną. Dnia 9 sierpnia 2017 r. odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem pełnomocnika R. Ł. i M. Z., w trakcie której pełnomocnik potwierdził, iż kolizja komina z istniejącym drzewem
została zlikwidowana.
Decyzją z dnia "[...]" PINB nałożył na R. Ł. oraz M. Z. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego i garażu oraz przy nadbudowie nad garażem z pomieszczeniem gospodarczym (pokój z kominkiem) przy
"[...]". Wskazano, iż niezgodność usytuowania wylotu przewodu dymowego względem skraju korony drzewa dorosłego, rosnącego na działce sąsiedniej przy "[...]" została zlikwidowana. W świetle powyższe uznano, że inwestorzy są zobligowani jedynie do wypełnienia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany
wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.
W odwołaniu od powyższej decyzji D. P. zarzuciła organowi pierwszej instancji przewlekłość oraz stronniczość w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W ocenie skarżącej usytuowanie budynku przy "[...]" narusza przepisy dot. minimalnej odległości od działki sąsiedniej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przytaczając treść art. 51 Prawa budowlanego wyjaśnił, że w sprawie organy nadzoru budowlanego związane są: wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 730/09 oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1381/15. Wskazano, że z przywołanych orzeczeń wynika, że po pierwsze, nałożenie na inwestorów obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego jest w pełni zasadne, po drugie organ pierwszej instancji powinien wskazać w treści decyzji, na czym ma polegać obowiązek usunięcia niezgodności użytkowania wylotu przewodu dymowego względem skraju korony drzewa i na czym mają polegać prace zmierzające do usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości. W sprawie, o ile pierwsza ocena Sądu potwierdzająca prawidłowość trybu prowadzonego postępowania oraz konieczność nałożenia na inwestorów obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego jest w pełni zasadna, o tyle ocena dotycząca obowiązku usunięcia niezgodności użytkowania wylotu przewodu dymowego względem skraju korony drzewa utraciła aktualność ze względu na zmianę stanu faktycznego sprawy. Jak wynika bowiem z protokołu oględzin z dnia
4 lipca 2017 r. oraz oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy, przedmiotowy wylot przewodu kominowego został zlikwidowany, a miejsce po kominie zabezpieczone dachówką ceramiczną. Słusznie zatem wskazał organ pierwszej instancji, że likwidacja przedmiotowego wylotu przewodu dymowego spowodowała, iż usunięta została jego niezgodność względem skraju korony drzewa znajdującego się na nieruchomości należącej do D. P. Przy tym, organy nadzoru budowlanego nie stwierdziły innego naruszenia przepisów w związku z dokonanymi istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. A zatem, brak było podstaw do wydawania
nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu
doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego
z prawem. Dalej wskazano, że Sąd potwierdził nie tylko prawidłowość zastosowania postępowania naprawczego (art. 50-51 ustawy Prawo budowlane), ale
również konieczność nałożenia na inwestorów obowiązku sporządzenia
i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Dlatego też zaskarżone
rozstrzygnięcie w tym zakresie zgodne jest z wiążącymi zaleceniami Sądu, zatem nie
powinno być podważane przez organ odwoławczy, czy odwołującą się stronę. Zarzuty
strony ze względu na wieloletni spór sąsiedzki są nacechowane emocjonalnie i trudno
się odnieść do nich w sposób merytoryczny. Na gruncie przepisów Prawa budowlanego
nie można mówić o interesie właścicieli działek sąsiadujących z działką inwestorów do
współdecydowania o zagospodarowaniu terenu graniczącego z ich posesją, a jedynie -
co wynika z art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy - o konieczności zapewnienia poszanowania
występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób
trzecich. Tak więc, właściciele działek sąsiadujących z działką inwestorów nie mają
prawa do współdecydowania w zagospodarowaniu terenu graniczącego z ich posesją, a jedynie do ochrony własnych uzasadnionych interesów, które dana inwestycja może
naruszać. Ponadto, okoliczność dokonania istotnego odstępstwa od projektu budowlanego polegającego na nadbudowie części budynku (garażu) nie wpłynęła na zmianę jego usytuowania względem zatwierdzonej lokalizacji decyzją z dnia "[...]". Z akt sprawy wynika, iż garaż został zaprojektowany na granicy i w tym miejscu został wykonany. A zatem, skoro garaż został wybudowany legalnie w oparciu o pozwolenie na budowę (na granicy działek), brak jest podstaw aby uznać, iż jego nadbudowana część (dokonana w ramach istotnego odstępstwa), naruszała warunki techniczne dot. usytuowania budynku. Jak wynika bowiem z akt sprawy, od strony działki należącej do D. P ściana budynku (części garażu z nadbudową) nie posiada otworów okiennych. Niniejsza decyzja nie rozstrzyga również
o "licznych samowolach", na które powołuje się skarżąca. Przedmiotem niniejszego
postępowania są wyłącznie istotne odstępstwa od decyzji z dnia "[...]".
Jeżeli skarżąca żąda wszczęcia odrębnych postępowań dot. innych samowoli powinna
złożyć do organu pierwszej instancji odrębny wniosek w tym przedmiocie. Okoliczności ten nie mają jednak wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W skardze, wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję WINB, D. P. zarzuciła pogwałcenie planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązujących przepisów, wyroku WSA w Gdańsku z 1989 r., który nie zezwala na rozbudowę do granicy z działką skarżącej, a także wyroku Sądu Rejonowego Wydział Karny
o popełnieniu przestępstwa budowlanego. W ocenie skarżącej, nie ma możliwości zalegalizowania inwestycji zgodnie z prawem bez doprowadzenia do częściowej rozbiórki. Skarżąca zarzuciła absolutne bezprawie, przewlekanie sprawy
i poświadczanie nieprawdy. Podniosła, że powołany art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie odpowiada ani stanowi faktycznemu, ani prawnemu sprawy. Dodała, że prowadzenie robót budowlanych stanowi zagrożenie dla zabudowy mieszkaniowej
w wypadku zawalenia się obiektu.
W odpowiedzi na skargę, WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) dalej jako: p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności
z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję, zostały zaś wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a. i należy do nich m.in. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie sądu, opisanych w tym przepisie naruszeń prawa nie można przypisać organom prowadzącym postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Dlatego tez, skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie jest zasadna.
Przede wszystkim, oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należy uwzględnić okoliczność, że sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej (wyroki: WSA w Olsztynie z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 730/09 oraz z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1381/15). Powyższe powoduje, że zarówno organy, jak i sąd w składzie rozpoznającym obecnie niniejszą sprawę, są związane wykładnią, oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w zapadłych w tej sprawie wyrokach.
Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponownie rozpatrując sprawę organy oraz orzekający aktualnie sąd są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w przywołanych wyżej wyrokach. Reguła wyrażona w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.
Przez ocenę prawną, o której mowa w przywołanym przepisie, powszechnie rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 153, WK 2016). W orzecznictwie podkreśla się, że rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych m.in. z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także sądu administracyjnego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 1350/12; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 332/13). Dodać ponadto należy, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis tej regulacji polega na tym, że gwarantuje ona zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, op. cit., Komentarz do art. 170).
W wyroku WSA w Olsztynie z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 730/09, sąd wskazał, że w sprawie organ pierwszej instancji nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego i garażu oraz przy nadbudowie nad garażem
z pomieszczeniem gospodarczym (pokój z kominkiem) oraz obowiązek usunięcia niezgodności użytkowania wylotu przewodu dymowego, wykonanego w ścianie szczytowej południowej budynku mieszkalnego przy "[...]", względem skraju korony drzewa dorosłego, znajdującego się na działce sąsiedniej przy
"[...]". Jednocześnie organ odwoławczy, utrzymując decyzją własną w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazał, że organ ten, uwzględniając okoliczność, że istnieją różne sposoby na doprowadzenie do stanu zgodnego
z prawem, nie nakazał rozbiórki komina, tylko sformułował obowiązek w sposób ogólny umożliwiając tym samym inwestorom usunięcie nieprawidłowości w sposób najmniej dla nich uciążliwy.
Sąd zauważył, iż wobec stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego istotnych zmian w trakcie przebudowy i rozbudowy budynku
w stosunku do projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, nałożenie na inwestorów obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego było
w pełni zasadne, bowiem stanowiło realizację dyspozycji art. 51 ust. pkt 3 Prawa budowlanego, jednak nałożenie na nich określonych obowiązków, sformułowanych
w sposób co najmniej lakoniczny, budzi zastrzeżenia. Skoro zatem w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji nie sprecyzowano, w jaki sposób stwierdzona przez organ nieprawidłowość ma zostać usunięta, to tak określony obowiązek jest niemożliwy do wyegzekwowania. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji nie określono, na czym mają polegać prace zmierzające do usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości. Wydanie decyzji nienadającej się do wykonania nie jest spełnieniem celu, w jakim organ administracyjny podejmuje działania w ramach swych kompetencji.
Z kolei, wyrokiem z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1381/15, Sąd uchylił decyzję WINB oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazano, że ponownie rozpoznając sprawę organy poprzestały wyłącznie na przeprowadzeniu oględzin, co było tylko jednym z elementów wskazań sądu w zakresie ustalenia ponad wszelką wątpliwość stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim, po raz kolejny organy nie wskazały, na czym ma polegać obowiązek usunięcia niezgodności użytkowania wylotu przewodu dymowego względem skraju korony drzewa i na czym mają polegać prace zmierzające do usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości. Sąd przywołał też uzasadnienie wyroku Sądu z dnia 22 kwietnia 2010 r. i wskazał, że wobec stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego istotnych zmian w trakcie przebudowy i rozbudowy budynku w stosunku do projektu
budowlanego i pozwolenia na budowę, nałożenie na inwestorów obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego było
w pełni zasadne, bowiem stanowiło realizację dyspozycji art. 51 ust. pkt 3 Prawa budowlanego, jednak nałożenie na nich określonych obowiązków, sformułowanych
w sposób co najmniej lakoniczny, budzi zastrzeżenia.
Mając powyższe na uwadze i dokonując kontroli kwestionowanego rozstrzygnięcia stwierdzić należało, że prowadząc obecnie sprawę organy ponownie przeprowadziły postępowanie stosownie do wytycznych zawartych w przywołanych wyrokach. W szczególności, kierując się ustaleniami zawartymi w wyroku z dnia
18 października 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1381/15, organ przeprowadził oględziny nieruchomości, a z protokołu oględzin z dnia 4 lipca 2017 r. oraz oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż wylot przewodu kominowego został zlikwidowany, a miejsce po kominie zabezpieczone dachówką ceramiczną. Słusznie zatem wskazał organ odwoławczy za organem pierwszej instancji, że likwidacja przedmiotowego wylotu przewodu dymowego spowodowała, iż usunięta została jego niezgodność względem skraju korony drzewa znajdującego się na nieruchomości należącej do skarżącej. Organy obu instancji nie stwierdziły - i znajduje to potwierdzenie
w aktach sprawy - innego naruszenia przepisów w związku z dokonanymi istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. A zatem brak było podstaw do wydawania nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Ponadto, trafnie wskazuje organ, że Sąd potwierdził nie tylko prawidłowość zastosowania postępowania naprawczego (art. 50-51 ustawy Prawo budowlane), ale
również konieczność nałożenia na inwestorów obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Stąd też, w ocenie Sądu, zakwestionowane rozstrzygnięcie w tym zakresie zgodne jest z wiążącymi zaleceniami Sądu.
Odnosząc się do zarzutów skargi, a w szczególności do kwestii zasadności zastosowania w sprawie przepisu art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego, wskazać należy, że konieczność nałożenia na inwestorów obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego została już "przesądzona" w powyżej wskazanych wyrokach Sądu. Zatem, obowiązkiem inwestora będzie przedłożenie projektu budowlanego zamiennego, który musi być opracowaniem kompleksowym, obejmującym całość zamierzenia budowlanego, podlega także w całości sprawdzeniu przez organu nadzoru budowlanego, a zatwierdzenie tego projektu jest możliwe po stwierdzeniu jego zgodności ze wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Celem tego jest doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego – ust. 3 art. 51.
Dopiero więc treść przedłożonego projektu zamiennego stanowić może wyznacznik dalszego postępowania organów nadzoru budowlanego.
Konkludując, ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględniły uwagi i wskazania zawarte zarówno w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 730/09, oraz z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1381/, a przez to w sposób właściwy rozpatrzyły cały materiał dowodowy, co znalazło swój wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę jest również związany powołanymi wyrokami.
Mając powyższe na względzie i wobec niedostrzeżenia przez sąd z urzędu innych naruszeń prawa, które mogłyby przemawiać za uwzględnieniem skargi wniesionej w niniejszej sprawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło