II SA/Ol 210/21
WyrokWSA w Olsztynie2021-06-24
Skład orzekający: Alicja Jaszczak–Sikora, Ewa Osipuk, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie programu wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży, określająca szczegółowe warunki i tryb przyznawania stypendiów, może zawierać postanowienia ograniczające krąg uprawnionych uczniów, uzależniające przyznanie stypendium od dodatkowych kryteriów (np. średniej ocen, oceny z zachowania), ograniczające możliwość ubiegania się o oba rodzaje stypendiów, nieprecyzujące wysokości środków przeznaczonych na stypendia, powołujące komisję stypendialną z kompetencjami wykraczającymi poza opiniowanie, czy też przenoszące kompetencje na organ wykonawczy?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie programu wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży została stwierdzona nieważna w całości, ponieważ zawierała istotne naruszenia prawa. Ograniczenia podmiotowe, uzależnianie przyznania stypendium od dodatkowych kryteriów niezgodnych z ustawą, ograniczenie możliwości ubiegania się o oba stypendia, brak określenia wysokości środków, powołanie komisji stypendialnej z kompetencjami wykraczającymi poza opiniowanie, a także przeniesienie kompetencji na organ wykonawczy, stanowiły przekroczenie granic upoważnienia ustawowego i naruszenie zasady równości wobec prawa oraz rozdziału kompetencji organów gminy.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Lidzbarku Warmińskim wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Ornecie dotyczącą programu wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży, zarzucając jej istotne naruszenie prawa materialnego. Zarzuty dotyczyły m.in. ograniczenia kręgu uprawnionych uczniów, uzależnienia przyznania stypendium od dodatkowych kryteriów, ograniczenia możliwości ubiegania się o oba rodzaje stypendiów, braku określenia wysokości środków, powołania komisji stypendialnej z kompetencjami wykraczającymi poza opiniowanie oraz przeniesienia kompetencji na organ wykonawczy. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak–Sikora Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Lidzbarku Warmińskim na uchwałę Rady Miejskiej w Ornecie z dnia 29 listopada 2017 r. nr BRM.0007.79.2017 w przedmiocie uchwalenia Programu wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży z terenu Gminy Orneta określającego szczegółowe warunki i tryb przyznawania uczniom stypendiów Burmistrza Ornety za wysokie wyniki w nauce oraz w zakresie twórczości artystycznej stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Rada Miejska w Ornecie, działając na podstawie art. 90t ust. 1 i 4 ustawy
z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 z późn. zm.) - dalej jako: "u.s.o." oraz art. 18 ust. 2 pkt 14a i art. 40 ust.1 ustawy z 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 z późn. zm.) - dalej jako: "u.s.g.", w zw. z art. 7b ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2020 r., poz. 194) – dalej jako: "u.o.p.d.k.", podjęła
w dniu 29 listopada 2017 r. uchwałę nr BRM.0007.79.2017 w sprawie uchwalenia Programu wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży z terenu Gminy Orneta określającego szczegółowe warunki i tryb przyznawania uczniom stypendiów Burmistrza Ornety za wysokie wyniki w nauce oraz w zakresie twórczości artystycznej. Program wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży z terenu Gminy Orneta stanowi załącznik nr 1 do wskazanej uchwały i powoływany jest dalej jako "Program".
Skargę na powyższą uchwałę wniósł Prokurator Rejonowy w Lidzbarku Warmińskim (dalej również jako: "Prokurator" lub "strona skarżąca"), zarzucając zaskarżonej uchwale istotne naruszenie prawa materialnego tj.:
1) art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. w zw. z art. 90t ust. 4 u.s.o. w zw. z 7b ust. 3 u.o.p.d.k. polegające na naruszeniu granic upoważnienia ustawowego wskazanego w wymienionych powyżej przepisach, poprzez ich przekroczenie,
w części zaś przez niewypełnienie, a mianowicie poprzez określenie w § 3 ust. 1 pkt 1 Programu, że o stypendium, o którym mowa w § 2 Programu
z ośmioletnich szkół podstawowych mogą ubiegać się jedynie uczniowie klas
V-VIII, podczas gdy brak jest podstaw do wykluczenia możliwości ubiegania się
o stypendium uczniów z klas I - IV, wskutek czego doszło do naruszenia art. 32 Konstytucji RP tj. zasady równości wobec prawa, oznaczającej nakaz równego traktowania równych i podobnych oraz dopuszczającej wprowadzenie zróżnicowania, ale tylko, gdy jest to uzasadnione (wyrok TK z 5 listopada 1997 r., TK 22/97);
2) art. 7b ust. 2 i 3 u.o.p.d.k., poprzez jej niezastosowanie zawarte w § 4 ust. 1 pkt 4 Programu, wedle którego określone zostały warunki, formy oraz zakres pomocy
i tryb postępowania w przypadku przyznawania stypendiów dla uczniów za szczególne osiągnięcia artystyczne, a mianowicie poprzez wprowadzenie dodatkowych kryteriów, takich jak określona ocena średnia ze wszystkich ocen, jako warunku uzyskania stypendium, podczas gdy regulacje przepisu art. 7b
ust. 2 u.o.p.d.k. nie wskazują na możliwości uzależnienia przyznania stypendium osobom zajmującym się twórczością artystyczną, upowszechnianiem kultury oraz opieką nad zabytkami od innych kryteriów, czy też cech, niż określone
w ustawie kryterium realizowania określonych przedsięwzięć w zakresie twórczości artystycznej, opieki nad zabytkami lub upowszechniania kultury;
3) art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. w zw. z art. 90t ust. 4 u.s.o. w zw. z art. 7b ust. 3 u.o.p.d.k. oraz art. 32 Konstytucji RP, poprzez wprowadzenie w § 4 ust. 3 Programu, ograniczenia możliwości ubiegania się przez ucznia, spełniającego zarówno kryteria dla otrzymania stypendium naukowego jaki i artystycznego
o oba stypendia, poprzez ograniczenie ilościowe do możliwości przyznania jednej osobie tylko jednego stypendium, podczas gdy z delegacji ustawowej nie wynika uprawnienie dla rady gminy, ograniczające możliwość ubiegania się przez ucznia uzyskania stypendium opartego na różnych podstawach prawnych;
4) art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. i art. 90t ust. 4 u.s.o. oraz art. 7b ust. 3 u.o.p.d.k., poprzez unormowania zawarte w § 4 ust. 4 Programu, polegające na naruszeniu granic upoważnienia ustawowego wskazanego w wymienionych powyżej przepisach, poprzez ich niewypełnienie i nieokreślenie formy i zakresu pomocy
w ramach Programu tj. niewskazanie w jakiej wysokości środki zostaną przeznaczone na poczet stypendiów, w jakiej wysokości stypendia zostaną przyznane i jakiej grupie osób uprawnionych;
5) art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. i art. 90t ust. 4 u.s.o. art. 7b ust. 3 u.o.p.d.k.,
tj. unormowania zawarte w § 6 ust. 3, § 6 ust. 4, § 6 ust. 6 Programu, poprzez powołanie Komisji Stypendialnej do rozpatrzenia wniosków, przyznania stypendiów oraz do podziału środków na poszczególne stypendia i kategorie wiekowe oraz poprzez określenie sposobu procedowania Komisji Stypendialnej, co stanowi niedopuszczalna ingerencję w kompetencje organu wykonawczego gminy co do możliwości samodzielnego decydowania o sposobie wykonania uchwały i narusza rozdział kompetencji organów gminy, wynikający z ustawy
o samorządzie gminnym,
6) art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. i art. 90t ust. 4 u.s.o. oraz art. 7b ust. 3 u.o.p.d.k., poprzez unormowania zawarte w § 5 ust. 1 Programu, że komisja przyznaje stypendia dwa razy w roku, co stanowi przekroczenie delegacji ustawowej
w zakresie nadania podmiotowi utworzonemu w ramach uchwały przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego kompetencji należnych organowi wykonawczemu, wskazanemu w ustawie jako wykonawca uchwały rady gminy, który to zapis pozostaje jednocześnie w sprzeczności z treścią § 6 ust. 7 Programu, zgodnie z którym ostateczną decyzję o przyznaniu stypendiów podejmuje Burmistrz Ornety;
7) art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. i art. 90t ust. 4 u.s.o. oraz art. 7b ust. 3 u.o.p.d.k., poprzez unormowania zawarte w § 6 ust. 10 Programu, że w sprawach nieuregulowanych programem decyzje podejmuje Burmistrz Ornety, co stanowi niedopuszczalne przeniesienie delegacji ustawowej na organ wykonawczy.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o oddalenie skargi, pełnomocnik Rady odniósł się do powyższych zarzutów i wskazał, że art. 7b ust. 1 u.o.p.d.k. przyznaje jednostkom samorządu terytorialnego możliwość przyznawania stypendiów osobom zajmującym się twórczością artystyczną, upowszechnianiem kultury oraz opieką nad zabytkami. W ocenie Rady Miejskiej, nie jest to obowiązek ustawowy, a skoro tak, to organ stanowiący gminy ma swobodę, jeśli chodzi o ustalenie, jaka grupa uczniów może być objęta Programem stypendialnym. Zdaniem pełnomocnika Rady, nietrafny jest zarzut niezgodności § 4 ust. 1 pkt 4 Programu z art. 7b ust. 2 i 3 u.o.p.d.k. Przepis art. 7b ust. 3 u.o.p.d.k. zobowiązuje wprost organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do określenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania stypendiów, o których mowa w ust. 1, oraz ich wysokość, mając na uwadze wspieranie rozwoju umiejętności artystycznych oraz upowszechnianie kultury i opieki nad zabytkami, co pozwala na stwierdzenie, że § 4 ust. 1 pkt 4 Programu wpisuje się
w dyspozycję art. 7b ust. 3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. W ocenie pełnomocnika organu, nie do zaakceptowania jest pogląd skarżącego, że § 4 ust. 3 Programu narusza art. 7b ust. 3 u.o.p.d.k. oraz art. 32 Konstytucji RP, a to z powodu tego, iż § 4 ust. 3 Programu jest zgodny z dyspozycją
art. 7b ust. 3 u.o.p.d.k., który to przepis nakłada na organ stanowiący gminy obowiązek określenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania stypendiów, co zdaniem strony przeciwnej upoważnia organ stanowiący gminy do ograniczenia przyznania jednej osobie tylko jednego stypendium. Nie do przyjęcia jest, zdaniem organu, prezentowany w skardze pogląd co do niezgodności § 4 ust 4 Programu z art. 7b
ust. 3u.o.p.d.k., ponieważ w/w przepis ustawy nie zobowiązuje organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do określenia w Programie wysokości środków przeznaczonych na stypendia. Wskazano, że postanowienia § 6 ust. 3, 4 i 6 Programu mają charakter proceduralny i zdaniem strony przeciwnej, nie naruszają kompetencji organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, a co za tym idzie nie są sprzeczne z art. 7b ust. 3 u.o.p.d.k. Także zapisy § 5 ust 1 oraz § 6 ust. 10 Programu mają charakter proceduralny i jako takie nie mogą być postrzegane jako sprzeczne
z art. 7b ust. 3 u.o.p.d.k.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Wykonywana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej - art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325
z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a".
Jeżeli akt prawny, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., wydany zostanie
z rażącym naruszeniem prawa, to stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę, stwierdzając jego nieważność w całości lub w części.
Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej uchwały w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdził, że zarzuty Prokuratora są zasadne i skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 147 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że uchwała wydana została z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Zasadnym jest zatem sięgnięcie do przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym, gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano
z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane
w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (zob. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101-102).
Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. art. 90t ust. 4 u.s.o. oraz art. 7b u.o.p.d.k.. Przy czym, art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. upoważnia radę gminy do podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów. Zgodnie z art. 90t ust.4 u.s.o.- w przypadku przyjęcia programów, o których mowa w ust. 1, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając w szczególności przedsięwzięcia sprzyjające eliminowaniu barier edukacyjnych, a także osoby lub grupy osób uprawnione do pomocy oraz potrzeby edukacyjne na danym obszarze.
W myśl zaś ust. 1 art. 90t u.s.o. - jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć regionalne lub lokalne programy:
1) wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży,
2) wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży.
Zgodnie art. 7b ust. 1 u.o.p.d.k. m.in. jednostki samorządu terytorialnego, mogą przyznawać stypendia osobom zajmującym się twórczością artystyczną, upowszechnianiem kultury oraz opieką nad zabytkami. Stosownie do treści art. 7b ust. 3 u.o.p.d.k., organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, określą szczegółowe warunki i tryb przyznawania stypendiów, o których mowa w ust. 1, oraz ich wysokość, mając na uwadze wspieranie rozwoju umiejętności artystycznych oraz upowszechnianie kultury i opieki nad zabytkami.
Zatem przedmiotowa uchwała nie powinna wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia, zawartego w art. 90t ust. 4 u.s.o., ale także nie może pominąć żadnego
z elementów wskazanych w tym przepisie. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego jest bowiem zobowiązany do wyczerpania zakresu upoważnienia ustawowego przez uregulowanie wszystkich kwestii uznanych przez ustawodawcę za istotne, a uregulowanie to musi być dokonane w sposób kompleksowy, a zarazem precyzyjnie i konkretnie. Niewypełnienie tego obowiązku musi skutkować stwierdzeniem istotnego naruszenia prawa, a w konsekwencji prowadzić do uznania nieważności całości uchwały.
W przedmiotowej sprawie postanowienia uchwały nie tylko przekraczają zakres upoważnienia ustawowego, ale także nie realizują upoważnienia ustawowego w pełnym zakresie i tym samym, w sposób istotny naruszają prawo.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów postawionych w skardze wskazać należy, że Sąd podzielił stanowisko Prokuratora dotyczące niezgodności z prawem ograniczeń podmiotowych osób, które mogą ubiegać się o stypendium. Zgodnie
z treścią § 3 ust. 1 pkt 1 Programu, o stypendium, o którym mowa w § 2 mogą ubiegać się uczniowie ośmioletnich szkół podstawowych, ale jedynie klas V-VIII. W przypadku stypendium naukowego, konieczne jest uzyskanie w poprzednim roku szkolnym określonej średniej z ocen (§ 4 ust. 1 pkt 3 uchwały). Brak jest tymczasem podstaw do wykluczenia z możliwości ubiegania się o stypendium uczniów z klas I - III, jedynie
w oparciu o kryterium przynależności do konkretnej klasy, wskutek czego doszło do ewidentnego naruszenia art. 32 Konstytucji RP, tj. zasady równości wobec prawa.
W przepisach u.s.o. brak jest upoważnienia ustawowego do zawężenia kręgu podmiotów uprawnionych do stypendium wyłącznie do uczniów określonych klas. Rację ma również skarżący wskazując, że celem Programu określonym w § 3 ust. 2 pkt 2, jest m.in. zachęcenie uczniów do reprezentowania i promocji Gminy Orneta w konkursach
i olimpiadach na szczeblu powiatowym, wojewódzkim, centralnym i międzynarodowym, samo zaś stypendium zgodnie z kryterium przyjętym w ustawie nie jest przeznaczone dla uczniów osiągających wysokie wyniki w nauce, lecz dla "uzdolnionych dzieci
i młodzieży". Zawężenie kręgu uprawnionych do uzyskania stypendium jedynie do osób, które osiągnęły wysoką średnią ocen, z pominięciem kręgu osób które reprezentują wspólnotę samorządową na konkursach i olimpiadach także stanowi naruszenie zasady równości i jest sprzeczne z przepisem i ustawowym celem stypendium, ustanowionym w art. 90t u.s.o.
Zgodzić się też należy z Prokuratorem, że nie można uzależniać przyznania pomocy dzieciom i młodzieży w formie stypendiów za wyniki w nauce i za szczególne osiągnięcia w konkursach, turniejach i olimpiadach od oceny z zachowania. Program
o którym mowa w art.90t ust.1 u.s.o., jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego. Przepis art.90t ust.1 u.s.o. nie wskazuje na inne kryteria, czy też cechy, które pozwalałyby na przyznawanie stypendium. Jedynie kategoria bycia uczniem uzdolnionym posiadającym konkretne osiągnięcia i wyniki w nauce powinna stanowić podstawę do wsparcia jego edukacji. Szczegółowe warunki udzielania stypendium powinny być ustalone w taki sposób, aby zapewnić realizację wsparcia uczniów uzdolnionych, bez ich różnicowania według innych, niż określone w ustawie, kryterium "wspierania edukacji uzdolnionych dzieci
i młodzieży".
Również wprowadzenie w § 4 ust. 3 Programu, ograniczenia możliwości ubiegania się przez ucznia, spełniającego zarówno kryteria dla otrzymania stypendium naukowego jaki i artystycznego o oba stypendia, poprzez ograniczenie ilościowe do możliwości przyznania jednej osobie tylko jednego stypendium, stanowi naruszenie zasady równości wobec prawa. Z delegacji ustawowej nie wynika bowiem uprawnienie dla rady gminy, ograniczające możliwość ubiegania się przez ucznia uzyskania stypendium opartego na różnych podstawach prawnych.
Podobnie za niezgodne z prawem należy również uznać przyjęte w Programie wymogi stawiane przed uczniami uprawnionymi do uzyskania stypendium artystycznego, określone w § 4 ust. 1 pkt 4 lit. a – c, tj. wymogi uzyskania określonej średniej oceny, w zależności od stopnia edukacji. Podkreślić należy, że kryterium, jakie powinien spełniać uprawiony do stypendium artystycznego zostały określony w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej i należy do nich m.in. zajmowanie się twórczością artystyczną, upowszechnianiem kultury oraz opieką nad zabytkami (art. 7b. ust. 1) oraz realizowanie określonych przedsięwzięć w tym zakresie (art.7b ust. 2). Zasadnie wskazuje skarżący, że żaden z przepisów prawa materialnego, stanowiącego podstawę prawną ustanawiania stypendium artystycznego w oparciu
o przepisy ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, nie daje możliwości uzależnienia uzyskania stypendium artystycznego od innych kryteriów,
w tym od kryterium uzyskania określonej średniej ocen.
Sąd podziela także stanowisko Prokuratora, że Rada wykroczyła poza delegację ustawową, uzależniając wysokość stypendium od liczby złożonych wniosków oraz możliwości finansowych gminy (§ 4 ust. 4 Programu). Wskazać należy, że - jak wynika
z art. 90t ust. 4 u.s.o. - organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa formy i zakres pomocy, zatem rada ustala, czy będzie to pomoc pieniężna, czy rzeczowa oraz jej zakres, pod pojęciem którego mieści się wysokość pomocy pieniężnej. Brak określenia w uchwale zakresu pomocy, tj. wysokości stypendium - stanowi naruszenie prawa. Nieprzeznaczenie środków finansowych na realizacje lokalnych i regionalnych programów wyrównywania szans edukacyjnych oraz wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży stanowi nieokreślenie zakresu tej pomocy w rozumieniu art. 90t ust. 4 u.s.o., i czyni taką uchwałę trwale nieegzekwowalną.
Zasadny jest również zarzut skargi, dotyczący powołania Komisji Stypendialnej,
w tym określenia jej składu, sposobu procedowania Komisji Stypendialnej i stanowi niedopuszczalną ingerencję w kompetencje organu wykonawczego gminy oraz narusza rozdział kompetencji organów gminy, wynikający z u.s.g. (uregulowania zawarte w § 6 ust. 3, § 6 ust. 4, § 6 ust. 6 Programu). Podkreślić należy, że ani art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g., ani art. 90t ust. 4 u.s.o. nie zawierają normy upoważniającej radę gminy do powołania komisji stypendialnej.
Zgodzić się także należy ze skarżącym, że unormowania zawarte w § 5 ust. 1 Programu, iż komisja przyznaje stypendia dwa razy w roku, stanowi przekroczenie delegacji ustawowej w zakresie nadania podmiotowi utworzonemu w ramach uchwały przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego kompetencji należnych organowi wykonawczemu, wskazanemu w ustawie jako wykonawca uchwały rady gminy, który to zapis pozostaje jednocześnie w sprzeczności z treścią § 6 ust. 7 Programu, zgodnie z którym ostateczną decyzję o przyznaniu stypendiów podejmuje Burmistrz Ornety. Sformułowane zapisy uchwały pozostawiają wątpliwości co do tego, kto podejmuje decyzje o przyznaniu stypendiów, ile razy w toku trwa nabór wniosków
o stypendia i czy decyzja Komisji Stypendialnej jest zaskarżalna. Natomiast w § 6 ust. 7 jest mowa o "ostatecznym" charakterze decyzji. Sąd dostrzega, że wprawdzie ustawa nie dopuszcza powołania komisji weryfikującej wnioski o przyznanie stypendium, jednakże powyższe należy do wyłącznej kompetencji organu wykonawczego gminy,
w przypadku uznania, że powołanie takowej komisji przyczyni się do prawidłowego wykonywania uchwały. Innymi słowy, powołanie komisji z jednoczesnym przyznaniem jej uprawnień o charakterze opiniodawczym w zakresie przyznawania stypendium jest tylko i wyłącznie formą pomocy dla organu wykonawczego gminy w zakresie realizacji pomocy, o której mowa w art. 90t ust. 4 ustawy.
Także unormowania zawarte w § 6 ust. 10 Programu, że w sprawach nieuregulowanych programem decyzje podejmuje Burmistrz Ornety stanowi niedopuszczalne przeniesienie delegacji ustawowej na organ wykonawczy. Treść
art. 90t ust. 4 u.s.o. oraz art. 7b ust. 3 u.o.p.d.k. wskazuje, że to organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa szczegółowe warunki, formy i zakres pomocy oraz tryb postępowania w tych sprawach. Zatem to do wyłącznej kompetencji rady gminy należy określenie wszelkich warunków, od spełnienia których zależeć będzie skuteczne przyznanie stypendium dla zdolnego ucznia oraz ustalenie porządku jego przyznawania, rozumianego jako system działań uwzględniający określoną kolejność i hierarchię uzależnionych wzajemnie zdarzeń. W związku z powyższym, wskazane unormowania, zdaniem Sądu, w istotny sposób naruszają postanowienia
art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. i art. 90t ust. 4 u.s.o. oraz art. 7b ust. 3 u.o.p.d.k.
Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd, na podstawie art. 147 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
Na koniec wskazać należy, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło