II SA/Ol 219/08
WyrokWSA w Olsztynie2008-05-16
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Adam Matuszak, Alicja Jaszczak - Sikora
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie indywidualnej praktyki lekarskiej przez radnego w lokalu stanowiącym własność gminy, wynajmowanym przez spółkę, z którą radny zawarł umowę o świadczenie usług, stanowi naruszenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prowadzenie indywidualnej praktyki lekarskiej przez radnego w lokalu stanowiącym własność gminy, nawet jeśli lokal ten jest wynajmowany przez spółkę, z którą radny zawarł umowę o świadczenie usług, stanowi wykorzystanie mienia komunalnego w rozumieniu przepisów o samorządzie gminnym. Działalność ta, prowadzona na własny rachunek i w sposób zorganizowany, narusza zakaz łączenia mandatu radnego z taką działalnością, co uzasadnia stwierdzenie wygaśnięcia mandatu.Stan faktyczny
Rada Miejska stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego J.T. z powodu naruszenia zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Radny prowadził indywidualną praktykę lekarską w lokalu stanowiącym własność gminy, który był wynajmowany przez spółkę, z którą radny zawarł umowę o świadczenie usług medycznych. Skarżący kwestionował naruszenie zakazu, twierdząc, że nie prowadził działalności na własny rachunek z wykorzystaniem mienia komunalnego. Sąd rozpoznał skargę na uchwałę Rady Miejskiej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora (spr.) Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2008 r. sprawy ze skargi J.T. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]" nr "[..]" w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Rada Miejska "[...]" uchwałą Nr "[...]", z powołaniem się na art. 190 ust. 1 pkt 2a i ust. 4 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw (Dz. U z 2003 r. Nr 159, póz. 1547 ze zmianami) w związku z art. 24 f ust. 1 i 1a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U z 2001 r. nr 142, póz. 1591 ze zmianami), stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego J.T. z listy nr "[...]", gdyż naruszył on zakaz łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego.
W skardze wniesionej na powyższą uchwałę J.T. stwierdził, iż nie prowadził działalności gospodarczej na własny rachunek w wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, gdyż prowadził ją we własnym domu. Wpisy w ewidencji działalności gospodarczej, dokonane w czerwcu 2005 r., ze wskazaniem lokalizacji tej działalności przy ul. A w "[...]", nie stanowią dowodu, iż rzeczywiście w tym miejscu skarżący prowadził własną działalność. Miejsce działalności w budynku komunalnym przy ul. A wskazane było na potrzeby Narodowego Funduszu Zdrowia jako miejsce wypisywania recept refundowanych przez NFZ. Skarżący podniósł, że nie zawierał ze spółką żadnej umowy najmu lub dzierżawy jakiegokolwiek pomieszczenia. Z tą spółką wiąże go umowa kontraktowa, na mocy której może być skierowany do świadczenia usług w każdym z obiektów spółki. Podkreślił, że nie miał i nie ma praw do dysponowania majątkiem Miasta ani majątkiem spółki. Zgodnie z umową kontraktową spółka udostępnia lekarzom pomieszczenia, sprzęt i aparaturę medyczną, co wyłącza możliwość naruszenia interesu publicznego i powstanie ryzyka działań korupcyjnych. Wywiódł, że nie ma związku funkcjonalnego pomiędzy mieniem gminy a działalnością gospodarczą radnego, w sytuacji gdy radny prowadzi tę działalność w formie świadczenia usług dla innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą i wykorzystującego w swojej działalności mienie komunalne.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie. Stwierdziła w uzasadnieniu, że skarżący prowadzi indywidualną praktykę lekarską wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej. Z zaświadczenia o wpisie do tej ewidencji wynika, że działalność gospodarcza prowadzona jest między innymi w budynku przy ul. A. Obiekt ten należy do zasobu komunalnego Gminy Miejskiej i stanowi jej własność. Pomieszczenia w tym budynku zostały oddane w najem spółce i w jednym z nich skarżący prowadzi gabinet lekarski, udzielając świadczeń zdrowotnych na podstawie umowy zawartej ze spółką. Rada zauważyła, że lekarze prowadząc indywidualną praktykę lekarską, prowadzą działalność gospodarczą. Działalność gospodarcza skarżącego jest więc prowadzona z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy, co uzasadnia zastosowanie art. 24f ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym, który ustanawia zakaz łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej na własny rachunek z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy i nakazuje zaprzestanie wykonywania tej działalności w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania, pod rygorem wygaśnięcia mandatu. Ślubowanie miało miejsce dnia 27 listopada 2006 r. Skarżący powinien był zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy najpóźniej do dnia 27 lutego 2007 r., co jednak nie nastąpiło. Rada podniosła ponadto, że skarżący był i jest osobiście zainteresowany sprawą najmu przez spółkę lokali w budynku przy ul. A, na co wskazują jego liczne wystąpienia i działania w komisjach i na sesjach Rady Miasta. Rada nie podzieliła stanowiska skarżącego odnośnie do wyłączenia zastosowania powyższego przepisu w sytuacji świadczenia usług medycznych na rzecz innego podmiotu wykorzystującego mienie komunalne gminy. Skarżący na podstawie umowy cywilnoprawnej świadczył usługi polegające na udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Czynił to -jako osoba prowadząca działalność gospodarczą- na własną rzecz i w celu osiągnięcia zysku. Skarżący nie był zatrudniony w spółce na podstawie umowy o pracę. Usługi na rzecz tej spółki były świadczone przy wykorzystywaniu mienia komunalnego, gdyż bezspornie skarżący korzystał z gabinetu znajdującego się w budynku stanowiącym własność gminy. Na potwierdzenie swojego stanowiska powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt OSK 1854/05.
W złożonym na rozprawie w dniu 16 maja 2008 r. piśmie procesowym pełnomocnik skarżącego podkreśliła, że nie zawierał on umowy najmu pomieszczeń w przedmiotowym budynku ani z gminą, ani ze spółką i jest on jedynie dzierżycielem. Podniosła ponadto, że zgodnie z definicją działalności gospodarczej, zawartą w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, póz. 1095 ze zmianami) działalnością gospodarczą jest również działalność zawodowa wykonywana w sposób ciągły i zorganizowany. Brak tych przesłanek uniemożliwia przyjęcie, że skarżący był osobą prowadzącą działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy. Jeżeli skarżący wykorzystywał mienie, to tylko to, którym prawnie mogła dysponować spółka. Pełnomocnik wywodziła, że niezbędną przesłanką do oceny, czy w określonym miejscu jest prowadzona działalność gospodarcza, jest okoliczność jej faktycznego prowadzenia. Wykazała ponadto, że orzeczenie, na które powołał się organ gminy dotyczy odmiennego stanu faktycznego i nie może stanowić potwierdzenia słuszności tezy organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, póz. 1269, ze zmianami) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Analizowana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie bezsporne jest, że na podstawie umowy najmu z dnia 21 października 2002 r., zmienionej aneksem z dnia 22 maja 2007 r., spółka wynajmowała pomieszczenia znajdujące się w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Podstawowej Opieki Zdrowotnej w "[...]" przy ul. A na potrzeby prowadzonej poradni ogólnej i dziecięcej. Skarżący zawarł z tą spółką umowę o udzielanie świadczeń zdrowotnych i na jej podstawie wykonywał zawód lekarza w Niepublicznym Zakładzie Ambulatoryjnej Opieki Zdrowotnej "[...]", znajdującym się pod wskazanym wyżej adresem. W celu realizacji postanowień umowy spółka udostępniła skarżącemu wynajmowane przez siebie pomieszczenia. Nie budzi wątpliwości również fakt, iż nieruchomość powyższa jest własnością Miasta (vide: zaświadczenie z księgi wieczystej nr "[...]").
W przedstawionych okolicznościach faktycznych Rada Miejska uznała, że działalność skarżącego jest prowadzona w budynku stanowiącym własność Gminy, co narusza zakaz prowadzenia przez radnego działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Ponieważ skarżący w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia ślubowania , tj. od 27 listopada 2006 r., nie zaprzestał jej prowadzenia, Rada podjęła zaskarżoną uchwałę.
W rozpoznawanej sprawie należało więc dokonać oceny, czy uchwała stwierdzająca wygaśnięcie mandatu skarżącego była zgodna z obowiązującymi przepisami, czy też została podjęta z naruszeniem prawa.
Przedmiotowa uchwała została podjęta na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw (Dz. U z 2003 r. Nr 159, póz. 1547 ze zmianami), zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia Ordynacją wyborczą. Przepis ten stanowi, iż wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Dla radnych, którzy przed dniem wyboru wykonywali funkcję lub prowadzili działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2a ustawodawca w art. 190 ust. 5 Ordynacji wyborczej przewidział termin do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. W przypadku niezrzeczenia się funkcji lub niezaprzestania prowadzenia działalności przez radnego w tym terminie, zgodnie z art. 190 ust. 6 tej ustawy, rada stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego, w drodze uchwały, najpóźniej po upływie miesiąca od upływu tego terminu.
Katalog zakazów w zakresie aktywności gospodarczej radnych samorządu gminnego określony został między innymi w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2001 r. Nr 142, póz. 1591, ze zmianami), dalej zwanej ustawą o samorządzie gminnym. Stosownie do art. 24f ust. 1 tej ustawy radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.
Zakaz ten opiera się na łącznym wystąpieniu dwóch przesłanek: prowadzenia przez radnego działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami oraz wykorzystywania mienia gminy przy prowadzeniu tej działalności gospodarczej.
Skarżący prowadzi działalność gospodarczą na własny rachunek w zakresie specjalistycznej praktyki lekarskiej od dnia 27 stycznia 2003 r., co wynika między innymi z oświadczeń skarżącego zawartych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i skardze oraz z zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Nie znajduje oparcia w stanie faktycznym gołosłowne twierdzenie pełnomocnika skarżącego, jakoby skarżący nie wykonywał zawodu lekarza w sposób zorganizowany i ciągły, co wykluczyłoby możliwość uznania, iż prowadzi on działalność gospodarczą, o której mowa w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U z 2007 r. Nr 155, póz. 1095 ze zmianami). Skarżący prowadzi specjalistyczną praktykę lekarską, co niewątpliwie ma charakter zawodowy. Obiektywnie działalność ta może przynosić zyski, ponadto działa on we własnym imieniu, w sposób zorganizowany, a wykonywane czynności nie są incydentalne lecz powtarzalne. Wskazać należy w tym miejscu na niepublikowany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1149/04, w którym Sąd ten stwierdził, iż działalność gospodarcza, o jakiej mowa w art. 24f ustawy o samorządzie gminnym, to także działalność prowadzona przez lekarza prowadzącego indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską.
Dla oceny istnienia przesłanek z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym bez znaczenia jest podniesiona w skardze okoliczność oznaczenia (braku oznaczenia) na zewnątrz przez radnego nieruchomości będącej własnością gminy jako miejsce, gdzie tę działalność prowadzi. Istotne jest bowiem faktyczne dysponowanie tym mieniem gminy w prowadzonej działalności gospodarczej.
Skarżący prowadzi swoją działalność przy wykorzystaniu mienia komunalnego gminy. Mieniem komunalnym, stosownie do art. 43 ustawy o samorządzie gminnym, jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. Jak wyżej wskazano, gabinet lekarski skarżącego znajduje się w budynku będącym własnością gminy, w której skarżący uzyskał mandat radnego.
Nie można podzielić poglądu strony skarżącej, iż w stanie faktycznym sprawy zakaz określony w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie został naruszony, skoro -jak twierdzi skarżący- nie miał on prawnej możliwości dysponowania pomieszczeniem, w którym świadczył usługi medyczne i to spółka korzystała z mienia komunalnego gminy, on sam zaś korzystał z mienia spółki.
Przede wszystkim należy podkreślić, że dokonując wykładni art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie można poprzestać na ustaleniu jego literalnego znaczenia. Dla ustalenia prawidłowego sensu tej normy należy uwzględnić również reguły wykładni funkcjonalnej i celowościowej. Zawarty w cytowanym wyżej art. 24f ust. 1 zakaz prowadzenia działalności gospodarczej przez radnego z wykorzystaniem mienia gminy, w której uzyskał mandat, należy oceniać zatem przez pryzmat reguł i celów, jakim mają służyć tzw. regulacje "antykorupcyjne".
Przepisy ograniczające swobodę działalności gospodarczej radnych zawarte są również w art. 25b ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U z 2001 r. Nr 142, póz. 1592 ze zmianami) oraz w art. 27b ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U z 2001 r. Nr 142, póz. 1590, ze zmianami). Ustawodawca wprowadził więc instytucje prawne mające na celu stworzenie gwarancji prawnych prawidłowego i rzetelnego wykonywania działań przez jednostki samorządu terytorialnego. Wyłączają one możliwość wykorzystywania mienia komunalnego powierzonego do samodzielnego gospodarowania (zarządzania nim) przez osoby wchodzące w skład organów stanowiących i wykonawczych samorządu terytorialnego wszystkich szczebli. Regulacje te mają chronić interes publiczny, polegający na zapobieżeniu angażowania się radnych -jako osób piastujących stanowiska publiczne - w sytuacje mogące poddać w wątpliwość ich osobistą bezstronność czy uczciwość, ale także podważać autorytet organów, w których działają i osłabiać zaufanie wyborców do prawidłowego funkcjonowania tych organów. Chronią one prawidłowe funkcjonowanie samorządu terytorialnego, a także prawa innych członków wspólnoty samorządowej.
Zasadność i prawidłowość wprowadzenia takich ograniczeń nie budzi wątpliwości Trybunału Konstytucyjnego, który podkreśla w swoim orzecznictwie, iż sprawowanie mandatu przedstawicielskiego jest dobrowolną służbą publiczną, z którą mogą się wiązać dodatkowe obciążenia i obowiązki. Wykonywanie funkcji publicznych w wielu przypadkach pozbawia lub ogranicza prawa osób je pełniących w zakresie przynależności do partii politycznych lub organizacji związkowych, bądź w sferze zatrudnienia. Obejmując funkcję publiczną obywatel niejako "godzi się" na utratę pewnych praw (uprawnień) zyskując w zamian inne, związane z tą funkcją (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia: 31 marca 1998 r., sygn. akt K 24/1997, OTK 1998/2/13, 13 lipca 2004 r., sygn. akt K 20/03, OTK-A 2004/7/63) i 23 czerwca 1999 r., sygn. akt K 30/98, OTK 1999/5/101). Osoby pełniące wysokie funkcje publiczne muszą liczyć się z pewnymi ograniczeniami aktywności gospodarczej. Ich celem "jest zapobieżenie angażowaniu się osób publicznych w sytuacje i uwikłania mogące nie tylko poddawać w wątpliwość ich osobistą bezstronność czy uczciwość, ale także podważać autorytet konstytucyjnych organów Państwa oraz osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do ich prawidłowego funkcjonowania" (uchwała z dnia 13 kwietnia 1994 r., W 2/94, OTK 1994/1/21). Wśród innych argumentów uzasadniających wprowadzenie ograniczeń, Trybunał podkreślił, że "nie pozostaje to bez związku z większymi możliwościami tych osób do zyskiwania różnego rodzaju przywilejów". Pewne znaczenie ma też "szczególna łatwość pojawiania się konfliktu interesów, gdy poszczególne funkcje pełnione przez tę samą osobę popadają ze sobą w kolizję" (uchwała z dnia 11 stycznia 1995 r., sygn. akt W. 17/94, OTK 1995/1/18).
Wykładnia normy prawnej zawartej w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi być dokonana przez pryzmat opisanych wyżej celów, którym ze względu na interes publiczny przysługuje pierwszeństwo.
Sąd podziela stanowisko, iż ustawodawca wprowadził generalny zakaz używania przez radnego mienia komunalnego gminy w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej bez względu na jej przedmiot, rodzaj majątku komunalnego i tytuł prawny (por. P. Sitniewski, Wygaśniecie mandatu radnego, Warszawa 2007, str. 172 i powołane tam orzecznictwo). Bezsprzecznie wykorzystywane mienie komunalne musi pozostawać w związku funkcjonalnym z prowadzoną działalnością gospodarczą i musi służyć tej działalności (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt OSK 882/04, ONSAiWSA 2005/4/85). Jednakże brak ustawowego rozróżnienia formy i charakteru wykorzystywania mienia samorządowego nakazuje przyjęcie, że zakazem objęte są wszelkie przypadki wykorzystywania mienia samorządowego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, także gdy mają związek pośredni, np. gdy umowa dzierżawy została zawarta nie bezpośrednio z gminą, ale z samorządową jednostką organizacyjną czy też stosunek najmu lokalu nie łączy radnego bezpośrednio z gminą lecz innym podmiotem (por. M. Stahl, Samorząd terytorialny w orzecznictwie sądowym. Rozbieżności i wątpliwości. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 6/2006 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt OSK 1854/04, niepublikowany).
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, z faktu, iż skarżący nie zawierał umowy najmu gabinetu, w którym prowadzi praktykę lekarską, nie można wywodzić, iż nie wykorzystywał on mienia gminy, w której uzyskał mandat do prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Wskazać należy, że radnemu przysługują rozległe kompetencje, a sposób ich wykonywania może ułatwiać (lub utrudniać) działalność podmiotom gospodarczym na terenie gminy, w której sprawuje on mandat. Skarżący miał realną możliwość wpływania na warunki funkcjonowania spółki, na rzecz której świadczył usługi i działania takie podejmował, co wynika wprost z protokołów sesji Rady Miejskiej, znajdujących się w aktach sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy trudno mówić o braku konfliktu interesów skoro skarżący, uczestnicząc w pracach organu jednostki samorządu, mógł wpływać na treść uchwał i decyzji podejmowanych przez te organy, nawet jeśli mógł to być wpływ opiniodawczy. Z dołączonych do akt sprawy protokołów z posiedzeń Komisji "[...]" wynika niewątpliwie, iż J.T. z możliwości wywierania wpływu korzystał, czynnie uczestnicząc w negocjowaniu warunków najmu lokalu komunalnego w "[...]" przy ul. A, który był wskazany jako jedno z miejsc prowadzenia przez niego praktyki lekarskiej. W ocenie Sądu działania takie naruszały zakaz, wynikający z art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skoro ustawodawca nie określił definicji legalnej słowa " wykorzystuje", to należy je rozumieć w znaczeniu potocznym. Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN "wykorzystywać" to znaczy "osiągnąć z czegoś korzyść, pożytek, skorzystać z czegoś, spożytkować, zużytkować". Nawet więc, jeśli J.T. nie wiąże z gminą, jako właścicielem przedmiotowego lokalu, żaden węzeł prawny, to bez wątpienia korzysta on z mienia komunalnego, jako użytkownik, czy też dzierżyciel, jak to nazwał pełnomocnik skarżącego, a więc wykorzystuje je. Wobec tego, uprawnione jest twierdzenie, że J.T. naruszył zakaz określony omawianym przepisem.
Skoro celem przepisu art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest zagwarantowanie bezstronności radnego, to trudno mówić w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, że cel ten został wobec skarżącego osiągnięty. Nie mamy bowiem do czynienia z bezstronnością w sytuacji, gdy radny- mimo, iż nie jest najemcą lokalu, w którym prowadzi działalność- wywiera na organy gminy naciski dotyczące warunków najmu.
Odnosząc się do zarzutu skargi, iż pozbawienie skarżącego, kontrolowaną przez Sąd uchwałą, mandatu narusza zasady demokracji samorządowej, wskazać należy, że prawo do sprawowania mandatu w organach władzy samorządowej nie jest słusznie nabytym prawem podmiotowym odnoszącym się do całego okresu kadencji, co zauważa Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 23 kwietnia 1996 r. K 29/95 (OTK 1996/2/10) i wyroku z dnia 31 marca 1998 r., K 24/97 (OTK 1998/2/13). Uzyskanie mandatu radnego nie stanowi w sensie prawnym gwarancji, że wybrana osoba będzie pełnić mandat przez całą kadencję. Rada gminy winna zawsze - w swoim dobrze pojętym interesie -stwierdzać możliwie najszybciej wygaśnięcie mandatu radnego, który łamie ustawowe zakazy. Żaden organ przedstawicielski samorządu terytorialnego nie powinien być zainteresowany, aby w jego pracach uczestniczyły osoby łamiące ustawowe zakazy, a przez to podważające zaufanie społeczne do tak ukonstytuowanej rady. Nie ma zatem znaczenia, czy rada podjęła uchwałę w przedmiocie wygaśnięcia mandatu z własnej inicjatywy, czy też w wyniku działań wojewody. Wskazać należy, że wojewoda, w przypadku milczenia organu stanowiącego gminy w sytuacji, gdy spełnione są przesłanki z art. 190 ust. 1 Ordynacji wyborczej, na mocy art. 98a ust. 1 ustawy o samorządzie gminy, jest zobowiązany do wezwania organu gminy do podjęcia w terminie 30 dni uchwały o wygaśnięciu mandatu, Wezwana w tym trybie Rada Miasta podjęła uchwałę, która- w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie- nie narusza prawa.
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, iż prawidłowo w stanie faktycznym sprawy Rada Miejska zastosowała tryb przewidziany w art. 190 ust. 6 ordynacji wyborczej i podjęła zaskarżoną uchwałę, skoro skarżący nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której uzyskał mandat. Należy dodatkowo wskazać, iż termin określony w art. 24f ust. 1a jest terminem zawitym, co powoduje, że jego przekroczenie skutkuje wygaśnięciem mandatu.
W związku z powyższym, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej uchwały z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
10
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło