II SA/Ol 223/23

WyrokWSA w Olsztynie2023-04-13

Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Ewa Osipuk, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje córce sprawującej opiekę nad ojcem, jeśli jego żona (matka skarżącej) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, mimo że jest w związku małżeńskim z ojcem?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeśli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sąd jest związany uchwałą NSA I OPS 2/22, która jednoznacznie określa tę przesłankę jako warunek przyznania świadczenia osobie innej niż współmałżonek. Brak orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności żony wyklucza możliwość przyznania świadczenia córce.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A. K. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem F. K., legitymującym się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na przesłanki z art. 17 ust. 1b i ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji co do przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., zgodnie z którą świadczenie nie przysługuje, gdy współmałżonek osoby wymagającej opieki nie ma znacznego stopnia niepełnosprawności. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, powołując się na cel ustawy i zasady sprawiedliwości społecznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. A. K. (dalej jako: "strona", "skarżąca"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 stycznia 2023 r. w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na ojca. Z akt sprawy wynika, że w dniu 8 kwietnia 2022 r. strona zwróciła się do (...) Centrum Usług Społecznych z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem – F. K. Po przeprowadzonym postępowaniu, decyzją z dnia 9 maja 2022 r., działająca z upoważnienia Prezydenta E. Główny Specjalista w Departamencie Świadczeń Rodzinnych (dalej jako: "organ pierwszej instancji"), nie przyznała stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym F. K. W uzasadnieniu decyzji podano, że podstawą negatywnego rozstrzygnięcia jest negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie świadczenia, zawarta w art. 17 ust. 1b pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615), dalej jako: "u.ś.r.", ponieważ świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Osoba wymagająca opieki nie spełnia zaś kryterium określającego moment powstania niepełnosprawności. Wskazano, że Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt 38/13, nie uchylił przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., pomimo, że orzekł, iż art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jaki różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Ponadto, wskazano, że F. K. pozostaje w związku małżeńskim ze S.K., a zgodnie z art. 17 ust. 5 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeśli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba, że współmałżonek legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności. Żona F. K. legitymuje się zaś orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Córka opiekuje się ojcem od września 2019 r., nie pracuje i nie poszukuje pracy ze względu na stan zdrowia rodziców. Organ nie neguje faktu, że F. K. jest osobą wymagającą opieki, ani tego, że wnioskodawczyni tę opiekę sprawuje, jednakże odmowę przyznania świadczenia wywodzi z przesłanek, o których mowa w art. 17 ust. 1b i ust. 5 u. ś. r. Od ww. decyzji skarżąca odwołała się w przepisanym terminie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., z pominięciem okoliczności wynikających z wyroku TK z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 oraz błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., polegającą na pominięciu celów ustawy i przyjęciu, że okoliczność, iż osoba niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonka nie może zająć się mężem, stanowi negatywną przesłankę do przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy przez ustalenie stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 kwietnia 2022 r. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "organ odwoławczy", "Kolegium"), decyzją z dnia 2 stycznia 2023 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Wyjaśniono, że w przedmiotowej sprawie Kolegium nie podzieliło stanowiska organu pierwszej instancji w kwestii zaistnienia pierwszej przesłanki negatywnej, związanej z datą powstania niepełnosprawności po 18. lub 25. roku życia, wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Nie jest bowiem dopuszczalne oparcie decyzji odmownej na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Organ odwoławczy podzielił jednak stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii zaistnienia negatywnej przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Niespełnienie tej przesłanki w pełni uzasadnia wydanie decyzji odmownej przez organ pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika zaś w sposób bezsporny, że S.K. – jako żona F. K. – nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (w dniu wnioskowania o świadczenie pielęgnacyjne była niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, zaś aktualnie orzeczono wobec niej stopień lekki). Bezspornie F. K. jest osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i opiekę sprawuje córka. Nie uzasadnia to jednak możliwości "przesunięcia" obowiązku sprawowania opieki z osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności (żony) na córkę. W przypadku świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca określił jeden przypadek, gdy obowiązku tego nie może wypełnić osoba zobowiązana w pierwszej kolejności – niepełnosprawność współmałżonka w stopniu znacznym. Ustawodawca wykluczył dowolność w wyborze osoby sprawującej opiekę. W tej sytuacji, organy nie miały możliwości przyznania świadczenia na córkę i nie ma na to wpływu okoliczność dotycząca złego stanu zdrowia S.K., ponieważ najbardziej istotne znaczenie ma brak legitymowania się przez żonę F. K. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wskazano też na uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22, zgodnie z którą warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca byłaby więc uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego tylko w sytuacji legitymowania się przez S. K. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Kolegium, skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, - art. 128 krio i art. 27 krio w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., poprzez ich błędną interpretację i niezasadne uznanie, że skarżącej, na której spoczywa obowiązek alimentacyjny, rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki nad ojcem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego; - art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. i niezasadne uznanie, że strona nie jest uprawniona do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ żona osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności żyje i to na niej spoczywa obowiązek alimentacyjny wobec męża; - art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., polegające na pominięciu celów ustawy i przyjęciu, że okoliczność, iż osoba niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonka, z przyczyn zdrowotnych nie może zająć się mężem, stanowi negatywną przesłankę do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego: 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnię, tj.: art. 6, 7, 8, 9, 77, 80 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i bezpodstawne przyjęcie, że schorowana żona niepełnosprawnego F. K. jest w stanie się nim opiekować, gdyż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu wskazano, że oceny niemożności sprawowania opieki przez współmałżonka osoby wymagającej opieki należy dokonywać kierując się zasadami logiki doświadczenia życiowego, uwzględniając inne zgromadzone dowody w sprawie. Wyłączenie przyznania świadczenia osobie spełniającej kryteria z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w sytuacji, gdy współmałżonek z przyczyn osobistych i obiektywnych nie może takiej opieki sprawować narusza konstytucyjne zasady równości, sprawiedliwości społecznej i ochrony rodziny. W okolicznościach niniejszej sprawy niewystarczająca jest wykładnia literalna. Uznanie możliwości sprawowania opieki przez żonę w przedmiotowej sprawie jest wyłącznie teoretyczne i literalna wykładnia omawianych przepisów prowadzi do pozbawienia osób sprawujących opiekę a zobowiązanych do alimentacji w dalszej kolejności, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Konieczne jest każdorazowe ustalenie, czy zobowiązani w pierwszej kolejności są w stanie obiektywnie tę opiekę sprawować. Przeszkodą w jej sprawowaniu może być zły stan zdrowia osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu. Skarżąca spełnia więc wszelkie przesłanki do przyznania jej świadczenia. Skarżąca wskazała też, że znana jest jej treść uchwały NSA z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22, która wiąże sądy administracyjne. Uchwała ta zdaje się jednak pomijać przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i godzi w konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej oraz zasadę szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Istnieje ponowna potrzeba pochylenia się nad problematyką opiekunów osób niepełnosprawnych zobowiązanych do opieki w dalszej kolejności w sytuacji nielegitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności osób zobowiązanych w pierwszej kolejności do alimentacji. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli, Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie, nie naruszyły prawa. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Oceniając, w świetle powołanych wyżej kryteriów zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Organ, w odpowiedzi na skargę, wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a skarżąca nie zażądała w zakreślonym terminie przeprowadzenia rozprawy. Zasadnie przyjął organ odwoławczy, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 roku, sygn. akt K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Skutkiem powyższego wyroku TK, nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18. roku życia, względnie 25. roku życia, u osoby podlegającej opiece, w przypadku gdy wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. - świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Pozostawanie podopiecznego w związku małżeńskim, gdy małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku. Ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. wyraźnie wskazał bowiem, że zobowiązanym do opieki nad małżonkiem w pierwszej kolejności jest jego współmałżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym. W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane to, kto ma obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej. Jednakże sprawowanie nad F. K. faktycznej opieki przez córkę, nie może automatycznie prowadzić do uznania, że fakt, że jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a nie wywiązuje się z określonego w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym obowiązku alimentacyjnego, uprawnia skarżącą do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Przyjąć należy, że obowiązek alimentacyjny może polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych, albo na dostarczaniu w naturze określonej ilości produktów potrzebnych do życia, bądź też na osobistych staraniach. W sytuacji, gdy zobowiązany do alimentacji wybiera ten ostatni sposób wspomagania potrzebującej osoby mu bliskiej, polegający na rezygnacji z zatrudnienia po to, by osobistym staraniem wspierać tę osobę, z pomocą przychodzi mu Państwo. Osoba zobowiązana do alimentacji otrzymuje, w zaistniałej sytuacji, pomoc polegającą na przyznaniu jej tzw. świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 u.ś.r.). Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1700/12, dostępny CBOSA), to nie rodzina decyduje, komu spośród jej członków winno być przyznane świadczenie pielęgnacyjne, a decyduje o tym przepis prawa. Wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. pozwala na stwierdzenie, że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia, rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Ani organ, ani Sąd nie mają wiadomości specjalnych, które pozwalałyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia małżonka zobowiązanego do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Rygoryzm spornego przepisu, którego brzmienie jest jednoznaczne w swej treści, odpowiada celom ustawy. Nie można tracić z pola widzenia, że przepis. art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. stanowi wyjątek, którego nie można poddawać rozszerzającej wykładni, skoro wyjątek ten jest konsekwencją nadania przez ustawodawcę szczególnego charakteru istniejącym między małżonkami relacjom i więzom prawnym (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 969/22, dostępny w CBOSA). Przyjęta wykładnia przepisów u.ś.r. wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22. W uchwale tej NSA stwierdził, że "2. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.)". W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w kwestii kryteriów i przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego u.ś.r. ma charakter autonomiczny i brak podstaw prawnych do przyjmowania, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a czy art. 17 ust. 1a u.ś.r. powinny być interpretowane z uwzględnieniem art. 132 k.r.o. i wskazanych w nim przesłanek odnoszących się do braku możliwości lub nadmiernych trudności w zadośćuczynieniu obowiązkom alimentacyjnym. NSA podniósł, że wprowadzenie przez ustawodawcę określonej kolejności dla członków rodziny do ubiegania się przez nich o przyznanie świadczenia nie oznacza, że państwo nie wywiązuje się z obowiązku ochrony rodziny i nie uwzględnia jej dobra, jak też nie udziela wsparcia rodzinom znajdującym się w trudnym położeniu ze względu na niepełnosprawność. Limitowanie dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o kryterium zobiektywizowane nie może również zostać uznane za rażące naruszenie zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Kryterium to zapewnia dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, nie ma ono także charakteru dyskryminującego i nie jest niemożliwe do spełnienia, udzielanie świadczeń nie jest oparte w konsekwencji o uznanie organu. Regulując kryteria przyznawania świadczeń ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był przy tym uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby uprawnionej do świadczenia w pierwszej kolejności, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby uprawnione w kolejności dalszej, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie, w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą. Taka regulacja – w ocenie NSA – nie jest sprzeczna z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadą równości wobec prawa, jak też wyrażoną w art. 2 zasadą sprawiedliwości społecznej. Wskazać w tym miejscu należy na postanowienia art. 269 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem - jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Przepis ten nie pozwala więc żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład, który nie podziela takiego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu, co w przedmiotowej sprawie nie występuje. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że z akt sprawy bezspornie wynika, że żona F. K. nie może być uznana za zwolnioną z obowiązku alimentacyjnego, ponieważ nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, przez co nie byłoby niemożliwe wypełnianie przez nią ustawowego obowiązku alimentacyjnego w sposób właściwy dla okoliczności faktycznych sprawy. S. K. zaliczona została orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. orzekania o Niepełnosprawności z dnia 18 lipca 2022 r. do stopnia niepełnosprawności lekkiego. W okolicznościach niniejszej sprawy brak było zatem podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego córce na niepełnosprawnego ojca, gdy ten pozostaje w związku małżeńskim, a żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd nie podziela również zawartych w skardze zarzutów naruszenia przepisów k.p.a., ponieważ organ odwoławczy prawidłowo ocenił przedmiotową sprawę. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło