II SA/Ol 226/22
WyrokWSA w Olsztynie2022-05-17
Skład orzekający: Beata Jezielska, Alicja Jaszczak-Sikora, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości uzasadnia odebranie broni i amunicji na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, czy też organ musi wykazać realne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego?Ratio decidendi
Samo wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości nie jest wystarczającą podstawą do odebrania broni i amunicji na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Organ musi wykazać, że posiadanie broni przez osobę, przeciwko której toczy się postępowanie karne, stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. W przeciwnym razie czynność taka jest bezskuteczna.Stan faktyczny
Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie, na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, postanowił odebrać skarżącemu broń, amunicję i legitymację posiadacza broni, uzasadniając to faktem skierowania przeciwko niemu aktu oskarżenia o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Skarżący zaskarżył tę czynność, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak uzasadnienia zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego. Sąd uznał, że organ nie wykazał realnego zagrożenia i stwierdził bezskuteczność czynności.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności i zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2022 r. sprawy ze skargi S. M. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie odebrania broni i amunicji oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 10 stycznia 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie (dalej też jako: "organ") zawiadomił S. M. (dalej jako: "skarżący"), że na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U.
z 2020 r. poz. 955), postanowił odebrać mu broń: Dubeltówkę, kal. 12/70, numer broni: [...], Dryling, kal. 16/70/8x57 JRS, numer broni: [...], Sztucer, kal. 8x57 JS, numer broni: [...] oraz amunicję i legitymację posiadacza broni [...], i przechowywać w depozycie Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w Olsztynie. Uzasadnił, że do Sądu Rejonowego skierowany został przeciwko skarżącemu akt oskarżeniao to, że w dniu 2 sierpnia 2020 r., znajdując się w stanie nietrzeźwości ze stężeniem alkoholu we krwi wynoszącym około 2.48-2.63 promila prowadził pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, tj. o przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k. Organ podniósł, że czyn, o którego popełnienie skarżący jest oskarżony znajduje się w katalogu przestępstw umyślnych umiejscowionych w Rozdziale XXI Kodeksu Karnego "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji" i w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji zachodzi obawa, iż jako oskarżony o popełnienie przestępstwa wymienionego w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, skarżący stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Biorąc powyższe pod uwagę, organ uznał, iż zachodzą przesłanki do zastosowania art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym można za pokwitowaniem odebrać posiadaną broń palną myśliwską i amunicję do niej oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni.
W dniu 17 stycznia 2022 r. skarżący wydał za pokwitowaniem wymienioną broń, posiadaną amunicję i legitymację.
W dniu 1 lutego 2022 r. (data nadania pocztowego) skarżący, reprezentowany przez adwokata, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem organu, czynność odebrania broni i amunicji oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni. Wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie:
- art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez niezasadne zastosowanie ich w warunkach niniejszej sprawy w stosunku do strony, podczas gdy organ w ogóle nie uzasadnił swojego stanowiska w zakresie odebrania od skarżącego broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni, wskazując jedynie podstawę prawną odebrania, bez dokonania zasadności tego odebrania przez pryzmat potencjalnego rzeczywistego i istotnego zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego
i porządku prawnego, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko stronie, jego właściwości i warunki osobiste w żadnym razie nie pozwalają na konstatację, że posiadanie przez niego broni może zagrażać bezpieczeństwu publicznemu i porządkowi prawnemu;
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, tj. nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego na okoliczność właściwości
i warunków osobistych skarżącego, braku zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku prawnego albo dla wolności i praw innych osób, związanego z faktem posiadania broni przez skarżącego;
- art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, fragmentarycznej, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania oceny materiału dowodowego przejawiającego się poprzez błędne uznanie, iż posiadanie przez skarżącego broni stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku prawnego, albo dla wolności i praw innych osób;
- art. 7 i 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, to jest nieuwzględnienie wątpliwości pojawiających się w aspekcie obawy, że posiadanie przez skarżącego broni może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku prawnego albo dla wolności
i praw innych osób.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wywiódł, że art. 19 ust. 1a ustawy o broni
i amunicji nie pozwala w każdym przypadku na odebranie broni z powodu prowadzenia postępowania karnego przeciwko posiadaczowi broni. Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego zawartym w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 grudnia 2013 roku (sygn. akt P 43/12), użycie przez ustawodawcę w art. 19 ust. 1a słowa może, stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Zatem dokonując czynności materialno-technicznej wskazanej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji organ zobligowany jest dać wyraz swemu przekonaniu, iż w konkretnej sytuacji dopatruje się ze strony posiadacza broni, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa z katalogu zawartego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, obawy stanowienia przez niego zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku prawnego albo dla wolności i praw innych osób. Adwokat wskazał, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2021 r., o sygn. akt II OSK 2530/18, art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji powinien być wykładany w ten sposób, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Oświadczył, że skarżący dotychczas nie był karany, jest emerytem posiadającym dwójkę dzieci w wieku 25 i 26 lat. Z całą pewnością nie stanowi żadnego zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku prawnego albo dla wolności i praw innych osób. Podniósł, że postępowanie karne wobec skarżącego trwa ponad rok i do tej pory organ nie widział żadnego zagrożenia związanego z faktem posiadania broni przez skarżącego. Akt oskarżenia przeciwko skarżącemu został skierowany w dniu 30 grudnia 2020 r. Od tego czasu skarżący miał dwie kontrole broni, które nie wykazały żadnych zastrzeżeń co do warunków trzymania broni jak i samej osoby skarżącego.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że prewencyjne odebranie broni, amunicji i dokumentu w trybie art. 19 ust. 1a ustawy
o broni i amunicji uzależnione jest od przesłanki formalnej, jaką jest przedstawienie zarzutu popełnienia przestępstw wyszczególnionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
W przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do przyjęcia wobec skarżącego istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z prawem w związku
z charakterem stawianych w postępowaniu karnym zarzutów. Zarzut popełnienia przez skarżącego przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. można popełnić tylko umyślnie, a zatem mieści się on w katalogu przestępstw, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy
o broni i amunicji. Przewidziane w art. 19 ust. 1a odebranie broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni jest inną niż akt administracyjny "czynnością z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - tzw. czynnością materialno-techniczną. Analizowany przepis art. 19 ust. 1a był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12, stwierdził, że przepis ten w zakresie, w jakim wskazuje przesłanki umożliwiające dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni
i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., jest zgodny z zasadą prawidłowej legislacji, wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Podniósł, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane są poglądy, w świetle których warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania powinny być badane w sposób restrykcyjny, zaś możliwość niewyrażenia zgody na jej posiadanie powinna być postrzegana jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa. Posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest reglamentowane i jest raczej rodzajem przywileju niż prawa podmiotowego, w związku z czym od osoby takie pozwolenie posiadającej, wymaga się kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania nie budzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego. W rezultacie, przepisy regulujące przedmiotową kwestię, winny być interpretowane w sposób wysoce restrykcyjny.
W świetle art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Aktualne brzmienie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji zostało nadane przez art. 1 pkt 10 lit. a ustawy nowelizującej z dnia 5 stycznia 2011 r., która weszła w życie z dniem 10 marca 2011 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przed dniem 10 marca 2011 r. pozwolenia na broń nie można było wydać osobom, co do których istniała uzasadniona obawa, że mogły użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności zaś skazanym prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie tych przestępstw. Jednak nawet w tym, tj. sprzed wspomnianej nowelizacji stanie prawnym, Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując przedstawione mu przez Rzecznika Praw Obywatelskich zagadnienie prawne, czy sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, czy też niezbędne jest dodatkowo wykazanie, iż przestępstwo to realnie wskazuje na możliwość użycia broni w celu sprzecznym
z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w dniu 18 listopada 2009 r. podjął uchwałę (sygn. akt II OPS 4/09) o treści: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym
z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji )". Naczelny Sąd Administracyjny, uzasadniając stanowisko zaprezentowane w powołanej uchwale wskazał, że użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego
z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Ustawodawca nakazuje uznawać za osoby stwarzające zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Innymi słowy każde przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji samo w sobie i z jego istoty stanowi zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego i nie mają znaczenia osiągnięcia zawodowe, uzyskane odznaczenia czy zaangażowanie w działalność koła łowieckiego. Reasumując radca prawny stwierdził, że kwestię zagrożenia rozstrzygnął sam ustawodawca, nie pozostawiając organom Policji luzu decyzyjnego, a ustalony fakt toczenia się postępowania karnego o umyślne przestępstwo, jakim jest prowadzenie pojazdu
w stanie nietrzeźwości implikował zastosowanie wobec skarżącego art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji.
Odrębnymi pismami pełnomocnicy stron wnieśli o rozpoznanie sprawy
w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej: p.p.s.a.), na zgodny wniosek stron.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg m.in. na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponieważ odebranie broni, amunicji oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni, na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, dotyczy uprawnień wynikających bezpośrednio z przepisów prawa, a przepisy ustawy o broni
i amunicji nie zastrzegają obowiązku wydania rozstrzygnięcia w procesowej formie decyzji lub zaskarżalnego postanowienia, to przedmiotowe odebranie stanowi czynność materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W takim przypadku, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżania przed organem, czynność można zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o podjęciu czynności. Z akt sprawy wynika, że odebranie broni, amunicji i legitymacji nastąpiło za pokwitowaniem 17 stycznia 2022 r. Natomiast skarga nadana została w urzędzie pocztowym w dniu 1 lutego 2022 r. Zatem z zachowaniem ustawowego terminu.
Wobec spełnienia wymogów formalnych skarga podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu. Rozstrzygnięcia Sądu wymaga w tym względzie, czy sam fakt wniesienia aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu
w komunikacji w stanie nietrzeźwości uzasadnia przyjęcie, że posiadacz broni stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego.
Na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b tiret drugie ustawy o broni i amunicji
(w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia zaskarżonej czynności) pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Na kanwie tego przepisu bezspornie przyjmuje się, że fakt prawomocnego skazania jest wystarczającą podstawą faktyczną odmowy wydania pozwolenia na broń oraz cofnięcia pozwolenia na broń (art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji).
W judykaturze przyjmuje się, że w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ustawodawca wprowadził niewzruszalne domniemanie prawne, w którym przesłanką domniemania jest skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za określone przestępstwo, a wnioskiem domniemania uznanie, że osoba skazana stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Zaakcentował to Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym w skardze wyroku z 27 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2530/18 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Jednocześnie NSA w wyroku tym podkreślił, że art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji nie dotyczy osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za określone przestępstwa, lecz osób, wobec których toczy się postępowanie karne o te przestępstwa. Stosownie do art. 19 ust. 1a ustawy
o broni i amunicji Policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Przepis ten do uznania organów Policji pozostawia kwestię odebrania broni, czynność ta nie ma zatem charakteru związanego, a z drugiej strony nie może cechować się dowolnością.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym organ administracji publicznej działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia obowiązany jest załatwić sprawę w sposób uwzględniający słuszny interes obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny (zob. wyrok NSA z 11.06.1981r., sygn. akt SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57, wyrok NSA z 19.01.2006r., sygn. akt I OSK 777/05, LEX nr 194414).
NSA słusznie dostrzegł w cytowanym wyroku, że domniemanie prawne ustanowione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie ma zastosowania
w sytuacjach opisanych w art. 19 ust.1a ustawy o broni i amunicji. Powoduje to, że nie można wykładać art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji tak, jakby zawierał on domniemanie prawne, w którym wniosek domniemania w postaci uznania, że określona osoba stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego wynika z przesłanki domniemania polegającej na tym, że przeciwko tej osobie toczy się postępowanie karne o określone przestępstwa. NSA skonstatował, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. NSA uzasadnił, że odebranie broni, amunicji i stosownych dokumentów może nastąpić pod warunkiem występowania zagrożenia bezpieczeństwa publicznego. Wniosek taki NSA zasadnie wywiódł z wykładni systemowej, tj. na podstawie treści art. 19 ust. 1 ustawy o broni
i amunicji, w którym ustawodawca zastrzegł, że w przypadku ujawnienia podstaw do cofnięcia pozwolenia na broń, a więc ustalenia prawomocnego skazania uzasadniającego wydanie decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, można odebrać broń, gdy "zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu". Zgodzić należy się
z NSA, że skoro osobie posiadającej pozwolenie na broń, która została skazana prawomocnym orzeczeniem za określone przestępstwo, można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, pod warunkiem, że zwłoka zagraża bezpieczeństwu publicznemu, to tym bardziej taki warunek powinien występować, gdy wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń postępowanie karne za takie przestępstwo dopiero się toczy. Podkreślić można dodatkowo, że zgodnie z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Sytuacji prawnej osoby oskarżonej o popełnienie przestępstwa nie powinno się więc utożsamiać ze skazaniem, co należy uwzględniać, przy wyważeniu obawy użycia niezgodnego z prawem, legalnie posiadanej broni.
Wskazana wykładnia art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, jak wyjaśnił NSA, jest zbieżna ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w powoływanym w sprawie wyroku z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12. W uzasadnieniu wskazanego wyroku TK stwierdził bowiem, że użycie przez ustawodawcę słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób.
Przytoczone stanowiska skład orzekający w całości podziela. Zauważyć można, że na prawidłowość przedstawionej interpretacji przepisu art. 19 ust. 1a ustawy o broni
i amunicji wskazał również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 2108/21 (CBOSA).
W związku z powyższym organ nie mógł oprzeć zaskarżonej czynności tylko na fakcie skierowania przeciwko skarżącemu aktu oskarżenia, ale powinien uprawdopodobnić, że posiadanie przez skarżącego broni zagraża bezpieczeństwu publicznemu. Tego zaś organ nie uczynił. Zauważyć należy w tym miejscu, że przedmiot kontroli nie jest sprawą rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej albo załatwianą milcząco w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 1 pkt 1 k.p.a.). Tym samym do podjęcia zaskarżonej czynności nie mają zastosowania przepisy k.p.a. W związku z tym, podejmując zaskarżoną czynność, organ nie musiał stosować zasad postępowania unormowanych w k.p.a. Dlatego skarżący niezasadnie zarzuca naruszenie przepisów k.p.a. W szczególności organ nie miał obowiązku gromadzić wyczerpujących dowodów i wykazywać zasadności zaskarżonej czynności
w czasie jej podejmowania. Natomiast, ponieważ jest to czynność zaskarżalna do sądu, to organ powinien uzasadnić jej podjęcie w odpowiedzi na skargę, w której powinien przekonać, że zostały spełnione przesłanki do podjęcia czynności. Zgodnie
z przedstawioną wykładnią systemową organ powinien wykazać, że zaistniały okoliczności faktyczne, które prócz skierowaniu aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu, uzasadniałyby przyjęcie, że skarżący przez posiadanie broni zagraża bezpieczeństwu publicznemu. Czego organ nie uczynił. Poza tym z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika, że w styczniu 2021 r. przeprowadzono wywiad dotyczący skarżącego. Funkcjonariusz Policji wskazał w notatce z dnia 1 lutego 2021 r., że skarżący posiada pozytywną opinię wśród społeczności lokalnej, nie stwarza
w otoczeniu poczucia zagrożenia, nie był leczony psychiatrycznie nie posiada skłonności do nadużywania alkoholu lub substancji psychoaktywnych i nie był doprowadzany do wytrzeźwienia. Pod adresem zamieszkania skarżącego nie odnotowano interwencji domowych, nie były prowadzone procedury Niebieskiej Karty. Skarżący jest emerytem. Przechowuje broń palną i amunicję zgodnie z obowiązującymi przepisami. Powyższe ustalenia pozwalały uznać, że nie zachodzi obawa, że skarżący mógłby użyć broni niezgodnie z prawem. Sam organ zwlekał z podjęciem zaskarżonej czynności blisko rok po uzyskaniu informacji z przeprowadzonego wywiadu na temat skarżącego, dając w ten sposób wyraz, że nie dostrzega zagrożenia. W działaniu organu brak jest konsekwencji. Wobec nieprzedstawienia przekonywujących argumentów, uzasadniających podjęcie zaskarżonej czynności, Sąd uznał, że organ naruszył art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji poprzez jego błędną wykładnię
i subumsję.
Z podanych przyczyn, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł
o bezskuteczności zaskarżonej czynności.
O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego, Sąd orzekł zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015 r. poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło