II SA/Ol 23/18
WyrokWSA w Olsztynie2018-03-06
Skład orzekający: Janina Kosowska, Beata Jezielska, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel zakładu produkcyjnego może odmówić wstępu na teren zakładu powiatowemu lekarzowi weterynarii, kwestionując jego prawo do przeprowadzenia kontroli bez posiadania dodatkowego upoważnienia, i czy takie zachowanie stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli?Ratio decidendi
Właściciel zakładu nie może odmówić wstępu na teren zakładu powiatowemu lekarzowi weterynarii, kwestionując jego prawo do przeprowadzenia kontroli bez dodatkowego upoważnienia. Powiatowy lekarz weterynarii, jako organ Inspekcji Weterynaryjnej, jest uprawniony do samodzielnego przeprowadzania kontroli, a jego obowiązkiem jest jedynie okazanie legitymacji służbowej. Odmowa wpuszczenia organu na teren zakładu stanowi uniemożliwienie lub utrudnienie przeprowadzenia kontroli, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na S.B., właściciela zakładu, za uniemożliwienie przeprowadzenia urzędowej kontroli przez Powiatowego Lekarza Weterynarii. Właściciel kwestionował prawo lekarza do przeprowadzenia kontroli bez dodatkowego upoważnienia. Po odmowie wstępu w dniu 3 lipca 2017 r., kontrola została przeprowadzona w dniu 7 lipca 2017 r. przez inspektora weterynarii. Decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. S.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 roku sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za uniemożliwienie przeprowadzenia urzędowej kontroli - oddala skargę.
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Lekarz Weterynarii w M., na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. o Inspekcji Weterynaryjnej (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1077 ze zm. – tekst jednolity obowiązujący na dzień wydania zaskarżonej decyzji – dalej jako: u.i.w. ), art. 27 ust. 1 i art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 16 grudnia 2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 242 ze zm. – dalej jako: u.o.p.p.z.) w zw. z § 1 pkt 27 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 czerwca 2017r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2017r., poz. 1182, dalej jako: rozporządzenie w sprawie wysokości kar pieniężnych), wymierzył S.B. - właścicielowi zakładu "[...]" w M., karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za uniemożliwienie przeprowadzenia urzędowej kontroli w zakresie określonym w rozporządzeniu nr 854/2004 poprzez uniemożliwienie wstępu na teren zakładu organowi Inspekcji Weterynaryjnej - Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w M. W uzasadnieniu podano, że w dniu 3 lipca 2017r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w M. wraz z inspektorem weterynaryjnym udały się na kontrolę sprawdzającą usunięcie uchybień stwierdzonych w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 29 kwietnia 2017r. i przed przystąpieniem do czynności kontrolnych okazały właścicielowi zakładu legitymacje służbowe, odznaki indentyfikacyjne oraz upoważnienie inspektora weterynaryjnego. Jednakże właściciel zakładu oświadczył, że Powiatowy Lekarz Weterynarii nie może wykonywać czynności kontrolnych, ponieważ nie posiada upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. W związku z tym wystosowano do właściciela zakładu pismo, w którym poinformowano, iż Powiatowy Lekarz Weterynarii jako organ Inspekcji Weterynaryjnej nie jest obowiązany do posiadania upoważnienia do prowadzenia kontroli i dołączono wyjaśnienie Departamentu Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Po otrzymaniu w dniu 6 lipca 2017r. informacji od właściciela zakładu o wykonaniu wszystkich nakazów nałożonych decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Lekarz Weterynarii w M. wraz z inspektorem weterynaryjnym ponownie udały się do przedmiotowego zakładu w celu przeprowadzenia kontroli sprawdzającej, jednakże i tym razem właściciel zakładu zakwestionował prawo Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. do przeprowadzenia kontroli zakładu bez stosownego upoważnienia. Z uwagi na konieczność weryfikacji wykonania nałożonych na właściciela zakładu obowiązków oraz w celu uniknięcia konfliktu, Powiatowy Lekarz Weterynarii w M. odstąpiła od przeprowadzenia kontroli osobiście, polecając przeprowadzenie kontroli inspektorowi weterynaryjnemu. Wskazano, że zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz.U. UE.L z 2004 r., nr 139, poz. 206) podmioty działające na rynku spożywczym udzielają wszelkiej pomocy niezbędnej w celu zagwarantowania przeprowadzania urzędowych kontroli przez właściwy organ, w szczególności: zapewniają dostęp do wszystkich budynków, nieruchomości, instalacji lub innych obiektów infrastruktury, udostępniają dokumenty i rejestry wymagane na podstawie niniejszego rozporządzenia, uznane za konieczne przez organ dla oceny sytuacji, a stosownie do art. 4 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 tego rozporządzenia (WE) nr 854/2004 kontrole te przeprowadza urzędowy lekarz weterynarii. Podniesiono, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.i.w. powiatowy lekarz weterynarii jest organem Inspekcji Weterynaryjnej, któremu przysługują uprawnienia określone w art. 19 ust. 3 u.i.w., w tym prawo w każdym czasie do przeprowadzania kontroli gospodarstw, centrów (organizacji), zakładów, ośrodków w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 15 stycznia 2015r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych, instalacji, urządzeń lub środków transportu. Podniesiono, iż zgodnie z art. 26 ust. 1 u.o.p.p.z. prowadzący przedsiębiorstwo sektora spożywczego uniemożliwiający lub utrudniający przeprowadzenie urzędowych kontroli w zakresie określonym w rozporządzeniu nr 854/2004 lub przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 19 ust. 2 wskazanego rozporządzenia, podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Stosownie do § 1 pkt 27 rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych kara za uniemożliwienie przeprowadzenia urzędowej kontroli w zakresie określonym w rozporządzeniu nr 854/2004, przez uniemożliwienie wstępu do zakładu lub do niektórych jego pomieszczeń albo nieokazanie żądanych dokumentów może być wymierzona w przedziale od 10 000 zł do 35 000 zł. Przy czym organ w każdym przypadku stwierdzenia stosownych naruszeń prawa żywnościowego jest zobligowany do nałożenia na strony kary pieniężnej i nie może odstąpić od jej wymierzenia. Wskazano, że właściciel kontrolowanego zakładu swoim zachowaniem, tj. odmową wpuszczenia na teren zakładu Powiatowego Lekarza Weterynarii w M., uniemożliwił przeprowadzenie urzędowej kontroli w zakresie określonym w rozporządzeniu nr 854/2004. W związku z tym kara pieniężna, wymierzona w minimalnej wysokości, powinna zobligować stronę do przestrzegania uregulowanych prawnie wymagań prawa krajowego oraz wspólnotowego, a jednocześnie spełnić swoją rolę w zakresie prewencji indywidualnej, czyli powstrzymania się strony od powtarzania podobnych naruszeń przepisów prawa w przyszłości.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. B., prowadzący firmę "[...]" w M., reprezentowany przez radcę prawną A. B., zarzucając naruszenie:
- art. 15 ust. 1 u.i.w. oraz art. 27 ust. 1 i art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.p.p.z. w zw. z § 1 pkt 27 rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;
- art. 7 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania bez podjęcia kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz bez uwzględnienia interesu odwołującego się co skutkowało nałożeniem kary pomimo wspólnego uzgodnienia przez obie strony niewykonywania kontroli przez lekarzy z upoważnieniem do czasu otrzymania interpretacji z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi;
- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie sprawy niezgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, bowiem pomimo przeprowadzenia kontroli w zakładzie przez drugiego lekarza powiatowego oraz jak najszybszego usunięcia nieprawidłowości organ nałożył karę taką, jak za nieprzeprowadzenie kontroli z winy kontrolowanego;
- art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 78 k.p.a. poprzez niezebranie przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego podczas kontroli, pominięcie złożonego na prośbę Powiatowego Lekarza Weterynarii oświadczenia właściciela zakładu, z którego jednoznacznie wynika, że Lekarz Weterynarii dobrowolnie skierowała pracownika do kontroli;
- art. 80 k.p.a. poprzez ocenę materiału dowodowego w sposób niewszechstronny z pominięciem ważnych dokumentów potwierdzających okoliczności podnoszone przez stronę;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne i niepełne uzasadnienie decyzji, w tym pominięcie adekwatności kwoty nałożonej kary na zachowanie i dobrą wiarę kontrolowanego, który zgodnie z porozumieniem ustalonym przez obie strony, zwrócił się o przedmiotową interpretację do właściwego Ministerstwa i otrzymał ją na piśmie.
W związku z powyższymi zarzutami strona odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Podniesiono, iż organ nie posiada żadnego dowodu na uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. W dniu 7 lipca 2017r. kontrola została przeprowadzona, o czym świadczy wykonany na tą okoliczność protokół z kontroli. Wskazano, że Powiatowy Lekarz Weterynarii wielokrotnie brała udział w kontroli zakładu odwołującego się i za każdym razie odmawiała wpisania jej danych do protokołu, a uchybienia te – mimo wielokrotnych wezwań - nie zostały usunięte, co poddaje w wątpliwość legalność jej działania. Zaznaczono, iż właściciel zakładu zobowiązał się do wystąpienia do Ministerstwa o interpretację prawną dotyczącą zaistniałej sytuacji, zaś Powiatowy Lekarz Weterynarii oświadczyła, że nie będzie osobiście wchodzić do zakładu do czasu otrzymania tej interpretacji, bez negatywnych konsekwencji wobec odwołującego się. Z otrzymanej interpretacji, poza prawem do kontroli przez Powiatowego Lekarza Weterynarii bez upoważnienia, wynika obowiązek każdorazowego umieszczania w protokole danych lekarza. W świetle powyższych okoliczności kara nałożona przez organ na odwołującego się jest nieadekwatna do stanu faktycznego i stopnia zawinienia podmiotu w sprawie i winna zostać uchylona w całości, gdyż wynika ona z czystej złośliwości Powiatowego Lekarza Weterynarii i celowego działania na niekorzyść podmiotu kontrolowanego. Dodano, iż w toku czynności kontrolnych w dniu 7 lipca 2017r. nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości w kontrolowanym zakładzie. Wskazano, że właściciel zakładu wielokrotnie prosił o wcześniejsze umawianie się na kontrolę, bowiem pracuje on także w terenie i nie zawsze może być na miejscu, a nie ma możliwości upoważnienia innych osób do uczestniczenia w kontroli. Jednakże wszelkie prośby o uzgadnianie daty kontroli są odrzucane.
Decyzją z dnia "[...]"Wojewódzki Lekarz Weterynarii w O. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że wymagania i procedury niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia określa ustawa z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225 ze zm.). Zakres kompetencji kontrolnych organów w obszarze bezpieczeństwa żywności jest ściśle związany z ich celem, jakim jest zapewnienie zdrowia i życia konsumentów. Dla realizacji tego celu niezbędne jest zagwarantowanie możliwości skutecznego przeprowadzenia kontroli żywności. Z treści art. 76 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia wynika, że organom urzędowej kontroli żywności, w związku z przeprowadzaniem urzędowych kontroli, przysługuje m.in. prawo wstępu do pomieszczeń zakładu o każdej porze, podejmowania innych czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, zgodnie z zakresem uprawnień w ramach urzędowych kontroli żywności, w tym nieodpłatnego pobierania próbek środków spożywczych lub materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością w celu wykonania badań laboratoryjnych. Jeżeli zatem zachowanie strony prowadzi do sytuacji, w której cel kontroli doznaje uszczerbku albo zostaje zniweczony, bądź też organy kontrolne nie mogą korzystać z przysługujących im w toku kontroli uprawnień, wówczas należy uznać, że doszło co najmniej do utrudnienia kontroli. Wskazano, że nie było potrzeby wcześniejszego powiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli, bo tego rodzaju kontrola może być – w świetle art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt – przeprowadzona bez uprzedzenia. Podano, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że właściciel zakładu w dniu 3 lipca 2017r. udaremnił przeprowadzenie kontroli sprawdzającej, o czym świadczą notatki służbowe, jak również pismo właściciela zakładu z dnia 7 lipca 2017r., w którym potwierdził uniemożliwienie wejścia do zakładu Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w M. Kwestionowanie prawa do wstępu na teren zakładu wskazuje na brak zgody na przeprowadzenie kontroli, a w konsekwencji uniemożliwienie kontroli. Wskazano, że wymierzając karę uwzględniono okoliczności istotne dla sprawy, w szczególności ochronę ważnego interesu publicznego, jakim jest nieograniczona czasowo możliwość weryfikacji bezpieczeństwa żywności przez organy Inspekcji Weterynaryjnej w zakładach podlegających nadzorowi. Organ wziął również pod uwagę fakt, iż przewinienie wystąpiło po raz pierwszy i nałożył karę pieniężną w najmniejszej możliwej wysokości. Natomiast waga naruszenia oraz kierunkowe działanie właściciela zakładu nie dają podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. Odnosząc się do kwestii braku upoważnienia do przeprowadzenia kontroli przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. wskazano na interpretację Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, odpowiedź na pismo pełnomocnika strony z dnia 1 września 2017r., jak również na orzecznictwo sądowoadministracyjne potwierdzające brak obowiązku posiadania takiego upoważnienia przez osoby piastujące funkcję organu. Wskazano, iż w przypadku wątpliwości co do bezstronności pracownika lub organu, stronie postępowania przysługuje prawo złożenia żądania o wyłączenie go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności. Podano, że organ odwoławczy nie znalazł podstaw do przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, bowiem okoliczności sprawy zostały bezspornie wyjaśnione i takie działanie organu byłoby zbędne i sprzeczne z zasadą ekonomiki postępowania administracyjnego. Także jako bezzasadne uznano żądanie strony odwołującej się przedłożenia dokumentów, których przedmiot pozostaje poza zakresem sprawy.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł S. B. - prowadzący firmę "[...]"w M., reprezentowany przez pełnomocnika, podnosząc zarzut naruszenia:
- art. 15 ust. 1 u.o.i.w. oraz art. 27 ust. 1 i art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.p.p.z. w zw. z § 1 pkt 27 rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;
- art. 7 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania bez podjęcia kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz poprzez pominięcie dowodów zawnioskowanych w odwołaniu z dokumentów i ze świadków oraz zaniechanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w celu przesłuchania na okoliczność poczynionych w dniu 3 i 7 lipca 2017r. ustaleń stron w zakresie czynności kontrolnych oraz na okoliczność braku uniemożliwiania kontroli, co skutkowało nałożeniem kary pomimo wspólnego uzgodnienia przez obie strony niewykonywania kontroli przez lekarzy z upoważnieniem do czasu otrzymania interpretacji z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi;
- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie sprawy niezgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, bowiem pomimo przeprowadzenia kontroli w zakładzie przez drugiego lekarza powiatowego oraz jak najszybszego usunięcia nieprawidłowości, organ nałożył karę taką, jak za nieprzeprowadzenie kontroli z winy kontrolowanego;
- art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz 78 k.p.a. poprzez niezebranie przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, pominięcie istotnych zawnioskowanych dowodów oraz oświadczenia skarżącego, z którego jednoznacznie wynika, że Lekarz Weterynarii dobrowolnie skierowała pracownika do kontroli, co miało wpływ na błędną ocenę stanu faktycznego i nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący uniemożliwiał przeprowadzenie kontroli;
- art. 80 k.p.a. poprzez ocenę materiału dowodowego w sposób niewszechstronny z pominięciem ważnych dokumentów potwierdzających okoliczności podnoszone przez stronę;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne i niepełne uzasadnienie decyzji, w tym pominięcie adekwatności kwoty nałożonej kary na zachowanie i dobrą wiarę kontrolowanego, który zgodnie z porozumieniem ustalonym przez obie strony, zwrócił się o przedmiotową interpretację do Ministerstwa i otrzymał ją na piśmie.
W związku z powyższymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej ponowiła argumentację przedstawioną uprzednio w złożonym odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto pełnomocnik skarżącego podniosła, iż wszczęcie postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli jest bezzasadne i wniosła o jego umorzenie. Wyjaśniła, że w dniu 7 lipca 2017r. została przeprowadzona kontrola przez upoważnioną inspektor weterynarii. Natomiast Powiatowy Lekarz Weterynarii nie została dopuszczona do czynności kontrolnych z uwagi na brak zezwolenia od przełożonych, które – jak podała pełnomocnika skarżącego - zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 21 lipca 2016r. (sygn. akt VII Ka 540/16) winna posiadać. W dniu kontroli zostało sporządzone oświadczenie podpisane przez skarżącego, w którym wyraził on zgodę na przeprowadzenie czynności określonych w upoważnieniu, lecz nie wyraził on zgody na obecność podczas kontroli powiatowego lekarza weterynarii z uwagi na brak koniecznego upoważnienia. Pod oświadczeniem tym jest podpis powiatowego lekarza weterynarii wskazujący, że niniejsze pismo otrzymała i zgodziła się na wystąpienie skarżącego z zapytaniem do Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w O. i Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Tym samym wymierzanie jakiejkolwiek kary z tego tytułu jest bezzasadne.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono, że wyrok sądu karnego, na który powołuje się strona skarżąca, jest poglądem odosobnionym i wskazano na interpretację Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 grudnia 2014r. oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne, potwierdzające brak obowiązku posiadania upoważnienia do przeprowadzenia kontroli przez osoby piastujące funkcję organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę, Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Podnieść należy, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.o.p.p.z. kto uniemożliwia lub utrudnia przeprowadzenie urzędowych kontroli w zakresie określonym w rozporządzeniu nr 854/2004 lub przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 19 ust. 2 tego rozporządzenia podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Przy czym stosownie do art. 26 ust. 2 u.o.p.p.z. wysokość kar pieniężnych za naruszenia określa minister właściwy do spraw rolnictwa w drodze, różnicując je w zależności od rodzaju naruszeń, społecznej szkodliwości czynu i stopnia zagrożenia dla bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego i żywności, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu 14 czerwca 2017r. rozporządzenie w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego. Zgodnie z § 1 pkt 27 tego rozporządzenia wysokość kary za uniemożliwienie przeprowadzenia urzędowych kontroli w zakresie określonym w rozporządzeniu nr 854/2004 przez uniemożliwienie wstępu do zakładu lub do niektórych jego pomieszczeń albo nieokazanie żądanych dokumentów wynosi od 10 000 zł do 35 000 zł.
W niniejszej sprawie organ wymierzył skarżącemu karę pieniężną za uniemożliwienie przeprowadzenia urzędowej kontroli. W ocenie Sądu zgromadzony w niniejszej sprawie materiału dowodowy prowadzi do wniosku, iż zaskarżona decyzja organu II instancji, jak i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie zw. z art. 19 ust. 3 u.i.w. pracownicy inspekcji oraz osoby wyznaczone na podstawie art. 16 i 18, w zakresie wykonywania czynności, mają prawo w każdym czasie do - m.in.: przeprowadzania kontroli gospodarstw, centrów (organizacji), zakładów, w tym pomieszczeń lub urządzeń, o których mowa w załączniku II w rozdziale III rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319), ośrodków w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych, instalacji, urządzeń lub środków transportu, żądania pisemnych lub ustnych informacji w zakresie objętym przedmiotem kontroli, żądania okazywania i udostępniania dokumentów lub danych informatycznych w zakresie, o którym mowa w pkt 4. Natomiast w myśl art. 19 ust. 4 u.i.w. przy wykonywaniu tych czynności podmioty kontrolowane są obowiązane zapewnić pracownikom inspekcji oraz osobom wyznaczonym na podstawie art. 16 i 18 pomoc niezbędną do wykonywania ich obowiązków. Zatem nie budzi zatem żadnej wątpliwości okoliczność, że pracownicy Inspekcji mieli prawo do przeprowadzania kontroli w zakładzie skarżącego, a jego obowiązkiem było kontrolę tę umożliwić. Nie można przy tym podzielić stanowiska skarżącego, że jako podmiot kontrolowany mógł odmówić prawa wstępu na teren zakładu osobie piastującej funkcję powiatowego lekarza weterynarii. Przede wszystkim wskazać należy, że błędne jest przekonanie skarżącego o konieczności posiadania przez powiatowego lekarza weterynarii upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. W tym zakresie Sąd orzekający w niniejszej sprawie całkowicie podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2015r. (sygn. akt II SA/Ol 5/15, publik w Internecie), podzielony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lutego 2017r. (sygn. akt II OSK 1361/15, publik. w Internecie), że powiatowy lekarz weterynarii, stosownie do zapisu art. 5 ust. 1 pkt 3 u.i.w., jest organem Inspekcji oraz kierownikiem powiatowej inspekcji weterynaryjnej wchodzącej w skład niezespolonej administracji rządowej. Jako organ Inspekcji może zatem sam podejmować czynności znajdujące się w jego kompetencji, jak również może te zadania wykonywać przy pomocy powiatowej inspekcji weterynaryjnej oraz wskazanych w ust. 2 tego przepisu osób. Pracownicy Inspekcji podejmują czynności kontrolne po okazaniu legitymacji służbowej oraz upoważnienia do przeprowadzenia kontroli (art. 19 ust. 1a u.i.w.), jednakże nie można przyjąć, że ta norma określająca zasady postępowanie podczas przeprowadzanej kontroli stanowi podstawę do żądania aby organ sam dla siebie wystawiał upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, które to działanie pozostaje w kompetencji ustawowej tego organu. Takie zachowanie byłoby co najmniej nieracjonalne i niecelowe, bowiem to właśnie powiatowy inspektor weterynarii jest organem uprawnionym do wystawienia takiego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. W związku z tym stwierdzić należy, iż Powiatowy Lekarz Weterynarii w M. nie musiał legitymować się upoważnieniem do przeprowadzenia kontroli wystawionym dla samego siebie. Ponadto ewentualne wątpliwości w tym zakresie nie uprawniały skarżącego do odmowy prawa wstępu do zakładu. Swoje zastrzeżenia skarżący mógł zgłosić w trybie art. 19e u.i.w. Stosownie bowiem art. 19e ust. 1 u.i.w. podmiotowi kontrolowanemu przysługuje, przed podpisaniem protokołu kontroli, prawo zgłoszenia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli. Zastrzeżenia zgłasza się na piśmie w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli (ust. 2). W związku z tym stwierdzić należy, że zachowanie skarżącego prawidłowo zakwalifikowano jako uniemożliwienie kontroli. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że kontrola ta ostatecznie odbyła się w dniu 7 lipca 2017r. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w dniu 3 lipca 2017r., a z powołanego wyżej przepisu art. 19 ust. 3 u.i.w. wynika, że pracownicy inspekcji mają prawo do przeprowadzania kontroli w każdym czasie. Natomiast kontrola, która miała miejsce w dniu 7 lipca 2017r. miała być przeprowadzona zarówno przez Powiatowego Lekarza Weterynarii, jaki i przez pracownika inspekcji, a tylko z tego powodu, że skarżący nie zgodził się na wstęp do zakładu lekarza powiatowego została przeprowadzona tylko przez jedną z tych osób. Takie zachowanie można zakwalifikować co najmniej jako utrudnianie przeprowadzenia kontroli, co tez odpowiada dyspozycji art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.i.w.
Odnosząc się do kwestii wysokości kary wyjaśnić należy, że przepisy rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych nie określają kryterium, jakim mają posiłkować się organy przy orzekaniu o wysokości kary. Jednakże kara pieniężna winna być dostosowana indywidualnie do danego stanu faktycznego, a przy określaniu jej wysokości - zdaniem Sądu - organ powinien kierować się zasadami określonymi w ustawie o produktach pochodzenia zwierzęcego, gdzie w art. 26 ust. 2, zawierającym delegację do wydania rozporządzenia, ustawodawca wskazał, że kary powinny być zróżnicowane w zależności od rodzaju naruszeń, społecznej szkodliwości czynu i stopnia zagrożenia dla bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego. Organy orzekające w przedmiotowej sprawie uzasadniły wymiar kary wymierzonej skarżącemu wskazując na kwestię konieczności ochrony ważnego interesu publicznego, jakim jest nieograniczona czasowo możliwości weryfikacji bezpieczeństwa żywności przez organy inspekcji weterynaryjnej, ale także fakt, że sytuacja taka miała miejsce po raz pierwszy. Należy przy tym podkreślić, że organ wymierzył skarżącemu najniższą z możliwych kar, gdyż jak wskazano wyżej - zgodnie z § 1 pkt 27 rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych kara ta wynosi od 10 000 zł do 35 000 zł. W tym kontekście bezzasadne są zarzuty podniesione w skardze, że jest ona zbyt wysoka. Natomiast skarżącemu należy wyjaśnić, że decydując się na podjęcie działalności gospodarczej w branży żywnościowej, jednocześnie przyjął na siebie obowiązki z tym związane. W związku z tym niezasadne są podnoszone przez niego argumenty, że czynności kontrolne przeprowadzane przez organ utrudniają mu prowadzenie tej działalności.
Z powyższych względów w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd oddalił wniosek o odroczenie rozprawy, gdyż zawiadomienie o jej terminie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 20 lutego 2018r. a rozprawa została wyznaczona na dzień 6 marca 2018r. Był to zatem wystarczający okres na ewentualne wyznaczenie pełnomocnika substytucyjnego. Ponadto pełnomocnik skarżącego we wniosku o odroczenie terminu rozprawy wskazała jedynie na kolizję terminów z rozprawą w innym sądzie, ale nie wyjaśniła dlaczego pierwszeństwo osobistego stawiennictwa daje tej innej rozprawie, a nie niniejszej sprawie. Natomiast zgodnie z art. 107 p.p.s.a. nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, a gwarancje procesowe dla nieobecnej strony zawarte są w art. 108 p.p.s.a., w myśl którego w razie nieobecności strony lub jej pełnomocnika na rozprawie, przewodniczący lub wyznaczony przez niego sędzia sprawozdawca przedstawia ich wnioski, twierdzenia i dowody znajdujące się w aktach sprawy. Nic nie stało także na przeszkodzie, aby swoje stanowisko w sprawie - o ile obejmowało nową, nieprzedstawioną jeszcze Sądowi argumentację - pełnomocnik skarżącego zawarła w piśmie procesowym.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło