II SA/Ol 246/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący: del. Sędzia SO Beata Grzybek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2014 r. sprawy ze skargi H.P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 664/09 w przedmiocie nadania prawa własności działki postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 664/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę H.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia 11 maja 2009 r. "[...]" utrzymującą w mocy decyzję z dnia 26 lutego 2009 r. "[...]", wydaną z upoważnienia Starosty E. przez Naczelnika Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości Starostwa Powiatowego w E. w przedmiocie odmowy nadania H.P. prawa własności działki nr "[...]", stanowiącej własność Skarbu Państwa Agencji Nieruchomości Rolnych. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in., że bezspornym jest, iż O. i W.C. przekazali na własność Państwa, w zamian za rentę, gospodarstwo rolne, w którego skład wchodziła przedmiotowa działka nr "[...]", na mocy ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21 poz. 118). Stosownie do art. 11 ust. 1 tej ustawy rolnik, który przekazał gospodarstwo rolne za rentę, mógł zatrzymać budynki wchodzące w skład nieruchomości przekazywanych Państwu. Budynki te stawały się odrębnym od gruntu przedmiotem własności. Niezależnie od tego - na podstawie art. 12 ust. 1 tej ustawy - na wniosek rolnika przydzielano mu do bezpłatnego użytkowania działkę gruntu rolnego o powierzchni do 0,5 ha. Prawo do uzyskania przydziału takiej działki przysługiwało również rolnikowi, który nie zatrzymał na własność budynków. Ustawą z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tj. Dz. U. z 2008r. Nr 50, poz. 291) rozszerzono uprawnienie rolników, którzy na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów przekazali gospodarstwo rolne Państwu i z tego tytułu użytkowali bezpłatnie określoną niezabudowaną działkę gruntu, o prawo nieodpłatnego przyznania własności takiej działki (art. 118 ust. 1). Kolejną ustawą z dnia 20 czerwca 1992r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 58, poz. 280) uprawnienie do uzyskania własności takiej działki ustawodawca przyznał również zstępnemu rolnika (użytkownika dożywotniego), który po jego śmierci faktycznie władał daną nieruchomością w zakresie odpowiadającym uprawnieniom rolnika (dodany art. 118 ust. 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). Sąd ustalił, iż organy administracyjne orzekały w przedmiocie niezabudowanej działki nr "[...]", przyznanej O.i W.C. do bezpłatnego dożywotniego użytkowania, na zasadzie art. 12 ust. 1 cytowanej ustawy z 1974r. W związku z tym Sąd rozważył, czy zachodzą przesłanki do nieodpłatnego przyznania własności tej działki, unormowane w art. 118 ust. 2a omawianej ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wniosek pochodził bowiem od następcy prawnego rolników, którzy przekazali gospodarstwo rolne na własność Państwa. W ocenie Sądu analiza treści tego przepisu jest jednoznaczna. Zgodnie z tą normą prawną uprawnienie do żądania bezpłatnego przekazania działki pozostawionej rolnikowi do dożywotnego użytkowania obwarowane jest dwoma przesłankami, które muszą zaistnieć łącznie. Wnioskodawca musi być zstępnym osoby, której przysługiwało prawo bezpłatnego dożywotniego użytkowania działki i jednocześnie faktycznie władać nią w zakresie odpowiadającym uprawnieniom przysługującym zmarłemu rolnikowi. Najpóźniej z chwilą śmierci uprawnionego rolnika działka gruntu pozostająca w dożywotnim użytkowaniu powinna zostać przejęta w posiadanie przez zstępnego i być nieprzerwanie użytkowana zgodnie z jej przeznaczeniem. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego i prawnego tej sprawy, Sąd stwierdził, iż nie zaistniała przesłanka podmiotowa, objęta zakresem powyższej regulacji. Skarżąca będąc spadkobiercą zabudowań znajdujących się na działce nr "[...]" nie ma roszczenia o nieodpłatne przyznanie własności niezabudowanej działki nr "[...]", gdyż nie jest zstępną W. ani O.C., którzy przekazali gospodarstwo rolne Państwu w zamian za rentę. Spadek po nich skarżąca nabyła na podstawie testamentu K.C. – matki W.C., której nadto decyzją z dnia 31 marca 2003 r. Starosta . odmówił przyznania nieodpłatnie własności przedmiotowej działki. Skoro K.C nie nabyła prawa do nieodpłatnego przeniesienia spornej działki, a okoliczność ta potwierdzona została prawomocną decyzją, to skarżąca niezasadnie wywodzi swoje roszczenie z faktu nabycia całego spadku po K.C. H.P. nie mogła bowiem odziedziczyć po K.C. prawa, którego zmarła nie posiadała. Sąd oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a H.P. nie zaskarżyła powyższego wyroku WSA w Olsztynie i stał się on prawomocny z dniem 1 stycznia 2010 r. W dniu 13 marca 2014r. wpłynęła do tutejszego Sądu skarga H.P. o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Ol 664/09. Skarżąca wskazuje, że przyczyną wznowienia jest decyzja wydana przez Starostwo Powiatowe w E. odmawiająca przyznania nieodpłatnego prawa własności gruntu rolnego "[...]" K.C. ( nr decyzji "[...]"). W uzasadnieniu skarżąca wskazał m.in., że jest ona spadkobiercą K.C, której Starostwo nieprawnie odmówiło nadania własności działki. Podkreśliła, że W.C. zmarł w 1999 r. zaś ona weszła na siedlisko w 2000 r. Dodała, że zajmuje się tą działką od 14 lat, nie jest więc prawdą , to co podaje Starostwo, zarzucając K.C., że działka nie była użytkowna od chwili śmierci W.C. Wniosła, aby Sąd wypowiedział się, czy K.C. ma prawo nabycia nieodpłatnego spornej działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (teks jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części uzasadnienia: p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania sądowego, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Podstawy wznowienia postępowania zostały określone w art. 271 – 274 p.p.s.a. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.). Art. 273 § 2 p.p.s.a. wskazuje, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a z których storna nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (art. 280 § 1 p.p.s.a.). W rezultacie skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu zarówno wtedy, gdy zostanie wniesiona z uchybieniem wskazanego terminu lub gdy nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jak i wtedy, gdy zostanie ustalone, że powołana w skardze ustawowa podstawa nie zachodzi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 maja 2006 r., I FSK 30/06 LEX nr 305389). Oznacza to, że na podstawie akt sprawy Sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2009r., sygn. akt I OSK 1471/09). W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Ol 664/09 , uzasadniając to decyzją z dnia 31 marca 2003 r. wydaną przez Starostwo Powiatowe w E. odmawiającą ustanowienia prawa własności gruntu rolnego "[...]" –K.C. (nr decyzji "[...]"). Podkreślić należy, że do decyzji tej H.P. odwołuje się w skardze z dnia 15 czerwca 2009 r. w sprawie II SA/Ol 664/09 . Decyzja ta była także przedmiotem analizy Sądu w sprawie, której wznowienia domaga się H.P. Zauważyć należy, że do decyzji tej nawiązuje także Sąd Administracyjny w Olsztynie w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 listopada 2009 r przywołując, iż Starosta E. tą prawomocną decyzją odmówił przyznania nieodpłatnego własności działki "[...]" K.C. Również okoliczność dbania o działkę również nie jest nową, albowiem H. P. wskazywała na nią w skardze z 15 czerwca 2009 r. Odnosząc powyższe do powołanych powyżej przepisów stwierdzić należy, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona przez H.P. nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Podniesiona przez skarżącą podstawa ( decyzja z 31 marca 2003 r., czy dbanie o przedmiotowa działkę) nie wyczerpuje ustawowej przesłanki wznowienia wymienionej w art. 273 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którą można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Przepis ten, co zaznaczyć należy, dotyczy tylko okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nie znanych stronom. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2010r., sygn. akt II OZ 250/10, LEX nr 643648, sens sformułowania "późniejsze wykrycie" oznacza, że termin ten może odnosić się jedynie do takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały już wcześniej. Środek dowodowy, który powstał lub miałby powstać dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu nie stanowi podstawy wznowienia postępowania w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie natomiast skarżąca opiera swoje żądanie na decyzji , która była jej znana co najmniej w czasie, kiedy toczyło się postępowanie, którego wznowienia domaga się. Tym samym nie zaistniały żadne nowe okoliczności faktyczne ani środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Rozważania w zakresie trzy miesięcznego terminu do wniesienie skargi o wznowienia, który to termin biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, są w świetle powyższych ustaleń zbędne, a to z tego względu, iż podstawa wznowienia nie zachodzi. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania sądowego odrzucił.