II SA/Ol 27/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Starosty Elbląskiego na czynność Komendanta Miejskiego Policji w Elblągu z dnia 5 grudnia 2024 r. nr 1377/2024 w przedmiocie dyspozycji usunięcia pojazdu postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 11 grudnia 2024 r. Starosta Elbląski (dalej jako: "skarżący", "Starosta") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na "czynność wydania w dniu 5 grudnia 2024 r. przez funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w Elblągu dyspozycji nr [...] usunięcia pojazdu marki [...], nr rejestracyjny [...]", zarzucając brak przesłanek do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, dalej jako: "p.r.d."). W odpowiedzi na skargę, Komendant Miejski Policji w Elblągu (dalej jako: "Komendant", "organ") wniósł o oddalenie skargi, odnosząc się do zarzutów i argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Rozpoznawana skarga podlega odrzuceniu, ponieważ zaskarżona dyspozycja usunięcia pojazdu oraz sama czynność jego usunięcia nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Na wstępie wyjaśnić należy, że rozpoznając sprawę, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres tej kontroli został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie, tj. w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w ustawach szczególnych. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.), a także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Przedmiotowa skarga została wniesiona w związku z usunięciem z drogi pojazdu marki [...] nr rej. [...], w trybie art. 130a ust. 1 pkt p.r.d. Zgodnie z tym przepisem, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku kierowania nim przez osobę nieposiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami albo której zatrzymano prawo jazdy i nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu przez przekazanie go osobie znajdującej się w nim i posiadającej uprawnienie do kierowania tym pojazdem; przepisu nie stosuje się, jeżeli kierujący posiada pokwitowanie, o którym mowa w art. 135 ust. 4 lub 5 albo w art. 135a ust. 5 lub 6, upoważniające do kierowania pojazdem. Dokonując więc w sprawie oceny dopuszczalności skargi, należy rozważyć sam charakter czynności usunięcia pojazdu w trybie przepisów ustawy p.r.d. Z ww. przepisów p.p.s.a. wynika bowiem, że nie każde działanie, czynność, bezczynność czy przewlekłość w działaniu organu administracji podlega kontroli sądów administracyjnych. W ocenie tutejszego Sądu, czynność wydania dyspozycji usunięcia pojazdu – a jak podkreśla się w orzecznictwie nawet sama czynność usunięcia pojazdu – nie może zostać uznana za "inną czynność" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W judykaturze podnosi się, że akt lub czynność, które podlegają kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. powinny posiadać charakter zewnętrzny, tj. muszą być skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność; powinny mieć charakter indywidualny; winny być wydawane (zaś czynność jest podejmowana) władczo w sferze administracji publicznej przez podmiot wykonujący administrację publiczną i ostatecznie powinny dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. postanowienie NSA z 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 7234/21, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). O charakterze prawnym samego pisma dyspozycji usunięcia pojazdu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 28 września 2023 r., sygn. akt II GZ 359/23 (dostępne w CBOSA) wprost stwierdzając, że dyspozycja usunięcia pojazdu, pochodząca od powołanego do jej sporządzenia organu – w rozpoznawanej sprawie Komendanta Miejskiego Policji – ma charakter dokumentu urzędowego. Pismo takie ma charakter wewnętrzny, między organami administracji publicznej. Jak podkreślił NSA "nie zostało ono skierowane do podmiotu zewnętrznego, w sposób, który nakłada na jednostkę obowiązki lub przyznaje określone prawa. Podejmowana przez organ ma charakter publicznoprawny, ale nie jest ona skierowana wobec jednostki w celu określenia jej uprawnień lub obowiązków w sposób autorytarny. W szczególności działanie organu administracji publicznej nie służy w tym przypadku stabilizacji określonych stosunków społecznych i prawnych". Stwierdzić zatem należy, że ze względu na swój charakter, dyspozycja usunięcia pojazdu nie mieści się w zakresie kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, wobec czego tutejszy Sąd nie mógł odnieść się merytorycznie do argumentacji przedstawionej w skardze przez Starostę. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.