II SA/Ol 270/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 29 stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia umorzyć postępowanie sądowe. Decyzją z 29 stycznia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z 31 października 2023 r. odmawiającą przyznania A.N. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. W złożonej na tę decyzję skardze skarżący podał m.in, że opiekuje się matką od 2013 r. i z tego tytułu otrzymywał specjalny zasiłek dla opiekuna. Niezrozumiała jest więc odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia. Skarżący opisał stan zdrowia matki i czynności opiekuńcze, które wykonuje względem niej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na uwzględnienie w całości przedstawionych w skardze argumentów i uchylenie zaskarżonej decyzji decyzją z 25 marca 2024 r. Zarządzeniem z 19 kwietnia 2024 r. wezwano skarżącego do podania, czy popiera skargę na decyzję Kolegium z 27 lutego 2023 r., czy też ją cofa. Pismem z 23 kwietnia 2024 r. skarżący cofnął skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn.zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe. W doktrynie i judykaturze ugruntowany jest pogląd, że do tej kategorii przyczyn umorzenia postępowania należy zaliczyć uwzględnienie skargi przez organ administracyjny w trybie autokontroli określonym w art. 54 § 3 p.p.s.a. (por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 403; postanowienie NSA z 21.11.2007 r. II FSK 1259/06, dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Akt ten zastępuje akt pierwotnie zaskarżony do sądu i jest aktem organu drugiej instancji. Wydanie aktu uwzględniającego skargę w całości powoduje, co do zasady, konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie, sąd umarzając postępowanie sądowe z uwagi na zastosowanie przez organ autokontroli, bada jedynie, czy skarga została uwzględniona przez organ w całości, a zaskarżony akt administracyjny wyeliminowany. Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała NSA z 20 marca 1999 r. OPS 16/99, ONSA 2000, Nr 3, poz. 94 oraz R.Hauser, M. Wierzbicki (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2021, s. 404). W rozpoznawanej sprawie Kolegium skorzystało z tej możliwości i zmieniło dotychczasowe stanowisko w sprawie przez wyeliminowanie zaskarżonej decyzji i podjęcie 25 kwietnia 2024 r., na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., decyzji, którą uwzględniając zarzuty skargi, uchyliło własną decyzję z 29 stycznia 2024 r. i ww. decyzję organu pierwszej instancji i przyznało skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką od 1 października 2023 r. na czas nieoznaczony i stwierdziło, że działanie Kolegium nie miało miejsca bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W ww. okolicznościach nie budzi wątpliwości Sądu, że zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, a zgodnie z intencją skarżącego przyznano mu wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne, uwzględniając podniesione w skardze argumenty. Z tych względów należało orzec, jak w sentencji, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.