II SA/Ol 272/14
PostanowienieWSA w Olsztynie2014-04-14
Skład orzekający: Beata Grzybek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, wniesiona po upływie 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia, może zostać uwzględniona, jeśli powołano się na przesłanki takie jak oparcie wyroku na fałszywych dowodach, późniejsze wykrycie nowych dowodów lub pozbawienie strony możliwości działania?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu, jeśli została wniesiona z uchybieniem terminu. Nawet jeśli powołano się na podstawy wznowienia, które mogą być rozpatrywane po upływie 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia (np. pozbawienie możliwości działania), nadal obowiązuje trzymiesięczny termin od dnia dowiedzenia się o podstawie wznowienia. W przypadku oparcia wyroku na fałszywych dowodach, wymagane jest prawomocne orzeczenie skazujące, a samo twierdzenie o fałszerstwie bez takiego orzeczenia jest niewystarczające i spóźnione po upływie 5 lat. Podobnie, nowe dowody muszą istnieć w czasie poprzedniego postępowania, a ich późniejsze wykrycie również podlega ograniczeniu 5-letniego terminu, chyba że strona była pozbawiona możliwości działania.Stan faktyczny
Skarżący F.W. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 lipca 2004 r., który oddalił jego skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę nadbudowy budynku gospodarczego. Skarżący zarzucił, że wyrok oparto na fałszywych dowodach, pozbawiono go możliwości działania, nie był należycie reprezentowany, a także wykryto nowe dowody, które były utajniane. Skarżący podniósł również zarzuty o zmowie sędziów i błędnym stosowaniu przepisów dotyczących terminów.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący: del. Sędzia SO Beata Grzybek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi F.W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 lipca 2004 r. sygn. akt 2IV SA 340/03 w przedmiocie nakazu rozbiórki nadbudowy budynku gospodarczego postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.
Wyrokiem z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie o sygn. akt 2 IV SA 340/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę F.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego z dnia 7 stycznia 2003 r. Nr "[...]". Decyzją tą została utrzymana w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 listopada 2002 r., nakazująca T.W. i F.W. rozbiórkę nadbudowanej części budynku na istniejącym budynku gospodarczym, znajdującym się w "[...]" Wyrok ten jest prawomocny.
W dniu 20 marca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga F.W. o wznowienie postępowania zakończonego opisanym wyżej wyrokiem. Jako podstawy wznowienia postępowania w sprawie 2 IV SA 340/03, skarżący wskazał 408 i art. 403 § 2 "Kodeksu postępowania", zarzucając, że wyrok Sąd oparł na fałszywych dowodach, pozbawiając niesprawną i niezaradną stronę możliwości działania, strona nie była należycie reprezentowana. Ponadto, wykryto nowe dowody, które mają zasadnicze znaczenie dla sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, albowiem dowody te były w posiadaniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i były utajniane. Nadmienił, że sędziowie WSA w Olsztynie działając w zmowie, odrzucali czterokrotnie jego skargi o wznowienie postępowania sprawy 2 IV SA 340/03, uzasadniając je absurdalnymi i niepokrywającymi się faktami. Dodał także, że sędziowie powoływali się na termin trzymiesięczny, podczas gdy art. 408 wskazuje, że po upływie 5 lat można żądać wznowienia postepowania. Wskazał nadto, że występuje wyjątkowy przypadek, gdy strona była pozbawiona możliwości działania albo była nienależycie reprezentowana, a wyrok został oparty na dokumentach podrobionych. Te przesłanki, wg. F.W,, występują.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (teks jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części uzasadnienia: p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania sądowego, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Podstawy wznowienia postępowania zostały określone w art. 271 – 274 p.p.s.a. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.). Art. 278 p.p.s.a. wskazuje, że po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub była nienależycie reprezentowana.
Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań, sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (art. 280 § 1 p.p.s.a.). W rezultacie, skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu zarówno wtedy, gdy zostanie wniesiona z uchybieniem wskazanego terminu lub gdy nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jak i wtedy, gdy zostanie ustalone, że powołana w skardze ustawowa podstawa nie zachodzi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 maja 2006 r., I FSK 30/06 LEX nr 305389). Oznacza to, że na podstawie akt sprawy Sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2009r., sygn. akt I OSK 1471/09).
W niniejszej sprawie F.W. wniósł po raz kolejny skargę o wznowienie postępowania w sprawie 2 IV SA 340/03 ( wcześniejsze sprawy to II SA/Ol 455/08, II SA/Ol 708/09, II SA/Ol 640/10, II SA/Ol 180/13 - we wszystkich sprawach skargi o wznowienie postępowania zostały odrzucone), powołując jako podstawy wznowienia: wydanie wyroku na podstawie fałszywych dokumentów, pozbawienie strony prawa do obrony oraz pojawienie się nowych dowodów. Skarżący domaga się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu, wskazując na te same przesłanki, co uprzednio.
Analiza skargi oraz akt sprawy 2 IV SA 340/03 pozwala na stwierdzenie, że choć skarżący powołał ustawowe przesłanki wznowienia postępowania, to jednak nie zachował warunku formalnego, albowiem uchybił terminowi do złożenia skargi.
Jedną z przesłanek powoływanych przez skarżącego jest oparcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyroku z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie 2 IV SA 340/03 na fałszywych dowodach. Zgodnie z art. 274 p.p.s.a. z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Złożenie skargi przed prawomocnym stwierdzeniem owego fałszerstwa jest przedwczesne. ( wyrok NSA z 25.01.2008 r (IOSK 194/06 Legalis). Skarżący, oprócz twierdzenia, że dokumenty były sfałszowane, nie przedłożył prawomocnego wyroku, z którego ten fakt miałby wynikać. Oznaczałoby to, że choć termin 3 miesięczny określony w art. 277 p.p.s.a. nie rozpoczął biegu, jednak z uwagi na powołany powyżej art. 278 p.p.s.a. upłynął termin 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie, której skarga o wznowienie dotyczy. Tym samym powoływanie się na tę przesłankę, jest obecnie spóźnione.
W zakresie kolejnej przesłanki, jaką wskazuje skarżący, a jaką mają być nowe dowody, to zgodnie z art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Chodzi tu o dowody, istniejące w czasie, kiedy toczyło się poprzednie postępowanie, ale z których strona nie mogła uprzednio skorzystać, gdyż nie były jej znane. Odnosząc to uregulowanie do sprawy wskazać należy, że tych nowych dowodów F.W. nie załącza. Niezależnie jednak od powyższego zauważyć należy, że także i w odniesieniu do tej przesłanki zastosowanie ma art. 278 p.p.s.a. Oznacza to, iż nawet, gdyby skarżący przywołał dowody "odnalezione" w terminie do trzech miesięcy wstecz przed wniesieniem niniejszej skargi (czyli z zachowaniem terminu z art. 277 p.p.s.a.), to z uwagi na upływ terminu 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie, której skarga o wznowienie dotyczy, powoływanie się na tę przesłankę, byłoby także obecnie spóźnione.
Odnosząc się do ostatniej, wskazanej przez skarżącego przesłanki wznowienia postępowania, jaką jest pozbawienie możliwości działania, to w tym zakresie trzeba podkreślić, że choć na tę podstawę można powoływać się po upływie 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie (art. 278 p.p.s.a. ), to nie oznacza to, iż nie ma w odniesieniu do niej zastosowania termin z art. 277 p.p.s.a. W takim przypadku termin trzymiesięczny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o orzeczeniu. Z akt sądowo administracyjnych wynika, że skarżący osobiście brał udział w rozprawie w sprawie 2 IV SA 340/03 w dniu 8 lipca 2004 r., na której zapadł zakwestionowany wyrok. Wyrok ten uprawomocnił się 12 kwietnia 2007 r., a zatem termin do skutecznego wniesienia skargi upłynął w dniu 12 lipca 2007 r. Przedmiotowa skarga złożona zaś została w dniu 20 marca 2014 r., a zatem również z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia art. 277 p.p.s.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania sądowego odrzucił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło