II SA/Ol 273/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku postanawia na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zawiesić postępowanie sądowe Decyzją z dnia "[...]" 2007 roku Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Wójta Gminy odmówił przyznania B. G. prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko A. G. z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2008 roku. Od powyższej decyzji B. G. złożyła odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję uchyliło i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia "[...]" odmówił przyznania B. G. prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko A. G. z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego. O wielkości dochodu rodziny przesądził fakt, że wnioskodawczyni oraz jej córka są współwłaścicielkami gospodarstwa rolnego. Od w/w decyzji odwołanie złożyła B. G.. W uzasadnieniu ponownie wskazała, iż nie utrzymuje się z gospodarstwa rolnego. Dochodem jej jest emerytura i renta rodzinna córki. Podała, że nie zgadza się z uzasadnieniem decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Ponadto wskazała, że z uzasadnienia decyzji wynika, iż to od wnioskodawcy zależy jakie dowody o dochodach dołącza się do wniosku. We wniosku o zasiłek rodzinny jest punkt, który mówi, czy utrzymuje się z gospodarstwa rolnego. Na ten punkt odpowiedziała negatywnie. Uważa zatem za bezprzedmiotowe dołączanie dokumentów dotyczących posiadania gospodarstwa rolnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż z załączonych do wniosku o przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, dokumentów dochody członków rodziny ( cz. VI wniosku) osiągnięte w roku kalendarzowym 2006 ogółem wyniosły 26.446,17 zł, w tym z gospodarstwa (udział 6/8 części) 13.528,94 zł. Miesięczny dochód rodziny wyniósł 2.203 zł, tj. na osobę 1.101 zł, a wyliczeń tych dokonał pracownik podmiotu realizującego świadczenie na podstawie przedstawionych zaświadczeń o dochodzie rodziny. Podano również, iż B. G. oddała przypadający na nią oraz córkę A. G. udział w gospodarstwie rolnym do bezpłatnego używania drugiej córce - współwłaścicielce 1/8 tego gospodarstwa, uznała iż nie utrzymuje się z gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 5 ust. 8 ustawy i dochód z tego tytułu nie powinien wpływać na dochód jej rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji co do tego, że obliczenie dochodu z gospodarstwa rolnego dokonać powinno się w następujący sposób: 9,5066 ha przeliczeniowego całego gospodarstwa podzielone przez 8 części = 1,188 ha przeliczeniowych jedna część, x 6 części = 7,128 ha przeliczeniowych x 1898 zł (przeciętny dochód z pracy w rolnictwie za rok 2006 według wskaźnika ogłoszonego w Obwieszczeniu Prezesa Głównego urzędu Statystycznego z dnia 20.09.2007 r. (M.P. Nr 66, póz. 738) = 13528,94 zł dochód z gospodarstwa za rok 2006. SKO przyjęło, iż okoliczności w jakich do powierzchni gospodarstwa rolnego będącego własnością (współwłasnością) wnioskodawczyni nie wlicza się powierzchni oddanych w posiadanie osobom trzecim, zostały wyczerpująco wskazane w art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z cytowanego przepisu wynika, że przesłanką powodującą wyłączenie z dochodu rodziny powierzchni gospodarstwa rolnego jest jedynie dzierżawa tego gospodarstwa dokonana na podstawie ściśle określonych przepisów szczególnych, bądź wniesienie gospodarstwa rolnego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię. Okolicznością tą nie jest natomiast oddanie gospodarstwa rolnego (udziału w gospodarstwie rolnym) do bezpłatnego używania osobie fizycznej nawet, jeżeli powoduje to przeniesienie obowiązku podatkowego w podatku rolnym na osobę posiadającą gospodarstwo. Osoba nie będąca właścicielem gospodarstwa rolnego może być podatnikiem podatku rolnego, jeżeli umowa na podstawie której osoba ta włada gospodarstwem rolnym zawarta została bezpośrednio z właścicielem tego gospodarstwa lub z Agencją Nieruchomości rolnych (art, 3 ust. 1 pkt lit a ustawy o podatku rolnym). Ustosunkowując się do zarzutu odwołującej się SKO wskazało, iż stosownie do regulacji zawartej w art. 5 ust. 8 i ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych "utrzymuje się" z gospodarstwa rolnego ten, kto włada nim na podstawie tytułu prawnego pozwalającego na oddanie tego gospodarstwa w posiadanie zależne to jest w dzierżawę lub użytkowanie. Przeniesienie posiadania gospodarstwa z właściciela na posiadacza zależnego powoduje, iż właściciel może "nie utrzymywać się" z tego gospodarstwa rolnego - w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, jedynie w ściśle i enumeratywnie wyliczonych sytuacjach tj. 1) oddanie w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego; 2) wniesienie gospodarstwa rolnego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną; 3) oddanie gospodarstwa rolnego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych "utrzymuje się z gospodarstwa rolnego" również ten, kto jest posiadaczem zależnym tego gospodarstwa, jeżeli posiadanie wynika z jednej z umów określonych w art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych lub z umowy zawartej z Agencją Nieruchomości Rolnych. Wskazane porównanie przesądza w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie o tym, iż ustawa o świadczeniach rodzinnych, aczkolwiek w sposób niebezpośredni formułuje normatywne pojęcie "utrzymywania się z dochodu z gospodarstwa rolnego". Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję złożyła B. G., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazała m.in., że jej dochód oraz córki A. G. został wliczony do dochodów drugiej córki i jej rodziny. Skarżąca zarzuciła również błędną wykładnię przez GOPS przepisów art. 5 ust 8 oraz ust. 8 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, co spowodowało dwukrotne uwzględnienie tego samego dochodu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W niniejszej sprawie zawieszenie postępowania jest konieczne z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]", nr "[...]" oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]", które to decyzje wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 października 2007 r., sygn. akt II SA/OL 920/07 zostały uchylone. Powyższy wyrok jest nieprawomocny, albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywiodło od w/w orzeczenia skargę kasacyjną, która wraz z aktami sprawy w dniu 9 stycznia 2008 r. została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 920/07 poczynił wytyczne wskazując na konieczność ustalenia czy B. G., mimo posiadanego tytułu prawnego do oddanego w bezczynszowe użytkowanie córce i zięciowi gospodarstwa rolnego, uzyskuje z niego jakikolwiek dochód, oraz czy nie należy uzyskiwanego dochodu z gospodarstwa rolnego podzielić odpowiednio na dwie rodziny. W ocenie Sądu, toczące się postępowanie administracyjne w sprawie przyznania B. G. zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku za okres od 1 września 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r. pozostaje w bezpośrednim związku z przedmiotową sprawą, która dotyczy wniosku B. G. o ustalenie prawa do zasiłku oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy od dnia 1 września 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r., z uwagi na taki sam stan faktyczny będący podstawą decyzji w obydwu sprawach. Wynik wcześniejszego postępowania oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego będzie mieć bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, co uzasadnia zawieszenie postępowania. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.