II SA/Ol 273/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi K.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do dokonania zawiadomienia o zbyciu pojazdu oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 marca 2025 r., nr SKO.522.20.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: "Kolegium"), po rozpatrzeniu zażalenia K.G. (dalej: "skarżący"), utrzymało w mocy postanowienie z dnia 20 grudnia 2024 r. Starosty P. (dalej: "Starosta", "organ I instancji") w sprawie odmowy przywrócenia terminu do dokonania zawiadomienia o zbyciu pojazdu marki [...] nr. rej. [...]. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że w dniu 12 lutego 2021 r. skarżący zbył ww. pojazd i w związku z tym, na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1251) – dalej: "u.p.r.d.", miał obowiązek zgłosić Staroście zbycie pojazdu, którego w wymaganym terminie nie wypełnił. Pismem z dnia 5 grudnia 2023 r. Starosta zawiadomił skarżącego o uchybieniu terminu w związku z obowiązkiem zawiadomienia Starosty o zbyciu ww. pojazdu i wyznaczył, zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy Covid-19, 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na powyższe pismo skarżący pismem z dnia 20 grudnia 2023 r. zwrócił się do Starosty z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu przedmiotowego pojazdu wyjaśniając, iż zawiadomienia o zbyciu pojazdu nie złożył w terminie, gdyż nie miał świadomości istnienia takiego obowiązku. Samochód ten był pierwszym autem będącym jego własnością, nigdy wcześniej nie sprzedał żadnego samochodu. Ponownie rozpatrując sprawę Starosta postanowieniem z dnia 20 grudnia 2024 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu wskazując, że pismem z dnia 27 czerwca 2024 r. skarżący został zawiadomiony o uchybieniu terminu na wykonanie obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu i wyznaczono mu 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu ustawowego. Pismo zostało odebrane dnia 9 lipca 2024 r. Następnie wnioskiem z dnia 20 grudnia 2023 r. skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu, jednakże wraz z prośbą nie dopełnił czynności, dla której określony był termin. Dopiero w dniu 5 sierpnia 2024 r. skarżący złożył zawiadomienie o zbyciu przedmiotowego pojazdu za pośrednictwem ePUAP. Wraz z zawiadomieniem nie wpłynął jednak wniosek z prośbą o przywrócenie terminu, a z samej czynności ponownego zawiadomienia o zbyciu pojazdu nie można udowodnić, iż skarżący skutecznie złożył wniosek o przywrócenie terminu na dokonanie ww. zgłoszenia. Skarżący nie uprawdopodobnił zatem, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zdaniem Starosty, nie można powiązać wcześniejszego wniosku o przywrócenie terminu z dnia 20 grudnia 2023 r. wraz z zawiadomieniem o zbyciu pojazdu, które miało miejsce 5 sierpnia 2024 r. i które było reakcją na drugie zawiadomienie o uchybieniu terminu. Pomimo tego Starosta wskazał, iż argumenty podnoszone w piśmie z dnia 20 grudnia 2023 r. nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Starosty, zarówno wniosek o przywrócenie terminu z dnia 20 grudnia 2023 r., jak również zgłoszenie zbycia pojazdu z dnia 5 sierpnia 2024 r. nie spełniały wymogów, o których mowa w art. 58 k.p.a. i brak jest podstaw do przywrócenia terminu do zgłoszenia zawiadomienia o zbyciu pojazdów. Kolegium podzielając stanowisko organu I instancji stwierdziło, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Bowiem brak świadomości istnienia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, czy też brak doświadczenia w sprzedaży aut, w żadnej mierze nie można uznać jako przeszkody nie do przezwyciężenia w dopełnieniu obowiązku. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jego uchylenia. Postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 15 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania polegające na nieuwzględnieniu zarzutów zawartych w zażaleniu oraz ograniczeniu się organu II instancji jedynie do kontroli postanowienia organu I instancji; - art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 39 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 340 ze zm.) – dalej: "ustawa COVID", poprzez pominiecie faktu, że organ I instancji nie doręczył skarżącemu zawiadomienia o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu wraz z wyznaczeniem nowego terminu do złożenia tego zawiadomienia. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, iż Starosta nie doręczył mu zawiadomienia o uchybieniu terminu na adres do doręczeń elektronicznych, mimo że adres ten jest mu znany. Zatem nie doręczył w prawidłowy sposób informacji o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu. W tej sytuacji skarżący samodzielnie złożył taki wniosek 20 grudnia 2023 r., a zawiadomienie o zbyciu pojazdu zostało złożone dwukrotnie, tj. 30 sierpnia 2022 r. i 5 sierpnia 2024 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Jednocześnie Kolegium wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d., właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o zbyciu pojazdu. W myśl zaś art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 ustawy COVID, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID). Bezspornym jest w sprawie, że w dniu 12 lutego 2021 r. skarżący sprzedał należący do niego samochód zarejestrowany na terytorium RP. Nie budzi również sporu, że w terminie 30 dni od dnia sprzedaży skarżący nie zgłosił zbycia pojazdu Staroście, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. W związku z tym, że ww. okoliczność faktyczna zaistniała w okresie obowiązywania na terenie kraju stanu epidemii, w sprawie znalazł zastosowanie zacytowany art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 2 ustawy COVID. Opisany w art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. jest terminem zawitym, w przypadku niezachowania którego następują ujemne skutki dla strony w postaci nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 140mb ust. 6 u.p.r.d. Niedochowanie terminu do zgłoszenia zbycia pojazdu może być jednak przez stronę zobowiązaną sanowane poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu i wykazanie, że do przekroczenia terminu doszło bez winy strony. Zgodnie bowiem z art. 58 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§1), przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§2). W myśl art. 15 zzzzzn2 ust. 3 ustawy COVID w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie skarżący w terminie opisanym w art. 15 zzzzzn2 ust. 3 ustawy COVID, tj. w terminie 30 dni od dnia poinformowania go przez organ o uchybieniu terminu, złożył wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia zbycia pojazdu. Bowiem pismem z dnia 5 grudnia 2023 r. Starosta zawiadomił skarżącego o uchybieniu terminu w związku z obowiązkiem zawiadomienia Starosty o zbyciu ww. pojazdu i wyznaczył 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na powyższe pismo skarżący pismem z dnia 20 grudnia 2023 r. zwrócił się do Starosty z przedmiotowym wnioskiem. W ocenie Sądu, zgodzić należy się jednak z organami obu instancji, iż skarżący nie przedstawił we wniosku takich okoliczności, które uprawdopodobniałyby brak winy po jego stronie w zaistniałym uchybieniu. Przesłankę braku winy, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła w uchybieniu terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Ponadto ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2023 r., III OSK 2162/21, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: "CBOSA"). Tymczasem skarżący w złożonym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu przedmiotowego pojazdu wyjaśnił, iż zawiadomienia o zbyciu pojazdu nie złożył w terminie, bowiem nie miał świadomości istnienia takiego obowiązku. Zbyty samochód był pierwszym autem skarżącego, nigdy wcześniej nie sprzedał żadnego samochodu. W tej sytuacji należy zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji, że brak świadomości istnienia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, czy też brak doświadczenia w sprzedaży aut nie stanowi przesłanki uprawdopodobniającej brak winy w niedochowaniu terminu do wykonania ustawowego obowiązku jakiegokolwiek rodzaju, w tym obowiązku, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. W orzecznictwie podkreśla się, że nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu oraz, że zawiłość sprawy czy niska świadomość prawna strony nie uprawdopodabnia, że do uchybienia terminu w sprawie doszło bez jej winy (por. wyroki NSA: z dnia 29 sierpnia 1997 r., III SA 101/96; z dnia 8 maja 2001 r., V SA 1150/00; z dnia 9 stycznia 2014 r., II GSK 1668/12; z dnia 24 października 2014 r., I OSK 2043/13, CBOSA). Jak wskazano wyżej, instytucja przywrócenia terminu może być zastosowana tylko w sytuacji, gdy jego przekroczenie spowodowane było zdarzeniem nagłym, niedającym się przewidzieć i niemożliwym lub znacząco trudnym do uniknięcia, nawet przy zachowaniu należytej ostrożności i przezorności. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie przyjmuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2024 r., I OSK 317/23, CBOSA). Z uwagi na powyższe prawidłowo organy obu instancji uznały, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do zgłoszenia zbycia pojazdu nie zasługiwał – w świetle art. 58 k.p.a. – na uwzględnienie. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.