II SA/Ol 276/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2015 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier bez wymaganego zezwolenia postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Spółka A w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], nr [...] w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 358 149 zł z tytułu urządzania gier hazardowych bez wymaganego zezwolenia w lutym 2011 r. na 59 automatach do gier o niskich wygranych znajdujących się we właściwości miejscowej tego organu zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, na zasadzie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na realne niebezpieczeństwo wyrządzenia Spółce znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, jakie może spowodować wykonanie tej decyzji. W uzasadnieniu tegoż wniosku wskazano na znaczną wysokość kary pieniężnej, która została nałożona skarżącej pomimo, że Spółka posiadała w tym okresie ważne zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, które zostało cofnięte jedynie nieostateczną decyzją wydaną przez organ I instancji, od której złożone zostało odwołanie. Podkreślono, że najważniejszym segmentem działalności gospodarczej Spółki są gry na automatach o niskich wygranych (79 %) oraz gry na automatach w salonach gier (18%), natomiast pozostała działalność w zakresie kasyn gry stanowi marginalną wartość (2,5%). Podniesiono, że Spółka nie prowadzi w zasadzie innej niż wymieniona działalności gospodarczej. Oceniono, że decydujące znaczenie dla określenia stanu finansowego skarżącej ma fakt, że w latach 2014 - 2015 nastąpi wygaśnięcie wszystkich zezwoleń na punkty gier na automatach o niskich wygranych oraz salonów gier na automatach, gdyż upłynie 6-letni okres ich ważności, co spowoduje regres w kondycji finansowej Spółki, której pozostanie marginalny obecnie segment kasynowy, na skutek ustawowych ograniczeń niezdolny do generowania występujących do tej pory przychodów. Argumentowano, że już w 2013 r. nastąpił 11% spadek przychodów netto w porównaniu do 2012 r., czego główną przyczyną było wygasanie zezwoleń. Podkreślono, że 2013 r. zakończył się dla Spółki zyskiem w wysokości 5.911.500,12 zł, to jednakże kondycja finansowa, jak wynika, z przedstawionych przyczyn stale się pogarsza, stąd uiszczenie kary pieniężnej za rzekomy brak zezwolenia w tej sprawie, może prowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniających lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie aktywności gospodarczej. Podniesiono, że argument ten nabiera szczególnego znaczenia na tle ilości postępowań w przedmiocie kar pieniężnych wymierzonych w sprawach analogicznych, w których łączna suma kar pieniężnych grożących Spółce wynosi 11.502.517,00 zł. Stwierdzono, że zapłata tych kar spowoduje załamanie się sytuacji finansowej Spółki, wykluczając tym samym dalszy jej byt jako podmiotu gospodarczego. Dodatkowo podkreślono, że organy celne podjęły już działania mające na celu wyegzekwowanie wymierzonych kar pieniężnych, załączono kopie upomnień przesłanych w tym celu Spółce. Do wniosku skarżąca załączyła m.in. sprawozdanie finansowe za 2013 r., bilans zysków i strat za 2013 r., sprawozdanie Zarządu Spółki z działalności Spółki za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2013 r., kopie decyzji o udzieleniu zezwoleń i koncesji oraz decyzji o nałożeniu kar pieniężnych, a także wyciągi z wniesionych odwołań od tych decyzji i skarg. Z przekazanych akt tej sprawy wynika, że Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wymierzającą Spółce karę pieniężną w wysokości 358.149,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 ustawa ppsa.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy ppsa. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. GZ 138/04 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (także postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. II SA/Bk 352/06, dostępne w CBOSA). Podkreślenia zatem wymaga, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wskazanie we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dokonując oceny zgłoszonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że przedłożone przez Spółkę dokumenty oraz złożone wyjaśnienia potwierdzają wystąpienie w rzeczonej sprawie przesłanek do wstrzymania wykonania skarżonej decyzji zawartych w art. 61 § 3 ustawy ppsa. Mając bowiem na względzie wynik finansowy Spółki za 2013 r. oraz fakt, że główne źródło dochodu opiera się na zezwoleniach na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, można przyjąć, że bezpośrednim skutkiem natychmiastowego wykonania skarżonej decyzji (w połączeniu z innymi decyzjami o wymierzeniu Spółce kar pieniężnych w analogicznych sprawach) będzie wzrost strat ekonomicznych skarżącej. W tej sprawie ocena wystąpienia przesłanki trudnych do odwrócenia skutków nie może się ograniczyć jedynie do sytuacji materialnej Spółki w kontekście wykonania skarżonej decyzji (358.149,00zł), bez jednoczesnego uwzględnienia wielu pozostałych, toczących się przeciwko niej postępowań, dotyczących nałożenia innych kar pieniężnych, w łącznej kwocie 11.502.517,00 zł oraz fakt, że główne źródło jej dochodu opiera się na działalności prowadzonej w oparciu o zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych (79% - przy czym w dużej mierze zezwolenia te w tym roku wygasają), należało przyjąć, że bezpośrednim skutkiem natychmiastowego wykonania skarżonej decyzji (w połączeniu z innymi karami), będzie wzrost strat ekonomicznych przedsiębiorstwa skarżącej. Następstwem tego będzie z kolei ograniczenie zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, utrata płynności finansowej przedsiębiorstwa, a w efekcie, jak podniosła skarżąca, nawet konieczność zupełnego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, co może wiązać się ze zwolnieniami pracowników. Okoliczności wskazane, w ocenie tutejszego Sądu, dają podstawę do ochrony tymczasowej, przewidzianej w art. 61 § 3 ustawy ppsa. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 września 2014 r. sygn. akt II GZ 497/14 oraz postanowieniu z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. akt II GZ 730/14, dostępne w CBOSA). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy ppsa., orzekł jak w sentencji.