II SA/Ol 297/12

Dnia 17 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2012 roku wniosku A. Sz. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi Rady Powiatu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia - odmówić dopuszczenia A. Sz. do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. Pismem z dnia 12 kwietnia 2012 r. A.S. wniósł o uznanie go za stronę postępowania administracyjnego w związku ze skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w sprawie ze skargi Rady Powiatu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, którym uchylono uchwałę Rady Powiatu o wygaszeniu jego mandatu jako radnego Rady Powiatu. Zainteresowany wskazał, iż sprawa dotyczy go osobiście i ma w tym interes prawny. W zaistniałej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie sprawie Rada Powiatu wniosła skargę na rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]", którym stwierdzono, na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592, ze zm) nieważność uchwały nr "[...]" Rady Powiatu z dnia "[...]" w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego – A.J.S. Na rozprawie w dniu 17 maja 2012 r. pełnomocnik Rady Powiatu po zapoznaniu się z wnioskiem A.S. wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożony wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012r. poz. 270) zwanej dalej: ustawą ppsa. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie służy zażalenie. Jak z powyższego wynika w rozpoznawanej sprawie wnioskujący opiera swoje żądanie na stwierdzeniu, iż sprawa ta dotyczy go osobiście i ma w niej interes prawny. W tym miejscu wyjaśnić pozostaje, iż A.S. pomimo, iż wniósł o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu administracyjnym toczącym się ze skargi rady powiatu na rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody faktycznie ubiega się przed tutejszym Sądem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym zainicjowanym skargą rady powiatu, z uwagi na podnoszoną okoliczność, iż postępowanie to dotyczy go osobiście i ma w nim interes prawny. Wskazać pozostaje, iż określenie "postępowanie administracyjne" użyte w art. 33 § 2 ustawy ppsa. jak podano w komentarzu do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. Jan P. Tarno, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, str. 118, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Komentarz, Wolters Kluwer business, Warszawa 2009, str. 110) należy rozumieć szeroko, w znaczeniu "postępowanie przed organem administracji publicznej", jeżeli przepisy normujące to postępowanie przewidują w nim udział stron. Przykładowo takiego udziału nie przewidują procedury stanowienia prawa miejscowego. W orzecznictwie sądowym dominuje stanowisko, że co do zasady stronami postępowań nadzorczych uregulowanych w ustawach samorządowych są organy nadzoru i organy jednostek samorządu terytorialnego podlegle temu nadzorowi. W konsekwencji tylko tym podmiotom przysługuje status strony w postępowaniu sądowym, którego przedmiotem są akty nadzoru, bądź też akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej ( art. 3 § 2 pkt 6 i 7 ustawy ppsa.) w stosunku do których to organ nadzoru wniósł w ramach przysługujących mu kompetencji skargę do sądu administracyjnego, czy też odwrotnie w sprawach skarg na akty nadzoru. Wskazać należy także na wyrok z 10 maja 2006r. sygn. I OSK 298/06 (ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 34), w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przystępowanie osoby trzeciej do postępowania sądowego wszczętego przez wojewodę w ramach przysługujących mu środków nadzorczych tylko dlatego, że osoba ta uważa, że zaskarżona przez wojewodę uchwałą jest dla niej korzystna (...) nie ma podstawy prawnej w art. 33 § 2 ustawy ppsa. Wyjaśnić pozostaje również, że w jednym wypadku uczyniono od tej zasady istotny wyjątek, tj. w przypadku skargi na zarządzenie zastępcze wojewody, gdzie skargę może wnieść nie tylko jednostka samorządu terytorialnego, której interes prawny, uprawnienie lub kompetencja zostały naruszone, lecz legitymacja skargowa w takim przypadku przysługuje także osobom, których interesu prawnego dotyczy dane zarządzenie np. stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego. W konsekwencji przyjąć należy, iż osoby takie mają przymiot uczestników postępowania na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym na skutek skargi wniesionej przez jednostkę samorządu terytorialnego, jeżeli brały udział w postępowaniu nadzorczym. Natomiast osoby, które w takim wypadku nie brały udziału w postępowaniu nadzorczym lecz których interesu prawnego dotyczy to postępowanie mogą zgłosić swój udział w charakterze uczestnika na zasadach określonych w art. 33 § 2 ustawy ppsa. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi jednakże taka sytuacja, bowiem wniesiona skarga przez radę powiatu nie dotyczy zarządzenia zastępczego wydanego przez Wojewodę lecz aktu nadzoru - rozstrzygnięcia nadzorczego - tego organu wydanego na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592, ze zm), którym stwierdzono nieważność uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego powiatowego. Jak wynika z nadesłanych akt wnioskujący obecnie radny powiatowy pomimo posiadania uprawnienia do zaskarżenia takiej uchwały rady powiatu na podstawie art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U z 2010 r. Nr 176, poz. 1190, ze zm) nie skorzystał z tego uprawnienia, wobec czego nie jest aktualnie skuteczne podnoszenie przez niego argumentu, iż rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy jego interesu prawnego, gdyż to podjęta przez Radę Powiatu uchwała o wygaśnięciu jego mandatu radnego powiatowego dotyczyła jego interesu prawnego. Jednak jak podkreślono wyżej tej uchwały, która dotyczyła go osobiście radny nie zaskarżył. W tym stanie rzeczy wnioskujący o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może zostać na płaszczyźnie samorządowych przepisów ustrojowych - ustawy o samorządzie powiatowym, ani na gruncie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - uczestnikiem postępowania w tej sprawie. Wyjaśnić pozostaje, iż dla omawianej sytuacji brak jest podstaw do przystąpienia wnioskującego do postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż może on być zainteresowany utrzymaniem w mocy skarżonego przez radę powiatu rozstrzygnięcia nadzorczego, natomiast w sądownictwie administracyjnym nie jest znane pojęcie interwenienta ubocznego. Brak jest podstawy prawnej dla działania osób fizycznych czy prawnych, które mogłyby przystąpić do postępowania sądowego uruchamianego przez jednostkę samorządu terytorialnego na akt nadzoru Wojewody na skutek wniesionej skargi, tylko z tego powodu, iż kwestionowana akt nadzoru jest dla takiej osoby korzystny i jest ona zainteresowana w jego utrzymaniu w mocy. Osobie takiej jak wskazano wyżej służyła bowiem skarga na uchwałę o wygaśnięciu mandatu na podstawie art. 191 ust. 1 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Przepisy ustawy o samorządzie powiatowym, jak i ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują natomiast sytuacji odwrotnej, gdy wnioskodawcy zależy na utrzymaniu w mocy skarżonego aktu wojewody. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.