II SA/Ol 300/14

Dnia 13 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2014 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego oddala skargę. Po rozpatrzeniu wniosku A.C. z dnia 19 sierpnia 2013 r. o wydanie pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego, Starosta decyzją z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [...] w M. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) zwanej dalej: u.p.b. W uzasadnieniu wyjaśniono, że budynek przy ul. [...] w M. znajduje się w wojewódzkiej ewidencji zabytków wobec czego projekt budowlany wraz z pismem Starosty z dnia 23 sierpnia 2013 r., na podstawie art. 39 ust. 3 u.p.b., został przesłany do uzgodnienia przez właściwy organ konserwatorski. Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...] umorzył postępowanie w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowe, gdyż planowane roboty budowlane nie mają wpływu na zachowanie wartości zabytkowych tego budynku, takich jak: skala, bryła, forma lub wystrój architektoniczny elewacji. Po poinformowaniu współwłaścicieli nieruchomości – E.W., M.M., K. i A.W. o toczącym się postępowaniu wszczętym z wniosku A.C., współwłaściciele nieruchomości oświadczyli, że nie wyrażają zgody na planowane zamierzenie i poinformowali, iż inwestor częściowo wykonał już prace budowlane będące przedmiotem złożonego wniosku. Organ wskazał, że roboty budowlane, co do których zastrzeżenia wnieśli współwłaściciele nieruchomości, były przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzją z dnia [...] organ ten odstąpił od nałożenia na A.C. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w M. do stanu zgodnego z prawem. Organ wyjaśnił również, że roboty budowlane związane z przebudową lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. [...] w M. sprowadzają się do wydzielenia łazienki poprzez wykonanie ścianek działowych oraz wykonania instalacji wewnętrznych (w ramach istniejących wewnątrz instalacji wodno-kanalizacyjnych i gazowych). Roboty te nie naruszą wspólnych praw właścicielskich, nie prowadzą do zmiany udziałów we współwłasności oraz nie pogarszają stanu nieruchomości, a zatem mieszczą się w zakresie zwykłego zarządu. W ocenie organu, inwestor spełnił wszystkie przesłanki dla wydania pozwolenia na budowę. Przed wydaniem pozwolenia na budowę sprawdzono zgodność projektu budowlanego z wymogami ochrony środowiska i z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentów śródmieścia w M. Od tej decyzji M.M., K. i A.W. wnieśli odwołanie podnosząc, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów ustawy Prawo budowlane oraz ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) zwanej dalej: u.w.lok., a także bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustosunkowania się do stanowiska stron. Wskazano, że inwestor wykonał już część prac w budynku bez pozwolenia na budowę, zakres tych prac wykracza poza prace, które może wykonać właściciel lokalu bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Podniesiono, że inwestor wykonał roboty ziemne w obrębie działki, na której znajduje się budynek, zamurował dwa istniejące wejścia do lokalu mieszkalnego, które znajdowały się na wspólnej klatce schodowej, dokonał skucia elewacji zewnętrznej budynku, a także zdemontował w lokalu instalację centralnego ogrzewania, która była zasilana z sieci miejskiej. Po rozpatrzeniu odwołania i przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego Wojewoda decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że inwestor do wniosku z dnia 19 sierpnia 2013 r. dołączył projekt budowlany spełniający wymagania rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 462) w sprawie zakresu i formy projektu budowlanego, a także przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazane przez skarżących nieprawidłowości co do objęcia projektem robót w obrębie części wspólnych budynku oraz wspólnej działki nie potwierdziły się, bowiem wniosek inwestora oraz dołączony do niego projekt budowlany nie przewidują wykonania jakichkolwiek robót ziemnych w obrębie działki, na której znajduje się przedmiotowy budynek, jak również nie przewiduje zamurowania otworów drzwiowych do lokalu inwestora, skucia tynków ze ścian zewnętrznych budynku czy demontażu instalacji co. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika natomiast niezbicie, że w stosunku do robót budowlanych wymienionych przez skarżących w odwołaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie legalizacyjne w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b., które zostało zakończone decyzją z dnia [...]. Strony otrzymały tą decyzję i wiedziały o zakończonym postępowaniu w sprawie legalizacji wskazanych robót budowlanych. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega badanie, czy dochodzi bądź może dojść do naruszenia interesu prawnego osób trzecich, a więc i interesu właścicieli sąsiednich lokali mieszkalnych, jednakże nie w aspekcie już wykonanych i zalegalizowanych robót budowlanych, lecz ewentualnego naruszenia norm z zakresu ustawy prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki obecnie planowane roboty budowlane. Analizując pod tym kątem decyzję organu I instancji, Wojewoda nie dopatrzył się naruszeń prawa w tym zakresie. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że roboty budowlane objęte wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2013 r. nie naruszają wspólnych praw właścicielskich, nie pogarszają stanu nieruchomości, nie dotyczą części wspólnych budynku, a zatem nie przekraczają zakresu zwykłego zarządu i nie wymagają zgody wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości na ich wykonanie. Nie doszło zatem do naruszenia w tym zakresie przepisów ustawy o własności lokali. Na powyższą decyzję M.M., K. i A.W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia i orzeczenia o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, ewentualnie o uchylenie skarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono, że została podjęta z rażącym naruszeniem przepisów ustawy Prawo budowlane, ustawy o własności lokali oraz ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 121) zwanej dalej: k.c., a także bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustosunkowania się do stanowiska i zarzutów stron. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja została wydana jedynie w oparciu o zapisy dokumentacji budowlanej stanowiącej podstawę udzielenia pozwolenia. Organ nie podjął żadnej próby weryfikacji tej dokumentacji oraz decyzji legalizacyjnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Należało natomiast porównać dokumentację przedłożoną przez inwestora z dokumentami dotyczącymi zakupu przez niego lokalu. Zdaniem skarżących, inwestor wykonując zamierzone prace dokonuje ingerencji w nieruchomość wspólną poprzez połączenie trzech lokali, wykonanie lub likwidację otworów okiennych i drzwiowych, utworzenie nowych ciągów komunikacyjnych przez działkę stanowiącą współwłasność. Inwestor planuje również rozebrać istniejący przedsionek. Skarżący wskazali również, że inwestor wykonał już część prac w budynku bez pozwolenia na budowę, zakres tych prac wykracza poza prace, które może wykonać właściciel lokalu bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Wykonano bowiem roboty ziemne w obrębie działki, na której znajduje się budynek, zamurowano dwa istniejące wejścia do lokalu mieszkalnego, które znajdowały się na wspólnej klatce schodowej, co spowoduje konieczność utworzenia nowych ciągów komunikacyjnych przebiegających przez działkę stanowiącą współwłasność pozostałych właścicieli lokali, dokonano skucia elewacji zewnętrznej budynku, a także zdemontowano w lokalu instalację co., która była zasilana z sieci miejskiej. Skarżący podnieśli nadto, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w O., którego kopię dołączono do skargi, warunkowo umorzono postępowanie wobec inwestora, co jest jednoznacznym stwierdzeniem winy inwestora w naruszeniu przepisów ustawy prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie dniu 13 maja 2014 r. skarżący M.M. podniósł, że od 3 lat mieszkanie inwestora jest nieogrzewane, co spowodowało istotny wzrost kosztów ponoszonych przez niego na centralne ogrzewanie. Postanowieniem z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 300/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę A.W. i K.W. z powodu nieuiszczenia przez nich wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Zakres kontroli Sądu wyznacza natomiast art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji dotyczą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [...] w M. Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 u.p.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Pozytywny wynik opisanego powyżej sprawdzenia skutkuje obowiązkiem wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wynika to z art. 35 ust. 4 u.p.b., zgodnie z którym w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W rozpoznawanej sprawie inwestor A.C. wraz z wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2013 r. o wydanie pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [...] w M. przedłożył stosowny projekt budowlany. Przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, organy obu instancji zbadały zgodność tego projektu budowlanego z wymogami określonymi w art. 35 ust. 1 u.p.b., w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentów śródmieścia w M., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia [...] i z wymaganiami ochrony środowiska. Organy nie stwierdziły, aby projekt naruszał obowiązujące przepisy prawa. Do projektu dołączone zostały wymagane opinie i uzgodnienia, a także informacje i zaświadczenia oraz został on wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. W tej sytuacji, zgodnie z art. 35 ust. 4 u.p.b., organy orzekające w obu instancjach nie mogły odmówić wydania decyzji udzielającej pozwolenia na wykonanie określonych robót budowlanych. Należy również zauważyć, że z przedłożonego projektu budowlanego wynika, iż roboty budowlane związane z przebudową lokalu mieszkalnego sprowadzają się do wydzielenia łazienki poprzez wykonanie ścianek działowych oraz wykonania instalacji wewnętrznych. Należy zgodzić się z organami obu instancji, że roboty te nie naruszą wspólnych praw właścicielskich, nie prowadzą również do zmiany udziałów we współwłasności oraz nie pogarszają stanu nieruchomości. Za niezasadne należy zatem uznać zarzuty strony skarżącej dotyczące zakresu robót planowanych przez inwestora. W tym miejscu wskazać należy, że podnoszone w odwołaniu i skardze zarzuty dotyczące wykonanych robót budowlanych polegających na: wykonaniu robót ziemnych w obrębie nieruchomości wspólnej, na której znajduje się przedmiotowy budynek, zamurowanie otworów drzwiowych do lokalu inwestora, skucie tynków ze ścian zewnętrznych budynku, czy demontażu instalacji co, rozbiórki przedsionka zostały już wcześniej wykonane przez inwestora, pomimo braku pozwolenia na budowę w tym zakresie. Jak wynika z opisu oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w M. na działce nr [...], obręb [...], sporządzonego w ramach procedury legalizacyjnej w dniu 16 maja 2011 r., inwestor A.C. wykonał w ramach samowoli roboty budowlane polegające na: - obniżeniu terenu części działki o ok. 1,5 -2.,0 m, - odkryciu i osuszeniu fundamentów, - wykonaniu izolacji pionowej ścian fundamentowych i piwnicznych, - skuciu części tynków na zewnętrznych ścianach budynku od strony ul. [...], - odwodnieniu części terenu działki poprzez wykonanie drenażu na głębokości ok. 1,7 m i 1,0 m, - wykonaniu studni chłonnej, - rozbiórce betonowego chodnika, - rozbiórce ogrodzenia z siatki na słupkach stalowych i cokołu betonowego (wewnątrz nieruchomości), - rozbiórce części muru ogrodzeniowego od strony ulicy [...], - zamurowaniu dwóch otworów drzwiowych (likwidacja wejść do lokalu nr 1), - rozbiórce podłóg, - skuciu tynków wewnętrznych, - demontażu instalacji wewnętrznych: wod.-kan., elektrycznej i CO., - wykonaniu dwóch podciągów drewnianych w miejscu rozebranych ścian oraz dwóch nadproży drewnianych, - rozbiórce ściany w piwnicy, - otwarciu trzech otworów okiennych w piwnicy. Wszystkie te roboty budowlane zostały w toku prowadzonego przez Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania zalegalizowane w toku stosownej procedury na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b., w którym to postępowaniu brali udział pozostali współwłaściciele nieruchomości wspólnej. Została im doręczona decyzja kończąca to postępowanie z dnia [...] nr [...], w której odstąpiono od nałożenia na A.C. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr [...], obręb [...] przy ul. [...] w M., do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta została doręczona inwestorowi oraz pozostałym współwłaścicielom nieruchomości, którzy jednak nie wnieśli od niej odwołania, a zatem stała się ostateczna, wobec czego wiąże zarówno strony tego postępowania, jak również organy administracji publicznej. W jej wyniku doszło do zalegalizowania prac, które zostały przez inwestora wykonane w ramach samowoli bez stosownego pozwolenia na budowę. Obecnie natomiast wystąpił inwestor o stosowne pozwolenie na budowę w celu wykonania robót budowlanych w lokalu mieszkalnym, które nie obejmują jakichkolwiek prac obejmujących części wspólne nieruchomości. Zatem to nie obecna decyzja o pozwoleniu na budowę legalizuje samowolnie wykonane wcześniej przez inwestora roboty budowlane lecz uprzednio wydana decyzja przez nadzór budowlany takie roboty budowlane zalegalizowała. Na marginesie jedynie należy wyjaśnić skarżącemu, że obecnie Sąd nie jest uprawniony do kontroli legalności wydanej wcześniej decyzji legalizacyjnej, gdyż mógł to uczynić jedynie na skutek wniesionej od takiej decyzji, po wyczerpaniu trybu odwoławczego, skargi, która nie została złożona. Sąd w przeprowadzonym postępowaniu badał jedynie prawidłowość decyzji zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na roboty budowlane, które inwestor planuje przeprowadzić wewnątrz swojego lokalu, przy czym należało uwzględnić stan prawny jaki zaistniał po zalegalizowaniu robót budowlanych wykonanych w częściach wspólnych nieruchomości. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.