II SA/Ol 307/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie wyrównania nagrody rocznej za "[...]". postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Aresztu Śledczego w "[...]" umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wyrównania A. Z. nagrody rocznej za rok "[...]". Wskazał, iż decyzja nr "[...]" z dnia "[...]" o wyrównaniu stronie nagrody rocznej za rok "[...]" oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]" zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 14 września 2010 r. (sygn. akt II SA/Ol 737/09). Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Ol 473/09 uchylił decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]", utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora A.Ś. w "[...]" z dnia "[...]" w sprawie zawieszenia A. Z. w czynnościach służbowych w okresie od "[...]" do "[...]". W związku z powyższym, niezbędne było ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania A. Z. nagrody rocznej za "[...]". W toku przeprowadzonego postępowania organ uznał, iż postępowanie w sprawie nagrody rocznej za "[...]" jest bezprzedmiotowe, bowiem należne świadczenie zostało A. Z. wypłacone w całości decyzjami personalnymi Dyrektora Aresztu Śledczego: nr "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]" z dnia "[...]" oraz nr "[...]" z dnia "[...]", co w całości wyniosło "[...]". Po rozpatrzeniu odwołania A. Z. od powyższej decyzji, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Argumentował, iż organ pierwszej instancji, w związku z zapadłymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w myśl art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. był zobowiązany do wznowienia postępowania administracyjnego i ponownego ustalenia prawa skarżącego do wyrównania nagrody rocznej za "[...]" oraz jej wysokości. W niniejszej sprawie odpadł przedmiot orzekania w postaci konieczności przyznania stronie świadczenia w postaci wyrównania nagrody rocznej za "[...]", bowiem należne świadczenie zostało skarżącemu w całości wypłacone w należnej wysokości. Z tego też względu postępowanie należało umorzyć, uznając je za bezprzedmiotowe. Wskazał ponadto, iż ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej weszła w życie z dniem 13 sierpnia 2010 r., a zatem obowiązywała w dniu wydawania zaskarżonej decyzji. Natomiast z przeprowadzonego postępowania wynika, iż organ pierwszej instancji ustalał prawo do należnego skarżącemu świadczenia w postaci wyrównania nagrody rocznej za "[...]" na mocy przepisów obowiązujących w dniu wydawania kolejnych decyzji personalnych, tj. ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej oraz wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana przez organ pierwszej instancji zgodnie z obowiązującymi w dniu jej wydawania przepisami. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie A. Z., żądając stwierdzenia, iż decyzje obydwu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa lub stwierdzenie ich nieważności w całości. W obszernym uzasadnieniu skarżący wskazał na liczne uchybienia i naruszenia prawa (naruszenie prawa materialnego, jak i procesowego), jakich w jego ocenie, w toku rozpoznawania niniejszej sprawy dopuściły się organy pierwszej i drugiej instancji, powołując się przy tym na szereg orzeczeń sądowoadministracyjnych oraz komentarze do przepisów. Nadto, zarzucił organom błędną interpretację zastosowanych w sprawie norm prawnych. Podniósł, iż nie można przyjąć, że zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 105 k.p.a. prowadzące do umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zaistniał bowiem stan faktyczny, który podlegał uregulowaniu przez organ administracji. Skarżący podkreślił, iż organy naruszyły podstawowe zasady postępowania administracyjnego, oraz bezpodstawnie i bezprawnie zastosowały w sprawie przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, gdyż sprawa nagrody rocznej zaistniała w roku "[...]" i tym samym w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy tej pragmatyki służbowej z dnia 26 kwietnia 1996 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zakwestionowanej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję wykonał dyspozycję Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zawartą w wyroku z dnia 14 września 2010 r. (sygn. akt II SA/Ol 737/10), zobowiązującą organ do ponownego rozpoznania sprawy oraz wydania decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe wówczas, gdy skarga spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie oraz, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia rozpoznanie sprawy co do istoty. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, z kolei granice właściwości sądów administracyjnych i zakres ich kompetencji określają art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 p.p.s.a. W postanowieniu z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 362/10 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zakres kompetencji judykacyjnej, a zatem zakres stosowania środków określonych w ustawie p.p.s.a. jest dopuszczalny tylko w sprawach skarg objętych właściwością sądów administracyjnych. Sądy administracyjne mogą rozważać zastosowanie lub odmowę zastosowania wobec działalności administracji publicznej określonych ustawą środków wyłącznie w zakresie objętym właściwością sądów. Zastosowanie danego rodzaju środka następuje po rozpoznaniu sprawy zgodności z prawem zaskarżonego działania wykonującego administrację publiczną, a brak właściwości sądu administracyjnego wyłącza zastosowanie lub odmowę zastosowania środków przewidzianych omawianą ustawą. Wynika to expressis verbis z art. 58 § 1 p.p.s.a, który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W sprawach nieobjętych właściwością sądów administracyjnych wyłącznie dopuszczalnym sposobem rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej jest postanowienie o odrzuceniu skargi (por. B. Adamiak w glosie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2004 r., sygn. OSK 547/04, publ. OSP 2006/5/62). W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w innych sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach, a nadto rozstrzygają spory o właściwość między organami (art. 4 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności niezbędne jest zatem ustalenie, czy zaskarżona decyzja podlega kontroli sądu administracyjnego. Należy bowiem wskazać, iż z dniem 13 sierpnia 2010 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. (Dz. U. Nr 79, poz. 523) o Służbie Więziennej. Ustawa ta w sposób odmienny od dotychczasowego uregulowała zasady orzekania w sprawach dotyczących funkcjonariuszy Służby Więziennej. W ustawie tej wprowadzony został Rozdział 20, w którym określono zasady rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego. Z przepisów tych wynika, iż nie wszystkie sprawy podlegają załatwieniu w trybie postępowania administracyjnego i kontroli sądu administracyjnego. Część spraw, mimo iż dotyczą stosunku służbowego, poddane zostały orzekaniu przez sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy, zaś niektóre ze spraw służbowych w ogóle zostały wyłączone z możliwości ich zaskarżania w jakimkolwiek trybie. Jak wynika z treści art. 217 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. Zgodnie z ustępem 1 tego artykułu sprawy takie rozstrzyga przełożony w formie pisemnej (art. 217 ust. 1 cytowanej ustawy). Jednakże wskazać należy, iż w ramach formy pisemnej ustawodawca przewidział różny tryb załatwiania spraw służbowych, a w związku z tym także różny tryb zaskarżania rozstrzygnięć w tych sprawach. I tak art. 218 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej stanowi, iż sprawy dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe oraz zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji, od której funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnych, a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 218 ust. 4 i 5 tej ustawy). Z kolei sprawy wynikające z podległości służbowej, dotyczące powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa oraz powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego, od którego odwołanie nie przysługuje (art. 219 ust. 1 i 3 ustawy o Służbie Więziennej). Zgodnie zaś z art. 220 ustawy o Służbie Więziennej spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. W świetle tak sformułowanych zapisów ustawy o Służbie Więziennej należy stwierdzić, iż sprawa dotycząca wyrównania nagrody rocznej funkcjonariuszowi stanowi sprawę ze stosunku służbowego, która nie jest rozpatrywana w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie została wymieniona w art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Tym samym nie podlega kontroli sądu administracyjnego, lecz została poddana kognicji sądu właściwego w sprawach z zakresu prawa pracy. Należy przy tym wskazać, iż wprawdzie sprawa dotyczy wyrównania nagrody rocznej za "[...]", to jednak z mocy art. 268 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. podlega rozpatrzeniu na podstawie nowych przepisów. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem sprawy ze stosunku służbowego określone w art. 217 ust. 2, prowadzone na podstawie ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. są prowadzone na podstawie obecnie obowiązującej ustawy. Skoro zatem w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie wyrównania funkcjonariuszowi nagrody rocznej, nie będąca decyzją administracyjną z zakresu ustalonego w art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, to należało uznać, iż nie może ona być poddana kontroli sądowo administracyjnej, ponieważ nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Należy przy tym podkreślić, iż właściwości rzeczowej sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy nie można wywodzić z samej okoliczności, iż działanie w przedmiotowej sprawie podejmuje organ administracji publicznej, bowiem fakt ten nie przesądza jeszcze o właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi. Wobec powyższego, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę, jako niedopuszczalną, należało odrzucić.