II SA/Ol 31/22
WyrokWSA w Olsztynie2022-02-01
Skład orzekający: Beata Jezielska, Tadeusz Lipiński, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy park rozrywki, który organizuje zajęcia dla dzieci i młodzieży, może być uznany za "obiekt wrażliwy" w rozumieniu przepisów regulujących lokalizację salonów gier na automatach, od którego należy zachować minimalną odległość?Ratio decidendi
Sąd uznał, że park rozrywki nie może być traktowany jako "obiekt wrażliwy" w rozumieniu obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 2021 r., nawet jeśli prowadzi działalność edukacyjną lub rekreacyjną dla dzieci i młodzieży. Przepisy te, w przeciwieństwie do poprzednich, nie zawierają już ogólnego pojęcia "innej placówki edukacyjnej", a ich celem była liberalizacja przepisów dotyczących lokalizacji salonów gier. Rozszerzająca wykładnia przepisów, oparta wyłącznie na celowości, jest niedopuszczalna w przypadku ograniczeń działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) odmawiającą zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach. Organ uznał, że park rozrywki znajdujący się w pobliżu planowanej lokalizacji stanowi "obiekt wrażliwy", od którego należy zachować 100 metrów odległości, powołując się na przepisy rozporządzenia z 2017 r. Spółka zarzuciła błędne zastosowanie nieobowiązującego już rozporządzenia oraz błędną wykładnię obowiązującego rozporządzenia z 2021 r., które nie wymienia parku rozrywki jako obiektu wrażliwego. DIAS utrzymał swoją decyzję, argumentując, że park rozrywki, mimo braku wprost w przepisach, ze względu na swój charakter edukacyjno-rekreacyjny dla dzieci i młodzieży, powinien być traktowany jako obiekt wrażliwy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję DIAS oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od DIAS na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z (...) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako: DIAS), na podstawie art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity na dzień wydania decyzji Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej jako: O.p.) w związku z art. 8 oraz art. 15 ust. 1c ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 2094 ze zm., dalej jako: u.g.h.) oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 30 marca 2017 r. w sprawie zasad usytuowania na terenie gmin, salonów gier na automatach (Dz.U. z 2017 r. poz. 701, dalej jako: rozporządzenie z 2017 r.), po rozpatrzeniu wniosku Spółki A. (dalej jako: Spółka lub skarżąca), odmówił zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach w punkcie pod adresem (...) (dz. (...)). W uzasadnieniu decyzji DIAS wskazał, że warunkiem urządzania gier na automatach w salonach gier na automatach jest zatwierdzenie, w drodze decyzji, lokalizacji takiego salonu gier przez dyrektora izby administracji skarbowej właściwego ze względu na planowaną lokalizację takiego salonu gier (art. 15 ust. 1c u.g.h.). Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia z 2017 r. salon gier na automatach może być usytuowany w odległości nie mniejszej niż 100 m od znajdujących się w granicach administracyjnych danej gminy lub gminy sąsiedniej: szkół, przedszkoli, placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania oraz innych placówek edukacyjnych, miejsc kultu religijnego, innych ośrodków gier. Wskazano, że w wyniku przeprowadzonej wizji lokalnej ustalono, że w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca, na którym przewidziany jest salon gier, znajduje się "Rodzinny Park Rozrywki (...)" (dalej jako: Park), a także parking, restauracja i stacja benzynowa, zaś obszar pomiędzy miejscem przeznaczonym na salon gier, a terenem Parku nie jest w żaden sposób rozgraniczony i stanowi jedną całość. Wyjaśniono, że park rozrywki należy rozumieć jako obiekt przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej związanej z rozrywką lub rekreacją, pola golfowe, stadiony i konne tory wyścigowe wraz z towarzyszącą infrastrukturą. Park rozrywki jest określeniem tożsamym z pojęciem lunaparku czy wesołego miasteczka i jest definiowany jako wydzielony obszar o stosunkowo dużej powierzchni, wyposażony w specjalistyczne urządzenia służące rozrywce połączonej z edukacją, ewentualnie aktywnym wypoczynkiem. Tym samym Park jest miejscem przede wszystkim dla dzieci, wycieczek szkolnych, uczestników kolonii. Podniesiono, że wskazanie w rozporządzeniu z 2017 r. obiektów chronionych i minimalnej odległości od tych obiektów, w jakiej mogą być sytuowane salony gier na automatach, zmierza do realizacji celu u.g.h., tj. ograniczenia dostępności salonów gier dla osób małoletnich, co ma je chronić przed negatywnymi skutkami hazardu, w tym gier na automatach. Nie można zatem uznać, że Park nie stanowi "obiektu wrażliwego", od którego należy zachować przepisową odległość. Zakres podmiotowy placówek edukacyjnych nie może być bowiem ograniczany, a nadrzędnym elementem oceny powinna być wykładnia celowościowa przepisów u.g.h. Jednym zaś z głównych celów nowelizacji przepisów u.g.h. była ochrona małoletnich przed negatywnymi skutkami hazardu, czemu ma służyć m.in. rozszerzona kontrola nad miejscami lokalizowania salonów do gier na automatach. W ocenie DIAS wprowadzenie ograniczenia w działalności w zakresie gier na automatach poprzez uniemożliwienie prowadzenia takiej działalności w miejscach powszechnie dostępnych dla osób małoletnich, mieści się w celu, jakim jest ochrona moralności publicznej, w tym ochrona małoletnich przed uzależnieniem od hazardu. Powołano się na orzecznictwo TSUE dotyczące ograniczenia prowadzenia działalności polegającej na organizowaniu gier hazardowych w związku z koniecznością ochrony konsumenta i porządku społecznego, a także odwołano się do rezolucji Parlamentu Europejskiego z 10 marca 2009 r. w sprawie uczciwości gier hazardowych nr 2008/2215(1NI).
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie art. 120 O.p. w związku z art. 10 pkt 2 ustawy z 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo celne oraz niektórych innych ustaw oraz w zw. z § 32 ust. 2 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r. poz. 283, dalej jako: Zasady techniki prawodawczej) poprzez błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia z 2017 r., które utraciło moc z dniem 1 czerwca 2021 r. W związku z powyższym, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zatwierdzenie przedmiotowej lokalizacji salonu gier na automatach. W uzasadnieniu podniesiono, że w wyniku nowelizacji zmieniony został art. 15 ust. 1b u.g.h., zawierający delegację do wydania rozporządzenia wykonawczego w sprawie wymagań dotyczących lokalizacji salonów gier na automatach, a w związku z tym, stosownie do § 32 ust. 2 Zasad techniki prawodawczej, rozporządzenie z 2017 r. utraciło moc obowiązującą z dniem 1 czerwca 2021 r. Zatem wydając przedmiotową decyzję, błędnie zastosowano przepisy nieobowiązującego rozporządzenia i dlatego decyzja DIAS, jako wydana bez podstawy prawnej, nie może pozostać w obrocie prawnym. W związku z tym nie można mówić o niezachowaniu odległości od tzw. "obiektu wrażliwego" jakim, zdaniem DIAS, jest Park. Ponadto wskazano, że w obowiązującym od 26 sierpnia 2021 r. rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 10 sierpnia 2021 r. w sprawie wymagań dotyczących planowania lokalizacji salonów gier na automatach na terenie gminy nie ma określenia "innej placówki edukacyjnej". Podniesiono także, że nie wskazano odległości planowanego salonu gier na automatach od Parku, skupiając się wyłącznie na charakterze tego obiektu.
Decyzją z (...) DIAS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że faktycznie rozporządzenie z 2017 r. przestało obowiązywać z dniem 1 czerwca 2021 r., ale zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 10 sierpnia 2021 r. w sprawie wymagań dotyczących planowania lokalizacji salonów gier na automatach na terenie gminy (Dz.U. z 2021 r. poz. 1506, dalej jako: rozporządzenie z 2021 r.), które weszło w życie 26 sierpnia 2021 r. Odnosząc się do podniesionych zarzutów, wyjaśniono, że w związku z tym, że wskazany teren nie jest zabudowany i dopiero w przyszłości ma powstać pawilon wolnostojący, w którym będzie mieścił się salon gier na automatach, a obecnie teren ten nie jest w żaden sposób rozgraniczony, to nie jest możliwe podanie dokładnej odległości wyrażonej w metrach. Jednakże, jak ustalono, lokalizacja przedmiotowego salonu gier na automatach znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie terenu Parku. Podano, że w wycieczkowym informatorze turystycznym Parku znajduje się informacja, że jest to doskonałe miejsce na wycieczki szkolne, zarówno te rekreacyjne, jak i edukacyjne oraz że na terenie Parku znajdują się unikalne obszary przyrodnicze, ścieżka edukacyjna o tematyce ekologicznej stanowiąca połączenie edukacji z aktywnym wypoczynkiem, a także osada wikingów, która również posiada walory edukacyjne. Z kolei pobliskie jezioro z terenami przyległymi tworzy rezerwat, który jest miejscem lęgowym ptactwa wodnego i błotnego. W tej sytuacji, w ocenie DIAS, nie budzi wątpliwości okoliczność, że Park jest miejscem, którego celem jest świadczenie usług i organizacja imprez dla dzieci, w tym prowadzenie zajęć o charakterze edukacyjnym. W ocenie DIAS wprowadzenie ograniczeń w działalności w zakresie gier na automatach przez uniemożliwienie prowadzenia takiej działalności w miejscach powszechnie dostępnych dla osób małoletnich, mieści się w celu nowelizacji u.g.h. z 15 grudnia 2016 r., jakim była ochrona moralności publicznej, w tym ochrona małoletnich przed uzależnieniem od hazardu, a tym samym jego konsekwencjami. Jednocześnie DIAS podtrzymał swoją argumentację zawartą w decyzji z (...) dotyczącą konieczności zmniejszania szkodliwych społecznie skutków gier na automatach. Podniesiono, że przepisy u.g.h. wprowadzają rozwiązania zmierzające do osiągnięcia celu w postaci ochrony interesu publicznego, a ograniczenie dopuszczalności młodocianych do np. salonów gier służy realizacji tego celu. Wskazano na uzasadniony interes państwa w monitorowaniu i regulowaniu rynku gier poprzez reglamentowanie rynku gier hazardowych, bowiem - jak podano - gry na automatach są uzależniającą i społecznie niebezpieczną formą hazardu.
W złożonej skardze Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości jako wydanej bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa lub w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku – o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji z (...), a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Spółka podniosła zarzut naruszenia:
- art. 122, art. 188 oraz art. 191 O.p. polegający na dokonaniu dowolnej w miejsce swobodnej oceny dowodów oraz braku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w niniejszej sprawie poprzez przyjęcie wyłącznie na podstawie informatora turystycznego oraz strony internetowej, że Park jest miejscem, którego celem jest świadczenie usług i organizacja imprez dla dzieci, w tym prowadzenie zajęć o charakterze edukacyjnym przez co należy go uznać za tzw. "obiekt wrażliwy", uniemożliwiający zatwierdzenie planowanej lokalizacji salonu gier na automatach ze względu na niezachowanie przepisowej odległości;
- art. 120 O.p. w zw. z art. 10 pkt 2 ustawy z 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo celne oraz niektórych innych ustaw oraz w zw. z § 32 ust. 2 Zasad techniki prawodawczej poprzez błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia z 2017 r., które straciło moc z dniem 1 czerwca 2021 r., co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 247 § 1 pkt 2 O.p., a pomimo tego, DIAS zaniechał zmiany podstawy prawnej decyzji z (...) i utrzymał ją w mocy na podstawie nieobowiązującego przepisu;
- art. 120 O.p. w zw. z art. 127 O.p. poprzez błędne uznanie, że DIAS zastosował prawidłowe przepisy prawa procesowego i materialnego przy zaistniałym stanie faktycznym przez co doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady legalności i zasady dwuinstancyjności postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p.;
- § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 2021 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Park należy uznać za "obiekt wrażliwy", od którego należy zachować przepisową odległość.
W uzasadnieniu skarżąca ponowiła argumentację przedstawioną w złożonym uprzednio odwołaniu. Podniesiono, że DIAS oparł swoje rozstrzygnięcie na dowodach, które należy uznać za dyskusyjne, nie mające waloru dokumentów urzędowych oraz wiążących źródeł informacji. Wskazano, że z informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców właściciel Parku prowadzi działalność gastronomiczną. Ponadto zwrócono uwagę na lokalizację Parku, który mieści się przy drodze ekspresowej przez co na co dzień jest miejscem postojowym kierowców, którzy stanowią potencjalną grupę klientów planowanego salonu gier na automatach, nie zaś małoletnich, którzy w rzeczywistości nie mają prawa wstępu do tego rodzaju miejsc. Zdaniem skarżącej DIAS naruszył również znowelizowany art. 15 ust. 1b u.g.h., który nie wymienia jednostki, do której można byłoby zakwalifikować Park, a także nie precyzuje odległości, którą powinno zachować się od tzw. "obiektu wrażliwego". Spółka podniosła, że w wyniku nowelizacji zastąpiono ogólne, nieostre i niezdefiniowane w obowiązujących przepisach pojęcie "innej placówki edukacyjnej" enumeratywnym wyliczeniem jednostek organizacyjnych, od których musi zostać zachowana odległość 100 m i każda ze znajdujących się w wyliczeniu jednostek jest zdefiniowana w Prawie oświatowym lub w rozporządzeniach wykonawczych do tej ustawy. Konsekwencją było wydanie rozporządzenia z 2021 r., które w § 1 pkt 1 lit. a - w odróżnieniu od poprzedniego rozporządzenia - nie zawiera otwartego sformułowania "inna placówka edukacyjna", a tylko do takiej kategorii można byłoby zakwalifikować Park. Jednocześnie podkreślono, że zgodnie z art. 127 O.p. organ odwoławczy zobowiązany był do zbadania, czy zgodnie z nowym stanem prawnym dany podmiot nadal jest zaliczany do placówek, które trzeba wziąć pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach. Spółka zauważyła, że uzasadniając swoje stanowisko DIAS powołał się przede wszystkim na wykładnię celowością przepisów u.g.h. Zdaniem skarżącej wykładnia celowościowa art. 15 ust. 1b u.g.h. i § 1 rozporządzenia z 2021 r. powinna prowadzić do wniosku, że ograniczenia usytuowania salonów gier na automatach mają na celu zminimalizowanie negatywnych skutków społeczno-ekonomicznych hazardu przez uniemożliwienie prowadzenia salonu gier na automatach w odległości mniejszej niż 100 m od tzw. "obiektów wrażliwych". W niniejszej sprawie w odległości tej nie znajduje się żaden "obiekt wrażliwy", o którym mowa w rozporządzeniu z 2021 r., a zatem cel tego ograniczenia zostanie zachowany.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony zarówno przez skarżącą we wniesionej skardze, jak i przez organ w odpowiedzi na skargę.
Przechodząc do meritum sprawy podnieść należy, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja w przedmiocie odmowy zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach. Organ uznał bowiem, że Park znajdujący się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego punktu do gier na automatach stanowi tzw. obiekt wrażliwy, od którego należy zachować przepisową odległość 100 m.
Należy zatem wskazać, że warunkiem urządzania gier na automatach w salonach gier na automatach jest zatwierdzenie w drodze decyzji planowanej lokalizacji salonu gier na automatach przez dyrektora izby administracji skarbowej właściwego ze względu na planowaną lokalizację salonu gier na automatach (art. 15 ust. 1c u.g.h.). Wymagania dotyczące planowania lokalizacji salonów gier na automatach na terenie gminy, w szczególności minimalna odległość salonów gier na automatach od tzw. "obiektów wrażliwych", zostały określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 15 ust. 1b u.g.h. Zauważyć jednak należy, że z dniem 1 czerwca 2021 r. przepis ten został zmieniony przez art. 10 pkt 2 lit. b ustawy z 30 marca 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 802). Stosownie zaś do § 32 ust. 1 Zasad techniki prawodawczej, jeżeli uchyla się ustawę, na podstawie której wydano akt wykonawczy, albo uchyla się przepis ustawy upoważniający do wydania aktu wykonawczego, przyjmuje się, że taki akt wykonawczy traci moc obowiązującą odpowiednio z dniem wejścia w życie ustawy uchylającej albo z dniem wejścia w życie przepisu uchylającego upoważnienie do wydania tego aktu. Zatem przepisy rozporządzenia z 2017 r. utraciły moc obowiązującą 1 czerwca 2021 r. W związku z tym akt ten nie obowiązywał w dniu (...), czyli w dacie wydawania decyzji w pierwszej instancji. Natomiast w dniu wydania decyzji przez organ w instancji odwoławczej obowiązywało rozporządzenie z 2021 r. Zatem przepisy tego rozporządzenia należało uwzględnić przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.
Należy podnieść, że zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 2021 r. salon gier na automatach może być usytuowany w odległości nie mniejszej niż 100 metrów od szkół, przedszkoli, placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania – znajdujących się w granicach administracyjnych danej gminy lub gminy sąsiedniej. Zauważyć należy, że placówki enumeratywnie wyliczone w § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 2021 r., są placówkami systemu oświaty wymienionymi w art. 2 pkt 1, 2, 3, 7 i 8 ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm., dalej jako: P.o.). Każda z tych jednostek cechuje się co do zasady i w głównej mierze prowadzeniem działalności obejmującej kształcenie i wychowanie dzieci i młodzieży oraz opiekę nad dziećmi i młodzieżą. Ze swej istoty są to jednostki organizacyjne, w których siedzibach (obiektach) stale lub okresowo przebywają dzieci i młodzież. Z kolei w myśl § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania (Dz.U. z 2017 r. poz. 1606 ze zm.) placówkami oświatowo-wychowawczymi są: 1) placówki wychowania pozaszkolnego: pałace młodzieży, młodzieżowe domy kultury, międzyszkolne ośrodki sportowe, ogniska pracy pozaszkolnej, ogrody jordanowskie i pozaszkolne placówki specjalistyczne; 2) szkolne schroniska młodzieżowe - całoroczne i sezonowe. Zatem pośród katalogu jednostek organizacyjnych wymienionych w powołanych wyżej przepisach brak jest parków rozrywki. Nie ma zatem podstaw prawnych, aby takie miejsca traktować jako placówki oświatowo-wychowawcze.
Należy także wskazać, że parki rozrywki rozumiane jako obiekty przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej związanej z rozrywką lub rekreacją zostały zaliczone do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w myśl § 3 ust. 1 pkt 59 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839). Obok nich wymieniono także pola golfowe, stadiony i tory wyścigowe w rozumieniu ustawy z 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych. Przy czym w myśl ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r., poz. 584), działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Zatem pojęcie działalności gospodarczej na gruncie analizowanego przepisu należy rozumieć zgodnie z tą definicją. Natomiast brak adekwatnej do przedmiotu sprawy definicji legalnych pojęć "rozrywka" i "rekreacja" upoważnia do ich rozumienia zgodnie z językiem potocznym. Parki rozrywki są zatem przeznaczonymi do prowadzenia działalności gospodarczej budynkami lub zespołami budynków lub urządzeń terenowych, służącymi odpoczynkowi, zabawie lub aktywnemu wypoczynkowi na świeżym powietrzu. Działalność parku rozrywki może obejmować również różne działania edukacyjne i prospołeczne na rzecz dzieci i młodzieży, wymienione w art. 1 P.o.. Nie oznacza to jednak, że park rozrywki, który organizuje także zajęcia dla dzieci i młodzieży, powinien być uznany za placówkę wymienioną w § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 2021 r., zwłaszcza że rozporządzeniu tym nie ma już "innej placówki edukacyjnej", która była wymieniona w § 1 pkt 1 rozporządzenia z 2017 r., które utraciło moc.
Należy zatem uznać, że DIAS dokonał rozszerzającej wykładni § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 2021 r. W judykaturze utrwalony jest zaś pogląd, zgodnie z którym wszelkie ograniczenia działalności gospodarczej mają charakter wyjątku i nie mogą być rozumiane w sposób rozszerzający, a więc nie można ich dorozumiewać, bądź też przyjmować w drodze analogii (wyrok WSA w Warszawie z 24 października 2006r., sygn. akt VI SA/Wa 1128/06, uchwała NSA składu 7 sędziów z 24 września 2001r., sygn. akt OPS 10/01, dostępne w Internecie). Zgodnie bowiem z art. 22 Konstytucji RP ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Z zasady tej wynikają dla władzy publicznej określone obowiązki, w tym zakaz wydawania aktów sprzecznych z zasadą wolności gospodarczej oraz zakaz dokonywania rozszerzającej interpretacji wyjątków od zasady wolności gospodarczej. Zatem niezasadnie DIAS dokonał interpretacji przepisów sprzecznych z ich literalnym brzmieniem. Jednoznaczna treść § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 2021 r. nie daje bowiem podstaw do rozszerzenia katalogu placówek "wrażliwych", zawartego w tym przepisie, o park rozrywki dla dzieci, nawet jeśli byłyby tam prowadzone między innymi zajęcia rekreacyjne i edukacyjne dla dzieci i młodzieży. Oczywiście w procesie wykładni prawa nie wolno ignorować wykładni celowościowej, gdyż może się zdarzyć, że sens przepisu okaże się wątpliwy, gdy skonfrontujemy go z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jest to istotne, jeśli zważy się chociażby na to, że jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest to, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 291 i n.. L. Morawski, op. cit., Toruń 2010, s. 74-83, a także wyroki WSA w Warszawie: z 17 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2715/19 i z 21 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2169/19 oraz powołane tam orzecznictwo, dostępne w Internecie). Jednakże mając na uwadze powyższe wskazania dotyczące zakazu stosowania wykładni rozszerzającej stwierdzić należy, że względy celowościowe zostały w przedmiotowej sprawie wadliwie wykorzystane przez DIAS i doprowadziły do rezultatu, który jest sprzeczny z wykładnią literalną powołanego przepisu.
Podkreślić przy tym należy, że zmiana przepisów u.g.h. miała na celu usunięcie barier w lokowaniu legalnych salonów do gier na automatach, co wynika z uzasadnienia do "Rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo celne oraz niektórych innych ustaw" z 8 grudnia 20202 r. (druk nr 833). Przy czym odnośnie do zmiany delegacji określonej w art. 15 ust. 1b u.g.h. w uzasadnieniu projektu ustawy projektodawca wyjaśnił, że "podyktowana jest koniecznością dostosowania regulacji do już obowiązującej i występującej w innych aktach prawnych terminologii. Dotychczasowy zakres regulacji nie był wystarczająco precyzyjny, zaś brzmienie przepisu nieostre, które nie pozwalało na dokładne wskazanie miejsc, gdzie spółka wykonująca monopol państwa w zakresie gier na automatach poza kasynem gry może prowadzić swoją działalność. Zmiana usuwa te nieścisłości, umożliwiając dostosowanie terminologii do siatki pojęciowej wynikającej z przepisów Prawa oświatowego. Występujące w ustawie o grach hazardowych pojęcie "placówek edukacyjnych" nie jest zdefiniowane w przepisach prawa. Proponuje się zatem zastąpienie pojęcia "placówek edukacyjnych" szczegółowym wyliczeniem obiektów, od których należy zachować określone w rozporządzeniu odległości, określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2020 r. poz. 910, ze zm.). W stosunku do obecnych przepisów zaproponowane wyliczenie ma charakter nieznacznie węższy od obowiązującego, z zachowaniem celu w postaci ochrony społeczeństwa przed uzależnieniem. Dobór zakresu instytucji uwzględnia katalog obiektów występujący w obowiązującym rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 30 marca 2017 r. w sprawie zasad usytuowania na terenie gmin salonów gier na automatach (Dz.U. poz. 701). Katalog ten został sformułowany tak, aby rzeczywiste ograniczenie dostępności gier na automatach realizowane było w stosunku do miejsc pełniących określone funkcje względem dzieci i młodzieży, zatem grup wymagających szczególnej ochrony przed szkodliwymi skutkami hazardu. Łatwość uzależnienia jest bowiem szczególnie odczuwalna wśród tej właśnie części społeczeństwa, która jako mniej dojrzała emocjonalnie od dorosłych jest bardziej podatna na pokusy, co powoduje, że szybciej przekształcają się one w uzależnienie. Przyjęte rozwiązanie jest ponadto spójne z innymi środkami ochrony społeczeństwa przed uzależnieniem w zakresie organizowania gier na automatach poza kasynami gier, m.in. w postaci zakazu reklamy i promocji oraz rejestracji gracza przed wejściem do salonu gier na automatach".
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie można – jak to uczynił DIAS - wyłącznie w drodze wykładni celowościowej, wbrew jednoznacznej treści przepisu i celowi nowelizacji, wywodzić, że skoro w Parku są lub mogą być prowadzone zajęcia dla dzieci i młodzieży, w tym takie, które mogą realizować cele zbieżne z celami placówek systemu oświaty, to tę instytucję należy uznać za jedną z placówek "wrażliwych", wymienionych w tym przepisie. Jak wskazano wyżej celem nowelizacji przepisów regulujących działalność salonów gier na automatach było usunięcie barier w lokowaniu legalnych salonów do gier na automatach, w konsekwencji czego w rozporządzeniu wykonawczym pominięto "inne placówki edukacyjne" formułując listę tzw. obiektów wrażliwych i zmniejszono odległość takiego salonu od innego ośrodka gier ze 100 m do 50 m. Prawodawca złagodził więc dotychczasowe obostrzenia dotyczące lokalizacji salonów gier na automatach, mając jednocześnie świadomość konieczności szczególnej ochrony dzieci i młodzieży przed szkodliwymi skutkami hazardu.
W związku z tym organ powinien ponownie rozpoznać sprawę, mając na względzie przedstawione powyżej uwagi, wskazania i oceny prawne.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu, wysokość opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego pełnomocnictwo oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło