II SA/Ol 320/15
WyrokWSA w Olsztynie2016-03-24
Skład orzekający: Piotr Chybicki, Ewa Osipuk, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych może zostać wydana bez uprzedniego ustalenia, czy inwestor prowadził roboty budowlane pomimo ich wstrzymania, a także bez oceny zgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie zastosowały się do wskazań sądu zawartych w poprzednich wyrokach, w szczególności nie ustaliły, czy roboty budowlane były kontynuowane pomimo ich wstrzymania, ani nie oceniły projektu budowlanego zamiennego pod kątem zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, sąd wskazał na wadliwość proceduralną oględzin, które nie zapewniły czynnego udziału wszystkim stronom postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej. Inwestorzy rozszerzyli zakres robót budowlanych w stosunku do pierwotnego pozwolenia, co skutkowało wielokrotnym wstrzymywaniem robót i prowadzeniem postępowań naprawczych. Skarżący zarzucali organom nadzoru budowlanego m.in. niezastosowanie art. 50a Prawa budowlanego, mimo wykonywania robót po ich wstrzymaniu, oraz brak oceny zgodności projektu zamiennego z przepisami.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]", zasądził od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2016 r. sprawy ze skargi L.H. i J.H. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" 2) zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia 29 stycznia 2015 r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB), który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016, poz. 13 j.t. – dalej jako k.p.a.) i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013, poz. 1409 j.t.- dalej p.b.), po rozpatrzeniu odwołania J. H. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta E. (dalej jako PINB dla Miasta E., organ I instancji) Nr [...] r. z dnia 11 sierpnia 2014 r., zmienionej postanowieniem Nr [...] z dnia 8 września 2015 r., zatwierdzającej R. G. i L. G. projekt budowlany zamienny uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonywanych robót budowlanych budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej w E. przy ul. [...], udzielającej pozwolenia na wznowienie robót i nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja zapadła na tle poniższego stanu faktycznego i prawnego.
PINB dla Miasta E. postanowieniem z dnia 16 listopada 2000 r., znak: [...], działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 p.b. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z realizacją (budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej " zlokalizowanego na działce gruntowej nr [...] przy ul. [...] w E. wskazując, że R. i L. G. rozszerzyli zakres wykonywanych robót budowlanych w stosunku do zakresu objętego dokumentacją projektową stanowiącej załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę oraz nie wykonali zgodnie z dokumentacją innych robót budowlanych. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy przez WINB postanowieniem z dnia 8 stycznia 2001 r. Orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego przyjęły, że R. G. i L. G. prowadzili roboty budowlane niezgodnie z projektem budowlanym i że owe odstępstwa są istotne w rozumieniu art. 36a p.b., a zatem na ich prowadzenie wymagane było uzyskanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, czego w/w inwestorzy nie uczynili.
Decyzją Nr [...] z dnia 12 stycznia 2001 r. PINB dla Miasta E., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., nakazał R. i L. G. wykonanie określonych czynności, m. in. sporządzenie inwentaryzacji architektoniczno-konstrukcyjnej wykonywanych robót oraz na och podstawie opracowanie orzeczenia technicznego o stanie wykonanych elementów konstrukcyjnych w kontekście zmiany układu konstrukcyjnego budynku z poprzecznego na podłużny z oceną oddziaływania zmian przyjętego układu na ławy fundamentowe sąsiednich budynków zabudowy szeregowej, w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, warunkami technicznymi i uzyskanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Podał, że nie wykonanie powyższych obowiązków w ustalonym terminie będzie skutkować wydaniem decyzji o doprowadzeniu obiektu do stanu zgodnego z decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 23 sierpnia 1996 r., znak: [...].
Wykonanie powyższych nakazów skutkowało wydaniem w dniu 29 maja 2001 r. przez PINB dla Miasta E. decyzji Nr [...] udzielającej, w oparciu o art. 51 ust. 1a p.b., pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Co istotne, w rzeczonej decyzji zawarto szereg skonkretyzowanych robót budowlanych, których wykonanie warunkowało doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę.
Następnie roboty budowlane dotyczące budynku przy ul. [...] w E. zostały wstrzymane postanowieniem z dnia 1 grudnia 2003 r., gdyż organ nadzoru ustalił wykonanie - po wydaniu decyzji nr [...] - konstrukcji więźby dachowej z żelbetową płatwią kalenicową, która mogła doprowadzić do odkształceń wykonanej konstrukcji i ewentualnego przeciążenia fundamentów. Na inwestorów kolejny raz nałożono określone obowiązki - decyzja nr [...] z dnia 29 marca 2004 r. Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 czerwca 2004 r. sprawa ta została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji ( wspomnianego postanowienia oraz obu decyzji przekazane akta sprawy nie zawierają ).
PINB dla Miasta E. postanowieniem z dnia 7 października 2004 r., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., wstrzymał ( po raz trzeci ) prowadzenie dalszych robót budowlanych związanych z realizacją " jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej " zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w E. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem WINB z dnia 8 listopada 2004 r.
Następnie decyzją Nr [...] z dnia 6 grudnia 2004 r. PINB dla Miasta E., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., nakazał R. G. i L.G. uzupełnienie projektu zamiennego oraz orzeczenia technicznego o stanie konstrukcji o ocenę zapewnienia zgodności wprowadzonych zmian w projekcie zamiennym w stosunku do projektu podstawowego z obowiązującymi przepisami technicznymi, a w szczególności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2015, poz. 1422 j.t.- dalej jako rozporządzenie w sprawie warunków technicznych) oraz o ocenę wprowadzonych zmian konstrukcyjnych (zmiana układu konstrukcyjnego ścian, stropów i więźby dachowej, dodatkowe obciążenie konstrukcji) na bezpieczeństwo użytkowania przyległych sąsiednich budynków w zabudowie szeregowej zlokalizowanych przy ul. [...] (pkt 1 decyzji). Jednocześnie zobowiązał do rozbiórki wykonanych żelbetonowych słupów od strony frontowej stanowiących konstrukcję pod przyszłą wiatę nad bramą garażową ze względu na niemożliwość zachowania odległości od sąsiedniej działki zgodnie z warunkami technicznymi (pkt 2 decyzji).
WINB decyzją z dnia 12 stycznia 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 2 decyzji z dnia 6 grudnia 2004 r. oraz w części nałożonego terminu i orzekł o uzupełnieniu projektu zamiennego również o ocenę zgodności rozpoczętej budowy wiaty nad brama garażową z obowiązującymi przepisami techniczno -budowlanymi, a w szczególności z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w pozostałej części (pkt 1 decyzji) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Powyższą decyzję WINB, działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 j.t. - dalej jako. P.p.s.a.) uchylił decyzją z dnia 24 marca 2005 r. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 4 października 2005 r., sygn. akt: [...] stwierdził nieważność decyzji WINB z dnia 24 marca 2005 r.
Natomiast wyrokiem z dnia 30 maja 2006 r., sygn. akt: [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję WINB z dnia 31 stycznia 2005 r. W motywach uzasadnienia podał, że w sprawie istnieje konieczność ustalenia, czy inwestor wykonywał roboty budowlane, mimo ich wstrzymania postanowieniem z dnia 7 października 2004 r. i że zweryfikowanie zarzutu prowadzenia robót budowlanych pomimo ich wstrzymania i ewentualne zastosowanie art. 50a p.b. powinno nastąpić w tym, a nie w odrębnym postępowaniu. Jednocześnie w tymże wyroku Sąd uznał, co będzie miało zasadnicze znaczenie przy ocenie aktualnie skarżonych decyzji, że decyzja Nr [...] PINB dla Miasta E. nie jest obarczona wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., tj. nie dotyczy innej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej ostateczną decyzja, tj. w tym przypadku decyzją nr [...] PINB dla Miasta E. z dnia 29 maja 2001 r., co warunkuje przedmiotowość aktualnie prowadzonego postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.
Następnie WINB decyzją z dnia 12 września 2006 r. uchylił decyzję Nr [...] r. PINB dla Miasta E. z dnia 6 grudnia 2004 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Decyzją Nr [...] z dnia 30 października 2006 r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., PINB dla Miasta E. nakazał R. G. i L. G. wykonać i przedłożyć opinię techniczną o stanie technicznym elementów konstrukcyjnych (ścian, stropów, schodów, płyt balkonowych i więźby dachowej) zawierającej m. in. ocenę zgodności wprowadzonych zmian w projekcie zamiennym z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym z warunkami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Jako, że powyższa decyzja nie została doręczona L. i J. H., PINB dla Miasta E. postanowieniem z dnia 18 grudnia 2006 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją Nr [...] z dnia 30 października 2006 r. ( postanowienia brak w przekazanych aktach sprawy), po czym decyzją Nr [...] z dnia 12 lutego 2007 r. orzekł obowiązek, jak w decyzji Nr [...] z dnia 30 października 2006 r., przy czym WINB decyzję powyższą uchylił decyzją z dnia 4 kwietnia 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie PINB dla Miasta E. decyzją Nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uchylił własną decyzję nr [...] z dnia 30 października 2006 r.
Decyzją nr [...] z dnia 15 maja 2007 r. PINB dla Miasta E., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., nakazał R. G. i L. G. wykonać i przedłożyć projekt budowlany zamienny uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w E. oraz opinię techniczną o stanie technicznym elementów konstrukcyjnych (ścian, stropów, schodów, płyt balkonowych i więźby dachowej) zawierającej m. in. ocenę zgodności wprowadzonych zmian w projekcie zamiennym z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym z warunkami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Decyzją z dnia 23 lipca 2007 r. WINB uchylił decyzję Nr [...] PINB dla Miasta E. z dnia 15 maja 2007 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu podał, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję powinien na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nałożyć obowiązek wykonani określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a tejże powinności nie spełnia nałożenie obowiązku wykonania opinii technicznej o stanie technicznym elementów konstrukcyjnych budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Decyzją Nr [...] z dnia 6 września 2007 r. PINB dla Miasta E., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. uchylił własną decyzję nr [...] z dnia 30 października 2006 r. i nakazał R. G. i L. G. wykonać i przedłożyć projekt budowlany zamienny w/w budynku uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy jego budowie.
Jednak i to orzeczenie zostało decyzją WINB uchylone w całości decyzją z dnia 18 grudnia 2007 r., a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt: [...], oddalił skargę L. G. na decyzję WINB z dnia 18 grudnia 2007 r. Uzasadniając Sąd podzielił ocenę WINB, że nie wszystkie okoliczności istotne w sprawie, a mające wpływ na rozstrzygnięcie zostały wyjaśnione. W konsekwencji za zasadne uznał zastrzeżenia zgłoszone w odwołaniu przez J. H. żądanie przeprowadzenia dowodów w celu ustalenia, czy faktycznie inwestor wybudował ścianę odciążającą oraz wykonał terenowe schody zewnętrzne do piwnicy w mur oporowy w okresie wstrzymania robót. Powyższe ma istotne znaczenie w aspekcie ewentualnego zastosowania art. 50a p.b. W rezultacie Sąd uznał za konieczne ustalenie, czy i kiedy wskazane przez odwołującego się (J. H.) roboty budowlane, o których mowa powyżej, zostały wykonane. Sąd podzielił również ocenę organu II instancji co do konieczności zapewnienia w postępowaniu dowodowym czynnego udziału wszystkim stronom postępowania.
PINB dla Miasta E. decyzją Nr [...] z dnia 17 marca 2009 r., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. uchylił własną decyzję Nr [...] z dnia 30 października 2006 r. i nakazał R. G. i L. G. wykonanie i przedłożenie projektu budowlanego zamiennego budynku przy ul. [...] w E. uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy jego budowie.
W odwołaniu J. H. rozstrzygnięciu zarzucił m. in.:
- błędną ocenę prawną stanu faktycznego poprzez niezastosowanie art. 50a p.b., tzn., że decyzja została wydana wbrew zakazowi ustanowionemu w art. 51 ust. 2 p.b.,
- naruszenie jego interesów prawnych poprzez akceptację samowolnie dokonanych zmian konstrukcyjnych więźby dachowej budynku nr [...] i nadbudowy ściany szczytowej powodujących kolejne dociążenie konstrukcji jego budynku nr [...].
Uzasadniając podał, że art. 50a pkt 2 p.b. obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę robót budowlanych wykonanych po ich wstrzymaniu albo doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Intencją tegoż przepisu jest, jak podał, zapobieganie przypadkom ignorowania przez inwestorów nakazów wstrzymania budowy. W jego ocenie wydanie decyzji na odstawie art. 50a pkt 2 p.b. uniemożliwia na podstawie art. 51 ust. 2 p.b. prowadzenie postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 kt 2 i 3 p.b. W jego ocenie zachodzą przesłanki do zastosowania w tej sprawie art. 50a p.b., jednak PINB dla Miasta E. uchyla się od zastosowania tegoż przepisu, a ponadto wbrew zakazowi wynikającemu z art. 51 ust. 2 p.b. prowadzi tzw. postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Zarzucił PINB dla Miasta E. potwierdzenie nieprawdy w protokole z wizji lokalnej z dnia 2 października 2006 r., jakoby w oparciu o oględziny obiektu nie zaobserwowano faktu wykonywania robót budowlanych przy budowie w/w budynku z jednoczesnym stwierdzeniem, że stan zewnętrzny budynku nie zmienił się od dnia wstrzymania robót postanowieniem z dnia 7 października 2004 r. i odpowiada stanom potwierdzonym protokołami z dnia 3 marca 2005 r. i z dnia 25 maja 2005 r. Stan zewnętrzny budynku – ocenie odwołującego się – także potwierdza nieprawdę stwierdzając, że nie uległ on zmianie, co potwierdza protokół z dnia 25 maja 2005 r. W jego ocenie w sierpniu i wrześniu 2006 r. w budynku nr [...] były prowadzone roboty budowlane, o czym informował PINB dla Miasta E. pismami z dnia 18 i 22 września 2006 r., a mimo to organ I instancji w protokole z dnia 2 października 2006 r. poświadczył, że takowe roboty nie były wykonywane. Dodał, że przed wizją inwestor budynku nr [...] zasypał piaskiem wykonane we wrześniu 2006 r. elementy budowy celem ich ukrycia, tj. terenowe schody do piwnicy, ścianę oporową schodów terenowych, docieplenie ściany zewnętrznej (warstwa styropianu i domurowanie ściany g. 12 cm) oraz pomurowanie dodatkowej ściany poza obrysem budynku. Za niedorzeczne uznał twierdzenia organu I instancji, że naprawienie rzekomej awarii rury wodociągowej może odbyć się poprzez wybudowanie schodów terenowych i ścian oporowych. W tej sytuacji w sprawie winien być zastosowany art. 50a p.b., który nie przewiduje żadnych odstępstw od jego zastosowania, stąd tez twierdzenia PINB dla Miasta E. - że wykonanie schodów zewnętrznych i muru oporowego nie ma negatywnego wpływu na stan techniczny budynków sąsiednich, w tym budynku nr [...] (własności L. i J. H.) oraz, że wspomniane schody terenowe, jak również mur oporowy przy tych schodach i ściana dociskowa g. 12 cm wraz z ociepleniem ściany piwnicy są zasypywane i w związku z tym nie naruszają warunków techniczno-budowlanych, a w związku z tym interes skarżących nie jest naruszony – nie mają jakiegokolwiek znaczenia dla konieczności zastosowania art. 50a pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 2 p.b. Interpretację art. 50a p.b. dokonaną przez PINB dla Miasta E. uznał za niedopuszczalną, wręcz przestępczogenną, a opierająca się na stwierdzeniu, że w okresie wstrzymania robót można prowadzić budowę, o ile nie naruszy to interesu osób trzecich. Dodał, że okres wstrzymania robót na nieruchomości nr [...] trwa od dnia 1 grudnia 2003 r., a nie od postanowienia z dnia 7 października 2004 r., co sam organ I instancji nie kwestionuje ( decyzja Nr [...] z dnia 6 września 2007 r.). W jego ocenie w okresie wstrzymania robót budowlanych, oprócz robót wykonywanych w sierpniu/wrześniu 2006 r. wykonywane były również inne roboty w okresie wstrzymania, tj. wykończeniowe wewnątrz budynku, osadzenie stolarki okiennej i drzwiowej, instalacje, pokrycie dachu dachówką, wykonanie przyłącza energetycznego, co tez sygnalizował organowi I instancji w piśmie z dnia 29 lipca 2004 r. Zatem w jego ocenie organ I instancji nie podejmując żadnych czynności w związku z powyższą sygnalizacją umożliwił inwestorowi bezprawne prowadzenie robót budowlanych. Fakt wykonywania robót budowlanych w okresie ich wstrzymania potwierdza protokół z wizji lokalnej z dnia 20 maja 2005 r. stwierdzający, że w okresie wstrzymania robót budowlanych, tj. do września 2004 r. wykonane zastały: zabudowa kuchni w poziomie parteru, kominki na poziomie I piętra i poddasza i instalacja elektryczna. W ocenie odwołującego się decyzja nr [...] z dnia 17 marca 2009 r. nie nakłada obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem, chociaż taka potrzeba zachodzi w niniejszym przypadku. W konsekwencji tym samym organ I instancji wyłączył dalszą możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, tj. możliwość nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, gdyż po raz drugi, na podstawie tego przepisu, organ nie będzie mógł już wydać decyzji. Zatem nałożenie decyzja obowiązku wykonania i przedłożenia do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w E. oznacza całkowitą akceptację przez organ nadzoru budowlanego obecnego stanu obiektu, co pozostaje w sprzeczności m. in. z art. 50a p.b. i art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. W ocenie odwołującego się, w sytuacji, gdy organ uznałby, że w sprawie ma zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., to powinien nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego rozstrzygnięcia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia 29 maja 2001 r. oraz nałożyć obowiązek wykonania w określonym terminie robót budowlanych w celu doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem, a w tym m.in. wykonania nakazów decyzji nr [...] z dnia 29 maja 2001 r. Reasumując uznał, że PINB dla Miasta E. nie dość, że nie wyegzekwował obowiązków nałożonych decyzją nr [...] z dnia 29 maja 2001 r., to aktualnie prowadzi kolejne postępowanie naprawcze wydając decyzję, w której akceptuje nie wykonanie tychże obowiązków przez inwestora, jak również akceptuje wykonane roboty budowlane podczas wstrzymania budowy, a także bezkrytycznie akceptuje wykonane samowolnie po raz kolejny roboty budowlane. W jego ocenie organ wydając decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. powinien ocenić, czy już wykonane roboty budowlane są zgodne z wymogami prawa, a jeśli nie - jak ma to miejsce w niniejszym przypadku - to nakazać w decyzji wykonanie robót budowlanych, które doprowadzą je do stanu zgodnego z prawem, a w przypadku braku takowej możliwości organ winien orzec rozbiórkę na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b., bądź nakazać doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zatem doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem może odbywać się tylko poprzez nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, a nie poprzez dostarczenie inwentaryzacji obiektu, gdyż samo dostarczenie projektu zamiennego budynku uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych nie prowadzi do doprowadzenia wykonanych robot budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzja nr [...] z dnia 15 maja 2007 r. nakładająca na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego i opinii technicznej nie spełnia wymogów art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., co też zastrzegł WINB w kasacyjnej decyzji z dnia 23 lipca 2007 r. W konsekwencji decyzja nr [...] z dnia 17 marca 2009 r. PINB dla Miasta E. w sposób oczywisty nie realizuje oceny prawnej zawartej w decyzji WINB z dnia 23 lipca 2007 r.
WINB decyzją z dnia 22 czerwca 2009 r. utrzymał w całości w mocy w/w decyzję Nr [...] PINB dla Miasta E. z dnia 17 marca 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 5 października 2010 r., [...] uchylił decyzję WINB z dnia 22 czerwca 2009 r. Sąd podał, że organ odwoławczy nie przeprowadził niezbędnego w sprawie postępowania wyjaśniającego, zwłaszcza w kontekście podnoszonych przez stronę w odwołaniu zarzutów, przez co nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego sprawy. W szczególności w toku postępowania odwoławczego nie została podjęta próba odpowiedzi na zarzuty strony odwołującej się, dotyczące wykonania szeregu prac budowlanych, w czasie kiedy obowiązywało postanowienie o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych, które z kolei zostało wydane na etapie realizacji budynku w stanie surowym zamkniętym. J. H. podniósł w odwołaniu, że przedmiotowy budynek ma wykończone wnętrze, a inwestor w okresie sierpień - wrzesień 2006 r. wykonywał roboty budowlane na zewnątrz budynku (np. schody zewnętrzne do piwnicy, mury oporowe). W ocenie Sądu okoliczności podnoszone przez stronę odwołującą się są kluczowymi dla sprawy, dlatego też organ odwoławczy nie może uwolnić się od ich wyjaśnienia opierając się tylko na postępowaniu przeprowadzonym w toku I instancji, zwłaszcza, że niektóre ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego mogą budzić wątpliwości. Za takowe, tj. mało wiarygodne i przekonujące są w ocenie Sądu tytułem przykładu twierdzenia zawarte w rozstrzygnięciu organu I instancji jakoby inwestor L. G. we wrześniu 2006 r. został przymuszony koniecznością zabezpieczenia budynku przed wilgocią wywołaną awarią rury wodociągowej, do wykonania robót budowlanych polegających na wybudowaniu schodów terenowych (wybudowanych w celu zejścia do wykopu przy prowadzeniu prac dociepleniowych ) oraz muru oporowego przy tych schodach i ścianki dociskowej 12 cm wraz z ociepleniem ściany piwnicy. Powyższe wynika z faktu, że organ nadzoru budowlanego w żaden sposób nie wyjaśnił, dlaczego dla usunięcia awarii wodociągowej potrzebne było wykonanie tak zaawansowanych prac budowlanych. Niezrozumiałym jest dlaczego WINB nie odniósł się do zarzutów J. H. wskazując tylko, że to organy określają zakres postępowania dowodowego i to na stronie ciąży obowiązek przedstawienia dowodów na okoliczności, z których wywodzi ona skutki prawne. Sąd uznał, że organ miał obowiązek odniesienia się do zarzutów strony, tym bardziej, że wskazała ona w odwołaniu, że potwierdzeniem wykonywania robót wykończeniowych przez inwestorów budynku nr [...] przy ul. [...] w E. w okresie wstrzymania robót jest treść protokołu z wizji lokalnej dokonanej w dniu 25 maja 2005 r. przez PINB. Według strony (J. H.) z protokołu wynika, że w okresie wstrzymania robót tj. do września 2004 r. wykonane zostały: zabudowa kuchni w poziomie parteru, zamontowanie urządzeń sanitarnych w łazience na poziomie I piętra, realizacja kominków na poziomie I piętra i poddasza, instalacja elektryczna. Podobnie nie odniesiono się do poważnych zarzutów strony dotyczących samowolnej zmiany przez inwestora konstrukcji więźby dachowej i nadbudowy ściany szczytowej, co według skarżącego ingeruje w jego budynek. Jako wskazania co do dalszego postępowania w sprawie Sąd podał, że organ odwoławczy w toku ponownego rozpatrzenia sprawy zobowiązany będzie zatem zbadać wszystkie podnoszone przez stronę odwołującą się zarzuty i odnieść się do nich precyzyjnie w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Zatem organ odwoławczy zobligowany będzie do zbadania i ustalenia kluczowej kwestii, a mianowicie, czy inwestor wykonywał roboty budowlane, mimo ich wstrzymania. W ocenie Sądu jest to niezbędne zwłaszcza w kontekście zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą. Organ II instancji zobowiązany będzie zatem ustalić jakie konkretnie roboty budowlane zostały wykonane w przedmiotowym budynku i kiedy (czy w okresie wstrzymania robót budowlanych) dokładnie one miały miejsce oraz które z tych robót były niezbędne ze względu na sytuacje nadzwyczajne, takie jak na przykład usunięcie awarii wodociągowej. Istotnym w tym kontekście jest precyzyjne wyjaśnienie, w jaki sposób wykonanie konkretnych prac budowlanych, takich jak budowa schodów i ściany było konieczne dla dokonania niezbędnych napraw. Dopiero bowiem przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego we wskazanym zakresie pozwoli – w ocenie Sądu - na ustalenie niezbędnych dla sprawy faktów. To zaś umożliwi właściwe zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego, gdyż bez wyjaśnienia tych kluczowych dla stanu sprawy kwestii, niemożliwe jest bowiem właściwe zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane. Sąd dodał, że obowiązkiem organu odwoławczego będzie ustosunkowanie się w uzasadnieniu swojej decyzji do wszystkich żądań, wniosków i zarzutów strony, zwłaszcza zawartych w odwołaniu.
W piśmie procesowym z dnia 8 września 2011 r. L. i J. H. podali, że L. G. został wpisany na listę [...] Izby Inżynierów Budownictwa w 2006 r., a zatem w okresie od stycznia 2002 r. do końca 2005 r. nie mógł wykonywać samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, a w konsekwencji nie mógł pełnić funkcji kierownika budowy. W rezultacie potwierdzenia powyższych przypuszczeń dokonywane przez niego wpisy w dzienniku budowy nie mogłyby korzystać z waloru dokumentu urzędowego. Oświadczył, że wpis w dzienniku budowy pod datą 16 września 2006 r. jest antydatowany, czego dowodem są ustalenia poczynione podczas wizji lokalnej, a uwidocznione w protokole z dnia 2 października 2006 r. oraz dostarczone przez niego zdjęcia z datownikiem. Odnosząc się do ustaleń wizji lokalnej z dnia 12 sierpnia 2011 r. podali, że wykonane w jej trakcie zdjęcia nie wiadomo, co mają obrazować, gdyż np. pokazują kawałek ściany jakiegoś pomieszczenia bądź pozawieszaną szmatami zabudowę kuchni albo narożnik pomieszczenia obstawionego paczkami wełny mineralnej. Natomiast żadne zdjęcie nie obrazuje łazienki ( łazienek ), użytkowanego garażu, osadzenia wewnętrznej stolarki drzwiowej, ułożenia terakoty na balkonie w poziomie stropu nad parterem. Zatem chaotycznie wykonane zdjęcia nie obrazują stanu zaawansowania robót, tytułem przykładu nie sposób ustalić, czy w budynku są wykonane instalacje. W ich ocenie stan zaawansowania robót budowlanych na dzień ich wstrzymania, tj. 1 grudnia 2003 r. zawarty jest w postanowieniu z tejże daty o wstrzymaniu robót budowlanych oraz w decyzji PINB dla Miasta E. z dnia 29 marca 2004 r. Dodali, że w okresie wstrzymania robót ich prowadzenie nie jest dopuszczalne, nawet jeśli miałoby dotyczyć robót zabezpieczających. Dodatkowo roboty budowlane wykonane we wrześniu 2006 r. na zewnątrz budynku przy ul. [...] w E. nie miały żadnego związku z awarią rury wodociągowej, co zostało przesądzone w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn.. akt: [...] (którego kserokopię załączyli).
Decyzją z dnia 14 lutego 2012 r. WINB utrzymał w całości w mocy decyzję PINB dla Miasta E. z dnia 17 marca 2009 r. Organ przypomniał, że postanowieniem z dnia 1 grudnia 2003 r. PINB dla Miasta E. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w budynku nr [...] przy ul. [...] w E., zaś decyzją nr [...] z dnia 29 marca 2004 r. (zapewne tą organ miał na myśli) nakazał inwestorom sporządzić inwentaryzację architektoniczno-konstrukcyjną wykonanych robót budowlanych oraz opracować orzeczenie techniczne o stanie elementów konstrukcyjnych więźby dachowej. Dalsze umorzenie postępowania (organ nie wskazał, jakie postępowanie miał na myśli), tj. wyłączenie z obiegu prawnego decyzji nr [...] i nr [...] nie upoważniało inwestora do kontynuowania dalszych robót. Następnie organ podał, że postanowieniem z dnia 7 października 2004 r. organ I instancji ponownie wstrzymał prowadzenie robót budowlanych. Z powyższego skonstatował, że " Wszelkie zarzuty dot. działania organów oraz Inwestora przed tą datą nie mogą być rozpatrzone ponieważ dotyczą zakończonego postępowania. (...) Faktem jest, iż zakaz budowy związany z przedmiotowym postępowaniem obowiązywał zatem od dnia 07.10.2004 r. (data wstrzymania robót – wszczęcia postępowania ), a nie od dnia 01.12.2003 r., jak wskazuje to Skarżący ". Dalej – powołując się na wyrok sądu administracyjnego – WINB wywiódł, że " skoro na skutek sądu administracyjnego utraciły moc prawną decyzje organów nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 to traci również ważność postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane na podstawie art. 50 prawa budowlanego ". W konsekwencji organ uznał, że wydanie decyzji na podstawie art. 50a ust. 2 p.b. wiązałoby się z rażącym naruszeniem prawa, czego dowodem jest art. 50 ust. 4 p.b. wskazujący, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba, że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 p.b. albo w art. 51 ust. 1 p.b. Organ uznał, że utrata ważności postanowienia o wstrzymaniu robót następuje wówczas, gdy decyzja, o której mowa, nie zostanie wydana w terminie 2 miesięcy, a także wówczas, gdy wydana zostanie w tym terminie decyzja zostanie prawomocnie uchylona wyrokiem sądu administracyjnego. Podsumowując organ uznał, że postanowienie z dnia 7 października 2004 r. o wstrzymaniu robót budowlanych wygasło w dniu 7 grudnia 2004 r. W konsekwencji jako błędne uznał wcześniejsze ustalenia organu I instancji dotyczące okresu wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, gdyż wynikały one z zawiłości interpretacyjnych art. 50 ust. 4 p.b. Reasumując skonkludował, że " Tut. organ zastosował się zatem do zaleceń wskazanych w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 05.10.2010 r., sygn. akt [...] i ustalił, że Inwestor nie prowadził robót budowlanych w okresie ich wstrzymania tj. od 07.10.2004 do 07.12.2004 r. skutkujących wydanie sankcji z art. 50a Prawa budowlanego. ".
Organ nie podzielił zarzutu odwołującego się, że dziennik budowy nie może być wiarygodnym dokumentem. W tej mierze podał, że " Bez względu na to czy Pan L. G. w okresie od 2002 do 2006 r. był wpisany na listę członków [...] Izby Inżynierów Budowlanych jako osoba posiadająca uprawnienia budowlane odpowiada dyscyplinarnie oraz karnie za wykonywanie przez siebie obowiązki wynikające z funkcji kierownika budowy. ". Dodał, że kwestia braku wpisu na listę Izby może być ewentualnie podstawą do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przez właściwy sąd dyscyplinarny Izby, a brak orzeczenia karnego lub dyscyplinarnego w tej kwestii wskazuje na konieczność domniemania prawidłowości faktów wskazanych w dzienniku budowy jako jedynym dokumencie rejestrującym przebieg budowy. Odnosząc się do zasadności ocenianej decyzji nr [...] z dnia 17 marca 2009 r. wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. uznał, że w sprawie nie zaszła potrzeba wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Obowiązek nałożony na podstawie tegoż przepisu w żaden sposób nie narusza interesu prawnego skarżących, jako, że wykonanie spornych schodów oraz muru oporowego nie ma negatywnego wpływu na budynek sąsiedni, ani nie stwierdzono również naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Odnosząc się do zarzutu uniemożliwienia odwołującym się wzięcia udziału w wizji lokalnej w dniu 12 sierpnia 2011 r. organ II instancji podał, że wprawdzie brali oni udział w oględzinach, lecz nie zostali wpuszczeni do budynku przez ich właścicieli, co wynika z faktu, że strony są skonfliktowane. Organ uznał, że L. i J. H. mieli prawo brać udział w czynnościach dowodowych, lecz organ I instancji nie miał środków prawnych, aby zastosować przymus w stosunku do właścicieli budynku, gdyż okazali oni przedmiot oględzin (wizji lokalnej) organowi. Nadto organ podał, że " ponadto ustalenia dot. zaawansowania robót wykończeniowych wewnątrz budynku – nie mających wpływ na zmianę jego parametrów użytkowych i technicznych – nie są istotne dla przedmiotowego rozstrzygnięcia. ".
Tytułem odnotowania wspomnieć należy, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 października 2012 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 1 sierpnia 2012 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji WINB z dnia 14 lutego 2012 r.
Decyzją Nr [...] z dnia 11 sierpnia 2014 r. PINB dla Miasta E. zatwierdził R. G. i L. G., inwestorom budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej w E. przy ul. [...], projekt budowlany zamienny uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w tymże budynku i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedkładając dokumenty wymienione w art. 57 ust. 1 p.b. W uzasadnieniu podał, że z akt sprawy wynika, że nie zaszła potrzeba wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Po wpłynięciu odwołania J. H. PINB dla Miasta E. postanowieniem Nr [...] z dnia 8 września 2014 r., działając w trybie art. 111 § 1b k.p.a., postanowił uzupełnić własną decyzję Nr [...] z dnia 11 sierpnia 2014 r. w ten sposób, że po słowach: " nr ewid. [...]" kropkę zastąpić przecinkiem, a przed słowami " i nakłada obowiązek " dodaje od nowego wiersza " udziela pozwolenia na wznowienie robót. ".
W odwołaniu J. H. m. in. rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 50a pkt 2 p.b. poprzez zaniechanie jego zastosowania przez organ I instancji, podczas, gdy zachodzą ku temu przesłanki, a w konsekwencji skutkuje to brakiem możliwości kontynuowania postępowania naprawczego do czasu wykonania przez inwestora nakazów nadanych przez organ nadzoru na podstawie przywołanego przepisu. Zakwestionował ustalenia organu I instancji zawarte w decyzji z dnia 14 lutego 2012 r., że inwestorzy mieli prawo kontynuować roboty budowlane po dniu 7 grudnia 2004 r. W tej mierze podał, że inwestor może kontynuować budowę w przypadku, gdy kończące postępowanie naprawcze decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny i zezwalająca na wznowienie robót stanie się ostateczna. Podtrzymał, że inwestor kontynuował roboty budowlane pomimo ich wstrzymania postanowieniem z dnia 1 grudnia 2003 r., tytułem przykładu wskazał te uwidocznione w protokole oględzin z dnia 25 maja 2005 r., jak i w protokole z oględzin z dnia 28 maja 2014 r. Dodał, że przedłożony projekt budowlany zamienny nie spełnia wymogu § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zakresie lokalizacji balkonów w elewacji frontowej budynku nr [...], gdyż nie jest spełniona minimalna odległość 1,5 m balkonu budynku nr [...] od granicy z ich budyniem mieszkalnym. Nadto zatwierdzony projekt budowlany zamienny nie posiada: projektu zagospodarowania działki, jak tego wymaga art. 34 ust. 3 pkt 1 p.b. oraz § 8 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (art. 35 ust. 1 pkt 3 p.b. w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 p.b. ), geotechnicznych warunków posadowienia obiektu wymaganych na podstawie art. 34 ust. 3 pkt 4 p.b., charakterystyki energetycznej obiektu wymaganej na podstawie art. 34 ust. 3 pkt 2 pb. w zw. z § 11 ust. 2 pkt 10 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, rysunków poszczególnych instalacji ( § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Nadto w przedłożonym projekcie brak zwymiarowania schodów wejściowych do budynku od granicy jego nieruchomości. Dodatkowo z treści skarżonej decyzji nie wynika nawet, który projekt budowlany zamienny został zatwierdzony, jako, że w aktach znajdowały się dwa różne projekty z odmiennymi datami opracowania. Odnośnie zawiadomienia organu o zamiarze dokonania oględzin budynku nr [...], to nastąpiło to z naruszeniem art. 79 § 1 k.p.a., zaś właściciele budynku nr [...] w ogóle nie zostali powiadomieni o terminie planowanych oględzin. Powyższe uniemożliwiało zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, a powodowało konieczność wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 5 p.b.
Natomiast w piśmie procesowym z dnia 27 grudnia 2014 r. L. i J. H. podnieśli, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowany nie przewiduje wymaganej przepisami techniczno-budowlanymi wentylacji pomieszczeń np. łazienek, garażu, pomieszczeń z kominkami, a nadto nie uwzględnia wykonanych samowolnie na terenie działki przez inwestora urządzeń infrastruktury technicznej i instalacji zewnętrznych.
WINB decyzją Nr [...] z dnia 29 stycznia 2015 r. utrzymał w całości w mocy decyzję PINB dla Miasta E. z dnia 11 sierpnia 2014 r., zmienioną postanowieniem Nr [...] z dnia 8 września 2014 r. Organ interpretując art. 51 ust. 4 i ust. 5 p.b. doszedł do wniosku, że konstrukcja powyższej normy prawnej sprowadza się, w zależności od tego, czy obowiązek został przez inwestora wykonany czy niewykonany do wydania dwóch alternatywnych rozstrzygnięć i ze w konsekwencji " Przy badaniu czy inwestor wywiązał się z nałożonego obowiązku (ocenie przedłożonego projektu zamiennego) nie jest możliwe zatem wydanie rozstrzygnięcia o którym mowa w art. 50a ust. 2 Pb. ". W ocenie organu wydanie decyzji na podstawie art. 50a ust. 2 p.b., po decyzji wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., mogłoby doprowadzić do istnienia w obrocie prawnym dwóch wykluczających się wzajemnie rozstrzygnięć. Dodał, że zarzut dotyczący konieczności zastosowania art. 50a ust. 2 p.b. organ ocenił już w decyzji z dnia 14 lutego 2012 r. Organ potwierdził, że w protokole oględzin z dnia 28 maja 2014 r. inwestor przyznał, że rozpoczął roboty dociepleniowe (protokołu brak w aktach sprawy). Zatem w ocenie organu, " Bez względu na charakter wykonywanych robót oraz prawidłowość ustaleń i twierdzeń zawartych w decyzji ostatecznej z dnia 14.02.2012, znak: [...], nie można zatem przypisać inwestorowi zawinionego działania skutkującego wydaniem sankcji której mowa w art. 50a ust. 2 ustawy prawo budowlane. ". Organ podał, że L. G. " zmuszony został " do wykonywania robót własnego budynku mieszkalnego w sposób odbiegający od projektu z uwagi na konieczność dostosowania własnego budynku do parametrów, jaki posiadał budynek na działce sąsiedniej, tj. przy ul. [...] własności L. i J. H. W rezultacie we wznoszonym budynku powstały dodatkowe pomieszczenia piwniczne oraz zmieniała się rzędna kalenicy budynku. Konsekwencją tychże zmian jest zmiana dwóch parametrów technicznych, tj. kubatury oraz wysokości. Wiąże się ono – jak podał – w następstwie ze zmianą fundamentów, kondygnacji piwnicy, poddasza oraz elewacji. Odnosząc się do zarzutów dotyczących projektu budowlanego podał, że w przypadku zabudowy szeregowej, gdzie budynki usytuowane są na granicy, nieprawidłowym byłoby wymaganie od inwestora, aby zachował wskazane w warunkach technicznych odległości takich elementów, jak schody, czy balkony wymagane dla zabudowy wolno stojącej. W ocenie organu przedłożony projekt budowlany zamienny spełnia wymogi ustawy, gdyż zawiera opis odstępstwa, rzut fundamentu, rzut kondygnacji piwnicy, przekrój pionowy oraz rysunki elewacji.
W skardze L. i J. H. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji bądź o jej uchylenie rozstrzygnięciu zarzucili m. in., że:
1/ decyzja Nr [...] PINB dla Miasta E. z dnia 11 sierpnia 2014 r. została wydana w sytuacji, gdy w obiegu prawnym funkcjonują dwie inne decyzję rozstrzygające już uprzednio tę sprawę w sposób odmienny, tj. decyzja Prezydenta Miasta E. z dnia 23 sierpnia 1996 r. oraz decyzja nr [...] PINB dla Miasta E. z dnia 29 maja 2001 r., co oznacza, że zarówno decyzja WINB z dnia 29 stycznia 2015 r., jak i decyzja organu I instancji z dnia 11 sierpnia 2014 r. obarczone są wadą, o której mowa w art. 15 6 § 1 pkt 3 k.p.a.,
2/ decyzja Nr [...] z dnia 11 sierpnia 2014 r. zatwierdzająca projekt budowlany nie spełnia warunków koniecznych określonych w art. 35 ust. 1 p.b. oraz rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, jak również nie zawiera projektu zagospodarowania działki wymaganego przez art. 34 ust. 3 pkt 1 p.b.,
3/ błędną interpretację, że niemożliwym jest wydanie decyzji na podstawie art. 50a ust. 2 p.b., po wydaniu decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Podał, że inwestor kontynuował roboty budowlane, pomimo ich wstrzymania postanowieniem z dnia 1 grudnia 2003 r., zaś organy nadzoru budowlanego uchylają się od zastosowania w sprawie art. 50a ust. 2 p.b. Zakwestionowali pogląd wyrażony w decyzji WINB z dnia 14 lutego 2012 r., jakoby inwestorzy mieli prawo do kontynuowania robót budowlanych po dniu 7 grudnia 2004 r. podając w tej mierze, że zgodnie z prawem budowlanym, utrwalonym orzecznictwem oraz wykładnią inwestor może kontynuować budowę w przypadku, gdy kończąca postępowanie naprawcze decyzja zatwierdzający projekt budowlany zamienny i zezwalająca na wznowienie robót stanie się ostateczna, jako, że dla ważności postanowienia o wstrzymaniu robót nie są istotne kolejne etapy procedury administracyjnej i np. uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji.
W piśmie procesowym z dnia 24 września 2014 r. skarżący m. in. podali, że orzekające w sprawie organy zatwierdzając projekt budowlany nie badały jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czym naruszyły art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Co istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w aspekcie orzekania Sądu na podstawie komplementarności (właściwie częściowego jej braku) akt spray pełnomocnik organu na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 22 grudnia 2015 r. na zarzut skarżących, że organ nie przekazał całości akt sprawy wyjaśnił, że organ orzekał na podstawie tych akt, które zostały przekazane do Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu oraz na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Podkreślenia przy tym wymaga, że uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Działania takie służyć mają bowiem zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem.
Analizując przedmiotową sprawę, według powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.
Dokonując oceny legalności zaskarżonych decyzji nie sposób, na wstępie, nie dostrzec, że zapadające w rzeczonej sprawie administracyjnej orzeczenia orzekających w sprawie organów administracji publicznej były przedmiotem weryfikacji tut. Sądu. W szczególności istotne są te wyroki, w których Sąd zawarł wskazania co do dalszego postępowania w sprawie, które po myśli art. 153 p.p.s.a wiążą w sprawie organy, których działanie orzecznicze było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy. I tak w wyroku z dnia 30 maja 2006 r., WSA w Olsztynie za konieczne uznał ustalenie, czy inwestor wykonywał roboty budowlane, mimo ich wstrzymania postanowieniem z dnia 7 października 2004 r. i że zweryfikowanie zarzutu prowadzenia robót budowlanych, pomimo ich wstrzymania, ma znaczenie w kontekście ewentualnego zastosowania art. 50a p.b. Szczegółowej, co do konieczności wyjaśnienia zakresu, rodzaju ewentualnie kontynuowanych robót budowlanych, po ich wstrzymaniu, WSA w Olsztynie wypowiedział się w wyroku z dnia 16 kwietnia 2008 r. wskazując na potrzebę dowodowego zweryfikowania zarzutów J. H., czy inwestor faktycznie wybudował ścianę odciążającą oraz wykonał terenowe schody zewnętrzne do piwnicy w mur oporowy w okresie wstrzymania robót. Najbardziej drobiazgowe wskazania co do dalszego postępowania w sprawie zawarte są w ostatnim wyroku tut. Sądu z dnia 5 października 2010 r., w którym Sąd uznał za konieczne ustalenie, czy L. G. i I. G. wykonywali roboty budowlane, po ich wstrzymaniu, nie tylko na zewnątrz budynku (schody zewnętrzne do piwnicy, mury oporowe, ściana dociskająca o i ocieplenie ściany piwnicy), lecz nade wszystko wewnątrz budynku, tj. zabudowa kuchni w poziomie parteru, zamontowanie urządzeń sanitarnych w łazience na poziomie I piętra, realizacja kominków na poziomie I piętra i poddasza, wykonanie instalacji elektrycznej, czego potwierdzeniem jest protokół z wizji lokalnej z dnia 25 maja 2005 r. Za konieczne Sąd uznał także odniesienie się organów do zarzutu dotyczącego samowolnej zmiany przez inwestora konstrukcji więźby dachowej i nadbudowy ściany szczytowej. Dowodowe zweryfikowanie zarzutów podnoszonych przez J. H. Sąd uznał za bezwzględnie konieczne, tj. ustalenie, jakie konkretnie roboty budowlane zostały wykonane w przedmiotowym budynku i kiedy czy w okresie wstrzymania robót budowlanych) dokładnie one miały miejsce, oraz które z tych robót były niezbędne ze względu na sytuacje nadzwyczajne, takie jak na przykład usunięcie awarii wodociągowej. Organ II instancji podjął próbę zastosowania się do wskazań zawartych w powyższych wyrokach przeprowadzając w dniu 12 sierpnia 2011 r. oględziny budynku mieszkalnego przy ul. [...] w E. Jednakże analiza treści protokołu rzeczonych oględzin prowadzi do uznania, że tylko formalnie organ zastosował się do wskazań Sądu, nie wyjaśniając istoty sprawy. Mianowicie nie ustalił, jakie konkretnie roboty budowlane zostały wykonane w wewnątrz budynku, zaś co do tychże wykonanych na zewnątrz, to nie wyjaśnił konieczności ich realizacji z uwagi na podnoszoną przez inwestora przyczynę ich dokonania. Bezpośrednią konsekwencją powyższego był brak ustaleń co do czasookresu wykonania robót budowlanych podnoszonych wielokrotnie i konsekwentnie przez J. H. Rzeczone oględziny, z założenia nie mogły skutkować realizacją wskazań Sądu, jako, że cechowała je specyfika dalece odbiegająca od natury (istoty) oględzin. Organ zamiast skoncentrować się na ustaleniu enumeratywnie zrealizowanych robót budowlanych, po wstrzymaniu ich prowadzenia, co winno być skutkiem własnej percepcji przedmiotu oględzin, to w trakcie rzeczonej czynności procesowej skoncentrował się głównie na odebraniu oświadczeń od inwestorów L. G. i R. G. Nie dokonał przy tym jakiejkolwiek weryfikacji stanowiska inwestorów co do ich rzetelności, a przecież tylko i wyłącznie do tego zobowiązywały go przywołane wyroki Sądu. W tym też zakresie notorycznie podnoszony zarzut skarżących w pełni zasługuje na uwzględnienie.
2/ Abstrahując od efektu procesowego przedmiotowych oględzin, właściwie ich braku w kontekście przywołanych wskazań Sądu, dostrzec należy, że czynność ta jest obarczona pierwotną wadą procesową uniemożliwiającą uznanie jej za skuteczną w duchu poczynionych ustaleń. Otóż L. i J. H. nie brali udziału w części oględzin wewnętrznych budynku, co było konsekwencją braku zgody inwestorów na wejście do ich budynku mieszkalnego, a przeprowadzający oględziny organ taki stan zaaprobował uznając go za zgody z prawem. Prezentowane przez organ stanowisko jest nie do zaakceptowania, jako nie mające oparcia w jakimkolwiek przepisie prawa. Otóż, jeżeli przedmiot oględzin znajduje się u osób trzecich, osoby te są obowiązane na wezwanie organu do okazania przedmiotu oględzin, jak stanowi art. 85 § 2 k.p.a. Skoro stosownie do art. 85 § 2 k.p.a. nawet osoby trzecie, niebędące stroną, są zobowiązane na wezwanie organu okazać przedmiot oględzin, tym bardziej taki obowiązek spoczywa na stronie postępowania i nie ogranicza się on do okazania przedmiotu tylko urzędnikom przeprowadzającym tę czynność, ale wszystkim stronom postępowania (wyrok WSA w Kielcach z dnia 12 marca 2009 r., II SA/Ke 18/09, LEX nr 558427). Stąd strona postępowania ma bezwzględny obowiązek okazania przedmiotu oględzin, a bezzasadna odmowa okazania przedmiotu oględzin zagrożona jest sankcją grzywny, o czym stanowi art. 8 § 1 k.p.a. W wyroku z dnia 24 kwietnia 2008 r., II SA/Lu 125/08, LEX nr 485731, WSA w Lublinie trafnie przyjął, że "oględziny dają stronie możliwość bezpośredniego kontaktu ze źródłem dowodowym i wypowiedzenia się na jego temat. Wprawdzie przeprowadzane są przez organ prowadzący postępowanie, który spisuje z nich protokół, ale wartość dowodową mają tylko wówczas, gdy odbywają się w obecności wszystkich zainteresowanych stron, bowiem podlegają ocenie razem z ich wyjaśnieniami i oświadczeniami. Niedopuszczenie strony do udziału w czynnościach dowodowych, w tym również w oględzinach, skutkuje naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowania z powodu przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Prezentowane powyżej poglądy Sąd orzekające w pełni aprobuje i uznaje za własne. W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to, że przedmiotowa czynność prawa z założenia (abstrahując od jej treściowej nieefektywności dowodowej w aspekcie wskazań Sądu) nie może być uznana za dowód z oględzin w sprawie, skoro skarżący w głównej jej części nie uczestniczył, zaś inna strona postępowania, tj. właściciel działki i budynku mieszkalnego przy ul. [...] o zamiarze przeprowadzenia tejże czynności nawet nie został zawiadomiony przez organ.
Podniesione powyżej okoliczności, tj. niezawiadomienie jednej ze stron postępowania o zamiarze dokonania oględzin, przeprowadzenie ich częściowo pod nieobecność skarżących, wbrew ich woli, w powiązaniu z treściową nieefektywnością w kontekście celu tejże czynności procesowej pozwala zasadnie skonstatować, że wskazania Sądu co do dalszego postępowania w sprawie w zasadzie w ogóle nie zostały dokonane. To zaś, czyli niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji (bądź innego aktu czy czynności) do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe (por. m.in. postanowienie NSA z 16 lutego 1998 r., IV SA 975/97, Lex nr 43847; wyrok NSA z 22 marca 1999 r., IV SA 527/97, Lex nr 47275; postanowienie NSA z 25 maja 2001 r., V SA 355/01, LexPolonica nr 402781 i wyrok WSA w Warszawie z 17 marca 2006 r., VI SA/Wa 2320/2005, LexPolonica nr 197247) i powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji (bądź innego aktu czy czynności) (por. orzeczenia powoływane w uwadze 21 oraz wyrok NSA z 21 października 1999 r., IV SA 1681/97, Lex nr 47848 i wyrok NSA z 20 stycznia 2006 r., IFSK 506/05, LexPolonica nr 2141443). Okoliczność tę sąd administracyjny bierze pod uwagę z urzędu, niezależnie od tego, czy została w skardze podniesiona (niezależnie od granic skargi) por. postanowienie NSA z 25 maja 2001 r. (VSA 355/2001, LexPolonica nr 2116059), choć w niniejszej sprawie skarżący uczynili z niej także zarzut skargi.
Nie ulega zatem najmniejszej wątpliwości, że WINB nie zastosował się do wskazań Sądu co do dalszego postępowania, czym naruszył art. 153 p.p.s.a., a którymi to wskazaniami Sąd w składzie orzekającym jest także związany.
3/ Naruszenie przywołanego art. 153 p.p.s.a. orzekające w sprawie organy naruszyły w dwojaki sposób, tj. także nie stosując się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku tut. Sądu z dnia 5 października 2010 r. W tymże wyroku, a przedmiotem skargi w tej sprawie było nałożenie obowiązku wykonania i przedłożenia projektu budowlanego jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej, Sąd dokonując oceny wzajemnej relacji art. 36a ust. 5 p.b., art. 50a pkt 2 p.b. i art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 4 i 5 p.b. wyraził pogląd, że skoro nie jest kwestionowane, że budując sporny budynek R. G. i L. G. odstąpili, bez uzyskania decyzji zezwalającej na takie odstępstwa, od zatwierdzonego projektu budowlanego, a odstępstwa te zostały zakwalifikowane przez organy nadzoru budowlanego jako istotne, to stanowią one, w części tych odstępstw, samowolę budowlaną. Dalej Sąd wywiódł, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ nadzoru budowlanego, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Dalsze postępowanie prowadzone jest zgodnie z przepisami ust. 4 (zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego wraz z nałożeniem obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, w sytuacji wykonania w terminie nałożonych obowiązków) bądź 5 (zaniechanie dalszych robót lub rozbiórką obiektu lub jego części, bądź też doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego w przypadku niewykonania w terminie nałożonych obowiązków). Jak dodał, w przypadku ignorowania przez inwestora orzeczonego nakazu wstrzymania budowy lub innych robót budowlanych zastosowanie ma art. 50a pkt 2 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym w przypadku wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. Wówczas możliwość kontynuowania robót uzależniona jest od uprzedniego wykonania obowiązku nałożonego na inwestora na podstawie art. 50a pkt 2 Prawa budowlanego. Powyższe doprowadziło Sąd do konkluzji, że w przedmiotowej sprawie kluczowym jest zatem ustalenie, czy inwestor wykonywał roboty budowlane mimo ich wstrzymania. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie przeprowadził niezbędnego w sprawie postępowania wyjaśniającego, zwłaszcza w kontekście podnoszonych przez stronę w odwołaniu zarzutów. W toku postępowania odwoławczego nie została podjęta próba odpowiedzi na zarzuty strony odwołującej się, dotyczące wykonania szeregu prac budowlanych, w czasie kiedy obowiązywało postanowienie o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych, które z kolei zostało wydane na etapie realizacji budynku w stanie surowym zamkniętym. Zatem powinnością organów było ustalenie, czy inwestorzy kontynuowali roboty budowlane po ich wstrzymaniu, co miało miejsce w dniu 7 października 2004 r. Tymczasem WINB w decyzji z dnia 14 lutego 2012 r., utrzymującej w mocy w całości w mocy decyzję PINB dla miasta E. z dnia 17 marca 2009 r. wyraził pogląd, że " Tut. Organ zastosował się zatem do zaleceń wskazanych w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 05.10.2010 r. i ustalił, że Inwestor nie prowadził robót budowlanych w okresie ich wstrzymania tj. od 07.10.2004 do 07.12.2004 r. skutkujących wydanie sankcji z art. 50a Prawa budowlanego. ". Wskazany powyżej czasookres wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, tj. 2 miesiące od daty wydania postanowienia z dnia 7 października 2004 r. o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych, organ wywiódł z faktu, że " skoro na skutek sądu administracyjnego utraciły moc prawną decyzje organów nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 to traci również ważność postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane na podstawie art. 50 prawa budowlanego ". WINB uznał, że wydanie decyzji na podstawie art. 50a ust. 2 p.b. wiązałoby się z rażącym naruszeniem prawa, czego dowodem jest art. 50 ust. 4 p.b. wskazujący, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba, że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 p.b. albo w art. 51 ust. 1 p.b. Organ uznał, że utrata ważności postanowienia o wstrzymaniu robót następuje wówczas, gdy decyzja, o której mowa, nie zostanie wydana w terminie 2 miesięcy, a także wówczas, gdy wydana zostanie w tym terminie decyzja zostanie prawomocnie uchylona wyrokiem sądu administracyjnego. W rezultacie stanął na stanowisku, że postanowienie z dnia 7 października 2004 r. o wstrzymaniu robót budowlanych wygasło w dniu 7 grudnia 2004 r.
Prezentowany pogląd, nie dość, że całkowicie bezzasadny (o czym poniżej) - to przede wszystkim pozostaje w oczywistej sprzeczności z oceną prawną wskazaną w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 05.10.2010 r., mimo, że w ocenie organu stanowi jego wykonanie. Mianowicie zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 48 ust. 2 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W myśl art. 50 ust. 4 tej ustawy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. Jednocześnie, jak stanowi art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., właściwy organ przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, w drodze decyzji - w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Wprawdzie nie można wydać decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 p.b. po upływie ustawowego terminu, to jednak należy odróżnić sytuację, gdy organ administracji publicznej pozostaje bezczynny, to jest nie realizuje obowiązków wynikających z tego przepisu od sytuacji, gdy organ wydaje decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 ustawy, która na skutek wniesienia środka odwoławczego przez stronę postępowania zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego. Wykładania i stosowanie przepisu art. 51 ust. 1 p.b., jak i przepisu art. 50 ust. 4 p.b. nie mogą prowadzić do przekreślenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a. k.p.a.) i pozbawienia stron prawa do sądu, zagwarantowanego przez art. 45 Konstytucji R.P. Skoro na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie (art. 50 ust. 5 p.b. ustawy), zaś z mocy art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 50 p.p.s.a na takie postanowienie stronom służy skarga do sądu administracyjnego, a następnie skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 173 p.p.s.a.), to powyższe regulacje prawne chroniące istotne prawa stron muszą zostać uwzględnione przy interpretacji i stosowaniu art. 51 ust. 1 i art. 50 ust. 4 p.b. Stosowanie przepisów Prawa budowlanego nie może pozbawiać stron możliwości skorzystania z przysługującego im prawa do wniesienia środków odwoławczych. W tym stanie prawnym należy uznać, iż postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność, jeżeli w terminie 2 miesięcy nie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 1 .b. Bezskuteczny upływ tego terminu oznacza, że ustaje zakaz prowadzenia robót budowlanych i nie jest już możliwe wydanie decyzji na podstawie tegoż przepisu. W przypadku jednak wydania decyzji na podstawie tego przepisu pamiętać należy, iż decyzja taka wywiera określone skutki prawne, które nie pozostają bez wpływu na dalszy tok postępowania. A mianowicie, w sytuacji, gdy w wyniku uwzględnienia środka zaskarżenia przez organ odwoławczy lub sąd administracyjny zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 p.b., którą organ podjął w ustawowym terminie 2 miesięcy, to kolejnej decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 51 ust. 1 p.b. przez niezachowanie tegoż terminu. Zatem, jeśli organ nadzoru budowlanego podejmie na podstawie art. 51 ust. 1 p.b. w przepisanym terminie decyzję, którą następnie uchyli organ odwoławczy bądź też sąd administracyjny uchyli decyzję ostateczną, to w takim przypadku postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zostaje "skonsumowane", a tym samym nie może utracić ważności. W takiej sytuacji nie mamy do czynienia z bezskutecznym upływem terminu. (wyrok NSA z dnia 27 listopada 2007 r., II OSK 1558/06, LEX nr 425365. Powyższy pogląd Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, co oznacza, że prezentowany, a powyżej przywołany pogląd WINB wyrażony w jego decyzji z dnia 14 lutego 2012 r. jest w całej rozciągłości pozbawiony odstaw prawnych. Z kolei zaś zarzut skarżących co do wzajemnej relacji art. 50a pkt 2 p.b., a art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. jest w pełni zasadny, czego dowodem jest jednoznaczny w swej treści art. 51 ust. 2 p.b. stanowiący, że w przypadku wydania nakazu, o którym mowa w art. 50a pkt 2, decyzje, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, wydaje się po wykonaniu obowiązku określonego w tym nakazie. Wynika z niego w sposób oczywisty bezwzględne pierwszeństwo nakazu rozebrania obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, którego dopiero wykonanie warunkuje możliwość uruchomienia postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 p.b. Taki tez pogląd wyraził Sąd w wyroku z dnia 5 października 2010 r., na który powołuje się organ, choć wysnuwa z niego diametralnie odmienne wnioski, czyniąc to w sposób całkowicie nieuprawniony. W niniejszej sprawie orzeczenia organu I instancji i organu odwoławczego zostały podjęte bez nieuzasadnionej zwłoki. Postanowieniem z dnia 7 października 2004 r., organ I instancji działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., wstrzymał ( po raz trzeci ) prowadzenie dalszych robót budowlanych związanych z realizacją " jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej " zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w E. ( postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem WINB z dnia 8 listopada 2004 r. ). Następnie zaś decyzją Nr [...] z dnia 6 grudnia 2004 r. nakazał R. G. i L. G. uzupełnienie projektu zamiennego oraz orzeczenie technicznego o stanie konstrukcji o ocenę zapewnienia zgodności wprowadzonych zmian w projekcie zamiennym w stosunku do projektu podstawowego z obowiązującymi przepisami technicznymi. Wprawdzie WINB decyzją z dnia 12 września 2006 r. uchylił decyzję Nr [...] r. PINB dla Miasta E. z dnia 6 grudnia 2004 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, to jednak w wyniku wydania decyzji z dnia 6 grudnia 2004 r. przez organu I instancji z zachowaniem ustawowego terminu doszło do "skonsumowania" postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. To zaś oznacza, iż kolejnej decyzji Nr [...] organu I instancji z dnia 17 marca 2009 r. (utrzymanej w mocy decyzją WINB z dnia 14 lutego 2012 r.), wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., w wyniku ponownego (ponownych) rozpatrzenia sprawy, nie można przypisać naruszenia art. 50 ust. 4 p.b., czyli że po upływie 2 – miesięcy od wydania postanowienia z dnia 7 października 2004 r. utraciło ono ważność, skoro wprawdzie w wskazanym czasookresie organ wydał decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 p.b., lecz została ona w administracyjnym toku instancji wyeliminowana z obrotu prawnego. Powyższe w realiach poniższej sprawy oznacza, że nakaz wstrzymania prowadzenia robót budowlanych statuowany postanowieniem z dnia 7 października 2004 r. trwał nie tylko 2 miesiące, jak uważa WINB, lecz nadal jest aktualny do czasu wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 lub 5 p.b., co wynika wprost z brzmienia przywołanych przepisów. Pierwszy z nich stanowi bowiem, że organ wydane decyzję w sprawie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych ( po uprzednim zatwierdzeniu projektu budowlanego, w sytuacji wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 tego przepisu), a zatem dopóki nie zostanie wydana decyzja zezwalająca na wznowienie robót budowlanych, to jest rzeczą oczywistą, że do tego czasu jakiekolwiek roboty budowlane nie mogą być kontynuowane. W przeciwnym wypadku nastąpiłoby wypaczenie celu i istoty decyzji wydawanej na podstawie art. 51 ust. 4 p.b., właściwie pozbawiłoby ów przepis właściwej mu treści normatywnej, a orzekanie na jego uczyniłoby bezprzedmiotowym, skoro o kontynuacji robót budowlanych (wznowieniu) orzekałby nie organ administracji publicznej - po uprzednim sprawdzeniu m. in. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem ( w razie potrzeby) – a tylko i wyłącznie uczestnik procesu budowlanego najbardziej zainteresowany kierunkowo korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem w sprawie, czyli inwestor, a jedyna okolicznością mu to umożliwiającą byłoby wyekspirowanie z porządku prawnego decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 p.b. w terminie przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b. Tego rodzaju interpretacja, jako contra legem, jest niedopuszczalna. Do identycznych wniosków analiza art. 51 ust. 5 p.b., skoro właściwy organ jest zobligowany wydać decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3. A contrario warunkiem legalności kontynuacji robót budowlanych jest uczynienie zadość obowiązkom z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., a nie uchylenie decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 p.b. wydanej w terminie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b., gdyż w takowym wypadku inwestor mógłby kontynuować roboty budowlane nie wywiązując się z obowiązku wskazanego w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., właściwie nie tyle nie wywiązując się z tejże powinności, ale nie miałaby ona, z założenia, względem niego zastosowania. Reasumując, kontynuowanie robót budowlanych, pomimo wstrzymania ich wykonywania, skutkuje nie tyle możnością, co obligatoryjnie prowadzi do konieczności zastosowania art. 50a pkt 2 p.b., tj. rozbiórki obiektu budowlanego, względnie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, co także wprost wynika z brzmienia rzeczonego przepisu, tj. z treści " (...) wykonanego po doręczeniu postanowienia (...)"".
Po wtóre - co istotniejsze, gdyż wynika ze związania oceną prawną w przywołanym wyroku tut. Sądu z dnia 5 października 2010 r. – powinnością organów administracji publicznej było ustalenie, czy inwestor kontynuował roboty budowlane po wydaniu postanowienia z dnia 7 października 2004 r. bez żadnego ograniczenia czasowego, skoro tytułem przykładu Sąd wskazywał roboty budowlane prowadzone we wrześniu 2006 r. związane z awarią (według twierdzeń inwestora) sieci wodociągowej. Ową oceną prawną związany jest także Sąd w składzie orzekającym.
4/ Abstrahując od wad postępowania wynikających z niezastosowania się organów do wskazań Sądu co do dalszego postępowania w sprawie, jak również do wyrażonej oceny prawnej przy ocenie legalności skarżonych decyzji niezbędne wydaje się poczynienie uwago charakterze ogólnym. Otóż art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. wynika, iż w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego właściwy organ nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Sam fakt złożenia projektu zamiennego nie legalizuje wykonanych z odstępstwami od pozwolenia na budowę robót budowlanych, czyli, że przedłożony projekt budowlany zamienny powinien być automatycznie zatwierdzony. (wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., II OSK 2322/12, LEX nr 1447267). Dopiero treść tego projektu wyznacza dalsze postępowanie organu nadzoru budowlanego. Obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu zamiennego zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także w sposób zapewniający doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Natomiast obowiązkiem organu jest sprawdzenie projektu zamiennego w zakresie objętym regulacją art. 35 ust. 1 p.b. mającym zastosowanie odpowiednio na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. in fine, a więc zwłaszcza w zakresie zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy. ( wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., IIOSK 1420, LEX nr 1337300). Niepodjęcie przez organ wobec złożonego projektu zamiennego właściwych czynności kontrolnych stanowił ewidentne naruszenie prawa. Stosownie bowiem do art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. w odniesieniu do projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego "pierwotnego". Oznacza to, że stosownie do art. 35 ust. 1 p.b., znajdującego w stosunku do projektu zamiennego odpowiednie zastosowanie, przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właściwy organ sprawdza zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska, zgodność zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; wykonanie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Dopiero w razie spełnienia wymagań określonych powyżej oraz dochowania wymogów formalnych wniosku właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji zatwierdzającej projekt zamienny. Z art. 51 ust. 1 pkt 3 in fine wynika, że to w jakim zakresie projekt budowlany zamienny będzie musiał spełniać wymogi projektu budowlanego, zależy od tego, jakich zmian dopuścił się inwestor, czyli jak dalece odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (vide: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r., w sprawie sygn. akt II SA/Gd 747/10, wyrok WA w Łodzi z dnia 19 lutego 2014 r., II SA/Łd 1092/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Projekt budowlany zamienny winien uwzględniać już wykonane roboty budowlane, a więc w tym zakresie powinien odpowiadać pojęciu inwentaryzacji. Jednakże trafnie podnosi się w orzecznictwie sądowym, że projekt budowlany nie jest jedynie formą inwentaryzacji robót budowlanych, ale jest on sporządzany w konkretnym celu wskazanych w art. 51 ust. 4 p.b. tj. jego celem jest wydanie decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego (uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 411/13, opub. w LEX nr 1359080). Zatem w omawianym trybie – art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. w zw. z art. 51 ust. 4 p.b. organy nadzoru budowlanego mają obowiązek ustalić, czy wykonany dotychczas obiekt budowlany jest zgodny z prawem, a jeżeli ustalą, że nie jest zgodny, a stwierdzone odstępstwa mają istotny charakter, to organ winien nałożyć na inwestora, właściciela albo zarządcę obiektu budowlanego obowiązek wykonania takich czynności lub robót budowlanych, których wykonanie doprowadzi ów obiekt budowlany do zgodności z prawem. Wykonanie projektu budowlanego zamiennego jest niezbędnym elementem trybu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. wprost nakazuje organowi wskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie decyzji powinno ponadto zawierać wyjaśnienie jej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Skoro zatem przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. nakazuje organowi sprawdzić projekt budowlany zamienny pod kątem jego zgodności z m.in. ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to mając na względzie dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a. organ powinien był w niniejszej sprawie wyjaśnić, dlaczego uznał, że przedłożony projekt jest z tymi ustaleniami zgodny.
W realiach niniejszej sprawy brak w uzasadnieniu skarżonych decyzji wyjaśnienia przyczyn, dla których organy uznały, że przedłożony projekt budowlany zamienny jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oznacza w istocie oznacza, że organy nie sprawdziły tego projektu pod tym kątem, przez co w konsekwencji badane decyzje naruszają art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. Na tę okoliczność zwrócił uwagę skarżący w piśmie procesowym z dnia 24 września 2014 r. W tym też zakresie orzekające w sprawie organy z uwagi na naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. nie było podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 4 p.b. Wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 obliguje organ administracji architektoniczno-budowlanej do wydania w trybie art. 36a ust. 2 decyzji o uchyleniu pozwolenia na budowę. Uchylenie decyzji powinno nastąpić po uzyskaniu statusu ostatecznej przez decyzję organu nadzoru budowlanego, co też w przedmiotowej sprawie miało miejsce i co dla porządku rzeczy istotne, to jedyny zarzut skargi (także wcześniejszych środków odwoławczych i zaskarżenia), który nie jest zasadny, także poza ocenionym wcześniej brakiem tożsamości aktualnego postępowania naprawczego względem tego zakończonego decyzją Nr [...] z dnia 29 maja 2001 r. Spinając powyższe rozważania ze stanem faktycznym w niniejszej sprawie nie sposób odmówić racji skarżącym, że skarżona decyzja WINB z dnia 29 stycznia 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Nr [...] r. z dnia 11 sierpnia 2014 r., zmienioną postanowieniem tegoż organu z dnia 8 września 2014 r., PINB dla Miasta E. zatwierdzającą R. G. i L. G. – inwestorom budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w E. – projekt budowlany zamienny uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w tymże budynku i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót oraz nakładającą obowiązek pozwolenia na użytkowanie w sposób oczywisty narusza art. 35 p.b., jako, że trudno dopatrywać się w motywach w/w decyzji oceny przedłożonego projektu budowlanego zamiennego w świetle kryteriów statuowanych powyższym przepisem. Przedłożony projekt budowlany zamienny w istocie spełnia funkcję tylko inwentaryzacyjną, tj. uwzględnia li tylko zmiany wynikające z dotychczas wykonywanych robót budowlanych, a nie wskazuje – co stanowi istotę procedury naprawczej w rzeczonym trybie – zakresu i rodzaju koniecznych do wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jako konsekwencję uprzedniej oceny (negatywnej) samowolnie wykonanych robót budowlanych przez pryzmat art. 35 ust. 1 (głównie pkt 1) p.b. W konsekwencji zakończenie procesu naprawczego poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. jest co najmniej podwójnie przedwczesne, tj. poprzez brak oceny przedłożonego projektu budowlanego zamiennego w świetle materialnoprawnych przesłanek jego weryfikacji, a uprzednio niewywiązanie się przez organy ze wskazań Sądu co do dalszego postępowania w sprawie oraz oceny prawnej, a uczynienie powyższego, w zależności od poczynionych ustaleń, może postępowanie naprawcze warunkować uprzednim zastosowaniem dyspozycji art. 50a pkt 2 p.b.
Stąd też Sąd stosując art. 135 p.p.s.a. uchylił także decyzje WINB z dnia 14 lutego 2012 r. nakładającą obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego tylko zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, z pominięciem obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jako konsekwencji braku oceny samowolnie wykonanych robót budowlany stanowiących istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę przez pryzmat art. 35 ust. 1 (głównie pkt 1) p.b.
Potrzeba oceny, a w realiach sprawy uchylenia decyzji WINB z dnia 14 lutego 2012 r. jest niezbędna także i z tej przyczyny, że organ w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 może wydać decyzję tylko raz. Zatem uprzednie nałożenie obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych bez jednoczesnego - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem powoduje, iż organ w przyszłości nie może orzec co do istoty, tj. ponownie orzekając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nie może orzec, by mający być przedłożony projekt budowlany zamienny uwzględniał określone czynności lub roboty budowlane w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Powyższe wynika z faktu, że dyspozycja art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. zbudowana jest na zasadzie koniunkcji poprzez posłużenie się spójnikiem " oraz ", oczywiście warunkowo " w razie potrzeby ". Powyższe oznacza, że jeśli w realiach konkretnej sprawy przedłożony projekt budowlany zamienny uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas samowolnie wykonanych robót, o charakterze istotnym w rozumieniu art. 36a p.b., nie spełnia wymogów art. 35 ust. 1 p.b. (głównie pkt 1 ), to powinnością organu jest nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a zaniechanie uczynienia tegoż uniemożliwia organowi ponowne orzekanie na podstawie rzeczonego przepisu z jednoczesnym zobowiązaniem do wykonania przedmiotowych czynności lub robót budowlanych ukierunkowanych na osiągnięcie powyższego celu. W realiach przedmiotowej sprawy przedłożony projekt budowlany nie zastrzegał powinności przedsięwzięcia takowych czynności bądź robót budowlanych, co było konsekwencją braku jego oceny w świetle art. 35 ust. 1 p.b. Co więcej istnieją, uzasadnione materiałem dowodowym sprawy, wątpliwości co do samej możności prowadzenia procesu naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., bez uprzedniej konieczności zastosowania w sprawie art. 50a pkt 2 p.b.
5/ Jako całkowicie niezrozumiała i oczywiście nie mająca jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego w kontekście art. 81 ust. 3 p.b. pozostaje teza organu o braku relewantności prawnej ewentualnego nieposiadania, na początkowym etapie postępowania inwestycyjnego, przez L. G. uprawnienia do sprawowania funkcji kierownika budowy. Przywołany przepis stanowi, że organy administracji nadzoru budowlanego kontrolują posiadanie przez osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie uprawnień do pełnienia tych funkcji. Z kolei dziennikowi budowy, jako elementowi dokumentacji budowy, można przypisać status dokumentu urzędowego, z którym należy łączyć domniemanie prawdziwości jego treści, jednakże pod warunkiem, że wpisy dokonywane są przez kierownika budowy, w przeciwnym wypadku stanowią tylko i wyłącznie prywatną dokumentację inwestora procesu budowlanego nie dość, że nie korzystającą z domniemania rzetelności dokonywanych wpisów, to przede wszystkim nie będącą dziennikiem budowy.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z dotychczasowych wyroków tut. Sądu, nadal nie wykonanych. Zatem orzekające organy, z udziałem zainteresowanych wszystkich stron postępowania, bezspornie ustalą, czy roboty budowlane były kontynuowane po ich wstrzymaniu postanowieniem z dnia 7 października 2004 r. Czyniąc powyższe nie ograniczą się tylko do odebrania sprzecznych oświadczeń stron postępowania, ale wykorzystają wszelkie dostępne środki dowodowe co do zweryfikowania czasookresu wykonywanych robót budowlanych, głównie tych wewnątrz budynku.
Sąd w składzie orzekającym ponownie w pełni podziela pogląd Sądu wyrażony w wyroku z dnia 5 października 2010 r. o braku wiarygodności robót budowlanych wykonanych w dniu 16 września 2006 r. w związku z awarią – w świetle twierdzeń L. G. - rury wodociągowej. W tym zakresie organ po pierwsze ustali, czy owa okoliczność, na którą powołuje się inwestor istotnie miała miejsce, a dokonując owych ustaleń nie ograniczy się tylko i wyłącznie do całkowicie bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia inwestora. W szczególności ustali, czy właściciel, względnie zarządca sieci wodociągowej był informowany o tymże zdarzeniu, jak również, czy skutki tegoż zdarzenia wywarty negatywny wpływ tylko na posesję inwestorów, w tym zakresie niezbędne będzie przesłuchanie w charakterze świadków co najmniej władających sąsiednimi nieruchomościami.
Po wtóre, w przypadku potwierdzenia awarii sieci wodociągowej, niezbędnym będzie zweryfikowanie, czy zakres i rodzaj przedsięwziętych przez inwestorów robót budowlanych istotnie miał na celu tylko i wyłącznie usunięcie skutków tejże awarii. Do oceny w tym zakresie niezbędnym – w ocenie Sądu – będzie powołanie osoby cechującej się wiadomościami specjalnymi w tym zakresie, tak, aby odeprzeć zarzut całkowitego braku krytycyzmu organu wobec twierdzeń inwestora. Do oceny powyższych okoliczności niezbędna będzie także dokumentacja zgromadzona w sprawie karnej, na którą powoływał się skarżący.
W zależności od ustaleń organy bezwzględnie zastosują art. 50a pkt 2 p.b., w sytuacji spełnienia się hipotezy tegoż przepisu, względnie w przeciwnym wypadku nakażą sporządzić projekt budowlany zamienny uwzględniający nie tylko, jak ma to aktualnie miejsce, zakres dotychczas wykonywanych robót budowlanych, ale przede wszystkim zobligują inwestorów do wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jeśli takowa konieczność będzie skutkiem oceny już wykonanych robót budowlanych z wymogami art. 35 ust. 1 (głównie pkt 1) p.b.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło