II SA/Ol 325/05

WyrokWSA w Olsztynie2005-07-12

Skład orzekający: Adam Matuszak, Alicja Jaszczak-Sikora, Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zastosować przepis prawa wprowadzony nowelizacją ustawy o Służbie Celnej po dacie wszczęcia postępowania karnego, ale przed datą wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, jeśli akt oskarżenia został wniesiony po wejściu w życie nowelizacji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepis art. 25 ust. 1 pkt 8 "a" ustawy o Służbie Celnej, który wszedł w życie po dacie wszczęcia postępowania karnego, ale przed datą wydania decyzji o zwolnieniu ze służby. Akt oskarżenia został wniesiony po wejściu w życie nowelizacji, co obligowało organ do zwolnienia funkcjonariusza ze służby bez pozostawiania mu uznaniowości w tej kwestii. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani proceduralnego, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca A. W. została zwolniona ze służby celnej decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia 14 lutego 2005 r. z powodu wniesienia przeciwko niej aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwa. Wcześniejsza decyzja o zwolnieniu z powodu tymczasowego aresztowania została uchylona przez WSA w Olsztynie z uwagi na datę aresztowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz, wskazując, że postępowanie karne zostało wszczęte przed wejściem w życie przepisu stanowiącego podstawę zwolnienia. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że akt oskarżenia został wniesiony po wejściu w życie nowelizacji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Adam Matuszak Alicja Jaszczak-Sikora (Spr.) Katarzyna Matczak Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2005 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę. UZASADNIENIE: Wyrokiem z dnia l grudnia 2004 r. w sprawie sygn. akt "[...]" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie zwolnienia A. W. ze służby celnej z powodu zastosowania wobec niej tymczasowego aresztowania. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że w sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy art. 25 ust. l pkt 8 "b" ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U nr 72, poz. 802 ze zm.) z uwagi na to, że przepis ten wszedł w życie od 10 sierpnia 2003 r., a tymczasowe aresztowanie funkcjonariuszki nastąpiło przed tą datą. W dniu 5 stycznia 2005 r. Prokuratur Okręgowy doręczył Dyrektorowi Izby Celnej, na jego wniosek, odpis aktu oskarżenia skierowanego w dniu 2 października 2003 r. przeciwko A. W., w którym zarzucono jej popełnienie przestępstwa polegającego na przyjmowaniu korzyści majątkowych w zamian za umożliwianie przemytu przez przejście graniczne. Pismem z dnia 18 stycznia 2005 r.( doręczonym dnia 21 stycznia 2005 r.) organ zawiadomił A. W. o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia jej ze służby, pouczając o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz składania wniosków i wyjaśnień. Decyzją z dnia 14 lutego 2005 roku, znak "[...]" znak "[...]" Dyrektor Izby Celnej, z powołaniem się na art. 25 ust. l pkt 8 "a" ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U nr 72, poz. 802 ze zm.) zwolnił A. W. ze służby celnej z powodu wniesienia przeciwko niej aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwa z art. 228 § 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Na skutek odwołania A. W. od tej decyzji, Dyrektor Izby Celnej, po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu 31 marca 2005 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A. W. zarzucała organowi naruszenie art. 138 § l k.p.a., art. l i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 25ust. l pkt 8"a"ustawy o służbie celnej poprzez naruszenie zasady lex retro non agit. Powoływała się także na naruszenie przez organ art. 41 kp. W związku z tym domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu skargi wywodziła, że postępowanie karne zostało przeciwko niej wszczęte 15 lipca 2003 r. a przepis art. 25 ust. l pkt 8 "a" ustawy o służbie celnej ma zastosowanie do stanów faktycznych, co do których postępowania karne zostały wszczęte po wejściu w życie nowelizacji ustawy o służbie celnej to jest po dniu 10 sierpnia 2003 r. Ponadto wskazywała, że zwolnienie ze służby zostało jej doręczone w czasie, kiedy korzystała ze zwolnienia lekarskiego. Dyrektor Izby Celnej wnosił o oddalenie skargi. Podnosił, że wniesienie aktu oskarżenia o przestępstwo popełnione przez funkcjonariusza celnego z winy umyślnej nakłada na organ obowiązek usunięcia takiego funkcjonariusza ze służby, choćby oskarżenie pochodziło sprzed kilku lat. Powoływał się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie sygn. akt II SA/Wa 2042-2049, potwierdzające taką tezę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje kontroli legalności decyzji wydanej przez organ administracji publicznej pod względem legalności, to jest jej zgodności z obowiązującym prawem. Sąd ten ma obowiązek uchylić zaskarżoną decyzje tylko wówczas, gdy stwierdzi naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego lub przepisów prawa o postępowaniu administracyjnym tak istotne, że miało wpływ na rozstrzygnięcie. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził takich naruszeń. Organ orzekający nie naruszył, jak to zarzucano w skardze, art.138 k.p.a. Powtórne orzekanie w tej samej sprawie przez organ odwoławczy, także w trybie art. 127 § 3 k.p.a., ma na celu skorygowanie decyzji pierwszej instancji, jeżeli jest ona wadliwa co do rozstrzygnięcia bądź uzasadnienia. W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji nie była dotknięta żadną z wad, które dawałyby podstawę do jej uchylenia. Przepis art. 138 k.p.a. określa rodzaje rozstrzygnięć organu drugiej instancji i Dyrektor Izby Celnej prawidłowo zastosował normę § l pkt l tegoż przepisu. Wbrew zarzutom skargi organ orzekający nie dopuścił się też naruszenia art. 41 k.p. Funkcjonariusz celny nie pozostaje bowiem w stosunku pracy, ale w stosunku służby. Ten rodzaj zatrudnienia nie podlega przepisom Kodeksu pracy, lecz w całości regulowany jest ustawą z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U nr 72, poz. 802 ze zm.), zwaną w dalszym ciągu "u. S.C." . Kwestie związane z ustaniem stosunku służbowego zostały tam uregulowane kompleksowo , a ustawa ta w zakresie rozwiązywania stosunku służby nie odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu pracy. Tak więc organ nie mógł naruszyć przepisu art. 41 k.p. skoro Kodeks pracy nie ma w ogóle w sprawie zastosowania. Odnośnie zarzucanego naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, to należy zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził niekonstytucyjności przepisu art. 25 ust. l pkt 8 "a" i "b". (wyrok TK z dnia 19 października 2004 r. K 1/04) Organ orzekający w sprawie zastosował więc przepisy prawa materialnego pozostające w zgodności z zasadami wyrażonymi w ustawie zasadniczej. Wobec ogólnikowo sformułowanych w skardze zarzutów o naruszeniu art. l i art. 2 Konstytucji nie wiadomo na czym, według skarżącej, naruszenie to miałoby polegać, a Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się takich naruszeń. Z uzasadnienia skargi wynika, iż A. W. jest przekonana o naruszeniu przez Dyrektora Izby Celnej zakazu nie działania prawa wstecz. Jest to przekonanie błędne. Przepis art. 25 ust. l pkt "a" i "b" u.S.C. obowiązuje od dnia 10 sierpnia 2003 roku. Akt oskarżenia został przeciwko niej skierowany 2 października 2003 r., a więc już po wejściu w życie przepisów nowelizujących . Nie można, jak to sugeruje skarżąca, daty wszczęcia postępowania , określonej w art. 3 ust. l ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz.U.03.120.1122) łączyć z wszczęciem postępowania karnego przygotowawczego, ale należy to czynić w powiązaniu z datą rozpoczęcia postępowania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia A. W. ze służby celnej z powodu skierowania wobec niej aktu oskarżenia za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione z winy umyślnej, zostało wszczęte z dniem 21 stycznia 2005 r. Nie ma więc podstaw do stosowania w tym przypadku przepisów dotychczasowych, obowiązujących przed wprowadzeniem do u.S.C. art. 25 ust.l pkt 8 "a" Przepis te wyraźnie stanowi, że funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego. Nie można mieć zatem wątpliwości, iż Dyrektor Izby Celnej, powziąwszy wiadomość o skierowaniu wobec skarżącej aktu oskarżenia, zobligowany był do jej zwolnienia. Konstrukcja omawianej normy prawnej wskazuje, że obowiązek taki powstaje w każdym przypadku, kiedy zaistnieją przesłanki określone w art. 25 ust. l pkt 8 a" u.S.C. W rozpatrywanej sprawie fakt taki niewątpliwie miał miejsce i, wbrew twierdzeniom skarżącej, ta okoliczność faktyczna zaistniała już pod rządami nowej regulacji prawnej, dającej podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w razie powzięcia wiadomości o skierowaniu wobec niego aktu oskarżenia. Z redakcji omawianego przepisu wynika , że w razie skierowania przeciwko funkcjonariuszowi celnemu aktu oskarżenia, organ zobligowany jest do podjęcia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza; organowi zatrudniającemu funkcjonariusza celnego nie pozostawiono w tym zakresie dowolności, czy też uznaniowości.. Fakt, iż ustawodawca nie określił terminu, w jakim należy wydać decyzję o zwolnieniu ze służby oznacza, iż można dokonać tej czynności w każdym czasie, gdyż ustawa nie zakreśla żadnego terminu ograniczającego, którym organ byłby związany. Wobec tego bezpodstawny jest również zarzut skargi o naruszeniu przez organ orzekający przepisu art. 25 ust. l pkt 8 "a" u.S.C. Skoro Sąd nie stwierdził naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej przepisów prawa skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji, to nie było podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło