II SA/Ol 325/05
WyrokWSA w Olsztynie2005-07-12
Skład orzekający: Adam Matuszak, Alicja Jaszczak-Sikora, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zastosować przepis prawa wprowadzony nowelizacją ustawy o Służbie Celnej po dacie wszczęcia postępowania karnego, ale przed datą wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, jeśli akt oskarżenia został wniesiony po wejściu w życie nowelizacji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepis art. 25 ust. 1 pkt 8 "a" ustawy o Służbie Celnej, który wszedł w życie po dacie wszczęcia postępowania karnego, ale przed datą wydania decyzji o zwolnieniu ze służby. Akt oskarżenia został wniesiony po wejściu w życie nowelizacji, co obligowało organ do zwolnienia funkcjonariusza ze służby bez pozostawiania mu uznaniowości w tej kwestii. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani proceduralnego, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca A. W. została zwolniona ze służby celnej decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia 14 lutego 2005 r. z powodu wniesienia przeciwko niej aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwa. Wcześniejsza decyzja o zwolnieniu z powodu tymczasowego aresztowania została uchylona przez WSA w Olsztynie z uwagi na datę aresztowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz, wskazując, że postępowanie karne zostało wszczęte przed wejściem w życie przepisu stanowiącego podstawę zwolnienia. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że akt oskarżenia został wniesiony po wejściu w życie nowelizacji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Adam Matuszak Alicja Jaszczak-Sikora (Spr.) Katarzyna Matczak Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2005 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę.
UZASADNIENIE:
Wyrokiem z dnia l grudnia 2004 r. w sprawie sygn. akt "[...]" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie zwolnienia A. W. ze służby celnej z powodu zastosowania wobec niej tymczasowego aresztowania. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że w sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy art. 25 ust. l pkt 8 "b" ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U nr 72, poz. 802 ze zm.) z uwagi na to, że przepis ten wszedł w życie od 10 sierpnia 2003 r., a tymczasowe aresztowanie funkcjonariuszki nastąpiło przed tą datą.
W dniu 5 stycznia 2005 r. Prokuratur Okręgowy doręczył Dyrektorowi Izby Celnej, na jego wniosek, odpis aktu oskarżenia skierowanego w dniu 2 października 2003 r. przeciwko A. W., w którym zarzucono jej popełnienie przestępstwa polegającego na przyjmowaniu korzyści majątkowych w zamian za umożliwianie przemytu przez przejście graniczne.
Pismem z dnia 18 stycznia 2005 r.( doręczonym dnia 21 stycznia 2005 r.) organ zawiadomił A. W. o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia jej ze służby, pouczając o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz składania wniosków i wyjaśnień.
Decyzją z dnia 14 lutego 2005 roku, znak "[...]" znak "[...]" Dyrektor Izby Celnej, z powołaniem się na art. 25 ust. l pkt 8 "a" ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U nr 72, poz. 802 ze zm.) zwolnił A. W. ze służby celnej z powodu wniesienia przeciwko niej aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwa z art. 228 § 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
Na skutek odwołania A. W. od tej decyzji, Dyrektor Izby Celnej, po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu 31 marca 2005 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A. W. zarzucała organowi naruszenie art. 138 § l k.p.a., art. l i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 25ust. l pkt 8"a"ustawy o służbie celnej poprzez naruszenie zasady lex retro non agit. Powoływała się także na naruszenie przez organ art. 41 kp.
W związku z tym domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego.
W uzasadnieniu skargi wywodziła, że postępowanie karne zostało przeciwko niej wszczęte 15 lipca 2003 r. a przepis art. 25 ust. l pkt 8 "a" ustawy o służbie celnej ma zastosowanie do stanów faktycznych, co do których postępowania karne zostały wszczęte po wejściu w życie nowelizacji ustawy o służbie celnej to jest po dniu 10 sierpnia 2003 r.
Ponadto wskazywała, że zwolnienie ze służby zostało jej doręczone w czasie, kiedy korzystała ze zwolnienia lekarskiego.
Dyrektor Izby Celnej wnosił o oddalenie skargi.
Podnosił, że wniesienie aktu oskarżenia o przestępstwo popełnione przez funkcjonariusza celnego z winy umyślnej nakłada na organ obowiązek usunięcia takiego funkcjonariusza ze służby, choćby oskarżenie pochodziło sprzed kilku lat. Powoływał się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie sygn. akt II SA/Wa 2042-2049, potwierdzające taką tezę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje kontroli legalności decyzji wydanej przez organ administracji publicznej pod względem legalności, to jest jej zgodności z obowiązującym prawem. Sąd ten ma obowiązek uchylić zaskarżoną decyzje tylko wówczas, gdy stwierdzi naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego lub przepisów prawa o postępowaniu administracyjnym tak istotne, że miało wpływ na rozstrzygnięcie.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził takich naruszeń.
Organ orzekający nie naruszył, jak to zarzucano w skardze, art.138 k.p.a.
Powtórne orzekanie w tej samej sprawie przez organ odwoławczy, także w trybie art. 127 § 3 k.p.a., ma na celu skorygowanie decyzji pierwszej instancji, jeżeli jest ona wadliwa co do rozstrzygnięcia bądź uzasadnienia. W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji nie była dotknięta żadną z wad, które dawałyby podstawę do jej uchylenia.
Przepis art. 138 k.p.a. określa rodzaje rozstrzygnięć organu drugiej instancji i Dyrektor Izby Celnej prawidłowo zastosował normę § l pkt l tegoż przepisu.
Wbrew zarzutom skargi organ orzekający nie dopuścił się też naruszenia art. 41 k.p. Funkcjonariusz celny nie pozostaje bowiem w stosunku pracy, ale w stosunku służby. Ten rodzaj zatrudnienia nie podlega przepisom Kodeksu pracy, lecz w całości regulowany jest ustawą z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U nr 72, poz. 802 ze zm.), zwaną w dalszym ciągu "u. S.C." . Kwestie związane z ustaniem stosunku służbowego zostały tam uregulowane kompleksowo , a ustawa ta w zakresie rozwiązywania stosunku służby nie odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu pracy. Tak więc organ nie mógł naruszyć przepisu art. 41 k.p. skoro Kodeks pracy nie ma w ogóle w sprawie zastosowania.
Odnośnie zarzucanego naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, to należy zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził niekonstytucyjności przepisu art. 25 ust. l pkt 8 "a" i "b". (wyrok TK z dnia 19 października 2004 r. K 1/04)
Organ orzekający w sprawie zastosował więc przepisy prawa materialnego pozostające w zgodności z zasadami wyrażonymi w ustawie zasadniczej.
Wobec ogólnikowo sformułowanych w skardze zarzutów o naruszeniu art. l i art. 2 Konstytucji nie wiadomo na czym, według skarżącej, naruszenie to miałoby polegać, a Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się takich naruszeń.
Z uzasadnienia skargi wynika, iż A. W. jest przekonana o naruszeniu przez Dyrektora Izby Celnej zakazu nie działania prawa wstecz. Jest to przekonanie błędne. Przepis art. 25 ust. l pkt "a" i "b" u.S.C. obowiązuje od dnia 10 sierpnia 2003 roku. Akt oskarżenia został przeciwko niej skierowany 2 października 2003 r., a więc już po wejściu w życie przepisów nowelizujących . Nie można, jak to sugeruje skarżąca, daty wszczęcia postępowania , określonej w art. 3 ust. l ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz.U.03.120.1122) łączyć z wszczęciem postępowania karnego przygotowawczego, ale należy to czynić w powiązaniu z datą rozpoczęcia postępowania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia A. W. ze służby celnej z powodu skierowania wobec niej aktu oskarżenia za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione z winy umyślnej, zostało wszczęte z dniem 21 stycznia 2005 r. Nie ma więc podstaw do stosowania w tym przypadku przepisów dotychczasowych, obowiązujących przed wprowadzeniem do u.S.C. art. 25 ust.l pkt 8 "a"
Przepis te wyraźnie stanowi, że funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego. Nie można mieć zatem wątpliwości, iż Dyrektor Izby Celnej, powziąwszy wiadomość o skierowaniu wobec skarżącej aktu oskarżenia, zobligowany był do jej zwolnienia. Konstrukcja omawianej normy prawnej wskazuje, że obowiązek taki powstaje w każdym przypadku, kiedy zaistnieją przesłanki określone w art. 25 ust. l pkt 8 a" u.S.C. W rozpatrywanej sprawie fakt taki niewątpliwie miał miejsce i, wbrew twierdzeniom skarżącej, ta okoliczność faktyczna zaistniała już pod rządami nowej regulacji prawnej, dającej podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w razie powzięcia wiadomości o skierowaniu wobec niego aktu oskarżenia. Z redakcji omawianego przepisu wynika , że w razie skierowania przeciwko funkcjonariuszowi celnemu aktu oskarżenia, organ zobligowany jest do podjęcia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza; organowi zatrudniającemu funkcjonariusza celnego nie pozostawiono w tym zakresie dowolności, czy też uznaniowości.. Fakt, iż ustawodawca nie określił terminu, w jakim należy wydać decyzję o zwolnieniu ze służby oznacza, iż można dokonać tej czynności w każdym czasie, gdyż ustawa nie zakreśla żadnego terminu ograniczającego, którym organ byłby związany.
Wobec tego bezpodstawny jest również zarzut skargi o naruszeniu przez organ orzekający przepisu art. 25 ust. l pkt 8 "a" u.S.C.
Skoro Sąd nie stwierdził naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej przepisów prawa skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji, to nie było podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło