II SA/Ol 326/08

WyrokWSA w Olsztynie2008-08-28

Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Marzenna Glabas, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres nadterminowej zasadniczej służby wojskowej powinien być zaliczany do okresu uprawniającego do dodatku z wysługę lat funkcjonariusza Służby Więziennej na podstawie art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres nadterminowej zasadniczej służby wojskowej powinien być zaliczany do okresu uprawniającego do dodatku z wysługę lat. Argumentacja opiera się na systemowej wykładni przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony, która traktuje nadterminową służbę wojskową jako formę zasadniczej służby wojskowej. Odmienne traktowanie tych okresów prowadziłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Ponadto, organy administracji błędnie rozpoznały wniosek strony, traktując go jako nowe żądanie przyznania dodatku, zamiast jako próbę weryfikacji wcześniejszej decyzji personalnej, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
St. kpr. T.B. złożył wniosek o zaliczenie okresu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat. Dyrektor Zakładu Karnego odmówił zaliczenia tego okresu, uznając, że do dodatku uwzględnia się jedynie okres zasadniczej służby wojskowej. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej utrzymał tę decyzję w mocy. T.B. złożył skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania, w tym brak podstawy prawnej do wydania decyzji odmawiającej zaliczenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zaliczenia okresu wojskowej zasadniczej służby nadterminowej do okresu uprawniającego do dodatku z wysługę lat I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]"; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Pismem z dnia 20 lutego 2008r. st. kpr. T.B. wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego decyzji personalnej Dyrektora Zakładu Karnego Nr "[...]" z powodu rażącego naruszenia prawa tj. art. 100 ustawy o Służbie Więziennej, § 1 ust. 1 pkt 3 zarządzenia nr 36/96/CZSW Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 1996r. w sprawie zasad i trybu zaliczania okresów służby i prac podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu dodatków za wysługę lat funkcjonariuszy Służby Więziennej w związku z art. 59 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP oraz art. 32 Konstytucji RP, polegającego na nie zaliczeniu do wysługi lat okresu zasadniczej służby wojskowej pełnionej nadterminowo w okresie od 28 stycznia 1999r. do 27 stycznia 2004r. Jednocześnie T.B. wniósł o zaliczenie okresu zasadniczej służby wojskowej pełnionej w okresie od 4 listopada 1997r. do 27 stycznia 1999r., który potwierdza wpis w książeczce wojskowej oraz zaświadczenie wydane przez Jednostkę Wojskową Nr "[...]". Decyzją personalną Nr "[...]" z dnia "[...]" Dyrektor Zakładu Karnego odmówił st. kpr. T.B. zaliczenia okresu odbywania wojskowej zasadniczej służby nadterminowej, jako okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat. Wyjaśniono, że decyzją personalną nr "[...]" z dnia "[...]" zaliczono wnioskodawcy do okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat okres zasadniczej służby wojskowej. Stwierdzono, iż stosownie do art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej do dodatku za wysługę lat bierze się pod uwagę okresy świadczonej pracy bądź służby w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej i tylko w pełnym wymiarze czasu pracy oraz okres powołania do czynnej zasadniczej służby wojskowej w ramach obowiązku, a nie pełnionej służby w znaczeniu świadczenia pracy w myśl przepisów kodeku pracy czy kodeksu cywilnego. Ponieważ w aktach osobowych brakuje zarówno zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu na druku ZUS Rp – 7 oraz świadectwa służby za okres pełnienia zasadniczej służby nadterminowej, z którego wynikałby wymiar zatrudnienia oznacza powyższe, że świadczona była przez wnioskodawcę praca, za którą otrzymywał uposażenie oraz pochodne wynikające ze stosunku pracy. W związku ze świadczeniem pracy w okresie odbywania zasadniczej nadterminowej służby wojskowej nie można zaliczyć tego okresu do okresu uprawniającego do wyższego dodatku za wysługę. Podkreślono także, iż cytowane we wniosku zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z 14 sierpnia 1996r. jest nieaktualne, gdyż zostało uchylone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 7 lutego 2002r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej. Na tą decyzję personalną T.B. wniósł odwołanie, w którym zarzucił podjętemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego - art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej poprzez ich błędną wykładnię. Wniósł o uchylenie decyzji i ustalenie dodatku za wysługę lat z uwzględnieniem okresu odbywania nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. Wskazał, iż w tej sprawie przy zaliczeniu nadterminowej służby wojskowej do wysługi lat należy odnieść się do zapisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej, w której określono pojęcie "zasadniczej służby wojskowej" oraz "nadterminowej służby wojskowej". Przywołał art. 86 tej ustawy, z którego wynika, iż żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową mogą pełnić ją nadterminowo przez okres od 1 do 7 lat na podstawie dobrowolnego zgłoszenia. Zatem nadterminowa służba wojskowa jest kontynuacją służby zasadniczej. Wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006r. sygn. akt I OSK 283/06, w którym stwierdzono, iż nadterminowa służba wojskowa nadal pozostaje zasadniczą służbą wojskową, bowiem brak jest istotnych, racjonalnych przesłanek aby odmiennie traktować osoby odbywające zasadniczą służbę wojskową i nadterminową służbę wojskową. Odwołujący się wskazał nadto, iż decyzja zawiera również wadę skutkującą konieczność stwierdzenia jej nieważności, gdyż w ustawie o Służbie Więziennej brak jest przepisu prawnego w oparciu, o który można podjąć rozstrzygnięcie w formie decyzji o "odmowie zaliczenia odbywania służby wojskowej do okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat". Taka teza wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 października 2004r. sygn. II SA/Wa 1920/2003, w którym stwierdzono, że zaliczenie bądź niezaliczenie okresu służby stanowić powinno jedynie przedmiot postępowania dowodowego. Oznacza to, że wpierw należało ocenić dowody, a dopiero na tej podstawie decyzję administracyjną ustalającą prawo do dodatku stażowego, zaś kwestia ewentualnego zaliczenia bądź odmowy zaliczenia powinna stanowić jedynie przedmiot uzasadnienia decyzji. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]", działając na podstawie art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761, ze zm) oraz § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 lutego 2002r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. Nr 14, poz. 137.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż z kserokopii książeczki wojskowej T.B. oraz przedstawionego zaświadczenia Jednostki Wojskowej Nr "[...]" wynika, iż od 4 listopada 1997r. do 27 stycznia 1999r. pełnił on zasadniczą służbę wojskową, zaś od 28 stycznia 1999r. do 27 stycznia 2004r. nadterminową służbę wojskową. Z art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej (dalej zwanej: ustawą o SW) wynika, iż przy ustalaniu dodatku za wysługę lat uwzględnia się okres zasadniczej służby wojskowej oraz okresy zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych w pełnym wymiarze czasu pracy. Z chwilą przyjęcia odwołującego się do służby uwzględniono mu do wysługi lat okres zasadniczej służby wojskowej w wymiarze 1 roku 2 miesięcy i 24 dni. Przywołano art. 59 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej wyjaśniając, iż zasadnicza służba wojskowa jest odbywana w ramach obowiązku obrony, przy czym ustawodawca określił jej czas trwania, natomiast służba nadterminowa pełniona jest na podstawie dobrowolnego zgłoszenia i może być pełniona przez okres od 1 do 7 lat. W ocenie organu zarówno sformułowania ustawy o SW jak i ustawy o powszechnym obowiązku obrony pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że do wysługi lat funkcjonariusza SW dolicza się jedynie okres zasadniczej służby wojskowej nie zaś zasadniczej służby wojskowej pełnionej nadterminowo. Odnośnie przywołanych orzeczeń sądów administracyjnych wyjaśniono, iż poglądy tam wyrażone nie mają mocy wiążącej dla organów administracyjnych, dotyczą jedynie sprawy, w której zostały wydane. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył T.B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zakładu Karnego, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podjętemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 100 ust. 2 ustawy o SW i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej. Skarżący w całości powtórzył argumenty i zarzuty zawarte w odwołaniu akcentując, iż brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do różnicowania pojęcia "zasadniczej służby wojskowej" i "nadterminowej służby wojskowej" w kontekście uprawnienia do zaliczenia tych okresów do uprawniających do dodatku za wysługę lat. W ocenie skarżącego osoby, które pełnią zasadniczą służbę wojskową nadterminowo nadal pełnią służbę wojskową i nie ma znaczenia, iż zasadnicza służba wojskowa jest pełniona w ramach określonego ustawowo obowiązku, zaś służba nadterminowa oparta jest na zasadzie dowolności jej pełnienia. Po raz kolejny podniósł zarzut nieważności decyzji "o odmowie zaliczenia okresu odbywania wojskowej zasadniczej służby wojskowej jako okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat" z uwagi na brak przepisu prawnego, który upoważniałby organ administracji do wydawania takiego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Organ bowiem uprawniony jest jedynie do ustalenia w drodze decyzji dodatku za wysługę lat, która przekłada się na ustalenie wysokości dodatku stażowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż w świetle przepisów ustawy o SW brak jest podstaw prawnych do wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie zaliczenia bądź odmowy zaliczenia funkcjonariuszom SW okresów służby i pracy podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu stażu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat lub nagrody jubileuszowej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2004r. sygn. II SA 1920/2003), zgodnie z którym ewentualne zaliczenie bądź odmowa zaliczenia poszczególnych okresów powinna stanowić jedynie przedmiot postępowania wyjaśniającego i dowodowego w sprawie przyznania określonego świadczenia pieniężnego, tym samym postępowanie to nie stanowi przedmiotu odrębnej sprawy administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie w całości. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. zwanej dalej: ustawą ppsa.). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa.). Wobec powyższego rola Sądu sprowadza się do oceny, czy zaskarżona decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego nie narusza obowiązującego prawa, tj. przepisów ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761, ze zm., zwanej dalej: ustawą o SW) wraz z wydanym na podstawie tego aktu rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 7 lutego 2002rr. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. Nr 14, poz. 137, zwanego dalej: rozp. w sprawie dodatków) oraz przepisów Kodeku postępowania administracyjnego. Przed przystąpieniem jednakże do merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi należy wskazać na uchybienia w postępowaniu administracyjnym, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie bowiem do art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. nr 98, poz. 1071, ze zm. zwana dalej Kpa) postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (§ 3 tego przepisu). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości okoliczność, iż organ administracji publicznej jest związany żądaniem strony w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego oraz treścią zgłoszonego żądania, o ile dotyczy ono sprawy indywidualnej załatwianej w drodze decyzji, zostało złożone przez osobę będącą stroną w rozumieniu art. 28 Kpa, odpowiada wymaganiom formalnym oraz organ, do którego zostało skierowane jest właściwy w sprawie. Oznacza powyższe, iż organ administracji publicznej nie może samodzielnie, swobodnie, według własnego uznania rozpoznać wniesionego przez stronę postępowania żądania, jako wniosku o rozpoznanie sprawy po raz pierwszy w toku instancji, jeżeli strona składa żądanie wszczęcia postępowania w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Organom orzekającym w rzeczonej sprawie umknęła okoliczność, iż wniosek skarżącego złożony do Dyrektora Zakładu Karnego w dniu 21 lutego 2008r. wskazywał na żądanie stwierdzenia nieważności decyzji personalnej tego organu nr "[...]" z powody rażącego naruszenia prawa, w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Wbrew tak wyraźnemu wskazaniu podstawy prawnej dla podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie zainicjowania nadzwyczajnego trybu postępowania w jakim możliwa jest weryfikacja ostatecznej decyzji administracyjnej, organ I instancji rozpoznał ten wniosek bez wyjaśnienia jego charakteru (jeżeli powziął jakiekolwiek wątpliwości w tym zakresie) i intencji strony, która przecież kwestionowała dotychczasowe rozstrzygnięcie w tym przedmiocie w wydanej w dniu "[...]" decyzji personalnej Nr "[...]". Organy orzekające złożony "raport" potraktowały jako pierwszorazowy wniosek o doliczenie do okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat okresu odbywania wojskowej zasadniczej służby nadterminowej, zupełnie pomijając okoliczność, iż do takiego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej brak jest podstaw prawnych, na co wskazywał sam skarżący w odwołaniu od tej decyzji, jak również na co powołuje się organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę przytaczając orzeczenie sądu administracyjnego w tym zakresie. Wcześniej jednakże, na etapie rozpoznawania odwołania skarżącego, organ odwoławczy nie zwrócił uwagi na okoliczność, iż podjęte rozstrzygnięcie nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach ustawy o SW, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Wobec stanowiska przedstawionego w skarżonej decyzji niezrozumiałe jest obecnie podnoszenie w odpowiedzi na skargę argumentu o braku podstaw prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie zaliczenia bądź odmowy zaliczenia funkcjonariuszom okresów służby i pracy do stażu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat lub nagrody jubileuszowej, gdyż ewentualne doliczenie tych okresów następuje w decyzji przyznającej określone świadczenie, a nie może stanowić przedmiotu odrębnej sprawy. Skoro rozpoznając w tym zakresie sprawę T.B. na etapie postępowania odwoławczego na tę jakże istotną okoliczność organ nie zwrócił uwagi przyjmując, że żądanie skarżącego faktycznie dotyczyło takiego doliczenia do okresu służby, to należałoby wyeliminować skarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w trybie stwierdzenia nieważności tych decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy ppsa, skoro w tym zakresie organy wydały decyzje administracyjne bez podstawy prawnej upoważniającej je do takiego działania. Jednakże Sąd z uwagi na przedmiot wniosku skierowanego do Dyrektora Zakładu Karnego uznał, iż treścią jego nie było wydanie decyzji administracyjnej w kwestii doliczenia okresu zasadniczej służby wojskowej pełnionej nadterminowo lecz zweryfikowanie ostatecznej decyzji personalnej, w której ustalono skarżącemu na podstawie art. 100 ust. 2 ustawy o SW dodatek za wysługę lat obejmujący jedynie okres odbywania zasadniczej służby wojskowej w wymiarze 1 rok 2 miesiące i 24 dni. Weryfikacja takiej decyzji może mieć miejsce zarówno w trybie art. 156 Kpa, na co wskazywał skarżący ale także w innym trybie np. art. 155 Kpa. Przechodząc do oceny merytorycznego stanowiska wyrażonego w skarżonej decyzji uznać należy, iż organ dokonał analizy art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej z naruszeniem prawa polegającym na błędnej jego wykładni. Stosownie do art. 100 ust. 1 ustawy o SW funkcjonariuszom przysługują do uposażenia zasadniczego dodatki o charakterze stałym tj. dodatek za wysługę lat, dodatek za stopień i dodatek służbowy. Z ust. 2 tego przepisu wynika, iż przy ustalaniu dodatku za wysługę lat uwzględnia się okres zasadniczej służby wojskowej oraz okresy zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych w pełnym wymiarze czasu pracy. Na podstawie art. 100 ust. 3 tej ustawy zostało natomiast wydane rozporządzenie w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej Z treści § 2 ust. 2 pkt 5 tego rozporządzenia wynika, że zaliczenie okresów służby lub zatrudnienia do okresu służy w SW następuje m.in. na podstawie wyciągu z książeczki wojskowej. W tym miejscu należy podzielić pogląd skarżącego, który posiłkuje się stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006r. sygn. akt I OSK 283/06, iż wobec braku zdefiniowania w ustawie o SW pojęcia "zasadnicza służba wojskowa", którym ustawodawca posłużył się w art. 100 ust. 2 ustawy o SW, a która to instytucja znajduje swoje uregulowanie w ustawie z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony (Dz.U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416, ze zm.), mając na uwadze całość systemu prawnego należało odnieść do wskazanego pojęcia "zasadnicza służba wojskowa" zapisy wynikające z tej właśnie ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony winny stanowić podstawę do rozstrzygnięcia kwestii, czy zapis o zasadniczej służbie wojskowej odnosi się jedynie do niej, czy także do jej formy pełnionej nadterminowo. Jak już wskazały organy orzekające w sprawie art. 59 ustawy o powszechnym obowiązku obrony stanowi, iż żołnierzami w czynnej służbie wojskowej są osoby odbywające zasadniczą służbę wojskową, nadterminową zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia wojskowe oraz okresową służbę wojskową. Posługując się zatem jedynie wykładnią gramatyczną tego przepisu można by dojść do wniosku, iż ustawodawca obok zasadniczej służby wojskowej zamieścił nadterminową zasadniczą służbę wojskową, co sugerowałoby, iż są to odmienne instytucje. Natomiast ustawa o SW posługuje się tylko pojęciem zasadniczej służby wojskowej. Jednakże w takim przypadku oparcie się jedynie na wykładni gramatycznej nie doprowadzi do właściwego odczytania treści normatywnej wskazanego przepisu prawa, bowiem należy posłużyć się także wykładnię systemową. W tym zakresie należy zauważyć, iż ustawodawca zasadniczej służbie wojskowej poświęcił cały rozdział 3 w dziale III ustawy o powszechnym obowiązku obrony traktującym ogólnie o służbie wojskowej. I tak przepis art. 82 tej ustawy dotyczy zasadniczej służby wojskowej, jej czasu trwania i sposobu odbywania, natomiast art. 86 normuje nadterminową zasadniczą służbę wojskową. W przepisie tym wskazano że żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową mogą ją pełnić nadterminowo przez okres od jednego do siedmiu lat na podstawie dobrowolnego zgłoszenia. Z ust. 2 wynika natomiast, że żołnierze ci mogą zostać pozostawieni w nadterminowej zasadniczej służbie wojskowej, jeżeli takie są potrzeby osobowe jednostki wojskowej, a żołnierze ci spełniają łącznie określone warunki ( ust. 1a). Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, iż chodzi o utrzymywanie bytu tej samej instytucji prawnej. Wprawdzie nadterminowa zasadnicza służba wojskowa przebiega z wyszczególnionymi modyfikacjami wynikającymi z przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 października 2004r. w sprawie trybu przyjmowania oraz sposobu odbywania nadterminowej zasadniczej służby wojskowej (Dz.U. Nr 238, poz. 2396, ze zm.) nie zmienia to jednakże oceny, iż jest to nadal zasadnicza służba wojskowa a jedynie pełniona nadterminowo. Należy w tym miejscu przytoczyć wyrok NSA z dnia 25 października 2006r. sygn. akt I OSK 283/06, iż "nie ma żadnych racjonalnych przesłanek by odmiennie traktować osoby odbywające zasadniczą służbę wojskową i nadterminową zasadniczą służbę wojskową. Oceny tej nie może zmienić i to, że jedna z tych służb wynika z określonego obowiązku, druga natomiast zasadza się na dowolnym jej pełnieniu. Taka też była intencja ustawodawcy, który obydwie te służby objął wspólnym mianem zasadniczej służby wojskowej (rozdział 3 dział III)". Z tym poglądem w pełni zgadza się Sąd w składzie orzekającym podzielając stanowisko, iż w rozdzieleniu i nadaniu innego, odmiennego znaczenia z punktu widzenia przepisu art. 100 ust. 2 ustawy o SW instytucji zasadniczej służby wojskowej i nadterminowej zasadniczej służbie wojskowej należałoby upatrywać nierównego traktowania wobec prawa, co skutkowałoby naruszeniem art. 32 Konstytucji RP. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku dostrzegając zarówno naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa materialnego (art. 100 ust. 2 ustawy o SW), które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd nie orzekł o przyznaniu skarżącemu kosztów postępowania według norm przepisanych, bowiem skarżący nie poniósł takich kosztów w tej sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło