II SA/Ol 327/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-05-23
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Beata Jezielska, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, przyznając zasiłek celowy na zakup żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", ma swobodę uznania administracyjnego, nawet jeśli wnioskodawca spełnia kryteria dochodowe i zdrowotne?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, przyznając zasiłek celowy na zakup żywności, działa w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet jeśli wnioskodawca spełnia kryteria dochodowe i zdrowotne, organ ma swobodę w podjęciu decyzji o przyznaniu pomocy, uwzględniając przy tym swoje możliwości finansowe oraz potrzeby innych osób ubiegających się o wsparcie. Sam fakt spełnienia ustawowych przesłanek nie gwarantuje automatycznego przyznania świadczenia ani jego oczekiwanej wysokości.Stan faktyczny
Skarżąca T.P. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności. Po rozpoznaniu wniosku przez organy pomocy społecznej, przyznano jej świadczenie w kwocie 240 zł. Skarżąca kwestionowała wysokość świadczenia oraz domagała się zbadania przyczyn jej ubóstwa, wskazując na winę Wójta Gminy A. Skarga została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r. sprawy ze skargi T.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Z akt sprawy wynika, że w dniu "[...]" T. P. zwróciła się do Urzędu Gminy w A. o przyznanie pomocy finansowej i materialnej. W związku z wyłączeniem pracowników i kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w A. od załatwienia niniejszej sprawy postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]" wyznaczyło do jej załatwienia Prezydenta Miasta B.
Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działając z upoważnienia Prezydenta B., przyznał T. P. świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie 180 zł na okres od 1 do 30 "[...]". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji przytoczył przepisy regulujące zasady i tryb przyznawania zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w ramach niniejszego programu. Wskazano, iż w trakcie wywiadu środowiskowego pracownik socjalny Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. ustalił, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Miesięczny dochód rodziny w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku "[...]" wynosił 427,50 zł, "[...]". T. P. jest osobą niepełnosprawną "[...]". "[...]". W trakcie wywiadu pan P. oświadczył, że problemy zdrowotne z którymi boryka się on i żona są związane z wydarzeniami z "[...]" r., które doprowadziły do naruszenia jego praw związanych z wolnością osobistą, nietykalnością cielesną i powstałym inwalidztwem. Stanowiły one także przyczynę konfliktu z Wójtem Gminy A. Odnośnie wysokości przyznanego świadczenia organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z zarządzeniem nr "[...]" Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w A. z dnia "[...]" w sprawie ujednolicenia dziennej stawki zasiłku przyznanego w ramach programu wieloletniego "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania" ustalono dzienną stawkę zasiłku na kwotę 3,00 zł, pomnożoną przez liczbę dni przypadających w danym miesiącu oraz liczbę członków rodziny uprawnionych do tego zasiłku.
Na skutek odwołania wniesionego przez T. P. decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]" uchyliło powyższą decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż przyznana pomoc nie była konsekwencją rozważenia sytuacji rodzinnej i dochodowej wnioskodawczyni oraz jej potrzeb, w związku z możliwościami jakimi dysponował organ przyznający świadczenie. Zdaniem Kolegium zarządzenie Kierownika GOPS
w sprawie ujednolicenia dziennej stawki zasiłku przyznawanego w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" nie mogła stanowić podstawy prawnej określenia wysokości świadczenia pieniężnego na zakup żywności.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działając z upoważnienia Prezydenta B., wydał w dniu "[...]" decyzję nr "[...]", którą przyznał wnioskodawczyni 240 zł świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" od dnia 1 "[...]" do dnia 30 "[...]".
W uzasadnieniu przywołano przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie,
tj. przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy z dnia 29 grudnia 2005r.
o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Organ I instancji przedstawił też ustalenia z aktualizacji wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego "[...]" u wnioskodawczyni. Sytuacja dochodowa i bytowa rodziny nie uległa zmianie. Następnie organ wyjaśnił, że wyznacznikami wysokości zasiłku celowego są – z jednej strony - sytuacja materialna osoby lub rodziny oraz cel na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Podkreślono, że przyznana pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Ośrodek pomocy społecznej nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób lub rodzin ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń
w oczekiwanej przez te osoby lub rodziny wysokości. Organ wyjaśnił, że wnioskowane świadczenie przyznawane jest w ramach uznania administracyjnego, co oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Organ I instancji podał, że Gminny Ośródek Pomocy Społecznej w A. "[...]" w m-cu "[...]" dysponował kwotą 6205 zł na zasiłki celowe na zakup posiłku lub żywności. Pomocą objęto 51 osób. Wysokość świadczenia dla 2-osobowej rodziny wynosiła 240 zł. Dla porównania wskazano, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. w miesiącu "[...]" wydatkował kwotę 211.425,00 zł na zasiłki celowe na zakup posiłku lub żywności. Pomocą objęto 4137 osoby. Średnia wysokość świadczenia na osobę wynosiła 51,11 zł, czyli na rodzinę 2-osobową: 102,22 zł. Organ I instancji zaznaczył, że w pierwszej kolejności pomoc przyznawana była rodzinom wielodzietnym, osobom samotnie wychowującym dzieci, następnie bezrobotnym oraz rencistom o niskich dochodach. Mając powyższe na uwadze organ przyznał zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie 240 zł, mając na względzie z jednej strony trudną sytuację zdrowotną i materialną rodziny wnioskodawczyni, a z drugiej - wielkość posiadanych środków finansowych oraz liczbę osób i rodzin pozostających w kręgu zainteresowania GOPS w A.
Od decyzji tej odwołanie wniosła T. P., zarzucając organowi I instancji niewykonanie wskazań SKO z decyzji kasacyjnej; nieprzeprowadzenie postępowania co do przyczyn żądania wyłączenia Wójta Gminy A.; bezprawne powoływanie w decyzji wyroków w sprawach, w których strona nie brała udziału; nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego z dokumentów przedkładanych organowi.
Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, w całości podzielając przedstawione w niej argumenty. Organ odwoławczy podkreślił, że zasiłek celowy na zakup żywności przyznawany jest przez organ administracji publicznej w zakresie tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ pomocy społecznej po dokonaniu prawidłowych ustaleń faktycznych i uwzględnieniu zasad udzielania pomocy społecznej, ma swobodę w podjęciu decyzji co do przyznania pomocy. Podkreślono, że sam fakt spełnienia przez wnioskodawcę ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania mu tego świadczenia i w wysokości przez niego oczekiwanej. Zważono, że organy pomocy społecznej podejmując rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego kierować się muszą ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy oraz uwzględniać potrzeby osób korzystających z pomocy, jeżeli odpowiadają one celom i możliwościom pomocy społecznej. Rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz do możliwości finansowych organów odpowiedzialnych za jej udzielnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń
w zakresie sytuacji dochodowej i sytuacji rodzinnej wnioskodawczyni. Zgodnie
z powołanymi przepisami ustalił dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, "[...]". Zgodnie z tymi ustaleniami dochód rodziny wyniósł 427,50 zł, "[...]". Rodzina spełniła zatem kryterium dochodowe do przyznania wnioskowanej pomocy. Zachodziła również jedna z sytuacji opisanych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, tj. niepełnosprawność. Kolegium stwierdziło również, że wielkość udzielonej pomocy dostosowano do posiadanych środków finansowych oraz liczby osób i rodzin pozostających w kręgu zainteresowania Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w A. Kolegium zauważyło dodatkowo, że organ I instancji nie pozostawił rodziny wnioskodawczyni bez pomocy, przyznając jej świadczenie pieniężne. Wskazano, iż z posiadanych przez Kolegium informacji wynika, że T. P. systematycznie korzysta z pomocy finansowej Ośrodka w formie zasiłków celowych na potrzeby bieżące, w tym na leki, energię, środki czystości.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, T. P. zażądała jej uchylenia, podnosząc zarzut:
- naruszenia art. 7 i 107 § 3 k.p.a. poprzez pozostawienie wniosków dowodowych bez rozpatrzenia i nieustalenie stanu faktycznego, tj. przyczyn ubiegania się o pomoc społeczną i żądania wyłączenia wskazanych imiennie osób, które zdaniem skarżącej przyczyniły się do ubóstwa jej rodziny.;
- wydania postanowień o wyłączeniu pracowników GOPS w A. bez wcześniejszego rozpatrzenia wyłączenia Wójta Gminy A., sprawcy jej ubóstwa, co w ocenie skarżącej skutkuje nieważnością tych postanowień;
- nierozpoznanie wniosku o wyłączenie Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]".
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że sprawa ma wieloletni przebieg. Stwierdziła, że Wójt Gminy okradł jej rodzinę "[...]" w sposób opisany w aktach sprawy, a obecnie okrada budżet gminy A. poprzez GOPS A. i MOPS w B. Podała, że sprawy są mataczone i według skarżącej udział bierze w tym procederze Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]". Wskazała, że MOPS w B. pozbawia stronę możliwości złożenia rzetelnego wywiadu w związku z doprowadzeniem do ubóstwa rodziny przez Wójta Gminy A.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]", podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1
w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności
z prawem, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może nastąpić między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności,
czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać,
czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy
Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył
się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Organy orzekające, rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności w sposób precyzyjny i wyczerpujący wskazały, jakie
są warunki i zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego. W szczególności wyjaśniono sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie. Organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych w świetle powołanych przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia. Ocenie materiału dowodowego nie można postawić zarzutu dowolności. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia wątpliwości co do jego zgodności z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., - dalej jako: "k.p.a."). Argumentacja podnoszona przez Dyrektora MOPS w B., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest prawidłowa i przekonywująca.
Ustawodawca precyzyjnie określił warunki przyznawania pomocy społecznej w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 182 ze zm.). Do tej ustawy odwołuje się wprost ustawa z dnia 29 grudnia 2005r.
o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), zwana dalej: "ustawą o pomocy w dożywianiu". Zgodnie z treścią art. 3 pkt. 1 lit c tej ustawy, w ramach Programu są realizowane działania dotyczące w szczególności: zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Z treści art. 5 ustawy o pomocy w dożywianiu wynika, że pomoc może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej (542,00 zł). Art. 7 ustawy o pomocy w dożywianiu stanowi, że do udzielania pomocy w zakresie dożywiania, z wyłączeniem pomocy określonej w art. 6a, mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Stosownie zaś do § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności realizowane jest w postaci zasiłku celowego.
W myśl zaś art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw
w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
W przytoczonych przepisach ustawodawca unika wyraźnej kategoryzacji prawa do pomocy społecznej, ustanawiając zasady przyznawania tej pomocy. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się
w możliwościach pomocy społecznej. Z treścią tego przepisu koresponduje art. 7 k.p.a, w świetle którego, organ administracji publicznej, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, obowiązany jest załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (zob. wyrok NSA z 11.06.1981r., sygn. akt SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57). Z regulacji tej wynika zatem domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu (por. wyrok NSA z 19.01.2006r., sygn. akt I OSK 777/05, LEX nr 194414).
W ocenie Sądu organ odwoławczy dokonał wszechstronnej analizy okoliczności faktycznych w niniejszej sprawie, a jej wyniki zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie budzą one zastrzeżeń. Zaskarżonej decyzji nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego, gdyż organ szczegółowo wskazał, czym kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia i argumentacja ta zasługuje na akceptację. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanej pomocy. W szczególności jest osobą niepełnosprawną, bezrobotną, a miesięczny dochód 2-osobowej rodziny to kwota 427,50 zł, "[...]". Nie oznacza to jednak obowiązku automatycznego przyznania skarżącej wnioskowanej pomocy. Zasiłek ten jest bowiem świadczeniem nieobowiązkowym, a jego przyznanie, jak słusznie wskazywały organy obu instancji, pozostawione jest uznaniu organu administracji publicznej. Podkreślić należy, iż organ pomocy musi uwzględniać fakt, że ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje, winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza. Organ ma obowiązek dokonać oceny nie tylko sytuacji materialnej skarżącej, ale także ilości i rodzaju skierowanych do niego form pomocy. Środki na pomoc społeczną muszą zabezpieczyć potrzeby związane z całym rokiem i uwzględniać potrzeby wszystkich podopiecznych, w tym tych gospodarstw domowych, gdzie na utrzymaniu są dzieci, a dochody rodziny są znacznie poniżej minimum socjalnego. Organ I instancji wykazał zaś, że środki te są niewystarczające na zaspokojenie wszystkich potrzeb. W związku z tym organ musi uwzględniać ilość posiadanych środków pieniężnych, ilość osób i rodzin ubiegających się i kwalifikujących do przyznania pomocy i dokonywać stosownego rozdziału środków, tak aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba podopiecznych, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej.
Podkreślenia wymaga, że kwestionowana przez skarżącą decyzja uwzględniła zgłoszony wniosek na kwotę 240 zł. Skarżąca w ogóle nie kwestionuje wysokości przyznanego świadczenia, domagając się jedynie zbadania przyczyn, z powodu których rodzina znalazła się w ubóstwie. Z argumentacji skargi wynika, że skarżąca zmierza już od wielu lat do uzyskania potwierdzenia, że Wójt Gminy A. ponosi winę za problemy finansowe i zdrowotne rodziny. Osiągnięcie zamierzonego celu nie jest jednak możliwe w postępowaniu o przyznanie pomocy społecznej. Przyczyny z powodu których doszło do ubóstwa nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku
o przyznanie zasiłku. Żaden przepis ustawy nie uzależnia bowiem możliwości przyznania świadczenia od przyczyn ubóstwa. Wystarczające jest potwierdzenie istnienia takiego stanu w środowisku. Skoro sam fakt ubóstwa uprawnia do przyznania pomocy społecznej (art. 7 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej) nie ma potrzeby analizowania powodów jego powstania.
Również w przypadku rozpatrywania wniosku o wyłączenie pracownika, czy organu nie jest możliwe rozstrzyganie o winie ani przypisywanie sprawstwa. Instytucja wyłączenia od orzekania służy zachowaniu obiektywizmu (art. 7 k.p.a.) i pogłębianiu zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.) przy wydawaniu decyzji administracyjnej
i ma na celu eliminowanie wszelkich przyczyn skutkujących pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu przy rozpoznawaniu sprawy (art. 24 § 3 k.p.a.). Wystarczające jest jedynie uprawdopodobnienie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.
W rozpatrywanym przypadku skarżąca domagała się wyłączenia Wójta Gminy A. oraz podległych mu pracowników GOPS w A. i do takich wyłączeń doszło
na podstawie postanowień Kierownika GOPS w A. i Wójta Gminy A. z dnia "[...]". Z tego też względu postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]" wyznaczyło do załatwienia przedmiotowej sprawy Prezydenta B., w którego imieniu działał Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. Przy czym wyjaśnić należy, iż wyłączenie pracowników organu nastąpiło na ich wnioski, w których argumentowano, iż wnioskodawczyni w licznych pismach zarzucała im mataczenie, przekraczanie uprawnień, czy nieznajomość prawa. Skoro skarżąca wielokrotnie kwestionowała obiektywizm tych pracowników, podkreślając, iż nie jest możliwa jej współpraca z nimi, to nie można odmówić słuszności postanowieniom o wyłączeniu pracowników, w szczególności z uwagi na charakter postępowania o udzielenie pomocy i rolę pracownika socjalnego, który obowiązany jest rzetelnie przeprowadzić rodzinny wywiad środowiskowy, a do tego nie przyczynia się negatywne nastawienie i brak zaufania do osoby go przeprowadzającej. W ocenie Sądu skoro postanowienia o wyłączeniu pracowników GOPS w A. uwzględniły wniosek samej skarżącej o ich wyłączenie, to niezasadnie skarżąca wywodzi zarzut nierozpatrzenia uprzednio wniosku
o wyłączenie od orzekania Wójta Gminy A. Wskazać trzeba w tym zakresie przede wszystkim, że co do zasady, z mocy art. 110 ust. 1 i 7 ustawy o pomocy społecznej zgłoszony wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpoznaniu przez Kierownika GOPS w A., a nie Wójta Gminy A. Wprawdzie stosownie do treści art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje wójt, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jednakże treść art. 110 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej wyraźnie wskazuje, że wójt udziela upoważnienia do wydawania decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do zadań własnych gminy kierownikowi ośrodka pomocy społecznej. Z powyższego wynika, że wójt nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowania w przedmiocie udzielenia ewentualnej pomocy w tym przedmiocie. Na zasadzie art. 110 ust. 1 omawianej ustawy obowiązek ten realizuje natomiast właściwy ośrodek pomocy społecznej, a sprawę rozstrzyga, wydając decyzję administracyjną, kierownik ośrodka pomocy społecznej, działający z upoważnienia odpowiednio wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.
W związku z tym konieczność uprzedniego rozpatrzenia wniosku o wyłączenie wójta, jako bezpośredniego przełożonego kierownika GOPS, przez organ właściwy ze względu na strukturę ustrojową samorządu terytorialnego, czyli przez organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 k.p.a., zachodziłaby w sytuacji, gdyby osoba pełniąca funkcję wójta, której obiektywizm zakwestionowano, odmówiła żądanego wyłączenia (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2007r., sygn. akt I OSK 383/07). Wówczas można byłoby przyjąć, że brak rozważenia wniosku o wyłączeniu wójta miałoby znaczenie dla końcowego wyniku sprawy. W niniejszej sprawie jednak Wójt Gminy przychylił się do wniosku zarówno skarżącej, jak i Kierownika GOPS, co skutkowało wyznaczeniem MOPS w B. do rozpatrzenia zgłoszonego wniosku.
Niezasadnie skarżąca domaga się również rozstrzygnięcia w przedmiocie wyłączenia Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" skoro nie wchodził on w ogóle do składu orzekającego w niniejszej sprawie. Nie podejmował decyzji w sprawie, więc nie zachodziła potrzeba analizowania jego stosunku względem skarżącej.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło