II SA/Ol 342/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. oraz A. i P. B. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z 25 maja 2016 r. nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych przy ul. [...], [...], [...], na [...], pomiędzy ul. [...] i [...] oraz w rejonie cmentarza przy ul. [...] w [...] postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu K. S. uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł (trzysta złotych) oraz A. i P. B. uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł (trzysta złotych). Rada Miejska w [...] podjęła 25 maja 2016 r. uchwałę nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych przy ul. [...], [...], [...], na [...], pomiędzy ul. [...] i [...] oraz w rejonie cmentarza przy ul. [...] w [...]. Pismem z 27 listopada 2023 r. K. S. oraz A. i P. B., reprezentowani przez adwokata, wezwali Radę Miejską w [...] do stwierdzenie nieważności 21 ust. 2 pkt f i ust. 3 pkt a powyższej uchwały, jako niezgodnych z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy [...]. Następnie, 12 kwietnia 2024 r. skarżący wywiedli skargę na powyższą uchwałę, wnosząc o stwierdzenie nieważności § 21 ust. 2 pkt f i ust. 3 pkt a powyższej uchwały, jako niezgodnego z ustaleniami studium. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej odrzucenie jako spóźnionej. Wskazała, że zaskarżony plan miejscowy wszedł w życie 23 lipca 2016 r., zatem mają do niego zastosowanie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 52 i art. 53 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935). W niniejszej sprawie wezwanie doręczono Radzie 29 listopada 2023 r. Organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, a zatem termin na wniesienie skargi upłynął 29 stycznia 2024 r. Rada wskazała ponadto na brak interesu prawnego skarżących we wniesieniu skargi oraz na zgodność planu ze studium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe jedynie, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot, gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi. Przeprowadzona w tym zakresie kontrola sądowa wykazała, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna. W rozpoznawanej sprawie skarżący kwestionują prawidłowość uchwały Rady Miejskiej z 25 maja 2016 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podstawą prawną wniesienia skargi na uchwałę rady gminy jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 609). W niniejszej sprawie istotne jest, że przepisami art. 2 pkt 1 oraz art. 9 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) z dniem 1 czerwca 2017 r. został zniesiony zawarty w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym obowiązek wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa, a art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) został uchylony i zmieniony został termin określony w art. 53 § 2 p.p.s.a. Na mocy art. 16 i art. 17 ust. 2 powołanej ustawy zmieniającej, zmiany te dotyczą wyłącznie aktów lub czynności organów administracji publicznej podjętych po dniu wejścia w życie tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w brzmieniu przed omówioną zmianą, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z ww. regulacją korespondował art. 52 § 4 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.), który stanowił, że w przypadku aktów innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei, stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.), w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Wnosząc zatem skargę na uchwałę organu stanowiącego gminy podjętą przed 1 czerwca 2017 r., strona skarżąca zobowiązana jest do wyczerpania trybu jej zaskarżenia do sądu administracyjnego, wynikającego z art. 101 ust. 1 u.s.g. Z przytoczonego przepisu niewątpliwie wynika, że wezwanie do usunięcia naruszenia jest obligatoryjnym elementem skuteczności wniesienia skargi na uchwałę organu gminy. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. II OPS 2/07 (dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 53 § 2 p.p.s.a. znajduje zastosowanie do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi. Pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ gminy udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (termin ten wynosi trzydzieści dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie). Drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie - termin ten wynosi sześćdziesiąt dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie - sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania - powinna być wniesiona skarga. Skarżący zwrócili się do Rady Miejskiej z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa 29 listopada 2023 r. (data wpływu wezwania do organu) i od tej daty biegł termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdyż Rada nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie. Termin do wniesienia skargi upłynął zatem z dniem 29 stycznia 2024 r. Przedmiotowa skarga została natomiast wniesiona w dopiero 12 kwietnia 2024 r., czyli z kilkumiesięcznym uchybieniem terminu do dokonania tej czynności procesowej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skargę, jako spóźnioną, należało odrzucić. Jednocześnie, stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., z uwagi na odrzucenie skargi, skarżącym przysługuje zwrot uiszczonych wpisów.