II SA/Ol 350/12
WyrokWSA w Olsztynie2012-06-14
Skład orzekający: Janina Kosowska, Alicja Jaszczak-Sikora, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi wojewódzkiej może zostać wydana, jeśli w raporcie o oddziaływaniu na środowisko nie przeanalizowano wariantu polegającego na przebudowie drogi z zachowaniem istniejących drzew przydrożnych, które są siedliskiem gatunków chronionych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania merytorycznej zawartości raportu o oddziaływaniu na środowisko, a jedynie jego poprawności formalnej. Zarzuty skarżącego dotyczące konieczności analizy kolejnego wariantu przedsięwzięcia nie są wystarczające do podważenia sporządzonego raportu, jeśli nie wykazano jego niezgodności z prawem. W analizowanym przypadku, wybrany wariant przedsięwzięcia był najkorzystniejszy dla środowiska, a nałożone obowiązki dotyczące nasadzeń kompensacyjnych i ograniczenia wycinki drzew były wystarczające.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozbudowy drogi wojewódzkiej. Stowarzyszenie zarzucało naruszenie przepisów K.p.a. w zakresie doręczenia decyzji, zaniechanie poszukiwania najkorzystniejszego wariantu dla środowiska oraz zezwolenie na wycinkę drzew. Kolegium utrzymało decyzję w mocy, wyjaśniając zastosowanie art. 49 K.p.a. i analizę wariantów przedsięwzięcia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012r. sprawy ze skargi Klubu A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Decyzją z dnia 2 września 2011 r. Wójt Gminy G., na wniosek zarządu Dróg Wojewódzkich w O., określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia "[...]" w wariancie W i jednocześnie określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków, określił również ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska i nałożył obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia.
W złożonym odwołaniu stowarzyszenie "[...]" zarzuciło, że powyższa decyzja została doręczona z naruszeniem art. 49 i art. 109 § 1 K.p.a. Wywiodło też, że organ zaniechał poszukiwania najkorzystniejszego dla środowiska wariantu i w toku postępowania nie wezwał wnioskodawcy do uzupełnienia raportu o taki wariant. Zdaniem odwołującego się, przeanalizowane warianty mogą nie być najkorzystniejszymi dla środowiska. Stowarzyszenie zarzuciło ponadto organowi pierwszej instancji naruszenie art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a., poprzez zezwolenie na wycięcie 30% drzew z alei między miejscowościami O. i K. i zaniechanie nałożenia obowiązku dokonania nowych nasadzeń w liczbie nie mniejszej, od ilości wyciętych drzew na tej alei.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. decyzją z dnia 20 lutego 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podało, że odwołujące się stowarzyszenie zgłosiło swoje uczestnictwo w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony, powołując się na swoje cele statutowe, tj. prowadzenie i popieranie wszelkiej działalności na rzecz ochrony środowiska, szczególnie na rzecz ochrony przyrody oraz prowadzenie edukacji ekologicznej w społeczeństwie. Kolegium przypomniało, że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr x na odcinku "[...]". W ramach realizacji inwestycji planuje się budowę nowego odcinka drogi w "[...]", wzmocnienie istniejącej konstrukcji nawierzchni i podniesienie nośności drogi, przebudowę i budowę skrzyżowań z drogami gminnymi i wojewódzkimi, budowę zatok autobusowych, przebudowę istniejących zjazdów na drogi boczne gminne i leśne, wykonanie odwodnienia drogi, przebudowę i budowę chodników na obszarach zabudowanych oraz budowę parkingu. Kolegium podniosło, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. wyraził pozytywną opinię w zakresie wymagań sanitarno-higienicznych i zdrowotnych w sprawie realizacji przedsięwzięcia, a Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2011 r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji. W oparciu o powyższe Wójt Gminy G. wydał kwestionowaną decyzję z dnia 2 września 2011 r.
Kolegium wyjaśniło, że liczba stron postępowania przekracza 20, wobec czego stosownie do art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227, ze zm.), prawidłowo zastosowano art. 49 K.p.a., zgodnie z którym strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. W stanie faktycznym sprawy organ pierwszej instancji nie miał obowiązku doręczenia decyzji stronom postępowania w trybie art. 39 lub art. 39¹ K.p.a.
Kolegium stwierdziło ponadto, że sporządzony w sprawie raport oddziaływania na środowisko spełnia wymogi określone w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji,
w szczególności zawiera analizę zamierzenia inwestorskiego w różnych wariantach, tj. wariantu proponowanego przez wnioskodawcę (W), racjonalnego wariantu alternatywnego (A) i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (NK), oraz na skutki odstąpienia od zamierzonego przedsięwzięcia. Raport zawiera uzasadnienie wyboru wariantu wykonawcy (W), akceptowanego społecznie i pokrywającego się w całości z dotychczasowym przebiegiem drogi wojewódzkiej. Kolegium podniosło m.in., że analizowane warianty znacząco różnią się liczbą przewidzianych do wycinki drzew, gdyż wariant W wymaga wycinki 583 spośród 3.140 drzew, natomiast wariant A przewiduje do wycięcia aż 1.240 drzew. Ponadto wskazało, że wariant alternatywny byłby niekorzystny m.in. pod względem oddziaływania na klimat akustyczny zabudowy mieszkaniowej. W raporcie oddziaływania na środowisko wykazano, że wybrany wariant jest korzystniejszy dla środowiska niż warianty alternatywne. Realizacja przedsięwzięcia w wariancie W przyczyni się do poprawy warunków ruchu samochodowego, zapewniając większe niż dotychczas bezpieczeństwo jego uczestnikom, udrożni system odwodnienia drogi, przyczyni się do zmniejszenia poziomu hałasu i emisji spalin. Ponadto, w wariancie tym nie zostaną naruszone cenne tereny rolnicze i przyrodnicze (bagna, torfowiska, utrwalone siedliska ptaków i małych zwierząt), a wycinka drzew zostanie ograniczona do niezbędnego minimum. Zastosowane w tym wariancie zabezpieczenia ekologiczne, w ocenie Kolegium, gwarantują nieprzekraczanie standardów jakości środowiska poza terenem pasa drogowego. Wycięcie pojedynczych drzew nie zniszczy istniejących gatunków i nie naruszy ciągłości tych siedlisk, nie stanowi również zagrożenia dla gatunku chronionego. Kolegium zaznaczyło, że w sporządzonym w sprawie raporcie oceniono, że zaniechania realizacji inwestycji byłoby drastycznie niebezpieczne pod względem bezpieczeństwa ruchu drogowego dla zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego odcinka drogi "[...]". Przedmiotowa droga ma uszkodzoną i spękaną nawierzchnię, miejscami skoleinowaną, w większej części wymagającą remontów. Istniejące rowy przydrożne są zarośnięte i zamulone. Ponadto, w skrajni drogowej znajdują się drzewa, na niektórych skrzyżowaniach i zjazdach jest ograniczona widoczność, a autobusy zatrzymują się na jezdni drogi wojewódzkiej, z uwagi na brak zatok. Zaniechanie inwestycji wpłynie na techniczną degradację odcinka drogowego, stwarza także zagrożenie dla pieszych i rowerzystów oraz sprzyja postępującemu pogorszeniu stanu powietrza atmosferycznego i generuje uciążliwy wzrost natężenia hałasu.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zezwolenia na wycięcie 30% drzew z alei między miejscowościami O. i K. Kolegium stwierdziło, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska zaakceptował wycinkę na tym terenie 97 spośród 326 drzew, wskazując, że pozostałe drzewa stanowić będą w przyszłości refugium dla występujących tam chronionych gatunków porostów. Kolegium podniosło, że organ pierwszej instancji wskazał w swojej decyzji, z uwagi na ograniczone odległości rozprzestrzeniania się porostów, na konieczność dążenia do zachowania ciągłości siedliska alei pomiędzy tymi miejscowościami i posadzenia w miejsce wyciętych nowych drzew (klon, jesion, dąb, lipa), które będą potencjalnym siedliskiem tej grupy organizmów. W ocenie Kolegium, nałożony w sentencji decyzji obowiązek uzupełnienia strat w zieleni przez dokonanie nowych nasadzeń w liczbie nie mniejszej niż liczba drzew usuniętych i doprecyzowany w uzasadnieniu decyzji, jest wystarczający do zrekompensowania ubytku w drzewostanie. Organ odwoławczy podniósł, że z raportu oddziaływania na środowisko wynika, iż wycinka drzew związana jest z ich występowaniem w skrajni drogi, co negatywnie wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego oraz z kolizjami z zadrzewieniem przy przebudowie skrzyżowań (zmiana geometrii). Ponadto, część drzew wykazywała pasożyty, spróchnienia i mechaniczne uszkodzenia pnia. Projekt gospodarki drzewostanem i ziemią urodzajną uwzględnia konieczność ograniczenia wycinki drzew i krzewów do niezbędnego minimum, szczególnie w obrębie zdeterminowanym normatywnymi liniami rozgraniczenia, zapewniającymi kąty widoczności i możliwość realizacji uzbrojenia podziemnego. Pozostawienie części drzew uniemożliwiłoby budowę skrzyżowań, bezpiecznych poboczy, zatoczek i zjazdów, co także zagraża ruchowi drogowemu. Kolegium zauważyło ponadto, że twierdzenia stowarzyszenia nie zostały poparte żadnymi dowodami.
W złożonej skardze "[...]"powtórzyło zawarte w odwołaniu zarzuty dotyczące wycinki drzew w alei między miejscowościami O. i K. oraz zaniechania poszukiwania wariantu "najkorzystniejszy dla środowiska". Wywiodło, że byłby to realistyczny wariant, obiektywnie najkorzystniejszy dla środowiska, a nie uznany za taki spośród analizowanych wariantów. Zdaniem skarżącego, w przedmiotowym postępowaniu wariant prawdopodobnie najkorzystniejszy dla środowiska nie został przeanalizowany, gdyż nie przeanalizowano możliwych modyfikacji wariantu W, polegających na przebudowie drogi z zachowaniem istniejących przy niej drzew przydrożnych. Stowarzyszenie stwierdziło, że wycinka drzew jest poważnym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko, gdyż przewidziane do wycięcia drzewa są siedliskami gatunków chronionych. Należało zatem poszukiwać sposobu realizacji przedsięwzięcia bez wycinki alei przydrożnej, albo należało udowodnić, że jest to niemożliwe. Zawarta w raporcie teza, że wycinka drzew została ograniczona do niezbędnego minimum, w ocenie skarżącego, nie została wystarczająco uzasadniona. Stowarzyszenie wywiodło ponadto, że w stanie faktycznym sprawy sporządzenie projektu, w którym drzewa zasiedlone przez chronione porosty zostałyby oszczędzone, było technicznie możliwe, ale spowodowałoby to konieczność sporządzenia nowego projektu budowlanego i utratę uzyskanych przez inwestora środków z Unii Europejskiej. Zaznaczyło, że w przypadku konieczności zapewnienia widoczności możliwe jest zastosowanie rozwiązań alternatywnych do wycinki drzew, np. zamieszczenie luster, ponadto w skrajni drogi lub kolizji z budową poboczy należy odstąpić od warunków technicznych, jakie winny spełniać drogi, a uzbrojenie podziemne może być poprowadzone w sposób oszczędzający aleję. W związku z powyższym stowarzyszenie stwierdziło, że
w postępowaniu powinien być przeanalizowany wariant polegający na przebudowie drogi z zachowaniem istniejących przy niej drzew przydrożnych, gdyż jest prawdopodobne, że okazałby się najkorzystniejszym dla środowiska, choć nie musiałby zostać wskazany do realizacji w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. wniosło
o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zm., zwanej dalej ustawą o udostępnianiu informacji).
Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
W niniejszej sprawie planowana inwestycja polega na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr x na określonym w decyzji odcinku, w wariancie W. Stanowi ona zatem, określone w § 3 ust. 1 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych
z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagane. Wyjaśnić jednocześnie należy, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy powołanego rozporządzenia na mocy § 4 obowiązującego od dnia 15 listopada 2010 r. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), zgodnie z którym, do postępowań, w sprawie m.in. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wszczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wniosek w niniejszej sprawie został złożony w dniu 13 listopada 2009 r.
Z uwagi na powyższe, organ pierwszej instancji, po zasięgnięciu opinii właściwych organów administracji, postanowieniem z dnia 15 stycznia 2010 r. nałożył na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, określając zakres raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.
Przy piśmie z dnia 10 listopada 2010 r. wnioskodawca złożył, uzupełniony następnie trzema aneksami, raport o oddziaływaniu na środowisko spornego przedsięwzięcia oraz inwentaryzację zieleni z wykazem drzew przeznaczonych do wycinki, dwie inwentaryzacje pachnicy dębowej, ponadto dokumentację z konsultacji społecznych i plan kanalizacji deszczowej.
Należy podzielić ocenę organów obu instancji, że powyższy raport o oddziaływaniu na środowisko zawiera wszystkie niezbędne informacje wymagane przez art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji i może on, wraz z uzupełniającymi go dokumentami, stanowić podstawę do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. W szczególności zawarto w nim opis planowanego przedsięwzięcia
i elementów przyrodniczych objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia oraz przedstawiono wpływ przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska. Ponadto, przedstawiono analizowane warianty przedsięwzięcia,
w tym wariant proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny
i wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Określono też przewidywane oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów i uzasadniono proponowany przez wnioskodawcę wariant, opisano również przewidywane skutki dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia.
Nie jest zasadny zarzut skargi, że w sprawie nie przeanalizowano wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Zdaniem skarżącego wariant taki polega na przebudowie drogi z zachowaniem istniejących przy niej przydrożnych drzew, będących siedliskiem gatunków chronionych.
Przede wszystkim należy podnieść, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania merytorycznej zawartości raportu, gdyż może go oceniać tylko pod kątem poprawności formalnej, tj. zgodności treści raportu z przepisami określającymi sposób jego sporządzenia, logiki wywodów, weryfikacji sporządzenia raportu przez osobę uprawnioną
(wyroki WSA w Opolu z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Op 444/11 i WSA
w Olsztynie z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 176/11).
Zauważyć też należy, że przedłożony w sprawie raport jest dokumentem podlegającym ocenie organów administracji prowadzących postępowanie, zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.). Skarżący nie wskazał, że opracowany w niniejszej sprawie raport jest niezgodny z przepisami prawa, wadliwy lub niewiarygodny. Same sugestie skarżącego o konieczności opracowania i analizy kolejnego wariantu przedsięwzięcia, który prawdopodobnie byłby najkorzystniejszy dla środowiska, nie są wystarczające do podważenia sporządzonego w sprawie raportu o oddziaływaniu na środowisko, gdyż tylko wykazanie niezgodności z prawem mogłoby skutecznie podważyć prawidłowość opracowanego w sprawie raportu (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia
30 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1934/11). Dodać należy, że skarżący przyznał w skardze, iż wariant wnioskodawcy jest korzystniejszy niż wariant alternatywny i korzystniejszy niż zaniechanie realizacji inwestycji.
Należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że wybrany wariant W jest najkorzystniejszy dla środowiska. Przede wszystkim podnieść trzeba, że pokrywa się on
w całości z obecnym przebiegiem jezdni drogi wojewódzkiej i mieści się w granicach pasa drogowego. Jak stwierdzono w raporcie i w aneksach do niego, w sytuacji regionu o tak skomplikowanym uwarunkowaniu przyrodniczo – geograficznym (duża liczba jezior, cieków, torfowisk, rozległe kompleksy leśne oraz silne zróżnicowanie fizjograficzne) modernizacja już istniejącej drogi jest rozwiązaniem najbardziej korzystnym
z przyrodniczego i ekonomicznego punktu widzenia. Wariant ten jest kompromisem pomiędzy potrzebą zachowania wysokich walorów przyrodniczych i krajobrazowych, jakie prezentują przydrożne aleje, a potrzebą dostosowania dróg do standardów, wymaganych od dróg tej kategorii. Bezspornie jego realizacja wymagać będzie wycięcia ok. 19% wszystkich drzew, w niezbędnych miejscach, tj. 583 sztuk ze zainwentaryzowanych 3.104 drzew. W raporcie wyjaśniono, że wycinkę drzew przewiduje się na całym przedmiotowym odcinku drogi wojewódzkiej nr x w przypadkach związanych przede wszystkim z poprawą bezpieczeństwa ruchu drogowego, tj.: budową zatok autobusowych, parkingów, ścieżek rowerowych i chodników oraz budową elementów spowalniających ruch, a także
w przypadku braku widoczności w trójkątach widoczności na zjazdach i skrzyżowaniach. Ponadto wpływ na decyzję o wycięciu drzewa lub jego pozostawieniu będą miały kwestie zapewnienia prawidłowego odwodnienia nawierzchni drogi (dotyczy to drzew rosnących w rowach) i ochrony korpusu nasypu przed utratą stateczności (gdy drzewa rosną
w skarpach nasypu). Zastrzeżono przy tym, że dokładne zestawienie wycinki drzew zostanie przedstawione w projekcie gospodarki drzewostanem i przedłożone do zatwierdzenia w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Podkreślenia wymaga, że autorzy raportu stwierdzili, że na niektórych odcinkach drogi będą miały obniżony standard z uwagi na konieczność zachowania i ochrony najcenniejszych odcinków alejowych, drzew zasiedlonych przez pachnicę i porosty. Ponadto, konieczność ograniczania liczby wycinanych drzew stanowiła jedną z przyczyn odmowy zastosowania w niektórych miejscowościach ciągłego systemu ekranów dźwiękochłonnych oraz zaniechania budowy przejść dla dużych i średnich zwierząt.
Jak zauważyło Kolegium, projekt gospodarki drzewostanem i ziemią urodzajną wykonano z myślą przewodnią, aby wycinkę drzew i krzewów ograniczyć do niezbędnego minimum, szczególnie w obrębie zdeterminowanym normatywnymi liniami rozgraniczenia, zapewniającymi kąty widoczności i możliwość realizacji uzbrojenia podziemnego. Autorzy raportu uwzględnili, że planowana inwestycja jest miejscem licznego występowania szeregu zagrożonych i ginących gatunków porostów. W trakcie badań drzew stwierdzono bowiem występowanie 10 gatunków porostów chronionych. Ustalono, że najbogatszy
w porosty chronione jest fragment alei od miejscowości O. do L., w szczególności fragment starej alei lipowej km 21 +000 - 21 +900 w miejscowości K., gdzie obserwowano największą liczbę porostów chronionych. Fragment ten stanowi refugium dla omawianej grupy organizmów skąd gatunki mogą rozprzestrzeniać się na inne stanowiska. Z tego względu zaproponowali do realizacji - jako rozwiązanie optymalne - wariant W, w ramach którego większość drzew będących stanowiskami porostów zostanie zachowana. Zminimalizowanie liczby drzew przeznaczonych do usunięcia, zwłaszcza w najbogatszych w lichenoflorę fragmentach dróg, daje szansę na zachowanie ciągłości występowania tych organizmów.
Wskazane wyżej względy, którymi kierowano się wskazując drzewa do wycinki, wbrew stanowisku skarżącego, należy uznać za dostatecznie uzasadnione. Przekonuje to, że wybrany wariant W jest rzeczywiście najkorzystniejszy dla środowiska. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ przeanalizował więc wszystkie możliwe warianty i wybrał ten, który w najmniejszym stopniu wpłynie na środowisko, a jednocześnie pozwala na realizację planowanej inwestycji.
Dodać na marginesie należy, że w wyniku przeprowadzonych w październiku
i listopadzie 2009 r. oraz w maju 2011 r. inwentaryzacji przyrodniczej drzewostanu ustalono, iż część drzew wykazuje pasożyty (jemiołę), spróchnienia i mechaniczne uszkodzenia pnia. Nie stwierdzono ponadto występowania na drzewach owadów chronionych i grzybów pod ochroną, zaś inwentaryzowane dziuple uniemożliwiają gniazdowanie ptaków i stały pobyt innym małym kręgowcom, w tym ssakom np.: nietoperzom.
Prawidłowo Kolegium oceniło, że nałożone przez organ pierwszej instancji w decyzji z dnia 2 września 2011 r. na inwestora obowiązki są wystarczające do ochrony ciągłości alei O.– K. W pkt. I.2.26 decyzji tej nakazano uzupełnić straty w zieleni poprzez wprowadzenie nowych nasadzeń w liczbie nie mniejszej niż liczba usuniętych drzew, z zastrzeżeniem, aby do nasadzeń wykorzystywać tylko rodzime gatunki drzew, które w przyszłości będą potencjalnym siedliskiem gatunków chronionych i są spójne
z krajobrazem lokalnym. Dobór gatunkowy nowych nasadzeń powinien uwzględnić odporność na zanieczyszczenia komunikacyjne, a zaprojektowana nowa zieleń powinna mieć zwartą, wielopiętrową strukturę, co sprzyjać będzie jej funkcji ochronnej i izolacyjnej. Nakazano ponadto zachować aleje i szpalery przydrożnych drzew na odcinkach drogi w wymienionych w pkt. I.3.1 sentencji decyzji. Ponadto, w celu pozostawienia na odcinku drogi O.– K., tj. w km 16+300 21 +900, jak największej liczby drzew zasiedlonych chronionymi gatunkami porostów, ograniczono ich wycinkę do 97 sztuk (spośród istniejących 326 sztuk). Zaznaczono, że pozostawione drzewa w przyszłości stanowić będą refugium do zasiedlenia przez chronione gatunki porostów. W ocenie Sądu, zbędne byłoby wskazywanie konkretnego miejsca dokonania nasadzeń drzew, czego domaga się skarżący. Jak wyjaśniło w zaskarżonej decyzji Kolegium, organ pierwszej instancji doprecyzował w uzasadnieniu swojej decyzji, że z uwagi na ograniczone odległości rozprzestrzeniania się porostów, należy dążyć do zachowania ciągłości siedliska alei na odcinku drogi O.– K., a w miejsce wyciętych drzew należy posadzić nowe (klon, jesion, dąb, lipa), które w przyszłości będą potencjalnym siedliskiem tej grupy organizmów.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niespójności argumentacji o konieczności zachowania drzew na odcinku K.– O. przy jednoczesnym zezwoleniu na wycięcie ok. 30 % rosnących tam drzew, wskazać należy, że w pkt 5. aneksu nr 3 do raportu dokonano analizy możliwości pozostawienia w możliwie jak największym stopniu przydrożnych drzew tej alei. Wymieniono tam każde drzewo z przeznaczonych do wycinki z podaniem dokładnej przyczyny takiej decyzji. Wskazano, że część drzew zlokalizowanych jest w miejscu poszerzenia jezdni oraz w skarpie nasypu, co prowadzi do naruszenia stateczności korpusu drogowego, inne zlokalizowane są w dnie lub skarpie rowu przydrożnego odwadniającego, co prowadzi do naruszenia stateczności korpusu drogowego lub uniemożliwia prawidłowy odpływ wody opadowej, co przy intensywnych opadach może prowadzić do zalewania terenów sąsiadujących z pasem drogowym. Wiele drzew zlokalizowanych jest w trójkącie widoczności. Utrudniają one widoczność na włączeniu się do ruchu z drogi podporządkowanej, co może prowadzić do kolizji na drodze wojewódzkiej. Pozostałe drzewa zlokalizowane były w odległości mniejszej niż 0,5 m od krawędzi jezdni, przez co nie jest zachowana skrajnia drogi, w chodniku na przystanku autobusowym, co utrudnia wysiadanie i wsiadanie do autobusu oraz przejście chodnikiem, zaś kilka drzew koliduje z projektowanym parkingiem i miejscem przeznaczonym do ważenia pojazdów.
Zaznaczyć również należy, że autorzy raportu przeanalizowali, w odpowiedzi na pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 5 lipca 2011 r., możliwość zachowania wskazanej wyżej alei w całości i ocenili, że nie ma takiej możliwości. W wyniku powtórnej analizy stwierdzono, że przyjęte drzewa do wycinki są ilościami ograniczonymi do niezbędnych. Projektuje się bowiem usunięcie drzew w przypadkach: brak widoczności na skrzyżowaniach i zjazdach na posesje i pola, budowy zatok autobusowych, chodników, ciągów rowerowych i pieszo-rowerowych, budowy przepustów metodą rozkopową, gdy odległość drzewa od krawędzi jezdni jest mniejsza niż 0,5 m, ponadto rosnące na skarpach nasypów i rowów, w dnie rowu odwadniającego i gdy wymaga tego wymiana gruntu pod nasyp drogi.
Określając środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia organ pierwszej instancji uwzględnił treść raportu o oddziaływaniu na środowisko, aneksy do tego dokumentu oraz uzgodnienia organów współdziałających i wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, stosownie do art. 80 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji.
W toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania spornego przedsięwzięcia na środowisko, organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 77 ustawy
o udostępnianiu informacji o środowisku, dokonał niezbędnych uzgodnień z właściwymi organami, tj. Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska i Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym.
Ponadto, zgodnie z art. 79 ust. 1 powołanej wyżej ustawy zapewniono społeczeństwu możliwość udziału w postępowaniu przez zamieszczenie informacji
o prowadzonym postępowaniu i o możliwości zgłaszania uwag i wniosków przez umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy G., na tablicy ogłoszeń tego Urzędu oraz na tablicach ogłoszeń: Urzędu "[...]", a ponadto na tablicy ogłoszeń sołectw: "[...]". Z przeprowadzonych konsultacji społecznych wynika jednoznacznie, że lokalna społeczność nie zgłaszała zastrzeżeń odnośnie do planu modernizacji drogi wojewódzkiej. W trybie art. 71 ust. 6 tejże ustawy organ instancji podał do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy. Od tej daty biegł termin do wniesienia odwołania. Skarżący z prawa tego skorzystał. Sposób doręczenia decyzji stronie skarżącej w rozpoznawanej sprawie nie miał więc żadnego wpływu na wynik sprawy. Organ administracji nie zamknął skarżącemu drogi do wniesienia odwołania, które zostało wniesione w ustawowym terminie i rozpoznane przez organ odwoławczy. Sposób doręczenia decyzji nie rzutował zatem w żaden sposób na rozstrzygnięcie sprawy. Dlatego nie ma podstaw do uchylenia zaskarzonej decyzji, gdyż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), przyczyną takiego rozstrzygnięcia może być tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, czego w niniejszej sprawie nie stwierdzono. W rozpozanwanej sprawie spełnione zostały przesłanki warunkujące wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W kontrolowanym postępowaniu nie naruszono ogólnych zasad postępowania administracyjnego, zawartych w art. 7- art. 9 K.p.a. Dodać należy, że skarżący nie wyjaśnił, na czym miałoby polegać naruszenie tych przepisów.
Mając na względzie powyższe, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa,
Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło