II SA/Ol 352/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku R.G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R.G. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący R.G., działając przez pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (dalej: WSA) skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...], którą po rozpoznaniu odwołania strony, utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia [...] w przedmiocie udzielenia Spółce A zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości będącej własnością R.G., stanowiącej działkę nr [...], położoną w obrębie K., gm. G. w celu założenia i przeprowadzenia na ww. nieruchomości linii 110 kV G.-O. W skardze zawarty został m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci wykonania prac przez uczestnika postępowania na linii elektroenergetycznej na podstawie skarżonej decyzji wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n., która umożliwia natychmiastowe wykonanie decyzji Wojewody z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego, co może prowadzić do pozbawienia skarżącego prawa do odszkodowania w pełnym zakresie za ingerencję w prawo własności oraz do nieodwracalnego obciążenia jego nieruchomości urządzeniem przesyłowym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Odnośnie złożonego przez skarżącego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawiono stanowiska przytaczając jedynie zapis art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Postanowieniem z dnia 22 maja 2017r. (sygn. akt II SA/Ol 352/17) WSA w Olsztynie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, zaś na skutek zażalenia uczestnika postępowania – Spółki A, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 lipca 2017r. sygn. akt I OZ 1137/17 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał WSA w Olsztynie sprawę do ponownego rozpatrzenie. W motywach uzasadnienia wskazano, iż skarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem norm postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem uczestnik postępowania przed wydaniem skarżonego postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie miał możliwości ustosunkowania się do takiego wniosku wobec przesłania odpisu skargi zawierającego wskazany wniosek wraz z wydanym postanowieniem o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania został pozbawiony możliwości zajęcia stanowiska w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazano, aby ponownie rozpoznając sprawę i oceniając przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., dokonać wyważenia interesu indywidualnego skarżącego sprowadzającego się do ochrony prawa własności nieruchomości z interesem gospodarczym uczestnika postępowania, ale również z interesem społecznym (publicznym) związanym z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego i bezpieczeństwa osób i mienia na obszarze, na którym budowana inwestycja ma dostarczać energię elektryczną. Na wezwanie Sądu, uczestnik postępowania Spółka A w piśmie procesowym z dnia 4 września 2017r., wniósł o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji. Podtrzymano stanowisko wyrażone w zażaleniu wskazując w szczególności, iż uwzględnienie wniosku skarżącego narusza interes uczestnika, a także interes społeczny, gdyż uniemożliwia prowadzenie prac zmierzających do wykonania inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji G. - O. Podkreślono, że obowiązkiem uczestnika jest m.in. zapewnienie rozbudowy systemu elektroenergetycznego oraz utrzymywanie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa pracy sieci dystrybucyjnej - art. 9c ust. 3 pkt 3 pkt 14 Prawa energetycznego. Wyjaśniono, że obecnie Główny Punkt Zasilania (GPZ) w O. połączony jest liniami O. – E. oraz O. – H.; GPZ w G. natomiast liniami G. – W. oraz G. - F. Budowa linii O. – G. pozwoli na połączenie tych dwóch wydłużonych odcinków i utworzenie tzw. "pętli" łączącej GPZ O., GPZ G., GPZ F. oraz GPZ S. Takie ukształtowanie konfiguracji sieci zapewnia znaczące powiększenie bezpieczeństwa energetycznego regionu, gdyż uszkodzenie odcinka pomiędzy dwoma GPZ nie powoduje odcięcia GPZ, a w konsekwencji całego powiatu, od energii elektrycznej, w którą może być zaopatrzony od strony odcinka sprawnego. Podkreślono, że inwestycja została zapoczątkowana w 2011r. i dalsze jej opóźnienia mogą prowadzić do znaczących i nieodwracalnych szkód po stronie uczestnika, jak i całego społeczeństwa i gospodarki powiatów [...]. Podkreślono także, iż występujące obecnie zagrożenia dla linii elektroenergetycznych ze strony nagłych zjawisk pogodowych o znacznej sile, w kontekście ostatnich wydarzeń w północno-zachodnich i północnych regionach kraju, w których następstwie huraganowego wiatru doszło do zerwania linii elektroenergetycznych, wszelkie działania zmierzające do zapewnienia stabilności zasilania w energię elektryczną powinny być realizowane bez zbędnej zwłoki. Wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji może doprowadzić do takiej zwłoki, a w konsekwencji do obniżonego bezpieczeństwa energetycznego regionu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 ustawy ppsa.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy ppsa. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sad Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (także postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, dostępne w CBOSA). Nadto wyjaśnić pozostaje, że stosownie do zapisu art. 197 § 2 w związku z art. 190 zd. 1 ustawy ppsa. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie, jak wskazano wyżej, postanowieniem NSA z dnia 21 lipca 2017r. sygn. I OZ 1137/127 uchylono postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Wojewody z dnia [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i przekazano sprawę WSA w Olsztynie do ponownego rozpoznania ze wskazaniem, że Sąd rozpoznając tę sprawę winien brać pod uwagę interesy prawne i stanowiska wszystkich uczestników postępowania, bowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, może zachodzić nie tylko po stronie wnoszącego skargę, ale także po stronie innych uczestników postępowania. Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji uzasadniony ryzykiem wystąpienia znacznej szkody i niebezpieczeństwem trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania prac przez uczestnika postępowania w następstwie realizacji budowy linii na podstawie wskazanej decyzji, w następstwie ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości poprzez jej zabudowę urządzeniami elektroenergetycznymi, co będzie skutkowało brakiem możliwości odwrócenia skutków wydanej decyzji, nie uzasadnia wstrzymania wykonania skarżonej decyzji w kontekście konieczności oceny interesu strony skarżącej oraz interesu prawnego i gospodarczego, a także interesu społecznego (publicznego) uczestnika postępowania – Spółki A. Wprawdzie, jak wskazał pełnomocnik skarżącego, ewentualne uchylenie decyzji wywołuje skutki na przyszłość, co oznacza, że w dacie uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia uczestnik będzie posiadał tytuł prawny do nieruchomości, który dopiero później może utracić na skutek uchylenia skarżonej decyzji, a wykonane prace nie będą realizowane w ramach samowoli budowalnej, co w konsekwencji oznacza brak możliwości wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. w przypadku zrealizowania już prac spowoduje, że skarżący nie otrzyma odszkodowania mimo, że jego nieruchomość zostanie obciążona urządzeniami przesyłowymi, pozostaje wyjaśnić, że wątpliwości tego rodzaju nie znajdują żadnego uzasadnienia w kontekście stanowiska przedstawionego przez uczestnika postępowania. Jak słusznie podnosi uczestnik w piśmie procesowym z dnia 4 września 2017r . uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skutkuje naruszeniem interesu uczestnika, ale nie tylko bowiem może naruszyć także interes społeczny, gdyż uniemożliwi prowadzenie prac zmierzających do wykonania inwestycji celu publicznego, polegających na budowie linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji G.-O. Słusznie podniesiono, że obowiązkiem uczestnika jest m.in. zapewnienie rozbudowy systemu elektroenergetycznego oraz utrzymywanie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa pracy sieci dystrybucyjnej - art. 9c ust. 3 pkt 3 pkt 14 Prawa energetycznego. Mając na uwadze interes społeczny, nie można pominąć istotnej okoliczności, że obecnie istniejące linie elektroenergetyczne na terenie powiatu [...] nie stanowią gwarancji dla prawidłowego zaopatrywania ludności i podmiotów gospodarczych na tym terenie w energię elektryczną. Z uwagi na istniejący układ linii elektroenergetycznej obecnie Główny Punkt Zasilania (GPZ) w O. połączony jest liniami O. – E. oraz O. – H.; a GPZ w G. liniami G. – W. oraz G. – F., zaś budowa linii O. – G. pozwoli na połączenie tych dwóch wydłużonych odcinków i utworzenie tzw. "pętli" łączącej GPZ O., GPZ G., GPZ F. oraz GPZ S. Takie ukształtowanie konfiguracji sieci niewątpliwie znacząco powiększy bezpieczeństwo energetyczne regionu, gdyż uszkodzenie odcinka pomiędzy dwoma GPZ nie spowoduje automatycznie odcięcia GPZ, a w konsekwencji całego powiatu od energii elektrycznej, w którą może być zaopatrzony od strony odcinka sprawnego. Z tego też powodu, mając na uwadze konieczność wyważenia interesu skarżącego oraz uczestnika postępowania, a także interesu społecznego, Sąd doszedł do przekonania, że po stronie skarżącego nie wystąpiła przesłanka określona w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a uzasadniająca wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie sposób bowiem uznać, że w niniejszym stanie sprawy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wbrew bowiem zarzutom wyartykułowanym w skardze uzasadniającym wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, skarżącemu bezwzględnie z tytułu zajęcia nieruchomości będzie przysługiwało odszkodowanie za zajęcie nieruchomości w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nadto pozostaje także wskazać, że w sytuacji ewentualnego uchylenia skarżonej decyzji, o czym w tym postępowaniu incydentalnym Sąd nie przesądza, to w ostateczności możliwa byłaby przebudowa linii elektroenergetycznej, po uzyskaniu stosownych pozwoleń. Wobec powyższego Sąd nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku skarżącego i dlatego na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.