II SA/Ol 354/06

Dnia 25 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 roku sprawy ze skargi J. B. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wydalenia ze służby - oddala skargę WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Postanowieniem nr "[...]" Komendanta Powiatowego Policji z dnia "[...]" wszczęto przeciwko "[...]" J. B. postępowanie dyscyplinarne i postawiono zarzut, że: I. w dniu "[...]"2005 roku w M. w godz. "[...]" podczas wykonywania czynności służbowych "[...]" Komisariatu Policji naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że spożywał na terenie Komisariatu alkohol wprowadzając się w stan nietrzeźwości, co zostało potwierdzone wykonaniem badania urządzeniem kontrolno-pomiarowym Alkomat: I – badanie 1,68‰, II – badanie 1,89‰, tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tj. Dz.U. z 2002 r. nr 7 poz. 58, ze zm.); II. w czasie i miejscu j.w. naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że wbrew obowiązkowi zachowania w trzeźwości znajdował się w stanie nietrzeźwości, co zostało potwierdzone wykonaniem badania urządzeniem kontrolno-pomiarowym Alkomat: I – badanie 1,68‰, II – badanie 1,89‰, i podejmował w tym czasie czynności zawodowe, tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji w związku z art. 70 § 2 k.w. Orzeczeniem nr "[...]" z dnia "[...]" Komendant Powiatowy Policji uznał obwinionego J. B. winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania dyscyplinarnego przesłuchano w charakterze świadków policjantów z Komisariatu Policji pełniących służbę w dniu "[...]"2005 roku, którzy potwierdzili, że obwiniony był pod wpływem alkoholu. Ponadto wyniki pomiaru zawartości alkoholu w organizmie obwinionego potwierdziły, iż musiał on spożywać alkohol w godzinach pracy, a także sam J. B. w całości przyznał się do popełnienia stawianych mu zarzutów. Przełożony dyscyplinarny uznał, iż materiał dowodowy zgromadzony w ramach postępowania dyscyplinarnego wykazał, że obwiniony nie przestrzegał elementarnej zasady etyki zawodowej policjanta, a tym samym dopuścił się wysoce nagannego przewinienia dyscyplinarnego oraz wykroczenia. Okoliczności zdarzenia narzucają zaś wniosek, iż popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez J. B. było umyślne. Organ wskazał, iż zgodnie z § 2 załącznika do zarządzenia nr 805 KGP z dnia 31 grudnia 2003 roku w sprawie zasad etyki zawodowej "... policjant powinien postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji". Postawa jaką zaprezentował obwiniony stawia w złym świetle Policję jako formację nie buduje oraz nie pogłębia zaufania do niej. Organ podkreślił, iż naruszenia dyscypliny służbowej dopuścił się funkcjonariusz z wieloletnim stażem będący przykładem dla innych, młodszych policjantów. Mając na uwadze charakter sprawy, przełożony dyscyplinarny uznał, iż kara wydalenia ze służby jest współmierna do popełnionych przewinień dyscyplinarnych oraz stopnia przewinienia, nie znalazł okoliczności mających wpływ mających wpływ na złagodzenie kary. Zdaniem organu zastosowana kara dyscyplinarna będzie przykładem, a zarazem ostrzeżeniem o konsekwencjach nieprzestrzegania dyscypliny służbowej oraz przepisów prawa, dla innych funkcjonariuszy Policji. W złożonym odwołaniu J. B. zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 134h ustawy o Policji poprzez wymierzenie kary niewspółmiernie wysokiej w stosunku do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. W uzasadnieniu podniósł, że jest policjantem z wieloletnim stażem, cieszącym się dobrą opinią w pracy. Skarżący wyjaśnił, że zrozumiał naganność swojego postępowania i przyznał się do winy, ale nie zgadza się z zarzutem, że przez cały czas trwania służby spożywał alkohol. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i wymierzenie łagodniejszej kary dyscyplinarnej. Po rozpatrzeniu odwołania, orzeczeniem Nr "[...]" z dnia "[...]" Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji podzielając przedstawioną w nim argumentację i uznając, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni odzwierciedla zarzucane obwinionemu policjantowi przewinienia. Ustosunkowując się do argumentacji z odwołania, zwrócono uwagę, że kwestionowany przez obwinionego przedział czasowy w godz. "[...]" nie dotyczył całego czasu jako spożywania alkoholu i wykonywania czynności służbowych. Wskazane w zarzutach godziny pełnienia służby stanowiły punkt odniesienia dla ustalonego dokładnie czasu spożywania alkoholu i wykonywania czynności zawodowych w stanie nietrzeźwości. Podkreślono, iż wyniki badań zawartości alkoholu w organizmie (tendencja wzrostowa) jednoznacznie wskazują, że obwiniony w czasie służby spożywał alkohol. Organ nie podzielił stanowiska skarżącego, że orzeczona kara jest surowa, bowiem wymierzenie skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji było współmierne do popełnionych przewinień dyscyplinarnych i znacznego stopnia zawinienia. Ponadto wymierzona kara mieści się w katalogu kar zawartych w art. 134 ustawy o Policji, a organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania prawidłowo uzasadnił wymiar kary. Na powyższą decyzję J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia wydalenia ze służby na odejście na emeryturę po uwzględnieniu składanego wcześniej raportu" oraz zmianę świadectwa służby, a także o dopuszczenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu skargi na okoliczności tam powołane oraz o wezwanie na rozprawę jako świadków – "[...]". Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono, że zostały naruszone przepisy postępowania i dokonano błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy przed komisjami dyscyplinarnymi I i II instancji, a także przekroczono granice swobodnej oceny dowodów i został przekroczony termin wydania orzeczenia II instancji o 1 dzień, a tym samym uchybiono przepisom określonym w art. 135m pkt 1 i 135n pkt 1-3 Ustawy o Policji. W uzasadnieniu wskazano, że "[...]"2005 roku skarżący pełnił obowiązki służbowe od godz. "[...]". O godz. 14.50 przyszedł do skarżącego były policjant "[...]", który przyniósł alkohol. Podczas spożywania alkoholu na biurku skarżącego leżały akta, jednak nie wykonywał on w tym czasie żadnych czynności służbowych. Skarżący złożył raport o odejściu na emeryturę "[...]"2005 roku, w odpowiedzi na raport Komendant Powiatowy Policji nie wyraził zgody na zwolnienie ze służby w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji i tym samym przekroczył swoje uprawnienia. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 41 ust. 3 ustawy o Policji organ ma obowiązek zwolnić Policjanta w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia żądania wystąpienia. Do chwili upływu tego okresu organ może w przypadku zbiegu podstaw do zwolnienia, zwolnić policjanta na innej podstawie, w tym zwłaszcza na podstawie orzeczenia dyscyplinarnego wydalenia ze służby. Poza tym wskazane przez skarżącego przekroczenie terminu przez organ do wydania orzeczenia o 1 dzień nie skutkuje zaistnieniem podstawy do jego uchylenia. Bowiem jest to termin procesowy o charakterze instrukcyjnym przewidziany dla sprawnego prowadzenia postępowania. Na rozprawie w dniu 25 października 2006 roku pełnomocnik skarżącego podniósł, że organy obu instancji naruszyły art. 135g ustawy o Policji, gdyż nie ustaliły okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego. Ponadto organy naruszyły art. 134h ustawy o Policji nie uzasadniając wymierzenia najsurowszej kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wobec powyższego rola Sądu sprowadza się do oceny, czy zastosowanie wobec skarżącego kary dyscyplinarnej nie narusza obowiązującego prawa, tj. przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 roku nr 7, poz. 58 ze zm.). Brak jest natomiast podstaw do dokonywania oceny zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego pod względem słuszności, zasadności czy celowości działania organów dyscyplinarnych. Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd nie jest upoważniony do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, o co wnosiła strona skarżąca. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające jedynie z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów, poza dowodami z dokumentów, jest niedopuszczalne. Generalną zaś zasadą postępowania przed sądem administracyjnym jest wydawanie wyroku przez sąd po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego je orzeczenia organu I instancji, pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania należy stwierdzić, iż nie naruszają one prawa w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom J. B. postępowanie dyscyplinarne wobec niego zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. W toku postępowania dyscyplinarnego przeprowadzono postępowanie dowodowe konieczne do ustalenia, czy stawiany skarżącemu zarzut popełnienia przewinienia dyscyplinarnego wymienionego w art. 132 ust. 3 pkt 6 cyt. ustawy, polegającego na spożywaniu alkoholu w czasie służby, i w art. 132 ust. 2 cyt. ustawy, polegającego na niewykonaniu obowiązku zachowania w trzeźwości i podejmowaniu w stanie nietrzeźwości czynności zawodowych, znajduje potwierdzenie. Organy dyscyplinarne po uprzednim przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego, uwzględniwszy zeznania świadków "[...]", doszły do słusznego przekonania, że skarżący dopuścił się zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych. Ponadto sam skarżący przyznał się do popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych. Podkreślić w tym miejscu należy, że przepis art.135j ust. 1 ustawy o Policji, na podstawie którego wydano orzeczenie o ukaraniu skarżącego, nie wyznacza organowi dyscyplinarnemu merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Zatem przepis ten statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów z uwzględnieniem reguł prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. W sferze owego uznania – zdaniem Sądu – organy obu instancji właściwie oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Zeznania policjantów pełniących służbę w dniu "[...]"2005 roku, a także wyniki badań skarżącego alkomatem posiadającym odpowiednie świadectwo legalizacji Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie wskazują, że skarżący spożywał alkohol w czasie wykonywania czynności służbowych. Sąd stwierdza zatem, iż nie dopatrzył się, aby dokonując oceny materiału dowodowego w niniejszej sprawie organy dyscyplinarne naruszyły granice swobodnej oceny dowodów. Natomiast odnośnie kwestii ustalenia czasu, w którym skarżący spożywał alkohol, to Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że przedział czasowy "[...]" nie dotyczył całego czasu jako spożywania alkoholu i wykonywania czynności służbowych. Wskazane w zarzutach godziny pełnienia służby stanowiły jedynie punkt odniesienia dla ustalonego dokładnie czasu spożywania alkoholu i wykonywania czynności zawodowych w stanie nietrzeźwości. Sam skarżący przyznał, że czynności służbowe miał wykonywać do godz. 15.30, a już około godz. 15.15 zaczął spożywać alkohol. Nietrafny jest także zarzut skarżącego, iż wyznaczona kara była zbyt surowa, mieści się ona bowiem w katalogu kar zawartych w art. 134 ustawy o Policji, a organ po przeprowadzeniu postępowania prawidłowo uzasadnił wymiar kary. Ponadto osoby sprawujące funkcje publiczne powinny liczyć się z tym, iż będą poddane surowszej ocenie niż zwykli obywatele. Oficer Policji powinien w zakresie swoich obowiązków być oceniany surowiej niż funkcjonariusz, który nie jest oficerem. Bowiem oficer odpowiada za ludzi, którymi dowodzi, jest dla nich przykładem i musi podejmować decyzje, od których niekiedy może zależeć zdrowie lub życie człowieka. Taka osoba nie może pozwolić sobie na lekkomyślność lub niedbalstwo. Organ wymierzający karę powinien więc surowiej oceniać czyny popełnione przez funkcjonariuszy, którzy są oficerami, niż innych policjantów. Oficer, który spożywa alkohol podczas wykonywania czynności służbowych, nie daje dobrego przykładu innym funkcjonariuszom. Jego czyn zasługuje na szczególne potępienie, tym bardziej, że jest to funkcjonariusz z wieloletnim stażem. Odnosząc się do zarzutu związanego z tym, że skarżący złożył wniosek o zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, który został negatywnie rozpatrzony, należy wskazać, że wniosek taki nie wstrzymuje postępowania dyscyplinarnego. Zgodnie z powyższym przepisem policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Skarżący złożył przedmiotowy wniosek 23 grudnia 2005 roku, natomiast przed upływem wskazanego okresu zostało zakończone postępowanie dyscyplinarne i została wydana wobec skarżącego decyzja o uznaniu go winnym popełnienia zarzucanych przewinień dyscyplinarnych i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji terminu do rozpatrzenia odwołania. Bowiem odwołanie wpłynęło do Komendy Wojewódzkiej Policji 26 stycznia 2006 roku (data wpływu pisma do organu), a 1 lutego 2006 roku została powołana komisja do zbadania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 135m ust. 1 ustawy o Policji. Komisja była zobowiązana do przedłożenia sprawozdania w terminie 21 dni, co też uczyniła 20 lutego 2006 roku. Zgodnie z art. 135n ust. 3 ustawy o Policji, organ II instancji był zobowiązany do rozpatrzenia odwołania w terminie 7 dni od dnia otrzymania sprawozdania komisji. Decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji została wydana "[...]", a zatem w przewidzianym przez prawo terminie. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną.