II SA/Ol 354/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2008 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie dodatku mieszkaniowego - oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" Prezydent odmówił J.S. przyznania dodatku mieszkaniowego, gdyż wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, "[...]". Ponadto prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego "[...]" orzeczono jego eksmisję z tego lokalu, bez prawa do otrzymania lokalu socjalnego. Wobec tego nie jest on uprawniony do otrzymania dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. W złożonym od tej decyzji odwołaniu J.S. zarzucił organom administracji stronniczość i znęcanie się nad niepełnosprawnym oraz działanie w celu usunięcia odwołującego się z jego mieszkania. Podniósł, że wielokrotnie składał oświadczenia i dowody, że jest stale zameldowany w przedmiotowym lokalu. Nie rozumie powodów, dla których obecnie odmawia się mu przyznania otrzymywanego dotychczas świadczenia, chociaż jego sytuacja nie uległa zmianie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze "[...]" decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że do uzyskania pomocy w formie dodatku mieszkaniowego uprawnione są jedynie osoby zajmujące lokal mieszkalny na podstawie jednego z tytułów prawnych wskazanych w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Odwołujący się podał we wniosku, iż zajmuje przedmiotowy lokal mieszkalny na podstawie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Jednakże z ustaleń organu administracji, w szczególności z treści pisma Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" wynika, że lokal ten należy wyłącznie do M.S. Ponadto wyrokiem Sądu nakazano odwołującemu się opróżnienie i wydanie M.S. tego lokalu oraz orzeczono o braku jego uprawnień do otrzymania lokalu socjalnego. Wobec powyższego osobą uprawnioną do ubiegania się o przyznanie dodatku mieszkaniowego do przedmiotowego lokalu mogłaby być wyłącznie M.S. Dodatkowo poinformowano odwołującego się, że ustawodawca nie przewidział innych, niż wskazane w ustawie, możliwości przyznania dodatku mieszkaniowego, ani też nie istnieje możliwość organu administracji działania w tym zakresie w ramach uznania administracyjnego. W skardze na tę decyzję, wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, J.S. zarzucił naruszenie przepisów dotyczących dodatków mieszkaniowych i ochrony praw lokatorów. Podał, że do dnia 31 stycznia 2008 r. przysługiwał mu dodatek mieszkaniowy. Wywiódł, że skoro mieszka od 28 lat w przedmiotowym lokalu, to nabył prawa lokatorskie, co jednak kwestionuje Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]". Podniósł, że dodatek mieszkaniowy ma pozwolić uprawnionemu na zmniejszenie zadłużenia czynszowego lub całkowite jego wyeliminowanie, nie zaś doprowadzać do zadłużenia i eksmisji. Warunkiem uzyskania tego świadczenia jest m.in. tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Skarżący korzysta z przedmiotowego lokalu zgodnie z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych i ponosi wydatki z tym związane. Stwierdził, że będzie w tym lokalu zamieszkiwał do chwili zakończenia postępowań sądowych, oczekując na lokal zamienny lub socjalny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wyjaśnić należy, że - zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zmianami) dodatek mieszkaniowy przysługuje: najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych (pkt 1), osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego (pkt 2), osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych (pkt 3), innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem (pkt 4) oraz osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny (pkt 5). Przedmiotowe świadczenie przysługuje wyłącznie na podstawie jednego z wyżej wymienionych tytułów. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że wprawdzie skarżący w złożonym wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego podał, iż zajmuje lokal mieszkalny "[...]" na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu, jednakże z pisma z dnia 22 lutego 2008 r. Spółdzielni Mieszkaniowej, w zasobach której znajduje się ten lokal wynika, że prawo to przysługuje wyłącznie M.S. Prawidłowo zatem organy administracji orzekające w sprawie oceniły, że skarżący nie spełnia przesłanki określonej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdyż nie legitymuje się spółdzielczym prawem do przedmiotowego lokalu. Inne okoliczności, takie jak fakt zameldowania w spornym lokalu czy sytuacja rodzinna osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy, pozostają bez wpływu na możliwość przyznania tego świadczenia. Względy społeczne nie mogą być bowiem brane pod uwagę przy rozpatrywaniu tych spraw. Prawidłowo organ odwoławczy zauważył, że ustawodawca wykluczył możliwość uznaniowego rozstrzygania sprawy o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Tym samym organ administracji rozpatrując wniosek o przyznanie tego świadczenia bada przede wszystkim, czy spełnione są przesłanki określone w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, następnie zaś – czy osoba, która legitymuje się tytułem, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie przekracza kryterium dochodowego (art. 3 ust. 1) i kryterium normatywnej powierzchni mieszkalnej (art. 5 ust. 1 i 5). Podnoszone zatem przez skarżącego kwestie nie mogły wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. Błędne jest stanowisko skarżącego, iż przez fakt wieloletniego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, nabył on prawa lokatorskie. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zmianami) spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego powstaje wyłącznie z chwilą zawarcia między członkiem a spółdzielnią umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, przy czym umowa powinna być zawarta pod rygorem nieważności w formie pisemnej. Zatem zamieszkiwanie i zameldowanie w przedmiotowym spółdzielczym lokalu mieszkalnym nie może skutkować nabyciem spółdzielczego prawa do tego lokalu. Skarżącemu nie można było w stanie faktycznym sprawy przyznać wnioskowanego świadczenia również na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W przepisie tym mowa jest o osobach nie posiadających tytułu prawnego do zajmowanego lokalu lecz "oczekujących na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny". Osobie ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy musi zatem już przysługiwać prawo do lokalu zamiennego lub socjalnego, na którego realizację oczekuje w lokalu, co do którego nie ma tytułu prawnego. Takie stanowisko prezentuje również Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym wyroku z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 214/06, w uzasadnieniu którego stwierdził, że art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dotyczy osób, które posiadają już prawo do lokalu socjalnego, ale prawo to nie zostało jeszcze zrealizowane. J.S. natomiast nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Wynika to jednoznacznie z wyroku orzekającego eksmisję. Tym samym podniesiona w skardze okoliczność, że skarżący zamierza zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu do czasu przyznania mu lokalu socjalnego lub zamiennego, nie mogła skutkować przyznaniem dodatku mieszkaniowego. Przyznać należy, że celem ustanowienia dodatku mieszkaniowego miała być również ochrona lokatorów, w tym w szczególności znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej (por. uzasadnienie projektu ustawy -druk nr 1422 Sejmu III kadencji, http://www.sejm.gov.pl). Niemniej jednak pomoc ta przyznawana być może jedynie na warunkach określonych w ustawie. Skarżący zaś ustawowych przesłanek, warunkujących nabycie prawa do dodatku mieszkaniowego, nie spełnia. Z tych względów Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Ponadto Sąd wyjaśnia, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia zgodności z przepisami postępowania administracyjnego i prawa materialnego (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Nie są natomiast powołane do orzekania co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego. Jeżeli sąd stwierdzi, że zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej są niezgodne z prawem, orzeka o pozbawieniu mocy obowiązującej zaskarżonego aktu lub czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy Wojewódzki Sad Administracyjny nie znalazł podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Wobec tego skargę, jako nieuzasadnioną, należało oddalić na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.