II SA/Ol 377/08

PostanowienieWSA w Olsztynie2008-09-26

Skład orzekający: Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże trudną sytuację materialną, mimo posiadania pewnego majątku?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Posiadanie nieruchomości lub określonego majątku ruchomego nie wyklucza przyznania prawa pomocy, jeśli wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego, wnioskując o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw, wskazując na trudną sytuację materialną. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po skutecznym wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 26 września 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy na skutek sprzeciwu J.W. od postanowienia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 13 sierpnia 2008r. sygn. akt II SA/Ol 377/08 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. J.W. w skardze złożonej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]", wydaną w przedmiocie zasiłku celowego, zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W wykonaniu zarządzenia z dnia 12 czerwca 2008r. skarżący został wezwany do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Ol 377/08 Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. We wniesionym w ustawowym terminie sprzeciwie skarżący zakwestionował zasadność odmowy przyznania mu prawa pomocy i wskazał na swoją trudną sytuację materialną związaną z bezrobociem i brakiem środków do życia. Podniósł, że w innych postępowaniach toczących się przez tutejszym Sądem przyznano mu adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej: ustawą ppsa) w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. Wnioskodawca skarżąc w niniejszej sprawie działanie organu administracji w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec powyższego rozważenia wymaga wyłącznie kwestia zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego przez ustanowienie adwokata. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest podgląd, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeżeli wykazała ona, że spełnia przesłanki przewidziane w art. 246 § 1 ustawy ppsa. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 2 powołąnej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Jednocześnie niedopuszczalne i pozbawione podstawy prawnej byłoby rozstrzygnięcie przez sąd o przyznaniu prawa pomocy z przyczyn innych niż sytuacja materialna wnioskodawcy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 118/05 i z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. akt II GZ 203/07, oba niepublikowane). Jak wynika z oświadczeń skarżącego zawartych na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest bezrobotny, zaś jego majątek stanowi działka budowlana i dom w stanie surowym oraz mieszkanie o powierzchni 51,20 m². Z akt administracyjnych wynika ponadto, iż skarżący utrzymuje się m.in. ze świadczeń z pomocy społecznej i nieregularnej pomocy matki oraz rodziny. Jak podaje skarżący środki do życia pozyskuje także z żebrania, chodzenia po śmietnikach oraz darowizn od obcych ludzi. Wprawdzie skarżący ma dom, samochód i podręczny warsztat ślusarski, jednakże - według jego oświadczeń - nie uzyskuje on z tego tytułu pożytków, które pozwoliłyby na opłacenie kosztów profesjonalnego zastępstwa procesowego w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym. Fakt dysponowania nieruchomością lub określonym majątkiem ruchomym nie wyklucza, iż wnioskodawca znajduje się w sytuacji, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006r. sygn. akt I OZ 921/06, niepublikowane). Przyjmując zatem wiarygodność oświadczeń skarżącego - złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy - że znajduje się on w na tyle trudnych warunkach materialnych, iż nie posiada realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, w tym przypadku kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło