II SA/Ol 377/15

WyrokWSA w Olsztynie2015-06-23

Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Ewa Osipuk, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładająca karę pieniężną za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym za nieokazanie wykresówek i przekroczenie norm czasu pracy kierowców, została wydana zgodnie z prawem?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego została wydana zgodnie z przepisami prawa. Skarżący nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, a zgromadzony materiał dowodowy był kompletny i prawidłowo oceniony przez organy. Nie stwierdzono okoliczności uzasadniających odstępstwa od norm czasu pracy kierowców, a nałożone kary pieniężne były zgodne z obowiązującymi przepisami.
Stan faktyczny
A.M., prowadzący działalność gospodarczą, został ukarany karą pieniężną przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym za nieokazanie wykresówek oraz przekroczenie norm czasu pracy kierowców. Po odwołaniu Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ pierwszej instancji ponownie nałożył karę, którą organ odwoławczy częściowo zmienił, a następnie skarżący złożył skargę do WSA w Olsztynie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. Decyzją z dnia 12 września 2013 r., "[...]" Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (powoływany dalej również jako: "W-MWITD"), nałożył na A.M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", karę pieniężną w wysokości 10.550 zł. W wyniku kontroli stwierdzono bowiem, że przedsiębiorca nie okazał podczas kontroli w przedsiębiorstwie 14 szt. wykresówek, za co wymierzono karę w wysokości łącznie 7.000 zł. Ponadto ustalono, że w dniach 25/26.02.2013 r., 26/26.02.2013 r. oraz 21.02.2013 r. w nieuzasadniony sposób użyto dwóch wykresówek w ciągu tego samego dnia, które to naruszenie sankcjonowano karą w kwocie łącznie 600 zł. Stwierdzono też skrócenie dziennego czasu odpoczynku o 2 godziny i 47 minut, za co wymierzono karę w kwocie łącznie 500 zł oraz przekroczenie czasu maksymalnego dziennego prowadzenia pojazdu o 4 godziny i 40 minut, za co nałożono karę w wysokości łącznie 900 zł. Organ ustalił również, że przekroczony został maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 3 godziny 40 minut i wymierzył za to naruszenie karę w kwocie łącznie 1.550 zł. Po rozpoznaniu odwołania przedsiębiorcy od powyższej decyzji, Główny Inspektor Transportu Drogowego, (powoływany dalej również jako: "GITD"), decyzją z dnia 15 listopada 2013 r. ,uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy zarzucił, że W-MWITD dokonał błędnej wykładni przepisu lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa". Stwierdził, że okoliczność niewskazania kierowcy, który posługiwał się pojazdem w określonym dniu nie przesądza o konieczności nałożenia kary na podstawie tego przepisu, gdyż sankcjonuje on nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień. Dokumenty te przypisane są do konkretnych kierowców i służą do dokumentowania ich aktywności, a nie przebiegu pojazdów. Z uwagi na powyższe, organ pierwszej instancji winien wyjaśnić rozbieżność między stanem licznika wykazanym na poszczególnych wykresówkach. Organ odwoławczy zauważył, że na dołączonej do akt sprawy liście kierowców, sporządzonej przez przedsiębiorcę dnia 28.05.2013 r., wskazano 15 pracowników. W protokole kontroli zawarta jest lista kierowców, z której wynika, że w dniu kontroli przedsiębiorca zatrudniał w tym charakterze 12 pracowników. Z tego samego protokołu wynika też, że kontroli poddano 10 kierowców. Zdaniem organu odwoławczego, nieprawidłowo ustalono naruszenie z lp. 6.3.7 wyłącznie na podstawie rozbieżności w przebiegu pojazdów zarejestrowanym na poszczególnych wykresówkach, skoro kontroli poddano czas pracy tylko niektórych kierowców. Zaznaczył, że rozbieżność między wskazaniami licznika kilometrów zarejestrowanymi na poszczególnych wykresówkach może wyczerpywać znamiona innych naruszeń dotyczących stosowania urządzeń rejestrujących lub cyfrowych urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju. Zwrócił też uwagę na istnienie przypadków dozwolonego posługiwania się pojazdami ciężarowymi. Organ odwoławczy zobowiązał organ pierwszej instancji do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia, kto posługiwał się pojazdami strony w dniach, w których jazda nie była rejestrowana na pobranych przez organ wykresówkach. W tym celu wskazał na konieczność m.in. przesłuchania świadków i dokonania szczegółowej analizy sposobu realizacji kontraktu na utrzymanie dróg w "[...]". Decyzją z dnia 18 grudnia 2014 r., "[...]" Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ponownie nałożył na "[...]" karę pieniężną w wysokości 10.550 zł. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że nie budzi wątpliwości fakt nieokazania wszystkich wymaganych tarcz tachografów i wyszczególnił 14 przypadków, w których nie okazano wykresówek kierowcy lub zaświadczenia potwierdzającego, że kierowca pojazdów nie prowadził, podczas gdy z okazanej ewidencji wynikało, że w tym dniu pracował lub przypadki braku wykresówki używanej w danym pojeździe, na trasie o konkretnej długości. W-MWITD stwierdził, że powyższe naruszało art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady EWG nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L z 1985 r., 370.8). Zauważył, że jeżeli przedsiębiorca korzystał z wyłączeń przewidzianych w art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz.UE L z 2006 r., 102.1), to winien był przedłożyć dokumentację świadczącą o wykonywaniu m.in. przewozów związanych z utrzymaniem i kontrolą dróg. Przedsiębiorca takiej kompletnej dokumentacji jednak nie przedstawił pomimo wezwań z dnia 17 maja i 7 czerwca 2013 r. Organ stwierdził, że okazanie dokumentów w trakcie postępowania administracyjnego nie mogło zwalniać przedsiębiorcy z odpowiedzialności. Organ podniósł, że art. 92c ustawy nie mógł mieć zastosowania, gdyż przedsiębiorca miał wpływ na powstałe naruszenia. Przedsiębiorca podał bowiem, że brak wymaganych dokumentów może wynikać z ich zagubienia lub niedostarczenia wykresówek przez kierowców. Za powyższe naruszenie zgodnie z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy wymierzono karę pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień, to jest łącznie 7.000 zł. W-MITD zarzucił ponadto, że kierowca "[...]" w sposób nieuzasadniony użył dwóch wykresówek z wpisem dat: 25/26.02.2013r. i 26/26.02.2013r., używanych w tym samym pojeździe jedna po drugiej, zaś kierowca "[...]" w sposób nieuzasadniony użył dwóch wykresówek z wpisem dat: 25/26.02.2013r. i 26/26.02.2013r. używanych w tym samym pojeździe. Podobnie, kierowca "[...]" użył bez uzasadnienia dwóch wykresówek w dniu 21.02.2013r.: jednej w pojeździe o nr rej. "[...]" i drugiej w pojeździe o nr rej. "[...]", w sytuacji, gdy oba pojazdy wyposażone były w ten sam typ tachografu. Powyższe stanowi naruszenie art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG)Nr3821/85 i podlegało karze przewidzianej na podstawie art. 92a. ust. 1 ustawy. Organ pierwszej instancji ocenił, że art. 92c ustawy nie mógł znaleźć zastosowania, gdyż nadzór nad zatrudnionymi pracownikami jest jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy. Uwzględniając powyższe nałożył karę pieniężną w kwocie 600 zł łącznie, stosownie do lp. 6.3.1 załącznika nr 3 do ustawy. Organ pierwszej instancji podał ponadto, że analiza danych z wykresówki kierowcy "[...]" z datą 26/27.03.2013r. i 27/27.03.2012 r. oraz ewidencji czasu jego pracy za marzec 2013r. wykazała, iż w dniu 26.03.2013r. o godzinie 07:03 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jednak tylko 6 godzin i 13 minut nieprzerwanego odpoczynku (od godziny 00:50 dnia 27.03.2013r. do godziny 07:03 dnia 27.03.2013r.). Dzienny czas odpoczynku został więc skrócony o 2 godziny i 47 minut. W opisanym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin, lecz kierowca nie dokonał żadnej adnotacji na odwrocie wykresówki. Powyższe stanowiło naruszenie art. 8 ust.1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Organ pierwszej instancji ocenił, że art. 92c ustawy nie mógł znaleźć zastosowania, gdyż nadzór nad zatrudnionymi pracownikami jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy. Uwzględniając powyższe nałożył karę pieniężną w kwocie 500 zł łącznie, stosownie do lp. 5.3.1 załącznika nr 3 do ustawy. Zgromadzony materiał dowodowy był też podstawą ustalenia naruszenia art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Z analiza danych zawartych na wykresówce kierowcy "[...]" z datą 26/27.03.20l23r. i 27/27.03.20l2r. oraz ewidencji czasu jego pracy za miesiąc 2013 r. wynikało bowiem, że kierowca skrócił w tym okresie czas odpoczynku dziennego do 6 godzin i 13 minut, a jego dzienny okres prowadzenia pojazdu wydłużył się do godziny 21:00 dnia 27.03.2013 r. 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca mógł prowadzić pojazd maksymalnie 10 godzin, rozpoczął się bowiem w dniu 26.03.2013r. o godz. 07:03. Po zliczeniu wszystkich okresów prowadzenia pojazdu, zawartych pomiędzy godziną 16:30 dnia 26.03.20l3r. a godziną 21:00 dnia 27.03.2013r. stwierdzono, iż dzienny czas prowadzenia pojazdu przez kierowcę wyniósł 14 godzin i 40 minut. Oznacza to, że został on przekroczony o 4 godziny i 40 minut. Wprawdzie dopuszczalne było prowadzenie pojazdu przez kierowcę przez maksymalnie 10 godzin, lecz nie opisał on tego na odwrocie wykresówek. Na tarczy kierowcy za dzień 27.03.2014 r. dokonany został jedynie zapis "18.30 sprawdzenie czasu jazdy", który nie może usprawiedliwiać popełnionego naruszenia. Również w tym przypadku organ ocenił, że art. 92c ustawy nie może znaleźć zastosowania z uwagi na obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nad zatrudnianymi kierowcami. Powyższe stanowiło podstawę do wymierzenia kary pieniężnej w kwocie łącznie 900 zł, stosownie do 5.1.1 załącznika nr 3 do ustawy. W-MWITD ustalił ponadto, że kierowca "[...]" w dniu 19.03.2013 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 godziny 40 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 26 minut w okresie od godziny 13:45 do godziny 20:50. W okresie tym, kierowca odebrał jedną przerwę 25-minutową (18:00-18:25). Powyższe naruszało art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Organ zaznaczył, że wprawdzie kierowca opisał na odwrocie wykresówki, że dostarczał ładunek do zakładu o ruchu ciągłym, lecz okoliczność ta nie dawała podstaw do odstąpienia od obowiązujących go norm czasu pracy na podstawie art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006, który dopuszcza odstąpienie od norm czasu pracy kierowcy pod warunkiem, że brak takiego odstąpienia może zagrażać bezpieczeństwu osób, pojazdu lub ładunku. W opisywanym przypadku żadna z tych przesłanek nie zaistniała. Dowóz towaru do zakładu o ruchu ciągłym nie był zdarzeniem nagłym dla przedsiębiorcy i kierowcy, lecz była to sytuacja przewidywalna i nie można w tym przypadku mówić o zagrożeniu osób pojazdu lub towaru. W ocenie organu, w opisywanym przypadku nie miał zastosowania art. 92c, w konsekwencji czego nałożył karę pieniężną zgodnie z lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do ustawy w łącznej kwocie 1.550 zł. WITD zaznaczył, że w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli, przedsiębiorca zatrudniał 15 kierowców, w sprawie miał zatem zastosowanie art. 92a ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. W odwołaniu, złożonym od decyzji W-MWITD z dnia 18 grudnia 2014 r., "[...]" wniósł o uchylenie powyższej decyzji w części dotyczącej brakujących wykresówek i przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy. Zarzucił, że organ pierwszej instancji, rozpoznając ponownie sprawę, nie zastosował się do wytycznych Głównego Inspektora Transportu Drogowego i ponownie swoje ustalenia oparł wyłącznie o dane wynikające z analizy przebiegu pojazdów, a nie z pobranej dokumentacji. Odwołujący się podniósł, że wykonywane przez niego przejazdy w ramach zimowego utrzymania dróg na rzecz spółki "[...]", wyłączone zostały z przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wywiódł też, że bezpodstawnie zakwestionowano zapis na wykresówce o dostawie do zakładu o ruchu ciągłym (ciepłowni opału). Zaznaczył, że bezspornym jest wykorzystanie przez kierowcę przerwy potrzebnej do odpoczynku, pomimo określonego czasu dostawy opału. Zarzucił ponadto organowi pierwszej instancji naruszenie zasady szybkości postępowania podnosząc, że kwestionowaną decyzję wydano po upływie 13 miesięcy od daty uchylenia pierwszej decyzji tego organu. Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia 26 lutego 2015 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 6.450 zł. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, dotyczące naruszeń polegających na: przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, skróceniu dziennego czasu odpoczynku oraz jednoczesnym używaniu kilku wykresówek lub kart kierowcy. Organ odwoławczy nie zakwestionował zasadności ustalenia naruszenia, polegającego na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, lecz skorygował je wskazując, że przekroczenie to wynosiło 2 godziny 10 minut. Zakwestionował ponadto prawidłowość nałożenia kary za naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Organ ten uznał za udowodnione, że strona m.in. wykonywała przewozy określone w art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006, które na podstawie art. 29 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2012, poz. 1155 z późn. zm.), są zwolnione ze stosowania art. 5, art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Organ odwoławczy, po analizie materiału dowodowego, stwierdził, że przedsiębiorca w dniu 24.06.2013 r. przedłożył organowi pierwszej instancji wiarygodne karty drogowe, z których wynikało, że kierowcy "[...]" wykonywali przejazd w ramach umowy utrzymania dróg w "[...]", co uzasadniało umorzenie kar w 7 przypadkach. Za prawidłowe uznał natomiast organ odwoławczy stwierdzenie organu pierwszej instancji, że nie okazano wykresówki, ani innego dokumentu, potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę "[...]" w dniu 01.02.2013 r. Zaznaczył, że w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie o działalności, z którego wynika, że od godziny 24:00 w dniu 28.01.2013 r. do godziny 00:00 w dniu 01.02.2013 r., kierowca ten przebywał na urlopie wypoczynkowym, jednak z ewidencji czasu pracy wynika, że w tym dniu pracował. Podobnie, nie kwestionował prawidłowości ustalenia, że nie okazano wykresówki, dokumentującej przejazd na trasie o długości 326 km w pojazdem o nr rej. "[...]" pomiędzy wykresówkami kierowcy "[...]" z dniu 15 i 18.02.2013 r., nie okazano wykresówki dokumentującej przejazd na trasie długości 383 km w pojazdem o nr rej. "[...]" pomiędzy wykresówkami kierowcy "[...]" z dnia 01.02.2013 r. i "[...]" z dnia 04.02.2013 r., nie okazano wykresówki dokumentującej przejazd na trasie długości 527 km w pojazdem o nr rej. pomiędzy wykresówkami kierowcy "[...]" z dnia 13.02.2013 r. i kierowcy "[...]" z dnia 20.02.2013 r., nie okazano wykresówki dokumentującej przejazd na trasie długości 550 km w pojazdem o nr rej. "[...]" pomiędzy wykresówkami kierowcy "[...]" z dni 21 i 25.03.2013 r., nie okazano wykresówki dokumentującej przejazd na trasie długości 314 km w pojazdem o nr rej. "[...]" pomiędzy wykresówkami kierowcy "[...]" z dnia 19 i 20.03.2013 r., nie okazano wykresówki dokumentującej przejazd na trasie długości 428 km w pojazdem o nr rej. "[...]" pomiędzy wykresówkami kierowcy "[...]" z dni 22 i 25.03.2013 r. Powyższe stanowiło podstawę do ustalenia kary pieniężnej w wysokości 3.500 zł. Odnosząc się do zarzutów odwołania, GITD przyznał, że kierowca "[...]" na odwrocie wykresówki z 19.03.2013 r. umieścił odręczną adnotację, że dostarczał ładunek do zakładu o ruchu ciągłym. Zauważył, że w § 3 pkt 3 lit. j rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (Dz.U. z 2013 r., poz. 839), wskazano jako pojazdy, do których nie mają zastosowania ograniczenia w poruszaniu się wymienione w § 2 tego rozporządzenia, pojazdy używane w związku z niezbędnym utrzymaniem ciągłości cyklu produkcyjnego lub świadczenia usług przedsiębiorstwa pracującego w ruchu ciągłym. W ocenie organu odwoławczego, zakwestionowany przewóz nie był związany z niezbędnym utrzymaniem ciągłości cyklu produkcyjnego, wobec czego ww. przepisy nie miały zastosowania w sprawie. Przywołane rozporządzenie nie wyłącza bowiem stosowania norm czasu pracy kierowców, wymaganych przerw lub odpoczynku. W ocenie organu odwoławczego, dostawa do zakładu pracującego w ruchu ciągłym i umieszczenie adnotacji na wykresówce nie stanowi przesłanki do zastosowania art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, przewidującego możliwość odstąpienia przez kierowcę od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku pod, warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju. GITD dodał, że z wykresówki tej bezspornie wynika, że kierowca w dniu 19.03.2013 r. prowadził pojazd przez 6 godzin i 40 minut od godziny 13:45 do godziny 20:50. W okresie tym odebrał jedną przerwę minimum 25-minutową od godziny 18:00 do godziny 18:25, co oznacza, że przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 10 minut i za to naruszenie organ odwoławczy nałożył karę pieniężną w wysokości 950 zł. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że w sprawie nie wystąpiły podstawy do zastosowania art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, "[...]" zarzucił, że w powyższej decyzji wadliwie zastosowano art. 13 i art. 14 ust. 2 rozporządzenia WE nr 3821/85. Skarżący stwierdził, że nie kwestionuje naruszenia polegającego na nieuzasadnionym użyciu kilku wykresówek w tym samym okresie. Nie zgodził się natomiast z zakwestionowaniem zapisu na wykresówce, dotyczącego odstępstw podczas wykonywania przewozu. Skarżący zarzucił ponadto, że przedłożył pełną dokumentację lecz organ przeanalizował aktywność tylko 10 z 12 zatrudnionych kierowców. Za niezrozumiałe uznał, że organ odwoławczy, na podstawie przedłożonej dokumentacji, uwzględnił tylko 7 z brakujących 14 okresów. Zdaniem skarżącego, skoro nie pobrano pełnej dokumentacji, to fakt ten nie może obciążać przedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargę, GITD wniósł o jej oddalanie, podtrzymując stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 23 czerwca 2015 r. skarżący podniósł, że zachodziły szczególne okoliczności, usprawiedliwiające przekroczenie norm czasu pracy kierowcy, lecz pracownicy zapisali to na wykresówkach zbyt ogólnie i być może z tego powodu, organ nie uwzględnił tych okoliczności. Ponadto skarżący zarzucił, że organ pobrał tylko część wykresówek, nie wszystkich pracowników. Stwierdził, że gdyby organ zażądał dokumentacji wszystkich pracowników, to nie brakowałoby wykresówek i nie byłoby podstawy do nałożenia kary za ich brak. W tej chwili skarżący nie dysponuje tymi wykresówkami, gdyż przetrzymywane są one tylko jeden rok, a później są niszczone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Oznacza to, że rola sądu sprowadza się do badania działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania organu w załatwianiu spraw poprzez wydanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji administracyjnej. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie Zaskarżoną decyzją prawidłowo Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 6.450 zł za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, stwierdzone w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 28 maja 2013 r. – 13 czerwca 2013 r. w przedsiębiorstwie skarżącego, polegające na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, skróceniu dziennego czasu odpoczynku, jednoczesnym używaniu kilku wykresówek lub kart kierowcy, przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, a także na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Powyższe naruszenia ustalono na podstawie zupełnego i prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego sprawy, który mógł stanowić podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika bowiem bezspornie, że kierowca "[...]" w dniu 26.03.2013 r. o godzinie 07:03 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym, kierowca odebrał jednak tylko 6 godzin i 13 minut nieprzerwanego odpoczynku (od godziny 00:50 dnia 27.03.2013 r. do godziny 07:03 dnia 27.03.2013 r.), a tym samym dzienny czas odpoczynku tego kierowcy został skrócony o 2 godziny i 47 minut. Na wykresówce z tego dnia nie było adnotacji, z której wynikałoby prawo do odebrania odpoczynku w wymiarze skróconym. Powyższe stanowiło naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, co uzasadniło nałożenie kary pieniężnej w kwocie 500 zł, stosownie do lp. 5.3.1 załącznika nr 3 do ustawy. Opisany wyżej dokument był również podstawą do ustalenia, że kierowca "[...]" skracając za okres 26/27.03.2013 r. i 27/27.03.2012 r. czas odpoczynku dziennego do 6 godzin i 13 minut, tym samym wydłużył dzienny okres prowadzenia pojazdu o 4 godziny i 40 minut i wyniósł on 14 godzin i 40 minut. 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca mógł prowadzić pojazd maksymalnie 10 godzin, rozpoczął się w dniu 26.03.2013 r. o godz. 07:03 i trwał do godziny 21:00 dnia 27.03.2013r. Z uwagi na brak dokumentu wykresówki lub wydruku uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, zasadnym było uznanie, że naruszono art. 6 rozporządzenia WE nr 561/2016, co stosownie do lp. 5.1.1 i 5.1.2 załącznika nr 3 do ustawy, obligowało organ do nałożenia na skarżącego kary w wysokości 900 zł. Z akt sprawy wynika również, że kierowca "[...]" w dniu 19.03.2013 r. prowadził pojazd przez 6 godzin i 40 minut (od godziny 13:45 do godziny 20:50). W okresie tym, kierowca odebrał tylko jedną przerwę 25-minutową (18:00-18:25). Kierowca przekroczył więc maksymalny czas prowadzenia pojazdu, bez wymaganej przerwy o 2 godziny 10 minut. Powyższe naruszało art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, zgodnie z którym, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny, kierowcy przysługuje ciągła przerwa, trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba, że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Zasadnie w okolicznościach faktycznych sprawy uznano, że nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 12 rozporządzenia WE nr 561/2006, przewidującego, że pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Na odwrocie wykresówki z dnia 19 marca 2013 r., kierowca zanotował, że miała miejsce dostawa do zakładu w ruchu ciągłym, a z wyjaśnień skarżącego, zawartych w odwołaniu z dnia 23 września 2013 r., wynikało kierowca przewoził wówczas opał do ciepłowni. Przede wszystkim należy jednak zauważyć, że art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, może stanowić podstawę do odstąpienia od norm czasu pracy, jednakże pod pewnymi warunkami, które muszą być interpretowane ściśle. Jednym z nich jest wskazanie przez kierowcę powodu odstępstwa odręcznie na wydruku z urządzenia rejestrującego, najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Wykładnia językowa powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że jedynym dowodem w sprawie stanowiącym podstawę dla ustaleń odstąpienia od norm, określających wymiar czasu pracy kierowców jest tylko i wyłącznie odręczna adnotacja kierowcy na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy. Przytoczone wyżej uregulowanie wyraźnie ogranicza więc zakres postępowania dowodowego, wyrażonego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż prawodawca, w pewnym sensie, nawiązał tu do tzw. formalnej teorii dowodów, zgodnie z którą określone okoliczności mogą być wykazane tylko przy pomocy ściśle określonych dowodów. Nie jest sprzeczne z zasadami wyrażonymi w tych przepisach ustalenie, że pewne fakty mogą być udowodnione jedynie za pomocą ściśle określonych dowodów, w sytuacji istnienia ku temu wyraźnej podstawy prawnej. W rozpoznawanej sprawie, taką podstawą prawną jest art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. (por. wyroki NSA: z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1183/10; z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1776/11, dostępne w: internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). Skoro więc w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 wyraźnie określono sposób dokumentowania odstępstw od czasu pracy kierowców, to posłużenie się przez organy w prowadzonym postępowaniu innymi środkami dowodowymi na te okoliczności, byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem i naruszałoby dyspozycję art. 75 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), dalej powoływanej jako K.p.a. Jednak wbrew stanowisku skarżącego, samo podanie przez kierowcę na wykresówce dowolnej przyczyny odstępstw od obowiązków przewidzianych art. 6-art. 9 rozporządzenia, nie stanowi podstawy do zastosowania odstępstwa z art. 12 rozporządzenia. Okoliczność ta podlega bowiem ocenie organu inspekcji transportu drogowego, który stwierdza, czy wskazana okoliczność rzeczywiście stanowiła o konieczności zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku i jako taka mogła uzasadniać przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu lub skrócenie okresu odpoczynku. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej, dotyczącymi wyjątkowych odstępstw od tego rozporządzenia, opartymi na wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-235/94 z dnia 9 listopada 1995 r., powyższy przepis został wprowadzony, aby umożliwić kierowcom prawidłową reakcję w sytuacjach niespodziewanego braku możliwości spełnienia wymogów rozporządzenia w trakcie podróży. Chodzi tu o sytuacje nadzwyczajnych trudności, niezależnych od woli kierowcy oraz ewidentnie nieuniknionych i niedających się przewidzieć, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności. Przepis ten nie upoważnia więc kierowcy do odstępstw od rozporządzenia z powodów, które były znane przed rozpoczęciem podróży (zob. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 10/14, "CBOSA"). Wobec powyższego, wyłącznie fakt, że przewóz dotyczył transportu opału do ciepłowni, nie powoduje, że kierowca mógł prowadzić pojazd z naruszeniem art. 12 ust. 6-9. Okoliczność miejsca przeznaczenia i rodzaju ładunku była bowiem znana kierowcy i przedsiębiorcy jeszcze przed rozpoczęciem przewozu. Bezsprzecznie też, nie można w tej sytuacji mówić o jakimkolwiek zagrożeniu dla bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Dodać jednocześnie należy, że błędne, czy nieprecyzyjne zapisy kierowców na wykresówkach bezsprzecznie nie są okolicznościami, na które skarżący nie miał żadnego wpływu. Zgodnie z art. 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozporządzenia 561/2006. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów. Odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa. Przytoczone zatem ustalenia faktyczne w sprawie, trafnie zaakceptowane przez organ drugiej instancji, nie stwierdziły okoliczności uzasadniających zastosowanie wyjątków z art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Uwzględniając powyższe prawidłowo nałożono na skarżącego karę pieniężną na podstawie lp. 5.2.1 i 5.2.2 załącznik nr 3 do ustawy w łącznie kwocie 950 zł. Odnośnie do naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie 7 wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu należy zauważyć, że organ odwoławczy zasadnie uwzględnił dane wynikające z przedłożonych przez skarżącego kart drogowych, dotyczące wykonywania przez "[...]" 7 przejazdów w ramach wykonywania umowy o utrzymaniu dróg w "[...]". Ocenił, że wykonywane przewozy zostały objęte wyłączeniem z art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 561/2006, które na podstawie art. 29 ustawy o czasie pracy kierowców zwolnione zostały ze stosowania art. 5 - art. 9 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że skoro z analizy karty pobrań zapisów z urządzenia rejestrującego, ewidencji czasu pracy kierowców i przedłożonych przez skarżącego do kontroli wykresówek wynikało, że nie okazano wykresówki, ani innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę w 7 opisanych w zaskarżonej decyzji przypadkach, a ponadto nie wykazano, że przewozy te były wyłączone na mocy art. 29 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców, z obowiązków z zakresu stosowania rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, to powyższe stanowiło podstawę do zastosowania lp. 6.3.7 i nałożenia kary pieniężnej w łącznej kwocie 3.500 zł. Stosownie do art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Zgodnie zaś z art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców, pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie: zapisów na wykresówkach, wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności, rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1- 4. Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca udostępnia kierowcy na jego wniosek i przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego. Zgodnie natomiast z art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85), zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego; zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa. Z powyższych przepisów wynika wprost, że przedsiębiorca ma bezwzględny obowiązek starannego przechowywania wykresówek, danych z kart kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowców oraz innych dokumentów ewidencjonujących czas pracy kierowców. Konsekwencją naruszenia powyższego obowiązku jest Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień karą pieniężną w wysokości 500 zł. Niezrozumiała jest argumentacja skarżącego, że gdyby organ zażądał dokumentacji wszystkich zatrudnionych pracowników, to nie byłoby okresów nieudokumentowanych wykresówką, co obecnie jest niemożliwe, gdyż wykresówki zostały zniszczone po upływie roku przechowywania. W interesie skarżącego było przedłożenie, na wezwanie organu pierwszej instancji z dnia 10 czerwca 2013 r., wszystkich żądanych dokumentów, w tym wykresówek, lub złożenie wyjaśnień odnośnie do przejazdów wymienionych w pkt. 2 tego wezwania. W odpowiedzi, skarżący przedłożył jedynie karty drogowe dotyczące 4 przejazdów, wskazał przyczyny braku dokumentów w 6 przypadkach, a co do pozostałych 13 sytuacji stwierdził, że nie jest w stanie jednoznacznie wyjaśnić przyczyn różnic w ilości kilometrów. W tym zakresie wskazał m.in. na zgubienie lub niedostarczenie wykresówek przez kierowców. Skoro skarżący nie przedłożył organom inspekcji transportu drogowego dokumentów do przechowywania których był zobligowany, to nie może skutecznie zarzucać organom obu instancji, że nie oceniły wszystkich istotnych dla sprawy dowodów. Wprawdzie w procedurze administracyjnej regułą jest, że to na organie administracji spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, jednakże na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, zwłaszcza, gdy postępowanie zmierza do nałożenia na nią obowiązków, a nieudowodnienie konkretnego faktu może prowadzić do wydania decyzji dlań niekorzystnej. Tym samym, w interesie skarżącego było przedłożenie posiadanych wykresówek, których - jak twierdzi - nie żądał organ inspekcji transportu drogowego, a nie ich niszczenie po upływie obowiązkowego minimalnego okresu przechowywania tych dokumentów. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i brak było podstaw do jego uzupełnienia. Organ dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa. Skarżący nie kwestionował prawidłowości ustaleń dokonanych w toku tej kontroli dotyczących nieuzasadnionego użycia 6 wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu rozliczeniowego. Ustalenia te były prawidłowe i mogły stanowić podstawę wymierzenia kary po 200 zł za każdy dzień stosownie do lp. 6.3.1 załącznika nr 3 do ustawy. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie przekroczyła kwoty, o której mowa w art. 92a ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło