II SA/Ol 381/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K., J. K., M. N., W. N., A. A., A. A., G. K., P. K., M. K., S. C., K. G. i M. G. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej w obrębie [...], gmina S. położonych przy ulicach [...] postanawia: I. odrzucić skargę M. N., W. N., G. K., P. K., S. C., M. K., K. G., M. G.; II. odrzucić skargę J. K. i A. A. WSA/pos.1- sentencja postanowienia 1. W dniu 12 kwietnia 2022 r. M. K., J. K., M. N., W. N., A. A., A. A., G. K., P. K., M. K., S. C., K. G. i M. G. (dalej jako: "Skarżący") wnieśli, za pośrednictwem Wójta Gminy S., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej w obrębie [...], gmina S. położonych przy ulicach [...], wnosząc o jej uchylenie z uwagi na istotne naruszenie trybu sporządzania planu skutkujące naruszeniem interesu prawnego właścicieli działek objętych planem oraz istotne naruszenie zasad sporządzenia planu polegające na zamieszczeniu w treści planu postanowień sprzecznych z obowiązującymi przepisami prawa wyższego rzędu, które wpływają na treść planu w zakresie meritum sprawy. 2. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy S. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. 4. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 13 maja 2022 r. Skarżący M. N. i W. N.; G. K. i P. K.; S. C. i M. K.; K. G. i M. G. zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 300 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193, ze zm), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu wezwania do uiszczenia wpisu wraz z pouczeniem, iż w przypadku nieuiszczenia wpisu skarga zostanie odrzucona. Pouczono Skarżących, że uiszczenie wpisu przez jednego ze skarżących wymienionych w zarządzeniu zwalnia drugiego ze skarżących z obowiązku jego uiszczenia. Zarządzenia powyższe zostały odrębnie skierowane do: M. N. i W. N.; G. K. i P. K.; S. C. i M. K.; K. G. i M.G. 5. Kolejnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 13 maja 2022 r. Skarżący: M. K., J. K., M. N., W. N., A. A., A. A., G, K., P. K., M. K., S. C., K. G. i M. G. zostali wezwani do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, w terminie 7 dni od dnia doręczenie wezwania. Pouczono Skarżących, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi. 6. Odrębnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 13 maja 2022 r. Skarżący: M. K., J. K., A. A. oraz A. A. zostali wezwani do wskazania - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania - interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały Rady Gminy S. z dnia [...] r. nr [...], pod rygorem odrzucenia skargi. 7. Przedmiotowe wezwania zostały skutecznie doręczone Skarżącym: - P. K. przesyłką w dniu 24 maja 2022 r. (karta 106 akt sądowych), - G. K. przesyłką w dniu 24 maja 2022 r. (karta 107 akt sądowych), - K. G. przesyłką w dniu 26 maja 2022 r. (karta 110 akt sądowych), - W. N. przesyłką w dniu 26 maja 2022 r. (karta 111 akt sądowych), - M. N. przesyłką w dniu 26 maja 2022 r. (karta 112 akt sądowych), - J. K. przesyłką w dniu 26 maja 2022 r. (karta 113 akt sądowych), - M .K. przesyłką w dniu 26 maja 2022 r. (karta 114 akt sądowych), - S. C. przesyłką w dniu 26 maja 2022 r. (karta 115 akt sądowych), - M. K. przesyłką w dniu 26 maja 2022 r. (karta 116 akt sądowych), - M. G. przesyłką w dniu 6 czerwca 2022 r. (karta 160 akt sądowych). Natomiast przesyłki adresowane do A. A. oraz A. A., po dwukrotnych ich awizowaniu, zostały zwrócone jako nie odebrane w terminie. 8. W dniu 31 maja 2022 r. na rachunek Sądu wpłynęła kwota wpisu w wysokości 300 zł uiszczona z rachunku M. K., która wpisana została do rejestru dochodów pod pozycją 198/V. 8. W dniu 3 czerwca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo Skarżących: A. A., A. A., M. G., K. G., M. K., J. K., M. K., S. C., M. N. i W. N. wraz z załączonymi odpisami z księgi wieczystej oraz zaświadczeniem o zameldowaniu, w którym wykazano posiadanie interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały Rady Gminy S. z [...] r. nr [...]. Załączono nadto informację, w której wskazani Skarżący podali numer PESEL. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie skargi przez sąd administracyjny poprzedzone jest zawsze badaniem spełnienia warunków formalnych i fiskalnych określonych w ustawie z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej jako: "p.p.s.a.". Oznacza to, że kontrola legalności aktów administracyjnych, które zostały poddane kognicji sądów administracyjnych możliwa jest wówczas, gdy pismo inicjujące postępowanie sądowoadministracyjne spełnia wymogi formalne, zostało wniesione w odpowiednim terminie, a także jeżeli strona skarżąca uczyni zadość obowiązkom fiskalnym w postaci uiszczenia odpowiednich opłat sądowych. Stwierdzenie braku spełnienia któregokolwiek z wymienionych warunków dopuszczalności wniesienia skargi uniemożliwia rozpoznanie przez Sąd istoty sprawy. I. Wstępna kontrola skargi wniesionej przez M. N. i W. N.; G. K. i P. K.; S. C. i M. K.; K. G. i M. G. dokonana przez Sąd wykazała, że jest ona obarczona brakiem fiskalnym w postaci nieuiszczenia wpisu sądowego w kwocie po 300 zł. W myśl art. 220 § 1 zd. 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zgodnie z art. 212 § 1 p.p.s.a. opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna. Stosownie do art. 214 § 1 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Jak stanowi art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wysokość wpisu stałego od przedmiotowej skargi została określona w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i wynosi 300 zł dla każdego ze Skarżących. Jak wskazano powyższej Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata - art. 220 § 1 zd. 1 i § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wprawdzie Skarżący wnieśli jedną skargę na ww. uchwałę Rady Gminy S., jednak każdy ze wskazanych poniżej Skarżących posiadał swój własny interes prawny, który wynika ze współwłasności w działce o nr ewidencyjnej [...] oraz udziału 1/30 w działce nr [...] – p. M. N. i W. N.; w działce nr [...] – p. G. K. i P. K.; w działce nr [...] oraz udziału 1/30 w działce [...] – p. M. K. i S. C.; w działce nr [...] – p. K. G. i M. G., które to nieruchomości objęte zostały zapisami kwestionowanej uchwały. Z tego powodu w skierowanych do ww. Skarżących wezwaniach Sąd poinformował, że uiszczenie wpisu przez jednego ze Skarżących wymienionych w zarządzeniu zwolni drugiego Skarżącego z tego obowiązku. Pomimo tego nikt ze wskazanych powyżej Skarżących takiego wpisu od skargi nie uiścił. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zarządzenia Przewodniczącej dotyczącej uiszczenia wpisu od wniesionej skargi wynika, że przesyłka zawierająca m.in. takie zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu została doręczona: - W. N. oraz M. N. w dniu 26 maja 2022 r.; P. K. oraz G. K. w dniu 24 maja 2022 r.; S. C. oraz M. K. w dniu 26 maja 2022 r.; K. G. w dniu 26 maja 2022 r. oraz M. G. w dniu 6 czerwca 2022 r. W zakreślonym 7 dniowym terminie nikt z wyżej powołanych Skarżących nie uiścił takiego wpisu w wysokości po 300 zł. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., o odrzuceniu skargi W. N., M. N., P. K., G. K., S. C., M. K., K. G. i M. G. Nadto jak wynika z akt tej sprawy Skarżący P. K. oraz G. K. nie uzupełnili braku formalnego wniesionej skargi poprzez podanie nr PESEL. Co do zasady, w przypadku nieuzupełnienia przez stronę w terminie braków formalnych pisma, przewodniczący pozostawia je bez rozpoznania, wydając w tym przedmiocie zarządzenie zgodnie z art. 49 § 2 p.p.s.a. Jeżeli jednak pismem dotkniętym brakami formalnymi jest skarga, to konsekwencje nieuzupełnienia barków formalnych skargi w terminie zostały uregulowane w sposób odmienny w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z przywołanym przepisem, sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący P. K. oraz G. K. zobowiązani zostali do usunięcia braków formalnych skargi m.in. poprzez podanie swojego numeru PESEL. Wezwanie w tym przedmiocie zostało skutecznie doręczone w dniu 24 maja 2022 r., zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął 31 maja 2022 r. Mimo prawidłowo doręczonego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, a także zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach zaniedbania nałożonego obowiązku, Skarżący Ci nie uzupełnił braków formalnych skargi, wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ich skarga polega także odrzuceniu. II. Co do przesłanki odrzucenia skargi wniesionej przez J. K. oraz A. A. pozostaje wyjaśnić, że Skarżący ci nie wykazali posiadania interesu prawnego w zaskrzeniu uchwały Rady Gminy S.. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 , nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Co do posiadania interesu prawnego w zaskrzeniu uchwały Rady Gminy S. przez wskazanych powyżej Skarżących pozostaje wyjaśnić, że wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego oparte jest na zasadzie skargowości. W myśl art. 50 p.p.s.a., uprawnionym do wystąpienia ze skargą jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z kolei stosownie do dyspozycji art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że skargę w trybie tego przepisu może wnieść skutecznie tylko ten, kto wykaże się naruszeniem przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia. Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy podlega zatem uchwała organu gminy nie tylko niezgodna z prawem, ale i jednocześnie godząca w sferę prawną podmiotu, który wnosi skargę - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, np. zniesienia, ograniczenia, czy też uniemożliwienia realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2239/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak więc widać, wykazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez daną uchwałę organu gminy jest warunkiem sine qua non dopuszczalności skargi, uzasadniając dalszą kontrolę tego aktu z punktu widzenia przesłanek, uregulowanych w art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podnoszone naruszenie musi mieć przy tam charakter obiektywny i, jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, przybierać postać np. zniesienia, ograniczenia, czy też uniemożliwienia realizacji uprawnienia lub interesu prawnego wnoszącego skargę. Warto przy tym odkodować pojęcie interesu prawnego, gdyż brak jest ustawowej definicji tego pojęcia, a jego poprawna wykładnia ma istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Innymi słowy, interes prawny występuje wówczas, gdy żądanie uzyskania ochrony prawnej znajduje swoje oparcie w normie prawa materialnego, której stosowanie może oddziaływać na sytuację prawną konkretnego podmiotu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2014 roku, sygn. akt II OZ 783/14, dostępny w CBOSA). Konieczne jest także rozróżnienie interesu prawnego od interesu faktycznego, gdyż nie są to pojęcia znaczeniowo tożsame, zaś występowanie po stronie skarżącego interesu faktycznego nie jest ekwiwalentne wobec istnienia interesu prawnego. W ślad za przywołanym wyżej judykatem, jako interes faktyczny należy rozumieć sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Brak jest więc niezbędnego związku między żądaniem uzyskania rozstrzygnięcia o określonej treści a materialnoprawną podstawą roszczenia. Tego rodzaju niespójność przesądza wówczas o istnieniu interesu faktycznego, który jak zostało to już podkreślone, nie tworzy legitymacji procesowej i nie jest wystarczający do przyjęcia skargi i wydania merytorycznego orzeczenia w sprawie. Reasumując należy stwierdzić, że legitymacja procesowa do zaskarżenia aktu prawa miejscowego w trybie art.101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, aktualizuje się wówczas, gdy po stronie podmiotu skarżącego występuje interes prawny oparty o administracyjne normy materialnoprawne, a ponadto zostanie wykazana niezgodność aktu prawa miejscowego z obowiązującymi przepisami, rzutująca na sferę uprawnień skarżącego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że Skarżący J. K. oraz A. A., nie wykazali interesu prawnego w zaskarżeniu analizowanej uchwały, co zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. uzasadnia jej odrzucenie. Jak wynika z nadesłanych wyjaśnień A. A. od 2012 r. zamieszkuje wraz z mężem w domu położonym na działce nr [...] przy ul. [...] w M., jednakże z nadesłanych wydruków księgi wieczystej nr [...] z dnia 31 maja 2022 r. wynika, że prawo własności wskazanej nieruchomości przysługuje tylko A. A. Podobnie sytuacja przedstawia się ze Skarżącym J. K., który powołuje się jedynie na fakt zamieszkiwania od 2014 r. w domu położonym na działce nr [...] przy ul. [...] w M. oraz okoliczność zameldowania pod wskazanym adresem od 2017 roku na pobyt stały. Tymczasem z nadesłanego wydruku z księgi wieczystej nr [...] z dnia 31 maja 2022 r. wynika, że prawo własności wskazanej nieruchomości przysługuje tylko M. K. Podsumowując przedstawione wyjaśnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że Skarżący A. A. oraz J. K. nie wykazali istnienia podstawowej przesłanki tworzącej legitymację procesową, a mianowicie interesu prawnego w zaskarżeniu wskazanej uchwały. Chcąc doprowadzić do wzruszenia zaskarżonej uchwały, w ślad za cytowanymi przepisami popartymi orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący winni przedstawić adekwatne przepisy prawa materialnego, stanowiące źródło ich interesu prawnego, a nadto wykazać bezpośredni wpływ podnoszonych uchybień kwestionowanego aktu prawa miejscowego na sferę ich uprawnień. Temu obowiązkowi natomiast Skarżący Ci nie sprostali, o czym mowa powyżej. Reasumując, Sąd nie stwierdzając żadnego przepisu prawa, który uprawniałby wskazanych Skarżących do zaskarżenia przedmiotowej uchwały na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi A. A. oraz J. K.