II SA/Ol 385/05
WyrokWSA w Olsztynie2005-08-23
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Katarzyna Matczak, Beata Jezielska, Ewa Rychcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości może być stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału tej nieruchomości?Ratio decidendi
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości jest zasadna, jeśli wnioskodawca nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości. Stroną takiego postępowania mogą być wyłącznie osoby posiadające tytuł prawny do dzielonej nieruchomości. W przypadku braku przymiotu strony, organ administracji nie może merytorycznie rozpatrzyć wniosku o stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. D. złożył pismo, które zostało potraktowane jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy J. z 2002 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości nr 152/4. Wnioskodawca podnosił, że decyzja ta ogranicza drogę dojazdową do jego działki nr 152/1, naruszając jego interes prawny i pozostając w sprzeczności z wcześniejszą decyzją z 1981 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że W. D. nie jest stroną w sprawie podziału nieruchomości, do której nie posiada tytułu prawnego. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy, W. D. wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Marzenna Glabas Katarzyna Matczak Beata Jezielska (spr.) Ewa Rychcik Przewodniczący Sędzia WSA Asesor WSA Asesor WSA Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oddala skargę
Decyzją z dnia 20 grudnia 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy J. z dnia 5 lipca 2002r. o nr "[...]" w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości o numerze geodezyjnym nr 152/4 położonej w obrębie M. W uzasadnieniu podano, iż W. D. zwrócił się pismem z dnia 3 października 2004r. do Kolegium w sprawie drogi dojazdowej do jego działki nr 152/1, podnosząc iż w sprawie tej drogi, oznaczonej jako działka 152/3 są dwie decyzje, a mianowicie: decyzja Naczelnika Gminy J. z dnia 13 lipca 1981 r. oraz Wójta Gminy J. z dnia 5 lipca 2002r. Wnioskodawca wskazał, iż druga z tych decyzji bezprawnie ogranicza długość drogi dojazdowej ustalonej pierwszą z nich, a jednocześnie pozostawił do uznania organu kwestię zakwalifikowania jego pisma do jednego ze środków prawnych służących jej wzruszeniu. Podniesiono, iż Kolegium potraktowało przedmiotowe pismo jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż do przyczyn stwierdzenia nieważności zalicza się między innymi rażące naruszenie prawa oraz okoliczność iż decyzja dotyczy już sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wyjaśniono, iż mając na uwadze art. 157 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowiącego, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu uznano, iż wnioskodawca nie jest stroną w sprawie, której dotyczy kwestionowana decyzja. Decyzją tą bowiem Wójt Gminy J. zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka 152/4, zaś nieruchomość ta w chwili podziału stanowiła własność gminy J. i graniczyła z działką nr 152/1 stanowiącą własność wnioskodawcy oraz działką nr 152/3 stanowiącą drogę dojazdową. Powołując się na orzecznictwo sądowodaministracyjne wskazano, iż stroną postępowania administracyjnego o podział nieruchomości są właściciele tej nieruchomości oraz jej użytkownicy wieczyści, zaś wnioskodawca nie ma żadnego tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Wskazano ponadto, iż nie znaleziono podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, gdyż kwestionowana decyzja dotyczy podziału działki graniczącej z działką dojazdową a nie działki stanowiącej tę drogę.
W. D. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując ustalenie organu iż nie jest on stroną w sprawie. Ponownie wskazał na fakt, iż w sprawie drogi dojazdowej do jego działki są dwie decyzje, które nie są ze sobą zgodne. Zarzucił, iż gdyby miał uwzględnić decyzję Wójta Gminy J. z 5 lipca 2002r. to musiałby zmienić ogrodzenie działki usytuowane zgodnie z decyzją Naczelnika Gminy J. z dnia 13 lipca 1981 r. W związku z tym w ocenie wnioskodawcy został naruszony jego interes prawny. Zarzucił ponadto, iż organ analizował jedynie decyzję z 5 lipca 2002r., całkowicie pomijając w rozważaniach decyzję z dnia 13 lipca 1981r.
Decyzją z dnia 23 marca 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 20 grudnia 2004r. W uzasadnieniu wskazano, iż Kolegium podtrzymuje dotychczasowe stanowisko, iż stroną postępowania o podział nieruchomości a także stwierdzenie jej nieważności mogą być tylko właściciele bądź użytkownicy nieruchomości podlegającej podziałowi. Wyjaśniono, iż w tych okolicznościach Kolegium nie mogło odnieść się merytorycznie do meritum żądania strony.
Na tę decyzję skargę wniósł W. D., zarzucając jej naruszenie prawa procesowego. W uzasadnieniu podał, iż decyzją Naczelnika Gminy J. z 13 lipca 1981 r. udzielono mu pozwolenia na budowę, którego integralną częścią była mapa sytuacyjna z oznaczonymi granicami działki. W 2002r. Wójt Gminy J. sprzedał działkę nr 152/4 (sąsiadującą z jego nieruchomością), zaś decyzją z dnia 5 lipca 2002r. zatwierdził projekt podziału tej działki. Z projektu tego wynika, iż skrócono długość drogi dojazdowej do działki skarżącego o blisko Im. Zarzucił, iż w dotychczasowym postępowaniu organy całkowicie pomijały okoliczność ustaleń wynikających z decyzji Naczelnika Gminy J. z 13 lipca 1981r., określającej przebieg drogi dojazdowej, ograniczając się do kwestii formalnych. Podniósł ponadto, iż sprzedaż sąsiedniej działki bez uwzględnienia powołanej decyzji Naczelnika Gminy z 1981 r. także narusza jego interes prawny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji.
W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Kolegium nie naruszają prawa.
Słuszne jest stanowisko Kolegium, iż do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji uprawniona jest jedynie strona. Brak zaś takiego przymiotu po stronie wnioskodawcy musi skutkować odmową wszczęcia postępowania nieważnościowego. Przesądza o tym treść art. 157 § 2 Kodeksu postępowania administracyjne. Z kolei orzecznictwie sądowadninistracyjnym wielokrotnie wyrażany był pogląd, iż stroną postępowania w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości może być jedynie osoba posiadająca tytuł prawny do dzielonej nieruchomości (np. w wyroku NSA z dnia 21 października 1999r. Sygn. akt I SA 285/99, LEX nr 48618 oraz w wyroku z dnia 7 lutego 2002r. Sygn. akt I SA 1710/00, LEX nr 82813). Poza sporem pozostaje zaś fakt, iż skarżący nie ma żadnego tytułu prawnego do działki nr 152/4, o której podziale orzeczono w decyzji z dnia 5 lipca 2002r. Wskazać także należy, iż w wyroku z dnia 17 sierpnia 2000r. (Sygn. akt II SA/Gd 2248/98, opublik. ONSA z 2002r. nr 2 poz. 69) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż właściciele nieruchomości przyległej do nieruchomości stanowiącej własność gminy, w odniesieniu do której wszczęto postępowanie administracyjne o podział w trybie art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami nie są stronami tego postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa także wówczas, gdy wystąpili do gminy z wnioskiem o nabycie jej części w drodze bezprzetargowej. Ponadto należy podnieść, iż przedmiotową decyzją nie orzekano o zmianie granicy działki nr 152/4, co podnosi skarżący, lecz o jej podziale. Przy czym podział działki przebiega w taki sposób (biegnie przez jej środek), iż nie można uznać, aby kwestionowana decyzja wywołała jakiekolwiek skutki w sferze interesu prawnego skarżącego. W związku z tym zasadnie organ odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności wyżej wskazanej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego wskazać należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Skarżący kwestionuje bowiem okoliczność, iż organ nie rozpatrzył jego wniosku merytorycznie, całkowicie pomijając ustalenia wynikające z decyzji Naczelnika Gminy J. z dnia 13 lipca 1981 r. Wyjaśnić jednak należy, iż skoro brak było podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego, to organ nie mógł rozpatrzyć merytorycznych argumentów strony dotyczących istnienia w ocenie skarżącego dwóch sprzecznych decyzji.
Natomiast fakt sprzedaży działki, która uległa podziałowi w ogóle pozostaje poza kontrolą sądu administracyjnego, gdyż dotyczy sprawy o charakterze cywilnoprawnym.
Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło