II SA/Ol 387/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-06-27
Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Piotr Chybicki, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana lasu na użytek rolny, na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, jest dopuszczalna, gdy właściciel nie wykaże, że teren będzie rzeczywiście użytkowany rolniczo, a jedynie powołuje się na inne potrzeby, takie jak bezpieczeństwo czy dojazd?Ratio decidendi
Zmiana lasu na użytek rolny na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach jest dopuszczalna wyłącznie w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów, pod warunkiem wykazania, że teren po zmianie będzie rzeczywiście użytkowany rolniczo. Powoływanie się na inne potrzeby, takie jak bezpieczeństwo czy potrzeba utworzenia drogi dojazdowej, nie stanowi wystarczającej przesłanki do takiej zmiany, zwłaszcza gdy nie wykazano przyszłego rolniczego użytkowania gruntu. Organy administracji prawidłowo oceniły, że przedstawione przez skarżących argumenty nie spełniają wymogów ustawowych.Stan faktyczny
Skarżący domagali się zmiany lasu o powierzchni 0,0938 ha na użytek rolny, argumentując zagrożeniem ze strony drzewostanu, potrzebą utworzenia bezpiecznego dojazdu oraz tym, że działka była w przeszłości przeznaczona pod cele budowlane i rekreacyjne. Organy administracji odmówiły, wskazując na brak wykazania szczególnie uzasadnionych potrzeb oraz przyszłego rolniczego użytkowania gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant sekretarz sądowy Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. D. i I. W.-D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zmiany lasu na użytek rolny oddala skargę.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" r. Dyrektor Wydziału Gospodarowania Środowiskiem w Starostwie Powiatowym, działając z upoważnienia Starosty (dalej jako: "organ I instancji"), na podstawie art. 13 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2015r. poz. 2100 ze zm.), odmówił M. D. i I. D. (dalej jako: "skarżący") zmiany lasu na użytek rolny, o pow. 0,0938 ha, na działce nr "[...]", obręb Ł., gm. P. Organ I instancji orzekał w sprawie po raz czwarty na skutek decyzji kasacyjnych Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem z dnia 22 października 2014r. W uzasadnieniu wniosku podnoszono, że powierzchnia przedmiotowej działki nie przekracza 1000 m2, położona jest w centrum wsi, pokryta drzewostanem leśnym na powierzchni poniżej 50%. Usytuowanie działki wyklucza prowadzenie racjonalnej gospodarki leśnej ze względu na bliskie otoczenie gospodarstw domowych i budynków mieszkalnych. Jednocześnie rosnące na działce drzewa stanowią zagrożenie dla sąsiadujących budynków. Akcentowano, że do 2003 r. działka była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i była przeznaczona na cele budowlane i rekreacyjne. Z taką klasyfikacją działka była nabyta od Gminy w 2002 r. Z niewiadomych powodów działka ta w momencie objęcia miejscowym planem zagospodarowania nie została wyłączona z gospodarki leśnej co powinno być automatyczną czynnością urzędniczą
w tamtym czasie. Skarżący podnosili też w toku postępowania, że przedmiotowa działka może stanowić jedyny dogodny dojazd do sąsiednich działek stanowiących ich własność.
W toku postępowania ustalono, że przedmiotowa działka położona jest
w Obszarze Chronionego Krajobrazu Puszczy-Napiwodzko Ramuckiej oraz w obszarze Natura 2000, tj. obszarze specjalnej ochrony ptaków - Puszcza Napiwodzko-Ramucka PLB280007. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2015r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla wnioskowanego przedsięwzięcia. W dniu 19 października 2015r. organ I instancji przeprowadził wizję terenu, podczas której stwierdził, że na około 50% powierzchni przedmiotowej działki brak jest drzewostanu i ta część porośnięta jest roślinnością krzewiastą, głównie bzem czarnym. Na pozostałej części działki rośnie drzewostan olchowy w wieku około 70 lat. Drzewostan sąsiaduje z działkami zabudowanymi domami mieszkalnymi, stwarzając zagrożenie dla bezpieczeństwa budynków i ludzi. Organ I instancji podał, że dla przedmiotowej działki oraz działki przylegającej oznaczonej numerem "[...]" będącej również lasem o powierzchni 0,0136 ha, należącym do skarżących, stanowiących łącznie wydzielenie oznaczone jako 1-b
o powierzchni 0,11 ha został sporządzony uproszczony plan urządzenia lasu, zatwierdzony zarządzeniem Starosty Olsztyńskiego nr 18 z dnia 17 lutego 2015r., zalecający trzebież późną, przewidując pozyskanie 3 m3 grubizny olchowej. Organ I instancji wskazał, że Wójt Gminy wyraził pozytywną opinię w sprawie zmiany lasu na użytek rolny. Natomiast zdaniem Nadleśniczego Nadleśnictwa uszczuplenie zasobów leśnych wydaje się bezzasadne.
Następnie organ przytoczył treść art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. Wyjaśnił, że zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy właściciel lub inny podmiot z nim zrównany wykaże, że po pierwsze zmiana lasu dotyczy zmiany wyłącznie na użytek rolny i wystąpiły szczególnie uzasadnione potrzeby. Są to przesłanki, które muszą bezwzględnie wystąpić. Ciężar wykazania, że zaistniały szczególnie uzasadnione potrzeby, spoczywa na właścicielu. Zaistnienie tej przesłanki podlega ocenie organów, o których mowa w ust. 3 art. 13 ustawy. Nie wystarczy wykazanie potrzeb po stronie właściciela. Konieczne jest wykazanie ich szczególnego charakteru. Wniosek ten potwierdza treść art. 8 ustawy, z którego wynika, że podstawowymi zasadami prowadzenia gospodarki leśnej jest powszechna ochrona lasów, trwałość utrzymania lasów, ciągłość i zrównoważone wykorzystanie wszystkich funkcji lasów oraz powiększanie zasobów leśnych. Ponadto w art. 13 ust. 1 nałożono na właścicieli lasów obowiązek trwałego ich utrzymywania i zapewnienia ciągłości ich użytkowania,
w tym ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu. Odnosząc się do argumentów skarżących, organ I instancji podniósł, że nabywając działkę nr "[...]" w obrębie Ł. nabyli las i takie było jej pierwotne przeznaczenie. Co najwyżej wtórnym przeznaczeniem w stosunku do tego lasu były cele rekreacyjne i budowlane z racji objęcia działki miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jednak przeznaczenie ww. działki w tym przypadku znajdowało się wyłącznie w sferze planów. Plany te mogły być urzeczywistnione dopiero po przeprowadzeniu w oparciu o odrębne przepisy prawne odpowiednich postępowań, za wszczęcie których odpowiedzialny był tylko i wyłącznie właściciel. Podstawy prawne do procedury trwałego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji, a tym samym rozpoczęcia innego niż rolnicze i leśne użytkowanie gruntów są ujęte w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych a nie w ustawie o lasach. Do tej pory w ewidencji gruntów i budynków na ww. działce wpisany jest las. Jeżeli połowa powierzchni działki pozbawiona jest drzewostanu, a porośnięta jest roślinnością krzewiastą, nie oznacza wcale, że nie jest to las. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha. pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony. Przypomniał, że objęta wnioskiem działka przylega do działki nr "[...]" i ma sporządzony uproszczony plan urządzenia lasu o powierzchni 0,11 ha. Działka ta jest objęta nadzorem Nadleśnictwa, któremu właściciel lasu ma obowiązek zgłosić problem, w razie wystąpienia zagrożeń, w celu potwierdzenia stanu faktycznego
i uzyskania niezbędnych dokumentów do np. usunięcia drzew. Obowiązki właścicieli,
w tym ochrony i pielęgnacji lasów wynikają z ustawy o lasach ( art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1), a także są szczegółowo opisane w uproszczonym planie urządzenia lasu. Organ I instancji za bezprzedmiotowy uznał argument o stworzeniu dogodnego dojazdu do działki nr 47. Podkreślił, że ustawodawca w art. 13 ust. 2 ustawy o lasach wyraźnie posługuje się pojęciem użytek rolny, a nie pojęciem dojazd czy droga. Użytek rolny nie jest tożsamy z drogą czy dojazdem. Dodatkowo, w definicji lasu (art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o lasach) występuje termin "droga leśna" i termin ten został zdefiniowany w art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy następująco: drogi położone w lasach niebędące drogami publicznymi
w rozumieniu przepisów o drogach publicznych. Odnosząc się zaś do twierdzenia skarżących o braku możliwości prowadzenia racjonalnej gospodarki leśnej z uwagi na położenie działki, organ I instancji wskazał, że art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o lasach daje właścicielowi możliwość przebudowy drzewostanu. Reasumując organ I instancji stwierdził, że jakkolwiek wnioskodawca przedstawił kilka argumentów, dla których nie chciałby mieć lasu na wskazanej działce, to jednak nie podał żadnych argumentów przemawiających za zmianą lasu wyłącznie na użytek rolny, o którym wyraźnie mówi zapis art. 13 ust. 2 ustawy o lasach.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący powtórzyli argumenty dotychczas podnoszone. Decyzji organu I instancji zarzucili naruszenie: art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 13 ust.2 ustawy o lasach oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. W ocenie skarżących organ I instancji nie wyjaśnił w sposób dostateczny stanu faktycznego i nie dokonał wszechstronnej analizy zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego. Nie odniósł się do podnoszonych w toku postępowania potrzeb wnioskodawców przemawiających za zmianą lasu na użytek rolny. Nie nadał odpowiedniego znaczenia argumentom dotyczącym potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa wnioskodawcom, osobom im najbliższym oraz osobom trzecim. Przekonywali, ze zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy daje podstawę do podjęcia decyzji o zmianie lasu o powierzchni 0,0938 ha na użytek rolny na działce leśnej nr "[...]", gdyż zachodzą szczególnie uzasadnione potrzeby przemawiające za zmianą przeznaczenia lasu. Zaznaczyli, że za wydaniem pozytywnej decyzji przemawia fakt, że wnioskodawcy nabyli w 2002r. działkę, która zgodnie ze sporządzonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego została przeznaczona na cele budowlane i rekreacyjne. Z uwagi na wydanie decyzji odmownej, wnioskodawcy zostali pozbawieni prawa korzystania z działki zgodnie ze sposobem, jaki istniał w dniu jej nabycia. Podkreślono, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu o powierzchni 0,0938 ha na użytek rolny na działce "[...]". W uzasadnieniu organ ten wskazywał, że na działce nie jest prowadzona gospodarka leśna, zatem etap realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia nie będzie wiązał się z emisją hałasu i zanieczyszczeń do środowiska, powstawaniem ścieków oraz wytwarzaniem odpadów. Przekwalifikowanie lasu na użytek rolny nie będzie wiązało się z koniecznością prowadzenia jakichkolwiek prac,
w tym nie będzie konieczności wycinki drzew i krzewów. Oświadczyli, że przez działkę nr "[...]" możliwy jest jedyny bezpieczny dojazd do działki nr "[...]". Obecny dojazd odbywa się przez skarpę i stwarza oczywiste zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. Niezbędną jest zatem zmiana zgodnie z wnioskiem, gdyż tylko w ten sposób możliwe będzie wybudowanie bezpiecznej drogi dojazdowej. Nadto, drzewostan olchowy
w wieku około 65 lat, który znajduje się na działce, stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa budynków i ludzi przebywających na działce. Skarżący wywiedli, że konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ludziom jest wystarczająca do uznania, że zachodzą szczególnie uzasadnione potrzeby przemawiające za zmianą przeznaczenia lasu. Podkreślono, iż zmiana lasu na użytek rolny dotyczy terenów położonych wśród zwartej zabudowy wsi i nie spowoduje negatywnego oddziaływania na środowisko. Odmowa zmiany lasu o powierzchni 0,0938 ha na użytek rolny na działce leśnej nr "[...]" pozbawia wnioskodawców prawa do korzystania z działki, co stanowi naruszenie art. 64 ust 3 Konstytucji.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia "[...]"r., nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji podzielił w całości stanowisko organu I instancji co do rozumienia art. 13 ust. 2 ustawy o lasach i braku spełnienia przesłanek do jego zastosowania w warunkach niniejszej sprawy. Uznał, że organ I instancji przeprowadził prawidłowe postępowanie wyjaśniające, pozwalające na wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Organ odwoławczy podkreślił, że to nie organ ma poszukiwać powodu zmiany lasu na użytek rolny, lecz to strona winna wykazać, iż po jej stronie występują szczególnie uzasadnione potrzeby. Kolegium zaznaczyło, że nie kwestionuje okoliczności wskazanych przez stronę. Nie uznaje ich jednocześnie za uzasadniające zmianą lasu na działce "[...]" o powierzchni 0,0938 ha na użytek rolny. Organ II instancji ocenił, że nie stanowi szczególnej potrzeby właściciela lasu, chęć przeciwdziałania zagrożeniu dla życia i zdrowia ludzi czy też mienia, jakie niosą drzewa. W zakresie gospodarki leśnej mieści się bowiem usuwanie drzew chorych, niestabilnych, mogących stanowić zagrożenie dla ludzi i mienia. Zatem podejmowanie działań zapobiegających niebezpieczeństwu, jakie mogą stwarzać poszczególne drzewa, możliwe jest bez zmiany lasu na użytek rolny. Powyższej oceny nie zmienia fakt, iż omawiany las otoczony jest nieruchomościami zabudowanymi budynkami mieszkalnymi. Samo istnienie drzew nie może być utożsamiane z groźbą dla życia, zdrowia ludzi bądź ich mienia. Do właściciela nieruchomości należy natomiast ocena zagrożenia jakie stwarzać mogą poszczególne drzewa i usuwanie egzemplarzy niebezpiecznych. Nie ma przy tym znaczenia czy jest to grunt leśny, czy też użytek rolny. Organ II instancji podał, że nie stanowi szczególnej potrzeby właściciela fakt, iż w czasie nabycia działka "[...]", w obowiązującym wówczas miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przeznaczona była na cele budowlane i rekreacyjne. Przepis art. 13 ust. 2 ustawy nie może służyć do konwalidowania ewentualnych błędów czy zaniechań wcześniej zaistniałych, czy to po stronie organów administracji publicznej, czy też właściciela nieruchomości. Przepis ten jako przesłankę zmiany lasu na użytek rolny wskazuje "szczególnie uzasadnione potrzeby właścicieli lasów". W tym tylko zakresie winna być dokonana ocena powodów wskazanych przez stronę we wniosku. Za niezasadny organ uznał zarzut, iż odmowna decyzja pozbawia wnioskodawców prawa do korzystania z działki, gdyż zarówno w chwili nabycia, jak i obecnie, działka "[...]" ma charakter leśny. Fakt, iż strona nie zmieniła zagospodarowania działki w okresie, w jakim obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie oznacza, iż obecnie może dokonać zmiany lasu na użytek rolny w oparciu o przepis art. 13 ust. 2 ustawy. Przesłanki oraz cel zastosowania tego przepisu są zupełnie inne. Dalej organ odwoławczy argumentował, że pozbawienie gruntu leśnego drzew nie stanowi przesłanki do zmiany przeznaczenia terenu na użytek rolny. Błędne przeświadczenie właściciela lasu o przeznaczeniu nieruchomości, czy też chęć innego jej zagospodarowania nie mogą być utożsamione z wystąpieniem szczególnie uzasadnionej potrzeby. Również zaniechanie prowadzenia gospodarki leśnej, czy też trudności z tym związane, nie stanowi, zdaniem Kolegium, szczególnie uzasadnionej potrzeby właścicieli lasów. Zmiana lasu na użytek rolny stanowi odstępstwo od zasady trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania. Przyjęcie założenia, iż zaniechanie prowadzenia gospodarki leśnej lub powoływanie się na trudności z tym związane, stanowią przesłankę zmiany lasu na użytek rolny, prowadziłoby do możliwości powszechnej zmiany lasów na użytek rolny. Organ II instancji przyjął, że również potrzeba zapewnienia bezpiecznego dojazdu do działki nr "[...]" nie może być uznana za szczególnie uzasadnioną potrzebę właścicieli lasu położonego na działce "[...]". Podobnie jak w przypadku usuwania drzew zagrażających bezpieczeństwu, istnienie drogi na działce "[...]" nie powoduje konieczności zmiany lasu na użytek rolny. Ex definitione, na gruntach leśnych mogą istnieć drogi (art. 3 pkt 2 ustawy). Potrzeba urządzenia drogi dojazdowej do działki nr "[...]" w żadnym wypadku nie uzasadnia zmiany lasu na użytek rolny, do tego na całej działce "[...]". Organ II instancji stwierdził także, że stanowisko RDOŚ o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu na użytek rolny na działce "[...]", czy też brak wpływu tego przedsięwzięcia na środowisko, w żaden sposób nie dowodzi istnienia szczególnie uzasadnionej potrzeby właścicieli lasu. Z powyższych względów organ odwoławczy rozstrzygnął, jak w sentencji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych, w związku z naruszeniem:
I. przepisów prawa materialnego:
- art. 13 ust. 2 ustawy o lasach poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie, wskutek przyjęcia, iż przedstawione przez skarżących przyczyny wskazujące na konieczność zmiany lasu na użytek rolny nie stanowią szczególnie uzasadnionych potrzeb w rozumieniu tej regulacji;
- art. 64 ust. 3 Konstytucji RP;,
II. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokonanie wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. z pominięciem przedstawionej w sprawie dokumentacji fotograficznej oraz ustaleń wizji terenowej przeprowadzonej na działce skarżących.
W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczyli stan faktyczny sprawy, akcentując okoliczności powoływane dotychczas w sprawie. Zdaniem skarżących zmiana lasu na użytek rolny na przedmiotowej działce jest uzasadniona, gdyż wykazali szczególnie uzasadnione potrzeby, a istniejący drzewostan nie spełnia w istocie funkcji lasu.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. pełnomocnik organu wniósł i wywiódł jak w odpowiedzi na skargę. Podkreślił, że postepowanie prowadzone na podstawie art. 13 ust. 2 jest postępowaniem wnioskowym i to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania przesłanek określonych w tym przepisie. Wskazał, że Kolegium ustosunkowało się do wszystkich argumentów podnoszonych przez stronę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U z 2016r. poz. 1066 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przeprowadzana jest pod względem zgodności
z prawem. Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu
w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów, ustalonych na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Zadaniem sądu administracyjnego jest sprawdzenie wyłącznie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego, oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Tym samym sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.
W rozpatrywanym przypadku nie ulega wątpliwości, że teren objęty wnioskiem jest lasem, gdyż odpowiada definicji lasu, jak to wykazały organy. Poza tym bezspornym jest, że przedmiotowa działka porośnięta jest drzewami i dotychczas była użytkowana jako las, jest objęta planem urządzenia lasu i w ewidencji gruntów oznaczona jest symbolem Ls. W takiej sytuacji bezpodstawnie skarżący wywodzą, że skarżona odmowa pozbawiła ich prawa do korzystania z działki zgodnie z jej przeznaczeniem, w czym upatrywali naruszenia art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Zgodnie
z tym unormowaniem własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Skarżący są właścicielami lasu, który z mocy ustawy o lasach podlega szczególnej ochronie. Natomiast na zasadzie art. 140 k.c. właściciel może korzystać ze swego prawa w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Skarżący muszą zatem jako właściciele respektować obowiązujący porządek prawny, regulujący w drodze ustaw m.in. sposób wykonywania prawa własności. Podnoszona przez skarżących okoliczność, iż nabyli przedmiotową działkę w 2002r. jako budowlaną, gdyż takie przeznaczenie przewidywał ówcześnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie może mieć w ogóle znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, co zostanie wyjaśnione poniżej. Faktem natomiast jest, że wnioskowana działka nie została dotychczas wyłączona z produkcji leśnej, a powoływany miejscowy plan utracił moc. Tym samym niezasadnie skarżący eksponują poczucie krzywdy i twierdzą, że działka nie pełni funkcji lasu. Jeżeli nieruchomość nie byłaby lasem, wniosek skarżących byłby w ogóle bezprzedmiotowy.
Występując do Starosty Powiatowego z wnioskiem o zmianę przeznaczenia gruntu oznaczonego w ewidencji jako leśny na przeznaczenie rolne, skarżący przekonywali, że przedmiotowa działka położona jest w centrum wsi, z uwagi na bliskie sąsiedztwo zabudowań mieszkalnych nie jest racjonalne prowadzenie gospodarki leśnej. Wskazywali na zagrożenie dla ludzi i mienia z uwagi na stan drzewostanu,
a także akcentowali potrzebę utworzenia przez tę działkę bezpiecznej drogi dojazdowej do innej ich działki. Ogólnie rzecz ujmując skarżący chcieliby nie mieć lasu,
z posiadaniem którego związane są obowiązki i ograniczenia, i zmienić przeznaczenie tej działki, jak podali na przeznaczenie rolne. Przy czym żadna z podawanych przez nich okoliczności nie stanowi o rolniczym przeznaczeniu tej działki w przyszłości. Co samo przez się wyklucza możliwość zastosowania art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, jak to prawidłowo wyjaśnił organ I instancji. Zgodnie z tym przepisem, zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. W trybie tego przepisu można dokonać zmiany przeznaczenia terenu leśnego wyłącznie na użytek rolny. A więc koniecznym jest warunek, że po zmianie teren będzie rzeczywiście użytkowany rolniczo. Z mocy bowiem ustawy z dnia 3 lutego 1995 r.
o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 909), dalej jako; "u.o.g.r.l.", grunty leśne i rolne podlegają szczególnej ochronie. Zgodnie z art. 7 ust. 1
i 2 tej ustawy zmiana przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze
i nieleśne wymaga zgody właściwego ministra lub marszałka województwa i jest możliwa tylko w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W świetle tych unormowań, art. 13 ust. 2 ustawy o lasach należy interpretować ściśle i całościowo,
a nie tylko skupiać się na jego brzmieniu in fine. Zastosowanie tego przepisu nie można usprawiedliwiać tylko "szczególnie uzasadnionymi potrzebami właściciela lasu", ale przede wszystkim wykazać, że teren dotychczasowego lasu będzie użytkowany rolniczo. Charakter takich gruntów wyjaśnia art. 2 ust. 1 u.o.g.r.l. Zaś argumenty skarżących nie przemawiają za przyjęciem, że wnioskowany teren będzie użytkowany rolniczo. W związku z tym zbyteczne jest w ogóle rozważanie, czy zgłoszone motywy stanowią szczególnie uzasadnioną potrzebę właścicieli lasu. Niezależnie od tego organom orzekającym nie można przypisać zarzuconego im naruszenia art. 7, art. 77, i art. 80 k.p.a., gdyż organ I instancji szczegółowo opisał stan prawny nieruchomości, udokumentowana też została wizja terenu, której ustalenia są zbieżne ze stanowiskiem skarżących. Tym samym niezrozumiałe jest twierdzenie skarżących, że organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy. W istocie spór dotyczy oceny ustaleń faktycznych, a nie ich braku. Dokonana zaś przez organy ocena motywów działania skarżących jest logiczna, uwzględnia cały zgromadzony materiał dowodowy i jest zgodna z doświadczeniem życiowym, a więc spełnia wymagania swobodnej oceny dowodów, zgodnie z art. 80 k.p.a. Zgodzić należy się z organami orzekającymi, że zgłaszane przez skarżących obawy i potrzeby mogą zostać zaspokojone przy zachowaniu przeznaczenia leśnego przedmiotowej działki, poprzez utworzenie drogi leśnej i przebudowę drzewostanu.
Podkreślić jeszcze raz należy, że zastosowanie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach jest możliwe tylko przy zapewnieniu rolniczego użytkowania terenu. Przeciwne rozumienie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach mogłoby prowadzić do ominięcia szczególnego trybu zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wynikającego z art. 7 ust. 1 i 2 u.o.g.r.l., który nie obowiązuje już względem gruntów rolnych, przy łącznym spełnieniu warunków określonych w art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l.
Tak więc art. 13 ust. 2 ustawy o lasach nie może posłużyć skarżącym do osiągnięcia zamierzonego celu. Jeżeli prawdą jest twierdzenie skarżących, które nie zostało poparte żadnymi dokumentami źródłowymi, że wnioskowana działka do 2003r. była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z przeznaczeniem na cele budowlane i rekreacyjne, to powinna ona być objęta zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne przy sporządzaniu tego planu. W przypadku istnienia takiej zgody skarżący mogą dochodzić zmiany przeznaczenia tej działki poprzez uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2017r. poz.1073). Do wydania takiej decyzji właściwy jest organ wykonawczy gminy (art. 60 ust. 1 tej ustawy). Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 4 tej ustawy wydanie takiej decyzji jest możliwe, gdy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy,
o której mowa w art. 88 ust. 1. Chodzi tutaj o ustawę z dnia 7 lipca 1994r.
o zagospodarowaniu przestrzennym, która w art. 67 ust. 1 stanowiła, że miejscowe plany obowiązujące w dniu wejścia tej ustawy w życie, tracą moc po upływie 8 lat od dnia jej wejścia w życie, czyli z dniem 31 grudnia 2003r. Potwierdza to też art. 87 ust. 3 aktualnie obowiązującej ustawy. Po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy można wnioskować o wyłączenie z produkcji gruntów leśnych, na podstawie art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l. Wszystkie te procedury tworzą spójny system organizacji procesu inwestycyjnego przy uwzględnieniu konieczności ochrony różnych wartości,
w szczególności ochrony gruntów rolnych i leśnych (tak: NSA w wyroku z dnia 28 stycznia 2016r., sygn. akt II OSK 1301/14, publ na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło