II SA/Ol 390/18
WyrokWSA w Olsztynie2018-10-31
Skład orzekający: Ewa Osipuk, Katarzyna Matczak, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę, prawidłowo ocenił wpływ projektowanej inwestycji na dostęp do drogi publicznej nieruchomości należącej do strony postępowania, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył prawo, nie badając wpływu projektowanej inwestycji na dostęp do drogi publicznej nieruchomości skarżącego, mimo że okoliczność ta była podnoszona w toku postępowania. Brak takich ustaleń uniemożliwia ocenę zasadności zarzutów skarżącego i narusza art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o pozwoleniu na przebudowę zjazdu z drogi krajowej, budowę drogi wewnętrznej i gminnej. Skarżący zarzucał m.in. wadliwe określenie stron, niezgodność projektu z przepisami technicznymi, brak wyjaśnienia aktualności uzgodnień oraz niepodjęcie mediacji. Podkreślał, że projekt pozbawia go dojazdu do nieruchomości i przedsiębiorstwa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2018 r. sprawy ze skargi P.P. na decyzję Wojewody z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na przebudowę zjazdu z drogi krajowej, budowę drogi wewnętrznej i gminnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia "[...]" Starosta O., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2017r., poz.1332 ze zm. – tekst jednolity obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji - dalej jako: P.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017r., poz.1257, dalej jako: k.p.a.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla Gminy B., obejmujące: przebudowę zjazdu z drogi krajowej nr "[...]" w km "[...]" z działki nr "[...]" na działkę nr "[...]" w miejscowości B., budowę drogi wewnętrznej wraz z budową i przebudową infrastruktury technicznej oraz budową drogi gminnej oznaczonej symbolem KDL 2 wraz z budową i przebudową infrastruktury technicznej na dz. nr "[...]", "[...]", "[...]", obr. "[...]", m. B., dz. nr "[...]", "[...]", "[...]","[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", obr. B. K., gmina B. W uzasadnieniu wskazano, iż w toku postępowania jego uczestnik – P. P. nie zaakceptował proponowanych rozwiązań projektowych, przedkładając wraz z wniesionymi uwagami kopię mapy, stanowiącą wstępny projekt podziału działki nr "[...]" wraz z pieczęciami podmiotów, które uzgodniły sposób skomunikowania z drogą krajową nr "[...]" (działka nr "[...]"), a także opinię dotyczącą projektu przedmiotowej przebudowy zjazdu, z której wynika, że projekt budowlany jest wadliwy pod względem formalnym i projektowym, gdyż projektowana inwestycja posiada nieprawidłową nazwę, nie określono klasy technicznej drogi gminnej, nie zaprojektowano chodników wzdłuż ulicy "[...]", nie wydzielono działki pod nowy przebieg drogi gminnej, jak również projekt zawiera błędną numerację działki, na którą zaprojektowano zjazd, a przyjęty zjazd z drogi gminnej nie spełnia wymogów technicznych obsługi komunikacji na działkę nr "[...]". Podniesiono, że w przypadku spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 P.b. oraz w art. 32 ust. 4 P.b. właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreślono, że to inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i rozwiązań technicznych inwestycji, a organ nie jest właściwy do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji drogowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Może jedynie weryfikować przyjęte rozwiązania projektowe pod względem zgodności z prawem, a w szczególności spełnienia przepisów Prawa budowlanego. Podano, że przedłożony w sprawie projekt budowlany zawiera niezbędne opinie i uzgodnienia wymagane przepisami szczególnymi, a planowana inwestycja jest zgodna z zapisami Uchwały nr "[...]" Rady Miejskiej w B. z dnia "[...]" w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy przemysłowej w obrębie nr "[...]" miasta B. oraz w obrębie B. K. Wyjaśniono także, że nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.
Od decyzji tej odwołał się P. P., podnosząc zarzut naruszenia:
- art. 28 ust. 2 P.b. przez wadliwe określenie stron postępowania;
- art. 35 ust. 1 P.b. przez wydanie decyzji zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy projekt zagospodarowania działki nie jest zgodny z przepisami techniczno-budowalnymi i uzgodnieniami poczynionymi przez odpowiednie instytucje;
- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, które z uzgodnień znajdujących się w aktach sprawy są aktualne i obowiązujące oraz czy są sprzeczne - czy te poczynione w ramach wstępnego projektu podziału działki nr "[...]", przedłożone przez odwołującego się, które zapewniają mu odpowiedni dojazd i skomunikowanie jego działek i prowadzonego na nich przedsiębiorstwa, czy też te załączone przez wnioskodawcę;
- art. 96a § 1 k.p.a. przez niepodjęcie działań zmierzających do przeprowadzenia mediacji między wnioskodawcą a odwołującym się w celu uzgodnienia kompromisu w sprawie zjazdu z drogi zjazdu z drogi krajowej nr "[...]" z działki nr "[...]" na działkę nr "[...]" w miejscowości B. w taki sposób, aby nie pozbawić odwołującego się odpowiedniego dojazdu do jego nieruchomości i prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa.
Mając na uwadze powyższe zarzuty strona odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę lub ewentualnie o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu odwołujący powołał się na przedłożoną do akt sprawy opinię. Zarzucił, że w projekcie brak jest informacji o udostępnieniu terenu pod nowy przebieg drogi gminnej lub wyodrębnieniu oddzielnej działki, a zjazd zaznaczony na załączniku nr 2 czerwonym okręgiem nie zapewnia możliwości przejazdu założonego pojazdu miarodajnego bez zjechania poza obszar zjazdu i starej jezdni, której status w projekcie nie jest określony. Zdaniem odwołującego się projektowana budowa zjazdu ma znacznie większy zasięg oddziaływania na przylegające do niej działki niż zostało to przyjęte w projekcie budowlanym. Zatem stronami niniejszego postępowania powinny być także inne podmioty mające status właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości, które znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Strona odwołującą się podniosła również, iż organ I instancji nie dokonał sprawdzenia projektu budowlanego przedłożonego przez inwestora pod kątem jego zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym co do błędnego określenia nazwy projektu budowlanego, jego zgodności z przepisami rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r. Nr 43, poz. 430) oraz wytycznymi Projektowania Skrzyżowań Drogowych, wprowadzonymi zarządzeniem nr 10 Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 12 czerwca 2001r. oraz nie uwzględnił wcześniejszych ustaleń z właścicielem działki nr "[...]", a także faktu uniemożliwienia dojazdu pojazdów ciężarowych na teren działki, gdzie prowadzone jest przedsiębiorstwo odwołującego się. W ocenie strony odwołującej się zadaniem organu I instancji było podjęcie działań zmierzających do przeprowadzenia mediacji między wnioskodawcą a odwołującym się w celu uzgodnienia kompromisu w sprawie planowanej inwestycji.
Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego inwestor spełnił wymagania określone w art. 32 ust. 4 P.b. oraz art. 35 ust. 1 P.b., w związku z czym, na podstawie art. 35 ust. 4 P.b., właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej był zobligowany do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu podkreślono, że przedłożona przez stronę odwołującą się opinia nie jest opinią wiążącą dla organów. Zaznaczono przy tym, iż część działki nr "[...]" przeznaczonej na przebudowę przedmiotowego zjazdu stanowi własność Gminy B. i leży na obszarze KDW1, a tym samym tak zaprojektowany zjazd nie stanowi utrudnień w zabudowie działek sąsiednich. Wyjaśniono również, że planowana inwestycja - zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - realizowana jest na obszarze zaznaczonym w planie KDW1 - teren drogi wewnętrznej oraz KDL2 - teren dróg publicznych klasy drogi lokalnej. Nie można zatem mówić o skrzyżowaniu dróg, gdyż za skrzyżowanie uznaje się połączenie kilku dróg publicznych, a w omawianym przypadku droga wewnętrzna łączy się z drogą publiczną. W związku z tym określenie zamierzenia budowlanego jako przebudowę zjazdu należy uznać za prawidłowe. Organ odwoławczy podał, że zarządca drogi - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w decyzji z dnia "[...]" udzielił zezwolenia na przebudowę istniejącego zjazdu w pasie drogi krajowej nr "[...]". Odnośnie do zarzutu dotyczącego nieokreślenia klasy technicznej drogi gminnej wskazano, iż z wyjaśnień projektanta wynika, że przyjęta szerokość drogi jest zgodna z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie, gdyż zgodnie z § 15 ust. 2 tego rozporządzenia na drogach klasy Z, L i D szerokość pasa może być zwiększona do maksymalnie 3,5m, jeżeli taka potrzeba wynika z prognozowanej struktury rodzajowej lub ilościowej ruchu. Podniesiono, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami budowa chodnika nie jest obowiązkowa. Zaznaczono także, że za wykonanie projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym warunkami technicznymi, odpowiada projektant. Odnośnie do nieuwzględnienia w projekcie wcześniejszych ustaleń z właścicielem działki nr "[...]" podniesiono, iż ustalenia te stanowiły wstępny projekt podziału działki nr "[...]", a zatem nie stanowiły wersji ostatecznej. Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutów naruszenia art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. Podano, że odwołujący się nie został pozbawiony dojazdu do własnej posesji, gdyż dojazd może odbywać się za pomocą zjazdu z działki nr "[...]" na działkę nr "[...]". Wyjaśniono również, że zgodnie z art. 96a § 2 k.p.a. mediacja jest dobrowolna, a żadna ze stron nie wystąpiła z wnioskiem o jej przeprowadzenie. Brak jest natomiast przepisu prawa, który nakazywałby obligatoryjne występowanie organu z takim wnioskiem w każdej sprawie, w tym również w sprawie pozwolenia na budowę.
Na powyższą decyzję skargę wniósł P. P. zarzucając naruszenie:
- art. 28 ust. 2 P.b. poprzez wadliwe określenie stron niniejszego postępowania, w przedmiocie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę;
- art. 6 ust. 1 i art. 7 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. 2017r., poz. 1875 ze zm., dalej jako: us.g.) oraz art. 35 ust. 1 P.b. poprzez wydanie decyzji zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy projekt zagospodarowania działki nie jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi i uzgodnieniami poczynionymi przez odpowiednie instytucje;
- art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, które z uzgodnień są aktualnie obowiązujące, czy są sprzeczne, czy te poczynione w ramach wstępnego projektu podziału działki nr "[...]", przedłożone przez skarżącego, które zapewniają mu odpowiedni dojazd i skomunikowanie jego działek i prowadzonego na nich przedsiębiorstwa, czy też te załączone przez wnioskodawcę;
- art. 13 § 1 k.p.a. w zw. z art. 96a § 1 k.p.a. przez niepodjęcie działań zmierzających do przeprowadzenia mediacji między wnioskodawcą a skarżącym w celu uzgodnienia kompromisu w sprawie zjazdu z drogi zjazdu z drogi krajowej w taki sposób, aby nie pozbawić skarżącego odpowiedniego dojazdu do jego nieruchomości i prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumenty przedstawione w uprzednio złożonym odwołaniu od decyzji organu I instancji, powołując się przy tym ponownie na przedłożoną opinię. Zdaniem skarżącego organ II instancji odwołał się wyłącznie do projektu, lecz nie dokonał analizy przedłożonego projektu z przepisami prawa. Skarżący podniósł, że gmina powinna zaspokajać potrzeby publiczne o znaczeniu lokalnym w zakresie dróg gminnych i z tego też względu projekt budowlany w zakresie przebudowy drogi, który ma być realizowany przez gminę jako inwestora, powinien zaspokajać potrzeby publiczne, tj. potrzeby zbiorowości. Nie powinien zatem być nakierowany wyłącznie na zaspokojenie interesów jednego podmiotu realizującego aktualnie inwestycję na terenie gminy, lecz uwzględniać interesy także innych podmiotów, którzy za pośrednictwem przedmiotowej drogi mają dostęp do swoich nieruchomości. Podkreślono, iż uniemożliwiono skarżącemu dojazd pojazdów ciężarowych, które muszą dojechać do prowadzonego przez skarżącego przedsiębiorstwa. Zdaniem skarżącego okoliczność, iż przedłożony przez niego projekt planu podziału działki nr "[...]" ma charakter wstępny nie oznacza, iż nie jest on obowiązujący i wiążący dla podmiotów, które się na nim podpisały, a organ w tym zakresie nie przeprowadził żadnej analizy. Zarzucono, że zatwierdzony projekt budowlany pozbawia go odpowiedniego dojazdu do jego nieruchomości i prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa, zaś organ II Instancji - mimo zarzutów skarżącego w tym zakresie - nie odniósł się do tej kwestii. Wskazano, że art. 13 § 2 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej, także na etapie rozpoznawania sprawy podejmować stosowne działania, aby sprawy administracyjne były załatwiane w drodze polubownego rozstrzygania kwestii spornych oraz ustalania praw i obowiązków stron będących przedmiotem postępowania w drodze ugody. Tymczasem organ administracji publicznej nie podjął jakiejkolwiek aktywności w zakresie skierowania sprawy na mediację celem znalezienia rozwiązania, które uwzględniłoby interesy wnioskodawcy, jak i skarżącego.
W dodatkowych pismach - stanowiących uzupełnienie skargi – podniesiono dodatkowe zarzuty, a mianowicie zarzucono naruszenie:
- art. 3 pkt 3a w zw. z art. 5a ust. 1 i art. 28 ust. 2 i 4 oraz art. 38 ust. 4 P.b. oraz art. 49 i art.49a k.p.a. przez wadliwe określenie stron postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę obiektu liniowego oraz zawiadomienia stron postępowania o wszczęciu, przebiegu i decyzji wydanej w toku tego postępowania;
- pominięcie trybu postępowania i sposobu rozstrzygania spraw związanych z realizacją inwestycji drogowych dotyczących dróg publicznych określonych ustawą z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1496);
- naruszenie przepisów dotyczących właściwości rzeczowej, tj. art. 82 ust. 4 P.b. w zw. z § 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2010r. w sprawie obiektów i robót budowlanych, w sprawach w których organem pierwszej instancji jest Wojewoda (Dz. U. Nr 235, poz. 1539) przez co decyzje wydały organy niewłaściwe, co skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w toku niniejszego postępowania administracyjnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
- naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż zaskarżona decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną Wojewody z dnia "[...]", bowiem obydwie sprawy dotyczą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę zjazdu z drogi krajowej nr "[...]" w km "[...]" z działki "[...]" na działkę nr "[...]" w miejscowości B. w zakresie przebudowy drogi krajowej nr "[...]";
- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji przez organ II Instancji w sytuacji, gdy decyzja zatwierdzająca projekt i udzielającą pozwolenia na przebudowę dotyczy przebudowy zjazdu wraz z jego kanalizacją oraz budową kanalizacji deszczowej, co wynika z opisu technicznego projektu architektoniczno-budowlanego branży drogowej, co oznacza konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, którego inwestor nie uzyskał, przez co nie było podstaw do wydania pozytywnej decyzji w tym zakresie przez organy administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w uzupełnieniu skargi podano, że nie ma przepisu prawa nakazującego inwestorowi w przypadku realizacji inwestycji drogowych zastosowania wyłącznie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych i to inwestor podejmuje decyzję, w jakim trybie uzyska pozwolenie na budowę. Odnośnie do zastosowanie art. 5a P.b. wyjaśniono, że nie będzie miał on zastosowania, gdyż można stosować go w przypadku, gdy liczba stron postępowania przekracza 20 osób. Natomiast co do zarzutu naruszenia właściwości rzeczowej wyjaśniono, że nie jest ona zasadny, gdyż w dniu "[...]" Wojewoda wydał decyzję na przebudowę zjazdu z drogi krajowej nr "[...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302, dalej jako: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola przeprowadzona przez sąd administracyjny w powyższym zakresie wykazała, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
Podnieść należy, że zgodnie z 35 ust. 1 p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2)
zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. poz. 1529) - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy, zwanej dalej "inwestycją KZN". W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 P.b.). W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 P.b).
Wskazać także należy, że stosownie do art. 4 P.b. każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Przepis ten statuuje jedną z podstawowych zasad procesu inwestycyjno-budowlanego - zasadę wolności budowlanej, która pozostaje jednocześnie publicznym prawem podmiotowym przysługującym każdemu, kto wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przy zachowaniu zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami prawa (por. A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2016, s. 112). Przez pojęcie wolności budowlanej w doktrynie rozumie się istnienie obszaru nieskrępowanych działań łączących się z korzystaniem z prawa własności nieruchomości powiązanych z budową, remontem, utrzymaniem obiektu budowlanego i jego rozbiórką. Zasada wolności zabudowy obejmuje zarówno sprawy samej zabudowy, jak i późniejszego użytkowania obiektu budowlanego. Wolność budowlana polega ponadto na nieutrudnianiu właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań w stosownie wybranym przez nich czasie (S. Zwolak, Istota wolności budowlanej, Przegląd Prawa Publicznego 2016, nr 3, s. 13 oraz przywołana tam literatura). Zatem prawo zabudowy nieruchomości zostało uzależnione przez ustawodawcę od jego zgodności z przepisami prawa, i w tym zakresie doznaje ograniczeń, m.in. ze względu na konieczność poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
W niniejszej sprawie jednym z zarzutów skarżącego jest okoliczność, że przedmiotowa inwestycja została tak zaprojektowana, iż de facto pozbawia go możliwości dojazdu do jego działki. W tym zakresie organ odwoławczy nie poczynił żadnych ustaleń, mimo że okoliczność ta była podnoszona zarówno w odwołaniu, jak i w pismach wnoszonych przez stronę w toku postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy jedynie lakonicznie stwierdził, że "dojazd może odbywać się za pomocą zjazdu z działki nr "[...]" na działkę nr "[...]"". Natomiast obowiązkiem organu procedującego przy wydawaniu pozwolenia na budowę było zbadanie, czy rozwiązania przyjęte w projekcie nie przyczynią się do naruszenia dostępu do drogi publicznej nieruchomości należącej do skarżącego. Tymczasem organ nie wyjaśnił, czy projektowana inwestycja ma wpływ na ograniczenie, czy też – jak twierdzi skarżący – pozbawia go dojazdu do działki. Wprawdzie Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że organ winien przeprowadzić w tym zakresie mediacje, gdyż taki obowiązek nie wynika z przepisów prawa. Niezasadne jest także twierdzenie, że organ winien uwzględnić ustalenia poczynione w trakcie wstępnego projektu podziału działki. Skoro bowiem nie została wydana ostateczna decyzja w tym zakresie, to ustalenia te nie są wiążące. Nie zwalnia to jednak organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę z obowiązku skontrolowania przedłożonego projektu pod kątem zgodności z przepisami prawa, w tym zgodności z treścią art. art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. Brak zaś jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie nie tylko narusza powołany przepis prawa, ale uniemożliwia Sądowi ocenę, czy zarzuty skarżącego w tym zakresie są faktycznie uzasadnione. Podkreślić bowiem należy, że to organ – a nie sąd administracyjny – prowadzi postępowanie wyjaśniające co do meritum sprawy. W związku z tym wskazać także należy pełnomocnikowi uczestnika postępowania – "[...]" sp. z o.o. – że bezskuteczne jest przedkładanie przez niego jakichkolwiek materiałów dowodowych, dodatkowo złożonych już po zamknięciu rozprawy. Natomiast z uwagi na aktualną treść art. 136 k.p.a. i wynikające z niego uprawnienia organu odwoławczego Sad uznał, że wystarczające w tym zakresie będzie uchylenie wyłącznie zaskarżonej decyzji.
Natomiast Sąd nie podziela pozostałych zarzutów zawartych w skardze. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że skarżący może podnosić zarzuty w ramach własnego interesu prawnego. W ramach tego interesu nie mieści się działanie w imieniu innych osób, które zdaniem skarżącego winny brać udział w postępowaniu administracyjnym. Zarzuty dotyczące niewłaściwego zdaniem skarżącego ustalenia kręgu stron postępowania nie mają żadnego wpływu na uprawnienia skarżącego, a zatem nie mogą one odnieść skutku. Niezasadny jest także zarzut, że przedmiotowa inwestycja winna być procedowana w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2018r. poz. 1474). Jak słusznie podniósł organ w odpowiedzi na skargę brak jest przepisu, który nakazywałby wydawanie decyzji odnośnie do budowy dróg tylko w trybie tej ustawy. Takiego przepisu nie wskazał zresztą sam skarżący. Niesłuszny jest także zarzut co do naruszenia właściwości rzeczowej wynikającej z § 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2010r. w sprawie obiektów i robót budowlanych, w sprawach w których organem pierwszej instancji jest Wojewoda (Dz. U. Nr 235, poz. 1539). Jak bowiem wskazano w odpowiedzi na skargę z uwagi na ten zapis wydana została decyzja Wojewody z dnia "[...]". Przy czym nie można mówić tut. o tożsamości rozstrzygnięcia już chociażby z uwagi na różne organy, które wydały przedmiotowe decyzje. Niezasadne jest także powoływanie się na konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Swoją argumentację w tym zakresie skarżący wywodzi bowiem z obecnie obowiązującej ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017r. poz. 1566 ze zm.). Ustawa ta jednak weszła w życie z dniem 1 stycznia 2018r., a zgodnie z jej art. 545 ust. 3 do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dotyczących pozwoleń na budowę stosuje się przepisy dotychczasowe. Wniosek w przedmiotowej sprawie został złożony w dniu 28 listopada 2017r., a w związku z tym nie mają zastosowania przepisy Prawa wodnego z 2017r.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r. poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło