II SA/Ol 40/10
WyrokWSA w Olsztynie2010-02-25
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Katarzyna Matczak, Irena Szczepkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane, może być legalnie zastosowana, jeśli zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed wejściem w życie przepisu wprowadzającego art. 71a (tj. przed 31 maja 2004 r.)?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane, jest nielegalna, jeśli zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed wejściem w życie tego przepisu (31 maja 2004 r.). Zgodnie z przepisem przejściowym art. 2 ust. 3 ustawy nowelizującej Prawo budowlane z dnia 16 kwietnia 2004 r., w takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe. Zastosowanie nieobowiązującego przepisu stanowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził zmianę sposobu użytkowania czterech pomieszczeń hotelowych na działalność gospodarczą (salon fryzjerski, kosmetyczny, sklep odzieżowy) bez wymaganego zgłoszenia. Nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca Spółka podnosiła, że zmiana nastąpiła przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo budowlane i powinny mieć zastosowanie przepisy starszej ustawy. Sąd administracyjny uznał, że organy zastosowały nieobowiązujący przepis prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Irena Szczepkowska Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[..]" nr "[...]" w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części obiektu budowlanego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółki A kwotę 740 złotych (słownie: siedemset czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
W dniu 15 kwietnia 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę w użytkowanym obiekcie budowlanym przy ul. K. 3 w O., w trakcie której stwierdzono zmianę sposobu użytkowania części tego obiektu hotelowego tj. 4 pomieszczeń mieszkalnych, w których prowadzona jest działalność gospodarcza - salon fryzjerski, salon kosmetyczny i sklep odzieżowy. Właściciel obiektu - Przedsiębiorstwo U. Sp. z o.o. w O. został zobowiązany do udokumentowania w terminie do 30 kwietnia 2009r. zgłoszenia właściwemu organowi zmiany sposobu użytkowania ww. części obiektu. W dniu 29 kwietnia 2009r. wpłynęło oświadczenie właściciela obiektu, iż podjęto działania mające na celu zmianę sposobu użytkowania wskazanych pomieszczeń w budynku, a następnie pismem z 30 kwietnia 2009r. poinformowano, że rozpoczęto opracowanie projektu zamiennego celem złożenia wniosku o zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń z funkcji hotelowej na funkcję usługowo - handlową.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: PINB) zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania części obiektu hotelowego, a następnie postanowieniem z 25 maja 2009r. wstrzymał użytkowanie części obiektu budowlanego nakładając na właściciela obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji w terminie 30 dni od otrzymania postanowienia. Na skutek zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w (dalej w skrócie: WINB) postanowieniem pozostawił bez rozpatrzenia zażalenie Spółki wyjaśniając, iż organ I instancji błędnie pouczył stronę o możliwości zaskarżenia wydanego postanowienia na podstawie art. 71a ust. 1 w związku z art. 71 ust. 2, 4 i 7 ustawy Prawo budowlane.
Decyzją z "[...]" nr "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 71a ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nakazał właścicielowi przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części obiektu budowlanego przy ul. K. 3 w O. tj. 4 pomieszczeń, w których prowadzona jest działalność gospodarcza (salon fryzjerski, salon kosmetyczny i sklep odzieżowy) na pomieszczenia mieszkalne. W uzasadnieniu podano, że właściciel obiektu nie dopełnił wynikającego z art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane obowiązku zgłoszenia zmiany właściwemu organowi sposobu użytkowania części obiektu. Nadto w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 7 września 2009r. stwierdzono, że część obiektu nadal wykorzystywana jest do prowadzenia wskazanej działalności gospodarczej. Właściciel nie przedstawił w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów.
Od tej decyzji odwołanie złożył pełnomocnik właściciela – H. Sp. z o.o., (nowa nazwa po zmianie w dniu 25 września 2009r.) wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Podniósł, iż w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994r., gdyż zmiana sposobu użytkowania 4 pomieszczeń hotelowych nastąpiła przed dniem 1 stycznia 1995r., a więc przed dniem wejścia w życie obecnej ustawy. Fakt ten potwierdzają załączone kserokopie umów najmu. Stosownie do 44 Prawa budowlanego z 1974r., zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagała zgody terenowego organu administracji państwowej, a nie jak ustalił to organ, zgłoszenia właściwemu organowi nadzoru budowlanego. Co więcej, zgodnie z art. 45 ust. 2 tej ustawy w razie dokonania zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej zgody terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może, gdy jest to uzasadnione ważnymi przyczynami, zastosować środki, o których mowa w przepisie art. 37 tej ustawy. W myśl tego przepisu organ może orzec nakaz przymusowej rozbiórki lokalu lub przejąć go na własność Skarbu Państwa, jednakże jedynie w ściśle określonych przypadkach. W tej sprawie nie wystąpiły ważne przyczyny, gdyż ewentualna zmiana sposobu użytkowania nie godzi w jakiekolwiek interesy społeczne. Zarzucono, iż organ nie zbadał, kiedy doszło do zmiany sposobu użytkowania lokali i nie mając ku temu jakichkolwiek podstaw błędnie przyjął, że znajdują w sprawie zastosowanie przepisy obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 marca 1998r. sygn. akt IV SA 840/96 na poparcie swoich twierdzeń.
Pełnomocnik podniósł, iż nawet w przypadku przyjęcia, że w sprawie mają jednak zastosowanie przepisy nowej ustawy, to decyzja również narusza prawo i winna zostać uchylona. Powołując się na ocenę wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 31 marca 2007r., sygn. akt II SA/Bk 196/07, zarzucił, iż organ nie zbadał i nie wyjaśnił, czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania wskazanych pomieszczeń w obiekcie budowlanym (prowadzenie działalności usługowo-handlowej) i czy spowodowała ona faktycznie zmianę warunków określonych w przepisie art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Organ nie przytaczając żadnych argumentów w tym zakresie przyjął, iż pomieszczenia mają charakter mieszkalny nie uwzględniając charakteru hotelowego budynku. Nie wyjaśniono, czy zaszła zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń w rozumieniu przepisów powołanej ustawy. Po wcześniejszych kontrolach przeprowadzanych w obiekcie przez organ nadzoru budowlanego oraz organ sanitarny nie zgłaszano żadnych zastrzeżeń w zakresie zmienionego użytkowania czterech pomieszczeń.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z "[...]" Nr "[...]", powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że obiekt został oddany do użytku w 1973r. jako hotel młodego robotnika, co ustalono w toku kontroli w dniu 15 kwietnia 2009r. Z dokumentów przedstawionych w trakcie kontroli przez właściciela obiektu wynika, że przedmiotowe pomieszczenia zostały przyjęte do użytkowania jako pokoje hotelowe-mieszkalne. Nadto we wnioskach końcowych protokołu właściciel został zobowiązany do udokumentowania w terminie do 30 kwietnia 2009r. zgłoszenia właściwemu organowi zmiany sposobu użytkowania części obiektu. Wprawdzie 29 kwietnia 2009r. złożono pismo, w którym poinformowano o podjęciu działań mających na celu zmianę sposobu użytkowania 4 pomieszczeń w budynku, nie przedstawiono jednak dowodu świadczącego o legalności funkcjonowania w tych pomieszczeniach salonu fryzjerskiego, salonu kosmetycznego i sklepu odzieżowego. Podkreślono, że zmiana rodzaju prowadzonej w obiekcie działalności gospodarczej wymaga zgłoszenia właściwemu organowi wtedy, gdy wiąże się ze zmianą warunków bezpieczeństwa przeciwpożarowego, powodziowego lub pracy, warunków zdrowotnych, sanitarnohigienicznych lub ochrony środowiska bądź wielkości lub układu obciążeń. Dokonana przez właściciela zmiana sposobu użytkowania wiąże się właśnie ze zmianą części z tych warunków. Ponadto określono jako niezgodną z przepisami przejściowymi, uregulowanymi w art. 103 Prawa budowlanego, postulowaną przez stronę konieczność stosowania w sprawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy z 1974r., w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej: salonu fryzjerskiego, salonu kosmetycznego i sklepu odzieżowego przed dniem 1 stycznia 1995r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994r. Wyjaśniono, że art. 103 ust. 1 tej ustawy daje wyraz zawartej w art. 6 Kpa zasadzie orzekania na podstawie przepisów ustawy obowiązującej w dacie orzekania. Ustęp 2 tego artykułu stanowi wyjątek od zasady orzekania na podstawie przepisów obowiązujących w dacie orzekania dopuszczając i zobowiązując jednocześnie w odniesieniu do samowoli budowlanej stosowanie przepisów dotychczasowych w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie komentowanej ustawy lub w stosunku do których przed 1 stycznia 1995r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Jako wyjątek od zasady przepis ten nie może być stosowany w sposób rozszerzający.
Na tę decyzję pełnomocnik Spółki złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której wniósł o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił organom naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu odnośnie zastosowania przepisów niewłaściwej ustawy, co stanowi rażące naruszenie prawa. Nadto powtórzono z odwołania argumentację dotyczącą sprzeczności podjętego rozstrzygnięcia z obecnie obowiązującą ustawą Prawo budowlane z uwagi na brak poczynienia ustaleń, które potwierdzałyby konieczność dokonania zmiany sposobu użytkowania wskazanych czterech pomieszczeń, skoro wcześniej była w nich prowadzona także działalność hotelowa, zaś obecnie inny rodzaj działalności gospodarczej tj. gabinet fryzjerski, kosmetyczny oraz sklep odzieżowy. Zarzucono organowi odwoławczemu, iż odniósł się w uzasadnieniu decyzji jedynie do zarzutów naruszenia prawa materialnego przez organ I instancji pomijając zarzut naruszenia przepisów postępowania. W związku z tym organ odwoławczy zaniechał całościowego rozpoznania środka odwoławczego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniono, że zarówno przepisy materialne jak i przepisy procedury administracyjnej w tej sprawie nie zostały przez organ I instancji naruszone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Przy czym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą ppsa. Oznacza to, że sąd może wadliwość kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Badając legalność skarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że rozstrzygniecie to wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa materialnego.
Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Nr "[...]" utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nakazującą właścicielowi budynku przy ul. K. 3 w O. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części obiektu budowlanego tj. pomieszczeń, w których prowadzona jest działalność gospodarcza – salon fryzjerski, salon kosmetyczny i sklep odzieżowy, na pomieszczenia mieszkalne. Podstawę prawną dla podjętego rozstrzygnięcia stanowił art. 71 ust. 1, art. 71a, art. 83 ust. 2 oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.
Podjęte rozstrzygnięcie oparto na ustaleniu w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, iż właściciel obiektu oddanego do użytku w 1973r. jako hotel młodego robotnika w czterech pomieszczeniach zlokalizowanych na parterze zmienił sposób jego wykorzystywania, gdyż prowadzona jest tam inna działalność niż hotelarska tj. salon fryzjerski, salon kosmetyczny oraz sklep odzieżowy. Ustalono także, iż Przedsiębiorstwo U. w O. do dnia 30 kwietnia 2009r. nie przedłożyło dokumentów świadczących o zgłoszeniu właściwemu organowi zmiany sposobu użytkowania części budynku hotelarskiego, jak również powzięto informację, że właściciel dopiero wystąpi o zmianę sposobu użytkowania części obiektu. Wobec tak ustalonego stanu sprawy postanowieniem z 25 maja 2009r. zobowiązano właściciela obiektu do wstrzymania użytkowania wspomnianych pomieszczeń oraz nałożono obowiązki dostarczenia organowi określonej dokumentacji. Ponieważ we wskazanym terminie nie przedłożono takiej dokumentacji organ wydał decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania. Pomimo, iż w odwołaniu od decyzji skarżący przedstawił trzy umowy najmu dotyczące wskazanych pomieszczeń zawarte w 1990r., 1991 i 1993r., które potwierdzają w ocenie skarżącego fakt zmiany sposobu użytkowania tych pomieszczeń już przed 1995r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, organ odwoławczy nie przeprowadził w tym zakresie stosownego postępowania wyjaśniającego stwierdzając jedynie, że okoliczność powyższa z uwagi na zapis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego nie ma znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Wobec powyższego stwierdzenia należało przyjąć, że organ nie zakwestionował okoliczności, iż to przed 1995r. doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania czterech pomieszczeń budynku przy ul. K. 3 w O.
W tym miejscu odnosząc się do tak ustalonego stanu faktycznego sprawy oraz zarzutu skargi, iż w sprawie winny znaleźć zastosowane regulacje wynikające z ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane wyjaśnić należy, iż zarzut ten nie znajduje uzasadnienia. Wprawdzie w odosobnionym, a powołanym w skardze wyroku NSA w Warszawie z dnia 9 marca 1998r. sygn. akt IV SA 840/96 wypowiedziany został pogląd, iż do likwidacji samowoli budowlanej polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez uzyskania stosownej decyzji organu administracji popełnionej przez dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994r. mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. z uwagi na treść art. 103 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 1994r., lecz pogląd ten nie został zaakceptowany w kolejnych orzeczeniach tego Sadu, w których jednolicie opowiedziano się za stanowiskiem, iż w takich stanach faktycznych zastosowanie będą miały właśnie przepisy Prawa Budowlanego z 1994r., a to w oparciu o przepis art. 103 ust. 2 tej ustawy. Pogląd ten w pełni akceptuje także Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie.
Słusznie podniósł organ odwoławczy w decyzji, że przepisy przejściowe zamieszczane są w ustawie celem rozstrzygnięcia kwestii intertemporalnych, gdyż to ustawodawca uprawniony jest do decydowania, czy do zaistniałych wcześniej stanów faktycznych znajdą zastosowanie przepisy "dawnego" prawa, czy też nowej ustawy. Zasada bezpośredniego działania nowej ustawy polega bowiem na wprowadzeniu przepisów, które nakazują stosować nowe przepisy od chwili ich wejścia w życie w odniesieniu do wszelkich stosunków i zdarzeń prawnych danego rodzaju, zarówno tych, które powstaną, jak i tych które powstały pod rządami poprzedniej ustawy. I tak z dniem 1 stycznia 1995r. weszła w życie nowa ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U Nr 89, poz. 414), która w art. 103 określiła reguły normujące wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa dotychczas obowiązującego (ustawy Prawo budowane z 1974r.). W ust. 1 tego przepisu zapisano, iż do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast w ust. 2 wskazano, iż przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do, których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W zacytowanych przepisach ustawy przyjęto jako zasadę stosowanie nowej ustawy, zaś wyjątek odnosi się jedynie do samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48, gdzie w stosunku do takich stanów dopuszczono stosowanie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy. Storo więc przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego jest przepisem intertemporalnym i odnosi się do stanów zastanych przed wejściem w życie nowej ustawy, które wypełniały dyspozycję art. 48 tej ustawy, to nie można stosować wykładni rozszerzającej i obejmować treścią tego przepisu innych sytuacji wskazanych w ustawie Prawo budowlane, jak chociażby zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Za takim rozumieniem art. 103 ust. 2 ustawy Prawa budowlanego przemawiają nadto wywody zawarte w uzasadnieniu wyroku TK z 31 stycznia 1996r. sygn. akt K 9/95 (OTK 1996, Nr 1, poz. 2) oraz wyroki sądów administracyjnych (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 maja 2001r. sygn. akt OSA 2/21, ONSA 2001/4/143, wyrok NSA z dnia 21 września 2006r. sygn. akt II OSK 1098/05, niepublikowany, wyrok NSA z dnia 8 lipca 2008r. sygn. akt II OSK 792/07, niepublikowany), który to pogląd w pełni akceptuje skład orzekający w tej sprawie.
Reasumując bez względu na okoliczność, czy do samowolnej zmiany sposobu użytkowania doszło pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1974r., do legalizacji takiej zmiany należało bezwzględnie zastosować przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Wskazać należy, iż podstawą materialnoprawną podjętego rozstrzygnięcia stanowił art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ I instancji. Zgodnie z tym przepisem w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, zaś wcześniej nałożony obowiązek oparto o normę wynikającą z art. 71a ust. 1 tej ustawy.
W tym miejscu należy jednak wskazać, iż przepis ten nie obowiązywał z dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994r. Omawiany przepis wszedł w życie w dniu 31 maja 2004r., a wprowadzony został przez art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), którym dodano art. 71a, zaś w art. 1 pkt 31 tej ustawy nadano nową treść art. 71 Prawa budowlanego. Jednocześnie w art. 2 ust. 3 ustawy nowelizującej zastrzeżono, iż przepisu art. 71a nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe (por. Z. Kostka, Prawo budowlane, Komentarz ODDK, Gdańsk 2005, str. 173, E. Radziszewski, Prawo budowlane, Przepisy i Komentarz, Wydanie II, LexisNexis, Warszawa 2006, str. 215). Powyższa zasada obowiązuje także po dokonanych kolejnych zmianach prawa budowlanego, które miały miejsce po dniu 31 maja 2004r,. bowiem wszystkie kolejne nowelizacje (Dz. U. z 2005r. 163, poz. 1364, tj. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118, Dz. U. Nr 170, poz. 1217, Dz. U. z 2007r. Dz. U. nr 88, poz. 587, Dz. U. Nr 99, poz. 665, 127, poz. 880, Dz. U. Nr 191, poz. 1373, Dz. U. Nr 247, poz. 1844, Dz. U. z 2008r. Nr 145, poz. 914, Dz. U. Nr 199, poz. 1227, Dz. U. Nr 206, poz. 1287, Dz. U. Nr 210, poz. 1321, Dz. U. z 2009r. Nr 18, poz. 97, Dz. U. Nr 227, poz. 1505, Dz. U. Nr 31, poz. 206) dotyczą zmian tejże ustawy lecz nie odnoszą się do omawianego przepisu art. 71a, nie uchylają ani też nie wprowadzają zmian do nadal obowiązującego art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, co oznacza, że przepis ten nadal obowiązuje, pomimo zmian dokonanych przez ustawodawcę w samej ustawie Prawo budowlane.
Zasadą ogólną wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 Kpa jest w polskim systemie prawa, że organy administracji publicznej rozpatrując sprawę działają na podstawie i w granicach prawa. Powyższe oznacza, iż organy te mają obowiązek stosowania przepisów prawa obowiązujących w dacie orzekania (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2007r. sygn. P 28/2006, OTK-A 2007/9/109). Powyższe oznacza, iż w rzeczonej sprawie organy nadzoru budowlanego orzekające w tej sprawie naruszyły prawo materialne wobec zastosowania normy prawa nieobowiązującej w dacie popełnienia ewentualnej, gdyż okoliczność ta nie została jeszcze stwierdzona w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, samowolnej zmiany sposobu użytkowania części obiektu hotelarskiego wymagającej uzyskania pozwolenia, z uwagi na przepis przejściowy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r.
W tym stanie sprawy zbędne są dalsze wywody Sądu co do przeprowadzenia, bądź też braków w postępowaniu wyjaśniającym mających na celu stwierdzenie zaistnienia bądź też nie przesłanek skutkujących koniecznością zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania części obiektu, skoro w sprawie tej zastosowane zostały przepisy prawa materialnego w sposób niewłaściwy.
Reasumując w sprawie tej należy ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w kierunku zmiany sposobu użytkowania części lokali z uwzględnieniem poprzedniej treści art. 71 ustawy Prawo budowlane, w którym zawarto przesłanki określające zmianę sposobu użytkowania obiektu lub jego części - art. 71 ust. 2 tej ustawy w brzmieniu przed 31 maja 2004r. oraz w przypadku stwierdzenia konieczności wydania takiego pozwolenia przez właściwy organ należy przeprowadzić procedurę legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń w trybie art. 71 ust. 2 tej ustawy w brzmieniu sprzed 31 maja 2004r.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy ppsa. Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczona na mocy art. 200 w zw. z art. 200 § 1 oraz art. 205 § 1 tej ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło