II SA/Ol 404/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi D. T. Sz. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego - odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów nałożył na D.S. karę pieniężną w wysokości 2.714,40 zł za zajęcie pasa drogowego ulicy "[...]" w O. bez zezwolenia zarządcy drogi poprzez umieszczenie reklamy. Decyzja ta została doręczona stronie 15 czerwca 2009 r. (k. 83 akt administracyjnych) w trybie zastępczym, na podstawie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, ze zm.) - zwanej dalej kpa. W celu wyegzekwowania kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia w dniu "[...]" został wystawiony tytuł wykonawczy "[...]", który poprzedzony został wystosowaniem do strony upomnienia z dnia "[...]". Postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]" Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów (dalej: MZDiM) nie uwzględnił wniesionych przez D.S. zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że uporczywe unikanie odbioru korespondencji przez zobowiązanego (nieodebranie decyzji, upomnienia wzywającego do uregulowania należności wynikającej z przedmiotowej decyzji) nie oznacza nieistnienia obowiązku zapłaty kary pieniężnej. Zobowiązany wiedział o toczącym się wobec niego postępowaniu administracyjnym, gdyż odebrał zawiadomienie o jego wszczęciu, składał również w tej sprawie wyjaśnienia. D.S. pismem z dnia 1 grudnia 2009 r. (data wpływu do organu 2 grudnia 2009 r.) złożył sprzeciw do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na powyższy tytuł wykonawczy zatytułowany "zażaleniem", Po wezwaniu strony przez Kolegium do sprecyzowania charakteru pisma z dnia 1 grudnia 2009 r. - czy jest to odwołanie od decyzji z dnia "[...]", wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, wniosek o wznowienie postępowania, zażalenie na postanowienie z dnia "[...]" – D.S. w piśmie z 20 lutego 2010 r. (nadanym w dniu 22 lutego 2010 r.) wyjaśnił, że jest to odwołanie wraz z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu. Podał, iż nie był w stanie odebrać decyzji, gdyż w czerwcu i wrześniu 2009r. przebywał w Niemczech. Od komornika dowiedział się o dopiero o treści decyzji. Następnie strona przesłała do organu dokument w języku niemieckim, mający potwierdzić jej nieobecność w kraju i brak możliwości odbierania listów poleconych. Postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzję organu I instancji uznano za doręczoną z dniem 15 czerwca 2009 r., a zatem strona mogła skutecznie wnieść odwołanie do dnia 29 czerwca 2009 r. Odwołanie zostało wniesione natomiast dopiero w dniu 2 grudnia 2009 r. Jednakże strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stosownie do art. 58 kpa. Dopiero w piśmie z 20 lutego 2009 r. strona wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Poza tym wniosek ten został złożony z uchybieniem 7-dniowego terminu do jego złożenia. Skoro bowiem strona podaje, że uchybiła terminowi, gdyż nie było jej w kraju, to skutecznie powinna wnieść wniosek w terminie 7 dni od powrotu do kraju. Na powyższe postanowienie D.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której podniósł, że zostały spełnione warunki do przywrócenia terminu, gdyż odwołanie od decyzji z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone natychmiast po ujawnieniu zobowiązania w stosunku do wierzyciela. Została też udokumentowana przyczyna uchybienia terminu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonym postanowieniu. Dodatkowo wskazano, że w dniu 2 grudnia 2009 r. w złożonym piśmie skarżący kwestionował jedynie prawidłowość wydania decyzji, nie złożył natomiast wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ponadto organ stwierdził, że decyzja organu I instancji została uznana za doręczoną z dniem 15 czerwca 2009 r., zaś skarżący udokumentował jedynie 3 tygodnie swojej nieobecności w kraju. Z nieprzetłumaczonej kserokopii pisma niemieckiej firmy wynika, że skarżący był nieobecny w okresie 15 - 30 czerwca 2009 r. oraz 23 - 30 września 2009 r. Strona nie wykazała, że w pozostałym okresie, tj. do dnia 2 grudnia 2009 r. istniała niezależna od niej przyczyna uniemożliwiająca wniesienie odwołania i złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W dniu 12 sierpnia 2010 r. skarżący przedłożył do Sądu polecenie wyjazdu służbowego do Niemiec potwierdzające jego nieobecność w kraju w okresie od 28 maja do 15 czerwca 2008 r. oraz od dnia 25 lutego do 15 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem legalności, czyli zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej: ustawą ppsa., zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazać należy także, iż Sąd nie dokonuje własnych ustaleń w sprawie, bowiem stan faktyczny sprawy Sąd ocenia na podstawie akt sprawy administracyjnej - art. 133 § 1 ustawy ppsa. Uwzględniając stan faktyczny będący podstawą podjętego rozstrzygnięcia oraz stan prawny Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, nie dopatrzył się bowiem w zaskarżonym postanowieniu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest rozstrzygnięcie o charakterze procesowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia "[...]" odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów z dnia "[...]" nakładającej na skarżącego karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 58 kpa. Zgodnie z jego treścią, organ przywraca termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Zatem organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: - zostanie uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu; - zainteresowany złoży wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; - zainteresowany dopełni czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Należy zauważyć, że instytucja przywrócenia terminu unormowana w art. 58 kpa. stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Organ administracji publicznej, zgodnie z cyt. wyżej przepisem, jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie ww. przesłanki. W rozpoznawanej sprawie rozważenia wymaga przede wszystkim okoliczność spełniania przez skarżącego wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania potencjalnej przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zadaniem Sądu, termin siedmiu dni powinien być liczony od dnia dowiedzenia się przez skarżącego o wydanej przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów decyzji z dnia "[...]" nakładającej karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego. Decyzja ta została prawidłowo doręczona skarżącemu 15 czerwca 2009 r. w trybie zastępczym, na podstawie art. 44 § 4 kpa., jednak faktycznie o decyzji skarżący dowiedział się, co sam przyznaje, z wystawionego w dniu "[...]" tytułu wykonawczego od komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Z przekazanych akt sprawy wynika, że skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które postanowieniem Dyrektora MZDiM z dnia "[...]" nie zostały uwzględnione. Natomiast dopiero w piśmie z dnia 1 grudnia 2009r. złożył odwołanie od decyzji z dnia "[...]" wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W tej sytuacji należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wniesiony został po upływie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, skoro wcześniej zostały wniesione przez skarżącego zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, czyli już wtedy była mu znana okoliczność wydania decyzji przez organ I instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Tym samym nie został spełniony warunek określony w art. 58 § 2 kpa. Spóźnione wniesienie prośby o przywrócenie terminu uzasadniało odmowę przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Należy również uznać, że nie została spełniona kolejna przesłanka przywrócenia terminu, tj. uprawdopodobnienie braku winy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008 r., II FSK 1704/06, Lex nr 470988; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2006 r., II OSK 1397/05, Lex nr 315129). Dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa wyklucza możliwość przywrócenia terminu (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2000 r., I SA/Gd 560/00, Lex nr 46437). Zatem przeszkodą usprawiedliwiającą uchybienie terminowi może być tylko okoliczność uniemożliwiająca, a nie tylko utrudniająca dokonanie czynności procesowej w terminie. Skarżący wskazuje, że był nieobecny w kraju i nie miał możliwości odbierania listów poleconych kierowanych do niego. Z przedłożonej przez niego kserokopii pisma niemieckiej firmy wynika, że był nieobecny w kraju w okresie od 15 do 30 czerwca 2009 r. oraz od 23 do 30 września 2009 r. Skarżący przedłożył także polecenia wyjazdu służbowego potwierdzające jego nieobecność w kraju w okresie od 28 maja do 15 czerwca 2008 r. oraz od 25 lutego do 15 kwietnia 2008 r. Jednakże należy zauważyć, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte dopiero w dniu 27 października 2008 r. - skarżący odebrał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi (k. 18 akt administracyjnych), w którym został pouczony o obowiązku zawiadamiania organu o każdej zmianie swojego adresu. Z tego też powodu nie mają żadnego znaczenia dla sprawy przedłożone polecenia wyjazdu, gdyż dotyczą okresu poprzedzającego wszczęcie postępowania w tej sprawie, dotyczą 2008 r. zaś decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w trybie zastępczym dopiero w dniu 15 czerwca 2009 r. Wskazać przy tym należy, iż termin wyjazdu do Niemiec przypadał na ostatni dzień terminu, od dokonania pierwszego awizo przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji, kiedy strona nie przebywała jeszcze poza granicami kraju, gdyż takiej okoliczności nie uprawdopodobniła. Poza tym trudno uznać, aby skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu, gdy po powrocie do kraju nie reaguje na pozostawione jej informacje o listach poleconych, które były awizowane. W tej sytuacji Sąd uznał, że wskazywane przez skarżącego okoliczności tj. czasowa nieobecność w kraju, nie są okolicznościami uzasadniającymi uznanie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, jak również nie stwierdzono aby strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.