II SA/Ol 407/18

Dnia 3 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w dniu 3 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F A i W A o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi F A i W A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E z dnia "[...]"r. nr "[...]" w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 9 lipca 2018 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargi F A i W A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E z "[...]"r. w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jak wskazano w uzasadnieniu rozstrzygnięcia w wykonaniu zarządzeń z dnia "[...]" r. wezwano pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu oraz nadesłanie trzech egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność lub własnoręcznie podpisanych, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu "[...]"r. Termin do uzupełnienia w/w braków skargi upłynął z dniem "[...]" r. O ile w zakreślonym terminie skarżący uiścili wpis ("[...]" r.), to nie wywiązali się z powinności nadesłania trzech odpisów skargi. Wobec powyższego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Pismem datowanym na dzień dnia "[...]"r. (nadanym "[...]"r. - data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżących wniósł do tut. Sądu zażalenie na wskazane wyżej postanowienie o odrzuceniu skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wskazał, że środek zaskarżenia nie został wniesiony w terminie, ponieważ ze względu na urlop wypoczynkowy nie mógł osobiście odebrać przedmiotowego postanowienia i w dniu "[...]"r. dokonała tego inna osoba. Osobiście powziął wiadomość o przedmiotowym postanowieniu Sądu po powrocie z urlopu w dniu "[...]"r. W konsekwencji uznał, że pozostaje w zwłoce do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi od dnia "[...]"r. Jednocześnie wnosił on o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Wniosek skarżących nie mógł zostać uwzględniony. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.) dalej jako: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Przy czym stosownie do art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Wyjaśnić należy, że intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona (lub jej pełnomocnik) dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (zob. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2003r., sygn. II SA 4162/01, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej jako: CBOSA). Należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 282 i n.). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972r., sygn. II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997r., sygn. SA/Sz 630/96, LEX nr 30784). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 136; postanowienie NSA z dnia 2 października 2002r., sygn. V SA 793/02, dostępne w CBOSA). Powyżej przedstawione stanowiska jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zostanie uprawdopodobniony brak winy. W ocenie Sądu, okoliczności powoływane przez pełnomocnika skarżących w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, nie stanowią wystarczającej (właściwie, z założenia, jakiejkolwiek) podstawy do jego przywrócenia. Podniesiona w uzasadnieniu wniosku okoliczność przebywania przez pełnomocnika na urlopie i spowodowany tym faktem brak możliwości zapoznania się z postanowieniem sądu nie mogą stanowić przyczyny w dostateczny sposób usprawiedliwiającej uchybienie terminu, lub wyłączających winę w uchybieniu terminu. Pełnomocnik skarżących planując urlop powinien dochować należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw i zorganizować pracę w ten sposób by jego nieobecność nie odbiła się w sposób negatywny na wykonywanych przez niego obowiązkach. Prowadząc profesjonalną działalność pełnomocnik powinien wziąć pod uwagę okoliczność choroby, urlopu czy też innych nagłych nawet zdarzeń powodujących niemożliwość wykonywania powierzonych mu zadań. Podkreślenia wymaga również, że standardy staranności jakim odpowiadać winny działania profesjonalnego pełnomocnika musza być w sposób oczywisty oceniane surowo i skrupulatnie. Jest to bowiem osoba dysponująca zarówno wiedzą prawną jak i mająca świadomość konsekwencji prawnych podejmowanych przez siebie działań jak i zaniechań. Z tego też względu jej działania podejmowane w imieniu mocodawców cechować winna szczególna staranność. Jak wskazuje NSA (wyrok z 19 maja 2015r. sygn. akt I OZ 490/15) na pełnomocniku spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy, a zwłaszcza starannego powierzania swoich obowiązków na czas nieobecności (np. urlopu), by zapewnić jak najskuteczniejszą ochronę interesów reprezentowanej przez siebie osoby. Błędnym byłoby stwierdzenie, że urlop pełnomocnika zwalnia go od odpowiedzialności za terminowość dokonywania czynności w prowadzonych sprawach. W konsekwencji ocenić trzeba, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie uwiarygodniono stosowną argumentacją dostatecznej staranności oraz faktu, że przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była obiektywna i niezależna od pełnomocnika skarżących. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.