II SA/Ol 414/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F.W. na uchwałę Rady Gminy w Ś. z dnia 16 lutego 2010 r., nr "[....]" w przedmiocie skargi na działalność Wójta Gminy odrzucić skargę. Uchwałą z dnia 16 lutego 2010 r., nr 1, Rada Gminy Ś. uznała za bezzasadną skargę F.W. na działalność Wójta Gminy Ś. i podtrzymała stanowisko zajęte w uchwale z dnia 29 grudnia 2009 r., nr 2. W uzasadnieniu tej uchwały podano, że skarżący zarzucił Wójtowi i Przewodniczącemu Rady Gminy działanie z naruszeniem prawa i wydanie dla działki nr x przerobionego wyrysu i wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Ś. Po zapoznaniu się z treścią skargi organ gminy stwierdził, iż skarżący ponawia własną skargę z dnia 14 września 2009 r., którą Rada Gminy uchwałą z dnia 29 grudnia 2009 r. uznała za bezzasadną. Zgodnie zatem z art. 239 K.p.a. Rada, w odpowiedzi na skargę, podtrzymuje swoje poprzednie stanowisko. W odniesieniu do skargi na Przewodniczącego Rady Gminy stwierdziła, że zgodnie z art. 19 ust. ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) zadaniem Przewodniczącego Rady Gminy jest wyłącznie organizowanie pracy Rady oraz prowadzenie obrad Rady. Przewodniczący Rady nie wykonuje żadnych czynności związanych z pracą Urzędu Gminy, w związku z tym skargę w części dotyczącej przerobienia wyrysu i wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozostawiono bez rozpoznania. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze F.W. zarzucił, że powyższą uchwałą naruszono jego interes prawny, gdyż uniemożliwiono mu zabudowę działki zgodnie z jej przeznaczeniem ustalonym w miejscowym ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego z dnia 23 października 1992 r. Podniósł, że poniósł straty finansowe, gdyż przedmiotową działkę uzbroił, ogrodził, wyposażył w urządzenia niezbędne do prowadzenia upraw szklarniowych i dokonał nasadzeń. Powyższe działania były zgodne z ustaleniami miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Ś. z dnia 23 października 1992 r. Skarżący zażądał nakazania organom administracji wykonania "niezbędnych czynności na rzecz skarżącego" oraz zasądzenia na jego rzecz odszkodowania z tytułu uniemożliwienia odbudowy obiektów szklarniowych i wznowienia produkcji warzyw. Skarżący podniósł ponadto, że sprawę rozpoznano bez jego udziału. W odpowiedzi na skargę organ gminy wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że zaskarżona uchwała została podjęta w trybie postępowania skargowego, nie podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji Sądu jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości Sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum należało zatem zbadać dopuszczalność skargi. Kontrola sądowa w tym zakresie wykazała, iż wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres przedmiotowy tej kontroli określa art. 3 § 2 ustawy oraz sprawy, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm,. zwanej dalej: ustawą ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy ppsa ). W rozpoznawanej sprawie zaskarżona została uchwała Rady Gminy Świętajno z dnia 16 lutego 2010 r. Nr 1 uznająca za bezzasadną skargę F.W. na działalność Wójta Gminy Ś. Z akt sprawy wynika, że skarga ta została rozpoznana w postępowaniu przez Radę Gminy Ś. w trybie wnioskowo-skargowym uregulowanym w Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej: Kpa). Przedmiotem skargi powszechnej przewidzianej art. 227 i nast. Kpa mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie zaś w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. W konsekwencji działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, który zawiera art. 3 § 2 ustawy ppsa. W związku z tym w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. Kpa stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Stanowisko takie powszechnie prezentowane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeszcze przed reformą sądownictwa administracyjnego, gdzie przeważał pogląd, iż sprawy z tego zakresu nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00, (LEX nr 54426) oraz w postanowieniu NSA z dnia 21 września 2001r. sygn. akt I SA 2347/0 (LEX nr 55766), jak również identyczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzając m.in. w wyroku z dnia 20 lipca 2004 r. sygn. akt OSK 650/04 (treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), iż podejmując uchwałę w trybie skargowym rozpoznanie skargi powszechnej w ramach podległości między organami samorządu nie ma charakteru sprawy z zakresu administracji publicznej (...), zwłaszcza iż przepis art. 5 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnym nie przewiduje kognicji sądu administracyjnego w sprawach wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej oraz wynikających z podległości służbowej. Stanowisko powyższe w pełni akceptuje Sąd w niniejszej sprawie. Ponieważ przedmiotem skargi jest uchwała podjęta w sprawie rozpoznania skargi na działalność Wójta Gminy Ś., a zatem w sprawie wynikającej z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej, o której mowa w art. 5 pkt 1 ustawy ppsa., nie budzi wątpliwości Sądu wskazana w odpowiedzi na skargę okoliczność, iż sprawa ta nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być rozpatrywana przez ten Sąd. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.