II SA/Ol 42/18
WyrokWSA w Olsztynie2018-02-15
Skład orzekający: Beata Jezielska, Ewa Osipuk, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje od daty złożenia wniosku, jeśli warunek braku prawa do zasiłku dla opiekuna został spełniony dopiero w trakcie postępowania, a organ pierwszej instancji nie pouczył strony o konieczności wcześniejszego uchylenia decyzji przyznającej zasiłek?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że świadczenie pielęgnacyjne mogło zostać przyznane dopiero od momentu, gdy odpadła negatywna przesłanka w postaci posiadania prawa do zasiłku dla opiekuna. Pomimo obowiązku informowania przez organy, organ pierwszej instancji błędnie odmówił przyznania świadczenia z innego powodu, co usprawiedliwiało zaniechanie pouczenia o konieczności uchylenia zasiłku dla opiekuna. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustalono od daty, kiedy wszystkie przesłanki zostały spełnione, czyli od 1 września 2017 r.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne na męża. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na niespełnienie warunku dotyczącego wieku powstania niepełnosprawności męża oraz fakt posiadania przez skarżącą prawa do zasiłku dla opiekuna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz konieczność wyboru między świadczeniami. Po uchyleniu decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, organ pierwszej instancji ponownie odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od lutego do sierpnia 2017 r. Kolegium ostatecznie przyznało świadczenie pielęgnacyjne od września 2017 r. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i błędne ustalenie daty przyznania świadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia 22 lutego 2017 r., "[...]" (dalej jako: "skarżąca"), zwróciła się do Prezydenta "[...]" (dalej jako: "organ pierwszej instancji"), o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem "[...]". We wniosku skarżąca podała, że ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna na męża.
Decyzją z dnia 27 marca 2017 r., organ pierwszej instancji odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na niespełnienie warunku określonego w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 203 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1952), zgodnie z którym świadczenie to przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]" (dalej jako: "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), decyzją z dnia 8 sierpnia 2017 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Wskazało w uzasadnieniu decyzji na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, z którego wynika, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako niekonstytucyjny, nie może stanowić podstawy odmowy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zaznaczyło, że zaszła inna negatywna przesłanka ustalenia prawa do tego świadczenia, tj. strona jest uprawniona do zasiłku dla opiekuna, co wyłącza możliwość przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium stwierdziło, że skoro w odwołaniu skarżąca podała, że chce dokonać wyboru między zasiłkiem dla opiekuna a świadczeniem pielęgnacyjnym, organ pierwszej instancji winien wstrzymać się z merytorycznym załatwieniem wniosku w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego do czasu uchylenia na wniosek strony decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna. W związku z tym, winien uzyskać od strony jednoznaczne stanowisko, czy wnosi o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna.
Decyzją z dnia 25 września 2017 r., organ pierwszej instancji odmówił skarżącej ustalenia prawa do świadczenia w formie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na męża skarżącej od 1 lutego 2017 r.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że skarżąca wnioskiem z dnia 22 lutego 2017 r. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem. Z orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 17 sierpnia 2015 r. wydanego przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" wynikało, że mąż skarżącej zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, a niepełnosprawność istnieje od 25. roku życia. Organ pierwszej instancji podniósł również, że dnia 12 września 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017, poz. 1257, z późn. zm.,) dalej jako: "K.p.a.", w konsekwencji czego, decyzją z dnia 18 września 2017 r. uchylono stronie prawo do zasiłku dla opiekuna.
Organ pierwszej instancji wywiódł ponadto, że wprawdzie Trybunał Konstytucyjny
w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji, lecz pomimo tego wyroku, przepis art. 17 ust. 1b ustawy nie został zmieniony.
Z uwagi na powyższe, organ pierwszej instancji ocenił, że skarżąca nie spełniła warunków zawartych w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż niepełnosprawność jej męża powstała po 25. roku życia.
W odwołaniu, złożonym od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 25 września 2017 r., skarżąca wywiodła, że przyjęcie, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego obalający konstytucyjność art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie ma wpływu na jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, nie znajduje uzasadnienia. Trybunał bowiem stwierdził wprost niekonstytucyjność wskazanego przepisu w zakresie zastosowania wobec opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. Podkreśliła ponadto, że na przeszkodzie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie stoi okoliczność, że strona pobiera zasiłek dla opiekuna na podstawie przepisów ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 5 tej ustawy - w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: świadczenia rodzicielskiego lub świadczenia pielęgnacyjnego, lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r.
o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. W piśmie z dnia 11 września 2017 r. wniosła
o uchylenie ostatecznej decyzji przyznającej jej prawo do zasiłku dla opiekuna w sytuacji jednoczesnego przyznania przez ten sam organ prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od lutego 2017 r. Pomimo tego, organ wydał w dniu 18 września 2017 r. w przedmiocie uchylenia przyznanego jej zasiłku dla opiekuna, a następnie wydał zaskarżaną decyzję odmawiając świadczenia pielęgnacyjnego, tym samym pozbawiając skarżącą jakichkolwiek środków finansowych z racji opieki nad niepełnosprawnym mężem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 9 listopada 2017 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji będącą przedmiotem odwołania i orzekło co do istoty spraw w ten sposób, że: w pkt. 1 odmówiło przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem w okresie od dnia 1 lutego 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r., zaś w pkt. 2 przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji
z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem w kwocie 1.406 zł miesięcznie, bezterminowo od dnia 1 września 2017 r.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wywiodło, że przy wykładni art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych uwzględnić należy argumentację zawartą Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.
Kolegium podało, że mąż skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 17 sierpnia 2015 r., z którego wynika, że niepełnosprawność istnieje od 25 roku życia. Orzeczenie wydane zostało na stałe.
Z aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w sprawie wynika, że z uwagi na konieczny zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad mężem, nie podejmuje ona zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej. Kolegium podniosło, że skarżąca nie ma ona ustalonego prawa do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nie ma ustalonego prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego. Na dzień składania wniosku o ustalenie prawa do przedmiotowego świadczenia, skarżąca miała przyznane prawo do zasiłku dla opiekuna, lecz decyzją z dnia 18 września 2017 r., organ pierwszej instancji orzekł o uchyleniu decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna. Kolegium zaznaczyło, że osoba wymagająca opieki nie została umieszczona w jakiejkolwiek placówce zapewniającej całodobową opiekę; na osobę wymagającą opieki inna osoba nie ma ustalonego prawa do wcześniejszej emerytury i nie jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, a także inna osoba nie jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką. Kolegium podkreśliło, że małżonek należy do kręgu osób na których ciąży powinność o cechach obowiązku alimentacyjnego, z istnieniem którego łączy się prawo do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Przyjęcie bowiem literalnej wykładni art. 17 ust. 5 2 lit. a ww. ustawy jest nie do pogodzenia z założeniem o racjonalności ustawodawcy, gdyż niweczyłaby możliwość przyznania świadczenia w odniesieniu do osób pozostających w związku małżeńskim, nad którymi opiekę sprawują małżonkowie, pomimo że na małżonku ciąży względem jego małżonka obowiązek alimentacyjny, który wyprzedza obowiązek krewnych małżonka wymagającego opieki.
Uwzględniając powyższe, Kolegium stwierdziło, że zachodzą przesłanki określone w art. 24 ust. 1 - 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności mężem od dnia 1 września 2017 r., gdyż od tego dnia odpadła negatywna przesłanka ustalenia prawa do tego świadczenia w postaci przysługiwania stronie zasiłku dla opiekuna. Natomiast za okres od dnia 1 lutego 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r. należało odmówić przyznania wnioskowanego świadczenia.
W skardze, złożonej do tut. Sądu, skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:
- naruszenie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych polegające na błędnym uznaniu, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jej od 1 września 2017 r.,
w sytuacji, gdy z treści przepisu wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, a zatem takie prawo przysługiwało skarżącej od 1 lutego 2017;
- naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a., przez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, a w konsekwencji odmowę przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 lutego 2017 do 31 sierpnia 2017 r., ponieważ na skutek czynności organu pierwszej instancji negatywna przesłanka ustalenia prawa do tego świadczenia odpadła dopiero we wrześniu 2017, gdyż dopiero pismem z 28 sierpnia
2017 r. skarżąca została wezwana do zajęcia stanowiska, czy wnosi o uchylenie decyzji
o przyznaniu zasiłku dla opiekuna, a tym samym nie ze swojej winy, a na skutek braku pouczenia we właściwym terminie przez organ, poniosła szkodę w postaci utraty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres siedmiu miesięcy;
- naruszenie art. 9 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., przez orzeczenie co do istoty sprawy na niekorzyść skarżącej z pominięciem okoliczności, że to organ pierwszej instancji nie dopełnił obowiązku należytego i wyczerpującego poinformowania strony
o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw
i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organu drugiej instancji w zaskarżonej części, zobowiązanie tego organu do wydania w określonym terminie decyzji w przedmiocie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad "[...]" w okresie od dnia 1 lutego 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r. oraz orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca podniosła m.in., że składając wniosek w dniu 22 lutego 2017 r. nie posiadała wiedzy, że w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego winna była najpierw wnieść o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna. O takim prawie winna była zostać pouczona przez organ pierwszej instancji jeszcze przed wydaniem pierwszej decyzji w dniu 27 marca 2017 r. Tymczasem, organ pierwszej instancji nie pouczył jej i wydał decyzję odmawiającą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Na skutek tego uchybienia przedmiotowa decyzja została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia 8 sierpnia 2017 r. i dopiero pismem z dnia 28 sierpnia 2017 r. organ wezwał skarżącą do zajęcia stanowiska, czy wnosi o uchylenie decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku dla opiekuna.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest prawidłowość odmowy przyznania skarżącej, w bezspornym stanie faktycznym sprawy, świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 lutego 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych - świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Stosownie do ust. 1a art. 17 osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Nie jest kwestionowane, że w stanie faktycznym sprawy, skarżąca spełnia powyższe warunki. Mąż skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 17 sierpnia 2015 r., z którego wynika, że niepełnosprawność istnieje od 25 roku życia. Ponadto, niewątpliwie wymaga stałej opieki, którą sprawuje wyłącznie skarżąca. Z aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w sprawie wynika, że mąż skarżącej ma "[...]", jest osobą leżącą i porusza się na wózku inwalidzkim. Opiekę nad nim sprawuje wyłącznie skarżąca, a w zakres tej opieki wchodzi "[...]". W związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem, skarżąca nie podejmuje zatrudnienia, ani innej pracy zarobkowej. Ponadto, skarżąca nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.
W myśl bowiem art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych - świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli strona ma ustalone prawo do choćby jednego z ww. świadczeń.
Zaznaczyć należy, że ten ostatni warunek, to jest brak ustalonego zasiłku dla opiekuna, został spełniony dopiero w wyniku uchylenia - decyzją z dnia 18 września 2017 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia 6 listopada 2017 r. - na wniosek skarżącej, decyzji organu pierwszej instancji z dnia 25 lipca 2014 r., wydajnej w sprawie zasiłku dla opiekuna.
Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych - prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c. W myśl ust. 2 prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
Wprawdzie skarżąca, wnioskiem z dnia 22 lutego 2017 r., zwróciła się o przyznanie przedmiotowego świadczenia pielęgnacyjnego, lecz prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie tego świadczenia w stanie faktycznym sprawy zostały spełnione dopiero po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji przyznającej skarżącej prawo do zasiłku dla opiekuna. Wiążący wniosek o uchylenie tej decyzji skarżąca złożyła w dniu 12 września 2017 r. Prawidłowo zatem Kolegium, po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji z dnia 25 września 2017 r., odmówiło przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem w okresie od dnia 1 lutego 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r. i przyznało skarżącej to świadczenie bezterminowo od dnia 1 września 2017 r.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że obowiązkiem organu pierwszej instancji było poinformowanie skarżącej, że warunkiem uzyskania przedmiotowego świadczenia jest uprzednie uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, należy przyznać, że zgodnie z art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, organ pierwszej instancji zarówno w dacie złożenia przez skarżącą wniosku z dnia 22 lutego 2017 r., jak i w dacie wydania decyzji odmawiającej ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dnia 25 września 2017 r., stał stanowisku (co prawda, błędnym), że w niniejszej sprawie nie są spełnione dwie przesłanki warunkujące przyznanie przedmiotowego świadczenia, gdyż odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia także z uwagi na fakt, że niepełnosprawność męża skarżącej nie powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Skoro organ uznał, że ta przesłanka nie jest spełniona, to zrozumiałe było zaniechanie informowania skarżącej, że powinna złożyć wniosek o uchylenie decyzji przyznającej skarżącej prawo do zasiłku dla opiekuna.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło