II SA/Ol 438/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M.T. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku W dniu 29 stycznia 2013 r. Wojewodawezwał Radę Powiatu A do podjęcia w terminie 30 dni od otrzymania wezwania uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego M. T.. Z uwagi na to, że Rada Powiatu uchwały takiej nie podjęła Wojewoda po uprzednim zawiadomieniu Ministra Administracji i Cyfryzacji w dniu 21 marca 2013 r. na podstawie art. 85a ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U z 2001r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 i art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010r. Nr 176, poz. 1190 ze zm., dalej jako "Ordynacja wyborcza") w związku z art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. Przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113 ze zm.) stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Powiatu w A M. T. W uzasadnieniu zarządzenia zastępczego Wojewoda wskazał, że prawomocnym wyrokiem sądu M. T. skazany został na karę grzywny za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Tym samym utracił on prawo wybieralności czego skutkiem jest wygaśnięcie mandatu radnego. Ze względu na to, że Rada Powiatu uchwały takiej nie podjęła Wojewoda stwierdził wygaśnięcie tego mandatu zarządzeniem zastępczym. Skargę na powyższe zarządzenie wywiódł M. T. zarzucając naruszenie art. 85a ust. 2 o samorządzie powiatowym, art. 7 ust. 2 pkt 1 i art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw i art. 16 ust. 2a Przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w dniu 1 marca 2012 r. to jest wówczas, gdy uprawomocnił się wyrok skazujący skarżącego na karę grzywny obowiązywały przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy. Zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego do utraty mandatu radnego nie jest wystarczające skazanie za przestępstwo umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego, konieczne jest jeszcze orzeczenie kary pozbawienia wolności, skarżącemu zaś sąd wymierzył karę grzywny. Wojewoda w ocenie skarżącego nie mógł zastosować "starych" przepisów skoro brak było delegacji ustawowej w przepisach wprowadzających Kodeks wyborczy. Wiadomym jest również skarżącemu, że w analogicznej sytuacji Wojewoda zajął odmienne stanowisko. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ podkreślił, że istnieje możliwość stosowania "starego prawa", gdy to wynika z woli ustawodawcy poprzez wprowadzenie przepisów przejściowych na to zezwalających. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Oceniając stan faktyczny i prawny sprawy Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone zarządzenie zastępcze odpowiada prawu, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona. Przedmiotowe zarządzenie dotyczy wygaśnięcia mandatu radnego powiatu wybranego na kadencję 2010-2014. Te wybory samorządowe przeprowadzone zostały zgodnie z obowiązującą wówczas ustawą z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Z dniem 1 sierpnia 2011r. weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011r. Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113, dalej w skrócie jako "ustawa wprowadzająca") oraz ustawa z dnia 5 stycznia 2011r. Kodeks wyborczy (Dz. U. nr 21, poz. 112 ze zm.). Na mocy art. 10 pkt 2 ustawy wprowadzającej ustawodawca derogował Ordynację wyborczą. Jednocześnie w art. 16 ust. 3 ustawy wprowadzającej postanowiono o dalszym jej stosowaniu – do nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzonych w trakcie kadencji, w czasie której weszła w życie ustawa Kodeks wyborczy. W ocenie Sądu treść norm prawnych zawartych w art. 16 ust. 3 i art. 16 ust. 2 ustawy wprowadzającej (którego niezgodność z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny) różni się w istotny sposób, co ma wpływ na interpretację tych przepisów. W ust. 2 mowa jest o wyborach zarządzonych przed dniem wejścia w życie ustawy Kodeks wyborczy, który mógł dotyczyć w istocie tylko wyborów do Sejmu i Senatu RP, które odbyły się jesienią 2011r. W obowiązującym zaś art. 16 ust. 3, który nie był objęty orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2011 w sprawie K 9/11, mowa jest o wyborach przeprowadzonych w trakcie kadencji, w czasie której weszła w życie ustawa Kodeks wyborczy. Przepis ten należy odnosić, do wyborów samorządowych kadencji trwającej już od 2010r. Z porównania brzmienia tych dwóch norm wynika wyraźnie, że wolą ustawodawcy było, aby do całej kadencji miał zastosowanie ten sam reżim prawny. W związku z tym, zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy wprowadzającej, Wojewoda prawidłowo rozstrzygnął o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego w oparciu o art. 7 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 190 ust. 1 pkt 3 Ordynacji wyborczej, które to przepisy wskazują na to, że prawa wybieralności nie mają osoby karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, natomiast wygaśnięcie mandatu radnego następuje na skutek utraty prawa wybieralności. Zwrócić należy też uwagę na stanowisko Państwowej Komisji Wyborczej, która w wyjaśnieniu z dnia 28 listopada 2011r. dotyczącym zmian w składach rad i stwierdzenia wygaśnięcia mandatów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w kadencji 2010-2014. W ocenie Państwowej Komisji Wyborczej stwierdzanie wygaśnięcia mandatów oraz uzupełnianie składu rad mieści się w szeroko rozumianym pojęciu wyborów, o których mowa w art. 16 ust. 3 i 4 ustawy wprowadzającej Kodeks wyborczy i które do końca bieżącej kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego przeprowadza się na podstawie przepisów dotychczasowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany stanowiskiem Państwowej Komisji Wyborczej, jednak podziela je w rozpoznawanej sprawie. Zanim bowiem dojdzie do przeprowadzenia wyborów przedterminowych lub uzupełniających musi być uwolniony mandat, np., jak w niniejszej sprawie, wskutek zarządzenia zastępczego wydanego po uprawomocnieniu się wyroku skazującego. Racjonalnym się więc wydaje, że zarówno stwierdzenie wygaśnięcia mandatu, jak i przeprowadzenie procedury uzupełnienia tegoż mandatu, powinno następować według tych samych regulacji prawnych. Powyższe stanowisko znalazło pełne potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie II OSK 1501/12, gdzie Sąd stwierdził, że skoro do wyborów stosuje się prawo dotychczasowe to także do zdarzeń prawnych determinujących przeprowadzenie tych wyborów, w tym wygaśnięcia mandatu radnego, powinny mieć zastosowanie normy dotychczasowego reżimu wyborczego. Taka systemowa i funkcjonalna wykładnia prowadzi do zagwarantowania spójności i jednolitości reżimu wyborczego w świetle zasad i wartości konstytucyjnych dotyczących stabilności reguł prawa wyborczego w trakcie kadencji. Podobnie w wyroku z dnia 12 czerwca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 1305/12 ( LEX nr 1216722 ) stwierdził, że w kadencji organów samorządu terytorialnego rozpoczętej w 2010 r., do wygaśnięcia mandatów radnych mają zastosowanie przepisy Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje to czy w innej sprawie organ zajmował odmienne stanowisko, kwestia ta po prostu pozostaje poza zakresem tej sprawy i nie może w żaden sposób wpływać na jej rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie podzielił stanowiska skarżącego, iż w sprawie powinna mieć zastosowanie zasada bezpośredniego stosowania prawa nowego. Dlatego też skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.