II SA/Ol 44/22

WyrokWSA w Olsztynie2022-05-17

Skład orzekający: Beata Jezielska, Marzenna Glabas, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, jeśli zakres sprawowanej opieki nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Po pierwsze, zakres sprawowanej opieki nad synem nie stanowi stałej opieki wykluczającej możliwość podjęcia zatrudnienia, a związek między niepodejmowaniem pracy a opieką nie jest bezpośredni. Po drugie, skarżąca pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, co wskazuje, że nie może podjąć zatrudnienia z powodu własnego stanu zdrowia, a nie konieczności sprawowania opieki. Ponadto, nawet gdyby przesłanki zostały spełnione, nie jest możliwe jednoczesne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i renty inwalidzkiej, gdyż zgodnie z przepisami przysługuje jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną.
Stan faktyczny
Skarżąca E. S. ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad synem, który posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na pobieranie przez skarżącą renty inwalidzkiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że zakres opieki skarżącej nie wyklucza możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko i powołując się na orzecznictwo NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2022 roku sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z (...) wydaną z upoważnienia Prezydenta O. przez Zastępcę Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. (dalej jako: organ I instancji), na podstawie oraz art. 17 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 pkt 1 lit. a oraz art. 32 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., poz. 111, dalej jako: u.ś.r.), odmówiono E. S. (dalej jako: strona, wnioskodawczyni lub skarżąca) od 1 czerwca 2021 r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad D. S. W uzasadnieniu podano, że strona wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem. Do wniosku dołączyła wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z 26 kwietnia 1999 r. o uznaniu jej za trwale całkowicie niezdolną do pracy oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. z (...), z którego wynika, że syn wnioskodawczyni został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, niepełnosprawność istnieje od urodzenia, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 10 maja 2007 r. W toku postępowania ustalono, że strona cierpi na szereg schorzeń. Natomiast syn, którego wnioskodawczyni wychowuje samotnie, nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować i wymaga stałej opieki. Większość czynności wykonuje za niego matka, w tym także wszystkie sprawy urzędowe, jako jego opiekun prawny. Jedyną formą pomocy są usługi opiekuńcze MOPS w wymiarze 3-5 godzin dziennie. Wskazano, że zostały spełnione przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. Jednakże okoliczność pobierania przez stronę renty inwalidzkiej stanowi przeszkodę do przyznania wnioskowanego świadczenia zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Wyjaśniono, że pismem z 10 sierpnia 2021 r. organ I instancji poinformował stronę o możliwości zawieszenia pobierania renty, jednakże strona oświadczyła, że nie wniosła o zawieszenie renty, gdyż w jej ocenie przysługuje jej prawo do wyrównania różnicy między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a pobieraną rentą. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podano, że nawet zawieszenie pobierania renty nie znosi negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., ponieważ w przepisie tym mowa jest o ustaleniu prawa renty, a nie o jej pobieraniu. Wskazano, że przepisy u.ś.r. nie przewidują możliwości wyboru między świadczeniem pielęgnacyjnym a świadczeniami wymienionymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Tym samym, posiadanie prawa do jednego ze świadczeń wymienionych w tym przepisie wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego niezależenie od tego, jaka jest wysokość danego świadczenia. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu podniosła, że organ I instancji pominął wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2020 r. (sygn. akt I OSK 1546/19) zgodnie z którym opiekun osoby z niepełnosprawnością, pobierający emeryturę lub rentę niższą niż świadczenie pielęgnacyjne, ma prawo do wyrównania różnicy między kwotą emerytury lub renty a kwotą świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazała, że organ I instancji dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., poprzestając jedynie na wykładni językowej tego przepisu. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz doktrynę, strona podniosła, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. prawidłowo zinterpretowany powinien znaleźć zastosowanie do jej sytuacji w ten sposób, że pozbawia ją przysługującego z mocy art. 17 ust. 1 u.ś.r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanej renty z tytułu niezdolności do pracy i przysługuje jej wyrównanie różnicy między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą pobieranej renty. Decyzją z (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: Kolegium lub organ odwoławczy) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny oraz przytoczył obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Z uwagi na wątpliwości dotyczące zakresu sprawowanej opieki, w toku postępowania odwoławczego Kolegium zwróciło się do organu I instancji o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego. W związku z tym wskazano, że z zaświadczenia Stowarzyszenia (...)w O. z 21 października 2021 r. wynika, że od 2016 r. syn skarżącej jest uczestnikiem Warsztatu Terapii Zajęciowej. Na zajęcia jest dowożony i przywożony przez opiekunów a zajęcia odbywają się w godzinach 07:00-14:00. W czasie zajęć pozostaje pod opieką instruktora terapii zajęciowej, jednak powodów zdrowotnych i osobistych nie uczestniczy w zajęciach codziennie. Ponadto od 4 stycznia 2021 r. korzysta ze specjalistycznych usług opiekuńczych w wymiarze 3 godzin dziennie w dniu robocze, a od 15 czerwca do 31 grudnia 2021 r. w wymiarze 25 godzin tygodniowo w dni robocze, a zakres usług obejmuje między innymi: uczenie i zaspokajanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, interwencję i pomoc w życiu w rodzinie, pomoc w załatwianiu spraw urzędowych, wspieranie i pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, pomoc w gospodarowaniu pieniędzmi, pielęgnację jako wspieranie procesu leczenia. Wskazano, że strona sprawuje opiekę nad synem od urodzenia i w opiece nad synem nie może liczyć na pomoc ze strony ojca dziecka ani rodziny. Jednakże ze względu na swój stan zdrowia wymaga prowadzenia oszczędnego trybu życia i z tego względu nie jest w stanie zapewnić synowi opieki i pielęgnacji w dotychczasowym zakresie. Podano, że wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS o uznaniu jej za trwale całkowicie niezdolną do pracy i w związku z tym, pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Podano, że syn strony porusza się samodzielnie po obrębie osiedla, na którym zamieszkuje, jednak w dalszej okolicy traci orientację. Nie jest także w stanie samodzielnie przygotować sobie posiłku, skarżąca musi nim koordynować i wydawać polecenia. Ustalono również, że częsta nieobecność syna wnioskodawczyni w warsztatach zajęciowych w ostatnim czasie wynikała z obawy przed zakażaniem wirusem COVID-19, a także odbywaniem w tym czasie rehabilitacji. Kolegium stwierdziło, że nie podziela stanowiska organu I instancji, że nawet zawieszenie prawa do renty i wstrzymanie jej wypłaty nie eliminuje negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1lit. a u.ś.r. Jednak w ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie było podstaw do poinformowania strony o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do renty, bowiem strona nie spełnia przesłanek do przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Wskazano, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej lub długotrwałej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem a sprawowaną opieką musi być bezpośredni. Podkreślono, że musi to być opieka stała lub długoterminowa, a zatem nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, tj. sporadycznie. Ponadto zakres opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny nie może ograniczać się do wykonywania podstawowych czynności domowych, które mogą być w całości wykonywane poza godzinami pracy niezależnie od systemu czasu pracy. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie taki związek nie zachodzi, bowiem syn wnioskodawczyni jest uczestnikiem terapii zajęciowej, która odbywa się między 7.00 a 14.00 i w tym czasie pozostaje on pod opieką instruktora terapii zajęciowej, a ponadto korzysta ze specjalistycznych usług opiekuńczych w wymiarze 3 godzin dziennie w dni robocze, zaś od 15 czerwca do 31 grudnia 2021 r. w wymiarze 25 godzin tygodniowo w dni robocze. W ramach przyznanych usług opiekuńczych opiekunowie zapewniają również transport do miejsca prowadzenia zajęć, jak również odbierają go po tych zajęciach i odwożą do miejsca zamieszkania. Zatem w czasie przebywania na zajęciach warsztatowych, jak również w czasie opieki realizowanej przez opiekunów w ramach przyznanych specjalistycznych usług opiekuńczych wnioskodawczyni nie sprawuje nad synem opieki. Tym samym, mogłaby podjąć zatrudnienie, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy, jeśli pozwalałby na to jej stan zdrowia. Jednocześnie wskazano, że wykonywane przez stronę czynności w ramach opieki nad synem sprowadzają się głównie do czynności nadzorczych. Z kolei czynności takie jak pranie, sprzątanie, gotowanie, dbanie o czystość odzieży są czynnościami wykonywanymi w każdym gospodarstwie domowym i to z reguły przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy. Jedynie w godzinach wieczornych strona pomaga synowi przy czynnościach higienicznych, ale czynności te mogą być wykonywane poza godzinami pracy osoby zatrudnionej. Mając powyższe na uwadze, Kolegium stwierdziło, że zakres sprawowanej przez wnioskodawczynię opieki nad synem nie stanowi stałej opieki i nie wyklucza całkowicie podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o ile pozwalałby na to jej stan zdrowia. Z tego względu wnioskowane świadczenie nie może być przyznane. Niezależnie od powyższego wskazano, że świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest osobie, która z powodu opieki nad niepełnosprawną osobą nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia, nie zaś z innej przyczyny. Tymczasem z akt przedmiotowej sprawy wynika, że strona od 18 stycznia 1989 r. ma przyznaną rentę z tytułu niezdolności do pracy i legitymuje się orzeczeniem o uznaniu jej za trwale całkowicie niezdolną do pracy. Zatem z uwagi na swój stan zdrowia, nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, jak również nie jest w stanie zapewnić opieki w dotychczasowym zakresie i z tego względu konieczne jest udzielenie wsparcia w formie usług opiekuńczych. Przywołane wyżej okoliczności wskazują, że przyczyną niepodejmowania zatrudnienia przez stronę nie jest konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem, lecz zły stan jej zdrowia. Na powyższą decyzję strona wniosła skargę, nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem. Skarżąca podtrzymała argumentację podniesioną w złożonym uprzednio odwołaniu i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga fakt, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 15zzs⁴ ust. 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie zaś do art. 15zzs⁴ ust. 3 tej ustawy przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy, zaś organ - w odpowiedzi na skargę - podał, że posiada możliwości techniczne odbywania rozpraw zdalnie. Jednakże pełnomocnik skarżącej, w piśmie z 17 marca 2022 r. oświadczył, że nie posiada możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. W tych okolicznościach, z uwagi na treść wyżej powołanych przepisów, wobec braku możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość oraz w związku z koniecznością terminowego załatwienia sprawy, sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzenie niejawne, umożliwiając jednocześnie stronom przedstawienie stanowiska w sprawie. Przechodząc do meritum sprawy podnieść należy, że stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i ograniczoną współudziału edukacji. Wyjaśnić należy, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki. Jednak z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece w rozumieniu tego przepisu musi ona być stała lub długoterminowa. Z analizowanego przepisu wynika, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności (por. wyrok NSA z 13 maja 2015r., sygn. akt I OSK 2820/13, dostępny w Internecie). Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest zatem przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Chodzi tu zatem o sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2729/16, dostępny w Internecie). Nie budzi zatem wątpliwości okoliczność, że przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. Zatem jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a związek między rezygnacją z zatrudnia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. W ocenie Sądu taki związek w niniejszej sprawie nie zachodzi. Z ustaleń dokonanych podczas wywiadu środowiskowego, jak i z oświadczenia skarżącej nie wynika, aby zakres jej obowiązków związanych z opieką nad synem uniemożliwiał podjęcie zatrudnienia. Należy bowiem podkreślić, że syn skarżącej jest uczestnikiem warsztatów terapii zajęciowej, gdzie przebywa w dni powszednie od godziny 07:00 do 14:00. Ponadto syn skarżącej korzysta z pomocy w formie usług opiekuńczych w wymiarze 3 godzin we wszystkie dni robocze. W związku z tym słuszne jest stanowisko Kolegium, że czynności wykonywane przez skarżącą w ramach opieki nad synem, jak też ich wymiar, nie wykluczają możliwości podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Mogą być bowiem zorganizowane w sposób umożliwiający jej podjęcie zatrudnienia, przynajmniej w niepełnym czasie pracy. W związku z tym brak jest bezpośredniego związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem przez nią opieki nad synem. Natomiast przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki nad osobą niepełnosprawną wyklucza możliwość podjęcia jakiekolwiek pracy zarobkowej w jakimkolwiek wymiarze. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w analizowanym przypadku. Dodatkowo należy wskazać, że skarżąca ma przyznane prawo do renty inwalidzkiej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Okoliczność ta wskazuje zatem, że skarżąca w ogóle nie może podjąć zatrudnienia, lecz nie z powodu opieki na synem, lecz z powodu swojego stanu zdrowia. Gdyby jednak nawet przyjąć, że fakt ten nie wyklucza możliwości sprawowania opieki nad synem i gdyby zostały spełnione wskazane wyżej przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, to nie ma możliwości jednoczesnego otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego i renty inwalidzkiej. Należy bowiem zauważyć, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. 2020 poz. 53, dalej u.e.r.f.u.s.), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. W związku z tym skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawowa wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury, czy renty (netto) pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Ponadto praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania, np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe (por. wyroki NSA: z 24 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 650/20 i z 27 maja 2020 r., sygn. akt 2375/19, dostępne w Internecie). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy pobieraną przez nią rentą inwalidzką a kwotą świadczenia pielęgnacyjnego, twierdząc że nie musi dokonywać wyboru świadczenia, co nie odpowiada przywołanym wyżej regulacjom. Zatem nawet gdyby zostały spełnione wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., to wniosek skarżącej nie mógłby zostać uwzględniony z powodu wskazanej kumulacji świadczeń. Wobec powyższego zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło